การร บรองระบบงานของหน วยตรวจ ตามมาตรฐาน มอก (ISO/IEC 17020) (Inspection Body Accreditation by TIS (ISO/IEC 17020))

การรับรองระบบงานของหนวยตรวจ

ตามมาตรฐาน

มอก

. 17020 (ISO/IEC 17020)

(Inspection Body Accreditation by TIS 17020 (ISO/IEC 17020))

บทนํา

ก า ร รั บ ร อ ง ร ะ บ บ ง า น ข อ ง ห น ว ย ต ร ว จ

(Inspection Body Accreditation ) คือ การยอมรับ อยางเปนทางการวาหนวยตรวจ (Inspection Body) มี ความสามารถและความเปนกลางในการดําเนินการให บริการงานตรวจเปนไปตามมาตรฐาน มอก. 17020 (ISO/IEC 17020) โดยมีวัตถุประสงคเพื่อเปนการ ประกันคุณภาพในการใหบริการงานตรวจ และลดการ ตรวจประเมินซ้ําซอนจากผูใชบริการตางๆ สําหรับการ รับรองระบบงานของหนวยตรวจในประเทศไทย เปนกิจกรรมใหมซึ่งไดดําเนินการจัดตั้งเปนสวนรับรอง หนวยตรวจสังกัดสํานักงานคณะกรรมการแหงชาติวา ดวยการรับรองระบบงาน (Office of the National Accreditation Council) โดยไดดําเนินการจัดทําระบบ การบริหารจัดการของสวนรับรองหนวยตรวจใหเปนไป ตามมาตรฐานสากล ISO/IEC 17011 Conformity assessment - General requirements for accraditation bodies accrediting conformity assessment bodies เพื่อรองรับการรับรองระบบงาน ของหนวยตรวจตางๆ ทั้งภาครัฐ และเอกชนของ ประเทศ เชน หนวยตรวจสภาพหมอไอน้ําตามโรงงาน อุตสาหกรรม หนวยตรวจภาชนะเก็บและจายกาซ ปโตรเลียมเหลว หนวยตรวจสภาพรถยนตของเอกชน หนวยตรวจคุณภาพสินคากอนสงออกไปยังตาง ประเทศเปนตน ดังนั้นหนวยตรวจที่ประสงคจะไดรับการรับรอง ระบบงานจึงตองมีการจัดทําระบบการบริหารจัดการ ภายในองคกรของตนใหเปนไปตามมาตรฐาน มอก. 17020 : ขอกําหนดทั่วไปสําหรับหนวยตรวจ ซึ่งเปน มาตรฐานเชนเดียวกันกับมาตรฐานสําหรับหนวยตรวจ ของสากล คือ ISO/IEC 17020 : General Criteria for the Operation of Various Types of Bodies Performing Inspection

ขอกําหนดทั่วไปสําหรับหนวยตรวจ

หนวยตรวจ (Inspection Body) คือ หนวยงาน ที่ดําเนินการตรวจสอบในเรื่อง การออกแบบผลิตภัณฑ ผลิตภัณฑ การบริการ กระบวนการ หรือโรงงานเพื่อ พิจารณาความเปนไปตามขอกําหนดเฉพาะ หรือขอกําหนดทั่วไปที่ระบุไวในเรื่องนั้นๆ หรือไม หนวยตรวจตองมีสถานะทางกฎหมายชัดเจน และ ตองมีการจัดทําเอกสารเผยแพรระบุถึงอํานาจหนาที่ และขอบขายที่มีความรูความสามารถในการใหบริการ ประเภทของหนวยตรวจ หนวยตรวจแบง ออกเปน 3 ประเภทดังนี้ (1) ประเภท A หมายถึง หนวยตรวจที่ใหบริการงาน ตรวจในฐานะบุคคลที่สาม หนวยตรวจและ บุคลากรของหนวยตรวจตองไมเกี่ยวของใน กิจกรรมใดๆ ที่อาจขัดแยงกับความเปนอิสระใน การตัดสินและความเที่ยงธรรมที่เกี่ยวกับ กิจกรรมในการตรวจ (2) ประเภท B หมายถึง หนวยตรวจที่ไดดําเนินการ จัดตั้งเปนหนวยงานตางหากภายในองคกรเพื่อ

ใหบริการงานตรวจเฉพาะแกหนวยงานภายใน องคกรแมของหนวยตรวจเอง (3) ประเภท C หมายถึง หนวยตรวจที่ไดดําเนินการ จัดตั้งเปนหนวยงานตางหากภายในองคกรเพื่อ ใหบริการงานตรวจแกหนวยงานภายในองคกร แมของหนวยตรวจ หรือหนวยงานภายนอก อื่นดวย ดังนั้นจะเห็นไดวาหนวยตรวจอาจจะอยูใน รูปขององคกรหรือสวนหนึ่งขององคกร

การจัดองคกรและการบริหารจัดการของ

หนวยตรวจ

(1) หนวยตรวจตองมีการจัดองคกรในรูปแบบที่ ทําใหสามารถคงไวซึ่งประสิทธิภาพในการ ปฏิบัติงาน (2) หนวยตรวจตองมีการกําหนดโครงสรางของ องคกร และความสัมพันธในสายงานระหวาง บุคลากรในองคกรพรอมทั้งกําหนดหนาที่ ความรับผิดชอบของบุคลากรดังกลาว (3) หนวยตรวจตองมีการแตงตั้งผูจัดการดาน วิชาการ (Technical Manager) ซึ่งเปนผูมี คุณวุฒิและประสบการณในการปฏิบัติงานของ หนวยตรวจ (4) บุคลากรของหนวยตรวจตองไดรับการควบคุม ดูแลใหมีความรูความเขาใจในวิธีการตรวจ และ ขั้นตอนการดําเนินงานในการบริการงานตรวจ (5) หนวยตรวจตองมีการมอบหมายงานใหมี ผูปฏิบัติงานแทนในกรณีผูจัดการที่มีหนาที่ รับผิดชอบที่เกี่ยวของกับการบริการงานตรวจ ไมอยู (6) หนวยตรวจตองมีการจัดทําหนาที่ความ รับผิดชอบ วุฒิการศึกษา การฝกอบรม ความรูความสามารถ และประสบการณของ บุคลากรในองคกรที่มีผลกระทบตอคุณภาพใน การบริการงานตรวจ

ระบบคุณภาพของหนวยตรวจ

(1) ผูบริหารของหนวยตรวจตองกําหนดนโยบาย คุณภาพ วัตถุประสงคและความมุงมั่นเกี่ยวกับ คุณภาพโดยจัดทําเปนเอกสาร (2) หนวยตรวจตองดําเนินงานตามระบบคุณภาพ ที่กําหนดอยางมีประสิทธิภาพตามขอบขาย ประเภทและปริมาณงานที่ใหบริการงานตรวจ (3) หนวยตรวจตองดําเนินการจัดทําระบบคุณภาพ เปนเอกสาร (4) ฝายบริหารของหนวยตรวจตองแตงตั้งผูจัดการ คุณภาพ (Quality Manager) โดยมีหนาที่ ความรับผิดชอบในการดูแลระบบคุณภาพของ หนวยตรวจ (5) หนวยตรรจตองมีการควบคุมเอกสารและขอมูล ตางๆ ที่เกี่ยวของกับการบริการงานตรวจอยาง เปนระบบ (6) หนวยตรวจตองมีการตรวจติดตามคุณภาพ ภายในตามแผนที่กําหนดเพื่อใหเกิดความมั่นใจ วาระบบคุณภาพของหนวยตรวจยังดําเนินการ

(7) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินการ สําหรับการปฏิบัติการแกไขและการปองกันกับ ขอบกพรองตางๆ ที่พบในระบบคุณภาพ หรือ ขอรองเรียนจากผูใชบริการ (8) ผูบริหารของหนวยตรวจตองมีการทบทวนระบบ คุณภาพในชวงเวลาที่กําหนดเพื่อใหมั่นใจวา ระบบคุณภาพของหนวยตรวจที่ดําเนินการยังมี ความเหมาะสมและเกิดประสิทธิผล

บุคลากรของหนวยตรวจ

(1) หนวยตรวจตองมีบุคลากรประจําที่มีความรู ความสามารถและคุณสมบัติที่เหมาะสม ไดรับ การฝกอบรม มีประสบการณ มีความรูใน ขอกําหนดของการตรวจ และมีความสามารถ ในการตัดสินเพื่อพิจารณาความเปนไปตาม ขอกําหนดจากผลการตรวจ (2) หนวยตรวจตองจัดทําเอกสารขั้นตอนการดําเนิน งานสําหรับการฝกอบรมบุคลากรภายในใหมี ความรูความสามารถในดานวิชาการและการ บริหารงานที่เกี่ยวของการบริการงานตรวจ (3) หนวยตรวจตองจัดเก็บรักษาบันทึกตางๆ ที่เกี่ยว ข อ ง กั บ วุ ฒิ ก า ร ศึ ก ษ า ก า ร ฝ ก อ บ ร ม และประสบการณทํางานของบุคลากรในองคกร

สิ่งอํานวยความสะดวกและเครื่องมือของ

หนวยตรวจ

(1) หนวยตรวจตองจัดใหมีสิ่งอํานวยความสะดวก และเครื่องมือที่เกี่ยวของกับการบริการงานตรวจ อยางเหมาะสมและเพียงพอ (2) หนวยตรวจตองมีการดําเนินการบํารุงรักษาและ สอบเทียบเครื่องมือตางๆ ที่ใชในการบริการงาน ตรวจอยางถูกตอง โดยการสอบเทียบเครื่องมือ ตางๆ ตองสามารถสอบกลับไปยังมาตรฐาน ระดับประเทศหรือระหวางประเทศ (3) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินการ เกี่ยวกับการจัดซื้อ (4) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินการ สําหรับการจัดการกับเครื่องมือที่บกพรอง หรือชํารุด (5) หนวยตรวจตองมีการจัดเก็บบันทึกขอมูลตางๆ ที่เกี่ยวของกับเครื่องมือดังกลาว

ขั้นตอนการดําเนินงานและวิธีการตรวจ

(1) หนวยตรวจตองดําเนินการตรวจตามเอกสาร ขั้นตอนการดําเนินงานและวิธีการตรวจที่ระบุไว (2) หนวยตรวจตองมีเอกสารวิธีการปฏิบัติงาน สําหรับการวางแผนการตรวจ การสุมตัวอยาง และเทคนิคในการตรวจอยางเพียงพอ (3) เอกสารขั้นตอนการดําเนินงาน เอกสารวิธีการ ปฏิบัติงาน มาตรฐาน รายการตรวจสอบ และ ขอมูลอางอิงอื่นๆ ที่เกี่ยวของกับการตรวจตอง เปนฉบับปจจุบันและมีไวพรอมใชงาน

(4) หนวยตรวจตองมีมาตรการควบคุมการบริการ งานตรวจเพื่อใหมั่นใจวา การบริการงานตรวจ อยูในขอบเขตความเชี่ยวชาญและองคกรมี ทรัพยากรที่เพียงพอ ตลอดจนมีการทบทวน งานที่ดําเนินการเสร็จแลวเพื่อยืนยันวาการตรวจ เปนไปตามเอกสารขั้นตอนการดําเนินงานและ วิธีการที่กําหนด (5) ขอสังเกตตางๆ / ขอมูลที่ไดรับระหวาง การตรวจตองไดรับการบันทึกไวเพื่อปองกันการ สูญหายของขอมูล

การจัดการตัวอยาง

(1) หนวยตรวจตองมีการบงชี้ตัวอยางและรายการ ตางๆ ที่ไดรับจากผูใชบริการเพื่อปองกันความ สับสน ในกรณีถาพบความผิดปกติของตัวอยาง ที่ไดรับจะตองมีการบันทึกกอนที่จะเริ่ม การตรวจ (2) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินงาน ในการจัดการกับตัวอยางเพื่อปองกันการ เสื่อมสภาพหรือเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

บันทึกตางๆ

ที่เกี่ยวของกับกิจกรรม

การตรวจ

(1) หนวยตรวจจะตองมีระบบในการจัดเก็บรักษา บันทึกตางๆ ที่เกี่ยวของกับกิจกรรมการตรวจ ไวอยางปลอดภัยตามระยะเวลาที่กําหนดเพื่อ ปองกันการสูญหายหรือเสื่อมสภาพ

รายงานผลการตรวจ

หรือใบรับรองผลการ

ตรวจ

(1) รายงานผลการตรวจ หรือใบรับรองผลการตรวจ ตองประกอบดวยผลของการตรวจทั้งหมด และ เกณฑการตัดสินของการเปนไปตามขอกําหนดที่ ไดจากผลการตรวจสอบ ขอมูลดังกลาวตองมี ความชัดเจนพอ (2) รายงานผลการตรวจ หรือใบรับรองผลการตรวจ ตองมีการลงนามโดยผูมีอํานาจตามที่ระบุไว

การจางเหมาชวง

(1) ในกรณีที่หนวยตรวจมีการจางเหมาชวงในสวน ใดๆ ของการบริการงานตรวจ หนวยตรวจตอง มั่นใจวาผูรับเหมาชวงมีความสามารถดําเนิน งานใหบริการตามสัญญาที่รับเหมา และ สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑที่กําหนด (2) หนวยตรวจตองมีการเฝาระวังสมรรถนะของ ผูรับเหมาชวงวามีขีดความสามารถ และเปนไป ตามขอกําหนดที่ระบุ

การรองเรียนและการอุทธรณ

(1) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินงาน สําหรับการดําเนินการจัดการกับขอรองเรียนตางๆ ที่ไดรับจากผูใชบริการ หรือหนวยงานตางๆ ที่ เกี่ยวของกับกิจกรรมของหนวยตรวจ (2) หนวยตรวจตองมีเอกสารขั้นตอนการดําเนินงาน สําหรับการพิจารณาและการแกไขปญหาจาก การอุทธรณตอผลการตรวจ

(3) หนวยตรวจตองเก็บรักษาบันทึกที่เกี่ยวกับการ รองเรียน การอุทธรณ และการดําเนินการกับการ รองเรียน หรือการอุทธรณที่ไดดําเนินการไป

ความรวมมือระหวางหนวยตรวจ

(1) หนวยตรวจควรมีสวนเขารวมกิจกรรมในการ แลกเปลี่ยนประสบการณการบริการงานตรวจ และวิธีการตรวจกับหนวยตรวจอื่นๆ

สรุป

ถาทานดําเนินธุรกิจเปนหนวยตรวจและได มีดําเนินการจัดทําระบบคุณภาพภายในองคกรตาม มาตรฐานมอก. 17020 ดังกลาวขางตน การไดรับการ รับรองระบบงานจากสวนรับรองหนวยตรวจเปนการยืน ยั น พิ สู จ น ใ ห ผู ใ ช บ ริ ก า ร ข อ ง ท า น เ ห็ น ว า หนวยงานของทานมีการจัดองคกร ขั้นตอนการ ดําเนินงาน และบุคลากรเปนไปตามเกณฑมาตรฐาน สากล และผานการตรวจประเมินโดยผูตรวจประเมินที่ มีความรูความสามารถทางวิชาการ และประสบการณ เพื่อใหเกิดความเชื่อมั่นในความสามารถและความเปน กลางของการตรวจเปนที่ยอมรับของผูใชบริการ ในกรณีที่ทานเปนผูใชบริการงานตรวจ การใช บริการหนวยตรวจที่ไดรับการรับรองระบบงานจาก หนวยงานที่เปนที่ยอมรับระดับประเทศนั้น เปนวิธีทาง ที่งายที่สุดในการใหความมั่นใจในรายงานผลการตรวจ ที่ไดรับ และเปนการสรางความนาเชื่อถือในวงการคา วารายงานผลการตรวจดังกลาวที่ไดรับจากหนวยตรวจ ไดดําเนินการอยางมีระบบเปนไปตามมาตรฐานสากล *********************