TESTI 2
1.Permendi disa nga risit qe I ka sjell traktati I Lisbones?
Risite qe ka sjelle Traktati I Lisbones jane qe te kete me shume demokraci dhe transparence, te kete me shume te drejta, te kete me shume efikasitet dhe te kete me shume ndikim nderkombetar.
2.Me “Efektin Direkt” te se drejtes te UE-se kuptojm?
Efekti direct paraqitet si doctrine e re e se drejtes supranacionale, u ngrit ne baze te praktikes gjyqesore te gjykates se drejtesise. Kjo obligon te gjitha palet nenshkruese te traktit te Romes qe te respektojne dhe te zbatojne ne territorin e tyre edhe ne qeoftese vendimi gjyqesor eshte kunder shtetit. Rasti tipok ishte kompania holandeze ‘Van Gennd en Loos”.
3.Komisioni Europian ka keto funksione kryesore?
Komisioni evropian ushtron kater funksione themelore : propozon akte normative ne parlament dhe ne keshill, perfaqeson komunitetin si brenda shteteve anetare ashtu edhe ne arenen nderkombetare, mbikqyr zbatimin e traktateve dhe siguron funksionimin e tyre, si organ ekzekutiv menaxhon dhe zbaton politikat evropiane si dhe administron buxhetin.
4.Cka kuptojm me kriterin juridik te kopenhages?
Miratimi I teresishem I ‘asquis communautaire’ (legjislacioni primar dhe sekondar, aktevendimet e Gjykates Evropiane te Drejtesise, deklaratave dhe rezolutave te BE-se, masave qe merren mbi politiken e perbashket te jashtme dhe te sigurise, masat mbi drejtesine dhe punet e brendeshme, marreveshjet nderkombetare qe ka lidhur BE-ja, si dhe marreveshjet e lidhura ndermjet shteteve anetare ne fushen e veprimit te BE)
5.Permendi disa nga karakteristikat themelore te Traktateve te UE?
-permbajne dispozitat themeltare te BE-se, permbajne aktet juridike qe I percaktojne te drejtat dhe detyrimet e shteteve anetare, percaktojne politikat monetare dhe kompetencat e organeve te BE-se, percaktojne parimet e UE-se ku psh.parimi I proporcionalitetit eshte future ne traktatin e Mastritit, percaktojne identifikimin e qytetarit evropian etj.
6.Cilat jan dallimet esenciale ne mes te Kartes se te drejtave themelore te UE-se dhe Kartes Europiane per te drejtat dhe lirite themelore te njeriut?
Dallimi ne mes te Kartes se te Drejtave Themelore te BE-se dhe Konventes eshte se Karten e interpreton dhe zbaton Gjykata Evropiane e BE-se dhe ka fusheveprimin Brenda shteteve anetare te BE-se kurse Karta Evropiane interpretohet dhe zbatohet nga Gjykata Evropiane per te Drejtat e Njeriut qe eshte organ I veqante ne kuader te Keshillit te Evropes.
TESTI 3
1.Komisioneret emerohen nga cili organ I UE dhe cfar interesash perfaqsojn ata me faktin e te qenurit antar te komisionit europian?
Roli kryesor i Komisionereve është të propozojë dhe implementojë legjislacione dhe të mbikqyrë traktatet e BE-së, të cilat formojnë bazën ligjore të BE-së. Komisioneret I emeron Parlamenti Evropian.
2.Karakteristikat e direktivave te UE-se?
Karakteristike e direktivave se UE-se jane aktet individuale juridike te cilat jane te obligueshme vetem sa I perket qellimeve dhe rezultateve qe duhet te arrihen, ndersa forma dhe mjetet perms se cilave do te realizohet kjo u eshte ne dore te autoriteteve kompetente te shteteve te cilave iu eshte adresuar.
Me shumice te kualifikuar nenkuptojme ate menyre te marrjes se vendimeve ku fuqia votuese e shteteve tek votimi me shumice te kualifikuar eshte e pabarabarte pasi shtetet jane te kualifikuar sipas numrit te popullsise e jo sipas fuqise ekonomike.
4.Cilat jane dallimet esenciale ne mes te Kartes se te drejtave themelore te BE dhe Kartes Europiane per te drejtat dhe lirite themelore?
Dallimi ne mes te Kartes se te Drejtave Themelore te BE-se dhe Konventes eshte se Karten e interpreton dhe zbaton Gjykata Evropiane e BE-se dhe ka fusheveprimin Brenda shteteve anetare te BE-se kurse Karta Evropiane interpretohet dhe zbatohet nga Gjykata Evropiane per te Drejtat e Njeriut qe eshte organ I veqante ne kuader te Keshillit te Evropes.
5.Cka nenkupton me planin e veprimit per partneritet europian?
Per te jetesuar Procesin e Stabilizim-Asociimit ne Ballkanin Perendimor perfshire edhe Kosoven, ne qershor 2004 Keshilli Evropian miratoi Partneritetin Evropian per Kosoven si instrumentin e pare qe percakton prioritetet kryesore afatshkurtra dhe afatmesme per tu adresuar nga institucionet e Kosoves drejt arritjes se perspectives evropiane. Me qellim te zbatimit te ketyre prioriteteve ne janar 2004 Qeveria e Kosoves miratoi Planin e pare te Veprimir per implementimin e Partneritetit Evropian. Qe nga ai vit ky document mbetet kryesor strategjik o Republikes se Kosoves per integrim ne BE I cili rishikohet qdo vit dhe implementimi I prioriteteve qe parasheh eshte baza kryesore ne rrugen e Kosoves drejt BE-se. 6.Me kriterin ekonomik te kopenhages kuptojm?
Nenkuptojme nje ekonomi funksionale te tregut, e cila do te jete ne gjendje te perballet me presionin e konkurrences dhe forcave te tregut te BE-se. Pra nje ekonomi te tregut, konkurrente ne tregun e perbashket te UE-se.
TESTI 4
1.Parimet e veqanta te se drejtes te UE jane?
Parimi I subsidiaritetit, parimi I proporcionalitetit,parimi I trajtimit te drejte apo jodiskriminimi, parimi I mbrojtjes se te drejtave themelore te njeriut.
2.Cilat jan aktet juridike qe rradhiten ne burime sekundare te se drejtes te Ue dhe pse konsiderohen sit e tilla?
Rregulloret, direktivat, rekomandimet dhe mendimet te cilat ndryshe quhen legjislacion I dyte I UE-se. 3.Permendi kriteret formale per antarsimin ne UE dhe shpjegoni shkutimisht ato?
Kriteret formale jane: kriteri poltik, kriteri juridik, kriteri ekonomik dhe kriteri administrative. Kriteri politik perfshin stabilitetin institucional, rendin demokratik te shtetit ligjor, respektimin e te drejtave themelore te njeriut si dhe mbrojtjen dhe respektimin e pakicave.
4.Republika e kosoves ne procesin e stabil asocimit perfaqesohet permes? a.dialogut te procesit te stabilizim-asociilit.
5.Cila esht fuqia juridike e Kartes te se drejtrave themelore te EU dhe cila nga organet BE eshte pergjegjes per mbikqyrjen e zbatimit te saj?
Mbrojten dhe zbatimin e Kartes se te drejtave themelore e ben Gjykata Evropiane e BE-se
6.Keshilli I ministrave te UE ka keto kompetenca? të miratojë ligjet evropiane,të koordinojë politikën ekonomike të shteteve anëtare,të lidhë marrveshje ndërkombëtare në emër të BE-së me një ose më shumë shtete ose organizata ndërkombëtare ,të aprovojë buxhetin e BE-së së bashku me Parlamentin
Evropian,të zhvillojë politikën e përbashkët për punë të jashtme dhe politikën e sigurisë së BE-së duke u bazuar në parimet udhëzuese të Këshillit Evropian,të koordinojë bashkëpunimin mes gjykatave nacionale
dhe forcave policore lidhur me çështjet penale , lirinë , sigurinë dhe drejtësinë 7.Cka nenkupton liria e levizjes se njerzve dhe cilat jane komponentet kryesor te saj?
Nenkupton te drejten e levizjen e njerzeve , liria e banoreve te shteteve anetare te zgjedhin shtetin anetare ne te cilin deshirojne te jetojne dhe te veprojne etj.
Efekti direct paraqitet si doctrine e re e se drejtes supranacionale, u ngrit ne baze te praktikes gjyqesore te gjykates se drejtesise. Kjo obligon te gjitha palet nenshkruese te traktit te Romes qe te respektojne dhe te zbatojne ne territorin e tyre edhe ne qeoftese vendimi gjyqesor eshte.
Testi 5
1.Permend aktet juridike qe radhiten ne te drejten dytsore apo institucionale te UE? - Rregullore,Direktivat,Vendimet,Rekomandimet,Mendimet,Deklarimet
2.Me parimin e subsidiariteti kuptojme?
Parimi I subsidiaritetit percakton supermacine e se drejtes se UE-se ne raport me te drejtat e shteteve anetare.
3.permendi kirteret jo formale qenje shteti duhe ti plotsoj per tu antarsuar ne UE(shpjegoni njeren prej tyre ma hollsisht)?
Kriteret formale jane: kriteri poltik, kriteri juridik, kriteri ekonomik dhe kriteri administrative. Kriteri politik perfshin stabilitetin institucional, rendin demokratik te shtetit ligjor, respektimin e te drejtave themelore te njeriut si dhe mbrojtjen dhe respektimin e pakicave.
4.Shpejgoni dallimet nderjmejt vendimeve dhe dikretivave te UE?
Direktivat jane te obligueshme per nga rezultati qe duhet te arrihet dhe obligojne vetem shtetet anetare por jo individet, per aq kohe sa ato nuk jane implementuar ne legjislacionin nacional, kurse vendimet jane akte juridike qe nuk kane obligim te pergjithshem por zbatohen vetem ndaj atyre qe u adresohen, perkatesisht shteteve anetare, kompanive apo personave fizik.
5.Cka nenkupton liria e qarkullimit te mallrave ?
Liria e qarkullimit te mallerave eshte baza e komuniteti ekonomik evropian. Unioni evropian perfshin tregetin e mallrave dhe parashikon eleminimin e te dhenave doganore ne marredheniet midis shteteve anetare si dhe percaktimin e tarifes se perbashket doganore ne marredheniet me vendet e treat.
6.Permendi te pakten 5 lirit fundamentale te cilat I garanton Karta e te drejtave themelore te UE ne nenin 6=19 te kartes?
- e drejta per tu martuar dhe per te krijnuar familje, liria e mendimit, ndergjegjjes dhe fese - liria e shprehjes dhe informimit, e drejta e tubimit dhe e bashkimit
- liria per art dhe shkence, e drejta per arsimim
- mbrojtja ne rast largimi, debimi apo ekstradimi, e drejta per te kerkuar strehim etj.
7.Cilat jan kompetencat themelore te Keshillit Europian dhe nga cili nivel I perfaqsusve te shteteve antare perbehet?
eshte Keshilli me I larte I UE-se, kompetencat e tij perfshijne vendimet themelore si : zgjerimet e reja te UE-se, propozon presidentin e Komisionit, perfaqesuesin e larte per politik te jashtme dhe te sigurise, dhe te gjithe pjestaret e tjere te komisionit. Perbehet nga Kryetaret e shteteve dhe Qeverive si dhe Presidenti I Komisioniot ku takohen rregullisht te pakten 2 here ne vit.
8.Cka nenkupton bashkepunimi si procedur legjistatrive ne kuader te BE dhe per te cilat raste zbatohet? Bashkepunimi si procedure legjislative perfshine konsultimin apo bashkepunimin ne mes Parlamentit Evropian, Keshillit dhe Komisionit. Zbatohet ne rastet e miratimit te ndonje akti ose
Testi 6
1.Permend lirite themelore te tregut te mbrendshum te EU?
- Levizja e lire e mallerave,Levizja e lire e kapitalit, Levizja e lire e sherbimeve, Levizja e lire e njerezve. 2. Permend dallimet ne mes rekomanidmeve dhe Udhezimeve?
Rekomandimet jane lloj I burimeve joobliguese me te cilat institucionet e komuniteteve shprehin opinionin e tyre per zgjedhjen e nje qeshtje te caktuar ne shtetet anetare, nuk kane fuqi juridike. Kurse udhezimet jane akte me te rendesishme juridike te cilat posedojne fuqi detyruese, ato jane te
drejteperdrejta, te zbatueshme ne tere territorin e BE-se dhe jane te obligueshme per te gjitha shtetet anetare.
3.Nga cili organ i BE emrohen komisioneret sa esht numri I tyre dhe qfar interesash perfaqsojn ata? Emerohen nga Parlamenti Evropian, numri I te cileve perbehet nga 27 antare te cilet emrohen nje here ne 5 vjet Brenda 6 muajve nga data e zgjedhjeve per Parlament Evropian. Mandati I komisionereve eshte 5 vjet. Anetaret e Komisionit mbajne pergjegjesi politike ku per punen e tyre raportojne Parlamentin Evropian si dhe mbajne pergjegjesi ligjore ku japin llogari para Gjykates se Larte Evropiane te Drejtesise. 4.Bashkevendosja si procedur e nxjerrjes se vendimeve Brenda UE shfrytzohet per keto raste?
- Raste te diskriminimit, Lirise se levizjes, e drejtes se banimit, Tregut te perbashket, mjedisin jetesore. Ne procedurene bashkevendosjes Keshilli vendos me shumice te kualifikuar votash, Parlamenti me shumice te thjeshte votash, Komuniteti per Peraferim me shumice votash te antetareve.
5.Cka nenkuptojme me kriterin juridik te kopenhages?
Miratimi I teresishem I ‘asquis communautaire’ (legjislacioni primar dhe sekondar, aktevendimet e Gjykates Evropiane te Drejtesise, deklaratave dhe rezolutave te BE-se, masave qe merren mbi politiken e perbashket te jashtme dhe te sigurise, masat mbi drejtesine dhe punet e brendeshme, marreveshjet nderkombetare qe ka lidhur BE-ja, si dhe marreveshjet e lidhura ndermjet shteteve anetare ne fushen e veprimit te BE)
6.Cfare te drejta themelore percakton Karta e te drejtave themelore te EU?
- Dinjiteti njerzor, e drejta e jetes, e drejta per integritetin e njeriut, ndalimi I tortures dhe i trajtimit apo denimit qnjerzor ose degradues, ndalimi I skllaverise dhe punes se detyruar, e drejta e tubimit dhe bashkimit, e drejta per liri dhe siguri, e drejta oer arsimim, e drejta e prones, e drejta per te kerkuar strehim, e drejta per art dhe shkence etj.
7.Cka nenkupton me dialogun e procesit te stabilizim-asocimit? Ky process ka tri qellime strategjike siq jane:
1. stabilizimin dhe tranzicionin drejt nje ekomomie te lire dhe konkurrente te tregut 2.Promovimin e bashkepunimit rajonal
3.Prespektiven Evropiane. Ne kuader te dialogur zhvillohet procesi I integrimit te shteteve ne BE
Testi 7
1.Permend burimet te se drejtes te BE sqaro hirearkin juridike ne mes tyre?
Ndahen ne burime primare ku hyjne: Marreveshjet mbi themelimin e BE-se, protokolet, marreveshjet, marreveshjet konstitucionale, principet e pergjithshme, vendimet e Gjykates se Drejtesise etj.
Burimet sekondare: rregullorja, udhezimet, vendimet, mendimet dhe rekomandimet. Ne aspektin hirearkik burimet sekondare qendrojne nen burimet primare sepse qdo burim sekondar duhet ti pershtatet burimit primarqe dmth te mos jet ne kundershtim me burimin primar.
2.Kriteri politik I Kopenhages paraqet ?
Perfshin stabilitetin institucional, rendin demokratik te shtetit ligjor, respektimin e te drejtave themelore te njeriut si dhe mbrojtjen dhe respektimin e pakicave etj.
3. Parimi I supermacise I se drejtes te UE nenkupton?
Nenkupton supermacine apo dominimin e akteve nderkombetare ndaj ligjeve locale dhe kushtetutave te shteteve evropiane. Si akte nderkombetare jane konventat, traktatet apo marreveshjet qe dominojne mbi ligjet kombetare.
4. Te drejtat e shtetetasve jan nje nga parimet ecenciale te Kartes se te Drejtave themelore te UE permendi disa nga keto te drejta qe shtetasit I gezojne?
1. E drejta per te zgjedhur dhe e drejta per tu zgjedhur ne Parlamentin Evropian 2. E drejta per te zgjedhur dhe e drejta per tu zgjedhur ne zgjedhjet vendore 3. E drejta e mireadministrimit.
5.Cka nenkupton liria e qarkullimit te kapitalit si njera nder lirit themlore te tregut te brendshum te UE? 6.Gjykata e drejtesis se UE ka keto funksione kryesore?
- sigurimi I ligjit ne interpretim dhe zbatimi I traktateve
- padia per procedimin per shkeljen e detyrimeve qe rrjedhin nga traktatet -padia oer procedimin per anulimin e nje vendimi
-padia per procedimin per mosveprim
-vendimi per pergjegjesine publike ose vendimin per demshpermbim. 7.Cka nenkupton roli I supernacinonal I institucioneve te UE?
Me supernacionalitet kuptojme te drejten e nje organizate internacionale qe ne menyre te pavarur nga vullneti I shteteve anetare ne lemi te caktur ne baze te komeptencave perkatese te nxjerr norma juridike te detyrueshme per shtetet anetare. Organet e UE-se qe kane karakter supernacional jane: Parlamenti Evropian, Komisioni Evropian, Gjykata Evropiane e Drejtesise
