แนวทางการปฏิบัติที่ดี(Best practice)
“ด้านการจัดการความรู้ด้านงานวิจัยและการพัฒนานักศึกษา”
ในพื้นที่ อ.สามโคก จ.ปทุมธานี
การด าเนินการเรื่องของการจัดการความรู้ (Knowledge Management) มีเป้าหมายเพื่อให้เกิด การจัดการความรู้ภายในองค์กร เพื่อพัฒนาบุคลากรในองค์กร และน าไปสู่การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization) เพื่อให้มีประสิทธิภาพทั้งในด้านการเรียนการสอน การบริการวิชาการ การวิจัย และน าไปสู่การพัฒนาการปฏิบัติงานของตนเอง นอกจากการเรียนการสอนแล้วมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ได้ให้ความส าคัญกับการวิจัยโดย ส่งเสริมให้คณาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีความรู้ความสามารถในการด าเนินงานวิจัย และ การท าโครงการวิจัยอย่างต่อเนื่อง และสามารถน ามาบูรณาการกับการเรียนการสอนในรายวิชาต่างๆ ได้ การเรียนการสอนที่เชื่อมโยงการวิจัยสู่การเรียนการสอน และส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมการแลกเปลี่ยน ประสบการณ์ระหว่างบุคลากรเพื่อการสร้างแนวปฏิบัติที่ดี น าไปสู่การท างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็น การถอดบทเรียน ถ่ายทอดประสบการณ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ได้ศึกษาวิจัยและบริการวิชาการแก่สังคม โดยใช้พื้นที่ต้นแบบ ของอ.สามโคก จ.ปทุมธานี เป็นกรณีศึกษา โดยมีประเด็นที่สนใจศึกษาดังนี้ 1. การสังเคราะห์และวิเคราะห์ปัจจัยที่เป็นประโยชน์ต่อการท่องเที่ยว อ.สามโคก จ.ปทุมธานี 2. การจัดการข้อมูลระบบสารสนเทศเพื่อการท่องเที่ยว ศิลปะ วัฒนธรรม อ.สามโคก จ.ปทุมธานี 3. โครงการศึกษาการจัดการภัยพิบัติ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี ซึ่งในแต่ละละประเด็นข้างต้นทางคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ได้มีการจัดตั้งคณะกรรมการ ด าเนินงาน เป็นผู้รับผิดชอบ ที่ผ่านมาคณะท างานศึกษาวิจัยได้มีการจัดประชุมเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และหาแนวทางใน การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน อ.สามโคก จ.ปทุมธานี จากการเสวนาและแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากผู้ทรงคุณวุฒิ ผศ. เทียมจันทร์ อ่ าแหวว อดีตคณาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ และ คณะกรรมการวิจัยได้สรุปเพื่อหาแนวทางการปฏิบัติงานที่ดีของการท างานวิจัยในการลงพื้นที่ต้นแบบของ อ. สามโคก จ. ปทุมธานี โดยมีประเด็นดังต่อไปนี้ภาพกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานวิจัยท้องถิ่นของอ.สามโคก จ. ปทุมธานี โดย ผศ.เทียมจันทร์ อ่่าแหวว ภาพกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานวิจัยท้องถิ่นของอ.สามโคก จ. ปทุมธานี 1. วางแผน ก าหนดประเด็นความสนใจในการศึกษาวิจัยของอ.สามโคก จ. ปทุมธานี 2. ควรท าการศึกษาข้อมูลในเชิงประวัติศาสตร์และบริบทของ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี เพื่อสร้าง ฐานความรู้แก่คณะท างานวิจัย 3. มีการเชิญผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความรู้และประสบการณ์ในการพื้นที่มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับ คณะท างานวิจัย 4. มีการลงส ารวจพื้นที่ เพื่อศึกษาข้อมูลเบื้องต้นของชุมชนตามสภาพพื้นที่จริง 5. ออกแบบเครื่องมือการวิจัย เพื่อใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล
6. ติดต่อประสานงานกับผู้น าชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อลงพื้นที่ในการเก็บข้อมูล อ.สามโคก จ. ปทุมธานี 7. อาจารย์และนักศึกษาร่วมจัดท าเวทีประชาคม ในพื้นที่ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี โดยมีตัวแทน ภาคประชาชน ผู้น าชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้าร่วมให้ข้อมูลแก่คณะผู้วิจัย 8. อาจารย์และนักศึกษาได้ใช้เครื่องมือการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-dept Interview) กับผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้น าชุมชน ชาวบ้าน เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9. คณะผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการที่ลงพื้นที่ โดยน ามาวิเคราะห์และสังเคราะห์เพื่อจัดท า รายงานการวิจัย 10. ท าการติดตามและประเมินผลภายหลังการลงพื้นที่ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี 11. ได้เล่มรายงานวิจัย ทั้งงานวิจัยของอาจารย์และนักศึกษา ปีการศึกษา 2/2556 อาจารย์ดรุณศักดิ์ ตติยะลาภะ อาจารย์หลักสูตรสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา ผู้สอนรายวิชาการบริหารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่นได้จากโครงการศึกษาการจัดการภัยพิบัติ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี กับรายวิชาการบริหารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น ได้จัดการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงการวิจัยสู่การ เรียนการสอน และส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างบุคลากรเพื่อการ สร้างแนวปฏิบัติที่ดี โดยมีเวทีแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน มีการน านักศึกษาเข้า ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จากผู้ทรงคุณวุฒิ ผศ.เทียมจันทร์ อ่ าแหวว ท าให้นักศึกษาเกิดความเข้าใจและมี ข้อมูลพื้นฐาน น าไปสู่การท างานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นการถอดบทเรียน ถ่ายทอดประสบการณ์ ท า ให้นักศึกษาเกิดความรู้ความเข้าใจ และน าความรู้ดังกล่าว จัดท างานวิจัย เรื่อง การพัฒนาประชาสังคมสู่ ความเข้มแข็งของชุมชน กรณีศึกษา การสร้างเครือข่ายรักษาสิ่งแวดล้อม บ้านปากคลองบางโพธิ์เหนือ ต. บางโพธิ์เหนือ อ.สามโคก จ.ปทุมธานี ภาพกิจกรรมการน่านักศึกษาลงพื้นที่โครงการศึกษาการจัดการภัยพิบัติ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี กับรายวิชาการบริหารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น
ภาพกิจกรรมการน่านักศึกษาลงพื้นที่โครงการศึกษาการจัดการภัยพิบัติ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี กับรายวิชาการบริหารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น การท างานวิจัยท าให้เกิดการรู้ลึก การรู้รอบ รอบรู้หรือรู้กว้าง การสร้างความรู้ด้วยตนเอง ต่อผู้สอน ต่อมหาวิทยาลัย เกิดประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนการสอน มีประโยชน์ต่อผู้เรียน แท้จริงแล้ว กระบวนการ เรียนการสอนและการวิจัย คือ กระบวนการเรียนรู้ กระบวนการแก้ปัญหา อย่างเป็นระบบ ที่ น าไปสู่ กระบวนการคิดสร้างสรรค์ทางปัญญา การเชื่อมโยงงานวิจัยกับการเรียนการสอน ก็คือ ใช้ขั้นตอน ภาพกิจกรรมการน่านักศึกษาลงพื้นที่โครงการศึกษาการจัดการภัยพิบัติ อ.สามโคก จ. ปทุมธานี กับรายวิชาการบริหารเพื่อการพัฒนาท้องถิ่น
การวิจัยเป็นแนวทางในการพัฒนาการเรียนการสอน และขณะเดียวกับ การเรียนการสอนก็สามารถน ามาสู่ การเกิดโครงการวิจัยใหม่ๆ ได้ ดังนี้ จากงานวิจัยไปสู่การเรียนการสอน โครงการวิจัย (ชุมชน สังคม สภาพปัญหาจริง กระบวนการวิจัย ผลการวิจัย องค์ความรู้) การเรียนการสอน แลกเปลี่ยนเรียนรู้กระตุ้น เร้าความสนใจเป็นภาพเป็น รูปธรรมที่ง่ายต่อความเข้าใจ เป็นกระบวนการน่าแนวคิด ทฤษฎีไปสู่การปฏิบัติสร้าง กระบวนการคิดวิเคราะห์ จาก การวิจัยสู่องค์ความรู้ที่ดี น่ากระบวนการวิจัย แล ะ ผ ล ก า รวิ จัย ไ ป บูรณาการในรายวิชาที่ สอดคล้องเหมาะสม จากการเรียนการสอนสู่ความวิจัย เกิดโจทย์วิจัยใหม่ ประสบการณ์เดิมของผู้เรียน ฝึกคิดปัญหาหรือวัตถุประสงค์ สมมติฐาน ออกแบบค่าตอบ การต่อยอดความคิด ความรู้ ความเข้าใจ ความลังเลสงสัย เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันระหว่าง ผู้สอนและผู้เรียน ผู้สอนและผู้เรียน เนื้อหา
ภาพประกอบการจัดการข้อมูลระบบสารสนเทศเพื่อการท่องเที่ยว ศิลปะ วัฒนธรรม อ.สามโคก จ.ปทุมธานี
