• No results found

Optimization of an extraction method for a large-scale production of aqueous extract

4. RESULTS AND DISCUSSION

4.1.1. First part of the study: preliminary selection of a variety of calyces rich in anthocyanins

4.1.2.2. Optimization of an extraction method for a large-scale production of aqueous extract

Los antiguos romanos honraban a los ancianos y a los padres de familia numerosa

Apud antiquissimos Romanorum neque generi1 neque pecuniae praestan-

tior honos tribui quam aetati solitus2, maioresque natu a minoribus colebantur ad

deum3 prope et parentum vicem atque omni in loco inque omni specie honoris

priores et potiores habiti4. A convivio quoque seniores a iunioribus domum dedu-

cebantur, eumque morem accepisse Romanos a Lacedaemoniis traditum est, apud quos Lycurgi legibus maior omnium rerum honos aetati maiori habebatur5. Sed

postquam suboles civitati necessaria visa est et ad prolem populi frequentandam praemiis usus fuit6, tum antelati7 quibusdam in rebus qui uxorem quique liberos

haberent senioribus neque liberos neque uxores habentibus. Priori ex consulibus fasces sumendi potestas fit, non qui plures annos natus est, sed qui plures liberos quam collega aut in sua potestate habet aut bello amisit.—De Aulo Gelio.

1 ) E s t i r p e . — 2 ) TR I B U I. . . S O L I T U S (E R AT) , s e s o l í a t r i b u t a r. — 3) DEUM = DEORUM.—4) HABITI (ERANT).—5) HABEBATUR, se tributaba.—6) AD...

FREQUENTANDAM, para aumentar.—6) USUSFUIT, fue preciso (con abl.); Gram., § 316, 4.—7) ANTELATI (SUNT); DEANTEFERO, preferir, anteponer.

Actitud del maestro ante sus discípulos

Sumat ante omnia praeceptor erga discipulos animum parentis, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi liberi tradantur, existimet; ipse nec habeat vitia, nec ferat... Minume iracundus, nec tamen eorum quae emendanda erunt dissimula- tor; simplex in docendo; patiens laboris; assiduus potius quam immodicus. Interro- gantibus libenter respondeat, non interrogantes percontetur ultro. In laudandis dis- cipulorum dictionibus nec malignus1, nec effusus2, quia res altera taedium laboris,

altera securitatem3 parit. In emendando quae corrigenda erunt, non acerbus4 mini-

meque contumeliosus5; nam id quiden multos a proposito studendi fugat, quod qui-

dam sic obiurgant, quasi oderint.—De Quintiliano.

1) Avaro, parco en alabar.—2) Exagerado, desbordado.—3) Descuido, aban-

dono.—4) Áspero, agrio, mordaz.—5) Injurioso.

Los castigos corporales de la escuela

Caedi1 discpulos minime velim. Primum quia deforme atque servile est, et

certe, quod convenit, si aetatem mutes, iniuria; deinde, quod si cui tam est mens illiberalis ut obiurgatione non corrigatur, is etiam ad plagas ut pessima quaeque mancipia2 durabitur; postremo, quod ne opus erit quidem hac castigatione, si as-

formia et mox verecundiae futura saepe dolore vel metu acciderunt: qui pudor frangit animum et abicit, atque ipsius lucis fugam et taedium dictat...—De Quin-

tiliano.

1) Infinit. pres. pas. de CAEDO, golpear, pegar.—2) Esclavos.—3) Vigilante,

inspector de estudios.

Ventajas e inconvenientes de la educación privada y de la educación pública

Non est tamen dissimulandum esse nonnullos, qui ab hoc prope publico more1

dissentiant. Hi duas praecipue rationes2 sequi videntur: unam, quod moribus magis

consulant3, fugiendo turbam hominum eius aetatis quae sit ad vitia maxime prona4,

unde causae turpium factorum saepe exsistunt5; alteram, quod, quisquis futurus

est6 ille praeceptor, liberalius tempora sua impensurus uni7 videtur quam si eadem

in plures partiatur.

Corrumpi mores in scholis8 putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi

quoque. Adsunt multa eius rei exempla, tam laesae quam conservatae sanctissime utrobique honestatis. Facile erat huius metus remedium. Utinam liberorum nos- trorum mores non ipsi perderemus! Infantiam statim deliciis solvimus. Mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos9 omnes mentis et corporis frangit.

Sed optimus quisque10 praeceptor frequentia11 gaudet ac maiore se theatro dig-

num putat. At fere minores ex conscientia suae infirmitatis haerere singulis et ofi- cio fungi12 quodammodo paedagogorum non indignantur13. Sed praestet alicui vel

gratia, vel pecunia, vel amicitia, ut doctissimum atque incomparabilem magis- trum domi habeat: num tamen ille totum in unol4 diem consumpturus est? Aut po-

test esse ulla tam perpetua discentis intentio15, quae non, ut visus oculorum, obtutu

continuo fatigetur?

Per plures ire possunt etiam quae singulis tradenda sunt. Non enim vox illa praeceptoris, ut cena, minus pluribus sufficit, sed, ut sol, universis idem lucis calo- risque largitur.

At enim emendationi praelectionique numerus (discipulorum) obstat. Sit in- commodum16, mox illud comparabimus commodis17. Neque ego tamen eo18 mitti

puerum volo, ubi neglegatur19. Sed neque praeceptor bonus maiore se turba, quam

ut20 sustinere eam possit, oneraverit21, et in primis habenda cura est ut22 is omni

modo23 fiat nobis familiariter amicus, nec officium in docendo spectet24, sed affec-

tum. Ita numquam erimus in turba25. Nec sane quisquam, litteris saltem leviter im-

butus, eum, in quo studium ingeniumque perspexerit, non in suam quoque gloriam peculiariter fovebit. Sed ut26 fugiendae sint magnae27 scholae, non tamen hoc eo

valet, ut28 fugiendae sint omnino scholae. Aliud est enim vitare eas, aliud eligere.

Ante omnia futurus orator, cui29 in maxima celebritate et in mediae rei publi-

cae luce vivendum est, assuescat30 iam a tenero3l non reformidare homines, neque

illa solitaria et velut umbratili vita pallescere. Excitanda mens et attollenda semper est, quae in eiusmodi secretis32 aut languescit aut quemdam velut in opaco situm

buat, qui se nemini comparat. Deinde cum proferenda34 sunt studia, caligat in sole,

et omnia nova offendit, ut35 qui solus didicerit quod inter multos faciendum est.

Mitto36 amicitias, quae ad senectutem usque firmissimae durant, religiosa quadam

necessitudine imbutae: neque enim est sanctius sacris37 iisdem quam studiis (iis-

dem) initiari.—De Quintiliano.

1) Sistema.—2) Razones, argumentos.—3) Atienden, tienen en cuenta.— 4) Propensa, inclinada a.—5) Surgen.—6) Quienquiera que sea.—7) Empleará

en un solo discípulo.—8) Escuelas públicas.—9) Fuerzas.—10) Los mejores;

Gram., § 153, c.—11) Asistencia numerosa (de alumnos).—12) Gram., § 316, 4.—13) No consideran indigno el dedicarse a uno solo y el desempeñar el pa-

pel, en cierto modo, de....—14) En un solo discípulo.—15) Atención.—16) Con- cedamos que esto sea un inconveniente....—17) Ventajas.—18) Adv.: a un lu- gar, a una escuela (pública).—19) No se le preste atención.—20) Un grupo demasiado numeroso para poderlo atender.—21) Se hará cargo de.—22) Hay que procurar que.—23) Por todos los medios, a toda costa.—24) Tenga en cuenta.—25) Masa.—26) Aunque.—27) Clases formadas por grupos nu- merosos.—28) Este argumento no es válido hasta tal punto, que...; esto no quiere decir que.—29) Dativo agente.—30) Debe habituarse a; acostum- brarse.—31) Desde tierno (niño).—32) Estudios privados.—33) Se enmohece, por así decirlo, como un objeto puesto a la sombra.—34) Cuando hay que mos- trar en público...—35) Como es natural en quien ha aprendido solo lo que...—

36) Paso por alto.—37) Misterios religiosos.

Proyecto de organización de la enseñanza en Como

Proxime cum in patria mea fui, venit ad me salutandum municipis mei filius praetexiatus1. Huic ego «studes»?2 inquam. Respondit: «Etiam»3. «Ubi?» «Me-

diolani»4. «Cur non hic?»5 et pater eius (erat enim una6 atque etiam ipse adduxe-

rat puerum): «Quia nullos hic praeceptores habemus.» «Quare nullos? nam vehementer intererat vestra7, qui patres estis» (et opportune complures patres au-

diebant), «liberos vestros hic potissimum discere. Ubi enim aut iucundius8 mora-

rentur quam in patria aut pudicius9 continerentur quam sub oculis parentum aut

minori sumptu quam domi? Quantulum est ergo collata pecunia conducere10 prae-

ceptores, quodque nunc in habitationes11, in viatica12, in ea quae peregre13 emun-

tur (omnia autem peregre emuntur) impenditis, adicere mercedibus?14. Atque adeo

ego, qui nondum liberos habeo, paratus sum pro re publica nostra quasi pro filia vel parentem (= madre) tertiam partem eius quod conferre vobis placebit15 dare.

Totum etiam pollicerer, nisi timerem ne16 hoc munus17 meum quandoque am-

bitu18 corrumperetur, ut accidere multis in locis video, in quibus praeceptores pu-

blice conducuntur19. Huic vitio occurri20 uno remedio potest, si parentibus21 solis

ius conducendi relinquatur isdemque religio22 recte iudicandi necessitate colla-

tionis23 addatur. Nam qui fortasse de alieno24 neglegentes, certe de suo diligen-

tes erunt dabuntque operam ne25 a me pecuniam non nisi dignus accipiat, si ac-

cepturus et ab ipsis erit. Proinde consentite, conspirate maioremque animum ex meo sumite, qui cupio esse quam plurimum quod debeam conferre26. Nihil ho-

nestius praestare27 liberis vestris, nihil gratius patriae potestis. Educentur28 hic qui

hic nascuntur sta tim que ab infantia natale solum29 amare, frequentare consues-

cant. Atque utinam tam claros praeceptores inducatis30, ut finitimis oppidis studia

hinc petantur, utque nunc liberi vestri aliena in loca, ita mox alieni in hunc locum confluant».—Plinio el Joven, Epit. IV, 13.

1) Joven; vestido aún con la «toga praetexta».—2) ¿Eres estudiante!—3) En

efecto.—4) Locativo: en Milán.—5) Aquí; es decir, en Como, su ciudad

natal.—6) Juntamente; allí.—7) Os importaba mucho a vosotros; Gram., § 306, final.—8) Con más agrado.—9) Con más honestidad.—10) Contra-

tar.—11) Hospedajes.—12) Gastos de viaje.—13) Fuera de casa; en otro país.—14) Honorarios (de los profesores).—15) PLACERE = decidir.—16) Que;

Gramática, § 347.—17) Liberalidad.—18) Intriga.—19) Son contratados ofi-

cialmente.—20) Salir al paso, corregir.—21) A los padres.—22) Obligación es- crupulosa.—23) Aportación (personal). 24) De lo ajeno; del dinero de otro.—

25) Procurarán que no; Gram., § 346, A, 1, f.—26) Que quiero que lo que deba

yo aportar al fondo común sea lo más posible.—27) Ofrecer, dar.—28) Edú- quense aquí los que aquí...—29) El suelo, el solar patrio.—30) Traigáis.

La mujer en Roma

Apud priscos Romanos domesticus labor matronarum opera fuit, omnesque mulleres pulcherrima diligentiae aemulatione flagrabant, cupientes negotia viri curā suā maiora atque meliora reddere. Itaque nec villici nec villicae magna erat

opera, quoniam domini ipsi quotidie negotia sua administrabant. Nunc vero plerae- que matronae, luxu et inertiā diffluentes, lanificii curam non suscipiunt, atque ves-

tes domi confectas contemnunt.—De Columela.

El lujo exagerado de las mujeres

Urbi autem nostrae secundi Punici belli finis et Philippus rex Macedoniae de- victus1 licentioris vitae fiduciam dedit. Quo tempore matronae Brutorum domum

ausae sunt obsidere, qui abrogationi legis Oppiae intercedere2 parati erant, quam

feminae tolli cupiebant, quia his nec veste varii coloris uti3, nec auri plus semuncia

habere, nec iuncto vehiculo propius urbem mille passus, nisi sacrificii gratia, vehi permittebat; et quidem obtinuerunt ut4 ius per continuos viginti annos servatum

aboleretur. Non enim providerunt saeculi illius viri, ad quem cultum tenderet5 inso-

liti coetus pertinax studium. Quod si animi6 muliebris apparatus7 intueri potuissent,

quibus quotidie aliquid novitatis sumptuosius adiectum est, in ipso introitu ruenti luxuriae8 obstitissent.—De Valerio Máximo.

1) El vencimiento de Filipo; la victoria sobre Filipo; Gram., § 227, A, 1.— 2) Oponerse.—3) Infinit. de utor; con abl.; Gram., § 316, 4.—4) Consiguieron

que; Gram., § 346, A, 1, f.—5) Interrogativa indir.; Gram., § 349, A.—6) Ge-

Las mujeres y el lujo

M. Fundanus et L. Valerius ad plebem tulerunt1 legem abrogandam esse, quam

tulerat2 Oppius, tribunus plebis, in medio ardore belli Punici. Hac lege praeseriptum

erat «ne3 mulier plus semunciam auri haberet; neve vestimento versicolori uteretur4;

neve iuncto vehiculo in urbe, nisi sacrorum5 publicorum causā, veheretur». Tribuni

plebis legem Oppiam abrogari se non passuros esse aiebant6. At matronae nullā auc-

toritate neque verecundia7 domi contineri poterant; omnes vias urbis obsidebant, vi-

ros descendentes ad forum orantes ut8, florente9 republicā, crescente9 in dies privata

omnium fortuna, matronis quoque pristinum ornatum reddi paterentur10. Deinde uno

agmine omnes ianuas tribunorum obsederunt, qui collegarum rogationi11 obstabant.

Nec ante abstiterunt, quam remissa intercessio12 a tribunis esset.—De Tito Livio.

1) Propusieron que se debía...—2) Había propuesto, hecho votar.—3) Que

no; orac. completiva.—4) Gram., § 316, 4.—5) Cultos públicos, ceremonias re- ligiosas oficiales.—6) Gramática, §§ 341-342, A.—7) Respeto.—8) Gram.,

§ 346, A, 1, d.—9) Abl. absol.—10) Gramática, §§ 341-342, D.—11) Propuesta (dat.).—12) Veto (de los tribunos), oposición.

Plinio el Joven contesta a un amigo, que le había encargado que le buscase un marido para su sobrina

Petis ut fratris tui filiae prospiciam1 maritum... Nihil est quod a te mandari2

mihi aut maius aut gratius, nihil quod honestius3 a me suspici possit, quam ut eli-

gam iuvenem, ex quo nasci nepotes Aruleno Rustico deceat.

Qui quidem diu quaerendus fuisset4, nisi paratus et quasi provissus esset Mi-

nucius Acilianus, qui me... familiarissime diligit... Patria ei est Brixia ex illa nostra Italia, quae multum adhuc verecundiae, frugalitatis atque etiam rusticitatis antiquae retinet ac servat. Pater Minucius Macrinus, equestris ordinis5 princeps6, quia nihil

altius voluit; adlectus7 enim a divo Vespasiano inter praetorios honestam quietem

huic nostrae ambitioni dicam an dignitati? constantissime praetulit. Habet aviam8

maternam Serranam Proculam e municipio Patavio. Nosti loci mores; Serrana ta- men Patavinis quoque severitatis exemplum est. Contingit et avunculus ei P. Aci- lius gravitate, prudentia, fide prope singulari. In summa nihil erit in domo tota, quod non tibi tamquam in tua placeat.

Aciliano vero ipsi plurimum vigoris, industriae, quamquam in maxima vere- cundia9. Quaesturam, tribunatum, praeturam honestissime percucurrit10 ac iam pro

se tibi necessitatem ambiendi11 remisit12. Est illi facies liberalis13 multo sanguine,

multo rubore suffusa, est ingenua14 totius corporis pulchritudo et quidam senato-

rius decor. Quae ego nequaquam arbitror neglegenda. Nescio an15 adiciam esse pa-

tri eius amplas facultates16. Nam, cum imaginor vos, quibus quaerimus generum,

silendum de facultatibus puto; cum publicos mores atque etiam leges civitatis in- tueor, quae vel in primis census17 hominum spectandos arbitrantur, ne id quidem

que in condicionibus deligendis ponendus est calculus20. Tu fortasse me putes in-

dulsisse21 amori meo supraque ista quam res patitur sustulisse22. At ego fide mea

spondeo futurum ut23 omnia longe ampliora quam a me praedicantur invenias. Di-

ligo quidem adulescentem ardentissime, sicut meretur; sed hoc ipsum amantis24

est, non onerare eum laudibus. Vale.—Plinio el Joven, Epist. I, 14.

1) Buscar.—2) Encargar, confiar.—3) Con mayor honor.—4) Encargarse

de.—5) De la clase de los caballeros.—6) Personaje importante.—7) Ele- gido.—8) Abuela.—9) Modestia.—10) Ha ocupado los cargos de...—11) Apo- yar sus candidaturas; intrigar en las elecciones en favor de alguno.—12) Aho- rrar.—13) Distinguida, noble.—14) Noble.—15) No sé si añadir que su padre tiene...—16) Posibles, bienes de fortuna, hacienda.—17) Los bienes (declarados en

el censo), la hacienda.—18) Los descendientes, los hijos.—19) Sobre todo si son

varios.—20) Factor (de cálculo).—21) Que me dejo llevar por mi afecto.—22) En- salzar, exagerar.—23) Gram., § 343, al final; yo te doy mi palabra de honor de que lo encontrarás todo más...—24) Gram., § 299, C, 1; es propio del que ama.

La casa de un advenedizo

Alter tibi1 descendit de Palatio2 et aedibus suis; habet animi causā3 rus

amoenum et suburbanum, plura praeterea praedia neque tamen unum nisi prae- clarum et propinquum. Domus referta vasis Corinthiis et Deliacis, in quibus est authepsa4 illa, quam tanto pretio nuper mercatus est, ut, qui praetereuntes5 quid6

praeco enumeraret audiebant fundum venire7 arbitrarentur. Quid praeterea caelati

argenti, quid stragulae vestis8, quid pictarum tabularum9, quid signorum10, quid

marmoris apud illum putatis esse? Tantum scilicet, quantum e multis splendidisque familiis in turba et rapiniis coacervari una in domo potuit. Familiam vero quantam et quam variis cum artificiis habeat, quid ego dicam?11. Mitto12 hasce artes vulga-

res, coquos, pistores, lecticarios13; animi et aurium causa14 tot homines habet, ut

cotidiano cantu vocum et nervorum15 et tibiarum nocturnisque conviviis tota vi-

cinitas personet. Ipse vero, quem ad modum composito et delibuto capillo passim per forum volitet cum magna caterva togatorum, videtis, iudices; videtis ut omnes despiciat, ut hominem prae se neminem putet, ut se solum beatum solum potentem putet. Cic. Pro Roscio Amerino, XLVI.

1) Dativo simpatético.—2) El Palatino.—3) Para su recreo.—4) Vasija de do- ble fondo.—5) Al pasar por allí.—6) Orac. interrog. indir.; Gram., § 349, A.—7)

Que se vendía; Gramática, § 244.—8) Tapices (ropas de cama, etc.).—9) Pin- turas sobre tabla.—10) Estatuas.—11) ¿Para qué hablar de...?—12) Paso por alto.—13) Portadores de litera.—14) Para recreo de su espíritu y de sus oídos.—15) Cuerdas (de un instrumento musical).

La casa de un nuevo rico (Trimalción)

Ad ianuam pervenimus, in cuius poste libellus erat cum hac inscriptione fixus:

aditu autem ipso stabat ostiarius. Super limen autem cavea2 pendebat aurea, in qua

pica varia3 intrantes salutabat. Ad sinistram enim intrantibus4 non longe ab ostiarii

cella canis ingens, catena vinctus, in pariete erat pictus superque quadrata6 littera

scriptum «CAVE CANEM». Ego non destiti totum parietem persequi6. Erat autem

venalicium7 cum titulis pictum8... Notavi etiam in porticu gregem cursorum cum

magistro se exercentem. Praeterea grande armarium in angulo vidi, in cuius aedi- cula erant Lares argentei positi Venerisque signum9 marmoreum.

Nos iam ad triclinium perveneramus, in cuius parte prima procurator10 ratio-

nes11 accipiebat. Cum conaremur in triclinium intrare, exclamavit unus ex pueris12,

qui super hoc officium13 erat positus: «Dextro pede.» Tandem ergo discubuimus14

pueris Alexandrinis aquam in manus nivatam infundentibus. Allata est gustatio valde lauta; nam iam omnes discubuerant praeter ipsum Trimalchionem, cui locus novo more primus15 servabatur16.—Adapt. de Petronio, Satiricón, XXVIII y sig.

1) Del dueño.—2) Jaula.—3) De diversos colores, variopinta.—4) Dativo de relación; Gramática, § 289; a la izquierda según se entra.—5) Letras mayús-

culas.—6) Recorrer con la mirada.—7) Un mercado de esclavos.—8) El letrero

que se colgaba del cuello de un esclavo en venta.—9) Estatua, imagen.—10) Un

intendente.—11) Cuentas.—12) Sirvientes.—13) Misión.—14) Nos recostamos

(en el triclinio), nos pusimos a la mesa.—15) El puesto de honor (en el tricli- nio).—16) Se reservaba.

Reproches a un convidado que no acudió a la cena

Heus tu, promittis1 ad cenam nec venis! Paratae erant lactucae singulae2,

cochleae ternae, ova bina, halica3 cum mulso et nive, olivae, betacei, cucurbi-

tae, bulbi4, alia mille non minus lauta. Audisses comoedum vel lectorem vel lyris-

ten5 vel, quae mea liberalitas, omnes. Quantum nos lusissemus6, risissemus, stu-

duissemus7. Potes apparatius cenare apud multos, nusquam hilarius, simplicius8,

incautius9.—Adaptado de Plinio el Joven (Epist. I, 15).

1) Prometes (venir).—2) Una lechuga por persona.—3) Pastel.—4) Cebo-

llas.— 5) Tocador de lira.—6) Contar cosas graciosas, bromear.—7) Discutir doctamente.—8) Con más franqueza.—9) Con más confianza.

Los cabellos y la barba entre los romanos

Omnino tonsores in Italiam primum venisse ex Sicilia dicuntur1 post Romam

conditam2 anno CCCCLIII, ut3 scriptum in publico Ardeae4 in litteris extat, eosque

adduxisse P. Titinium Menam. Olim tonsores non fuisse adsignificant5 antiquorum

statuae, quod pleraeque habent capillum et barbam magnam.—Varrón, De Re Rus-

tica, II, 11, 10.

1) Construc. personal del infinitivo; Gram., § 344; se dice que... vinieron.— 2) Gramática, § 227, A, 1.—3) Como.—4) Locativo.—5) Demuestran.

Related documents