ييْه يباراد
یویؽ ذؽرا طاٌؽراک ُاگؾًاد ،یویؽ ٍُزگ ،
داسآ ذحاٍ دزجٍزت ىازیا ،
نٌبض يًبْج ُداس
یزتکد یَجؾًاد ،یویؽ ٍُزگ،یدزتراک یویؽ
ُاگؾًاد داسآ دزجٍزت ذحاٍ ىازیا ،
ِيذْه يٌگچ
ُاگؾًاد ،یویؽ ٍُزگ ،یویؽ یزتکد یَجؾًاد رًَ مایپ ، ذْؾه ىازیا ،
:لَئسه ُذٌسيًَ نٌبض
يًبْج ُداس
:کيًٍزتکلا تسپ Sh_ [email protected]
:يفلت
09163997688
:طردآ
، دزجٍزت ىاذیه ُاگؾًاد ،طرذه داسآ
ذحاٍ
ُذکؾًاد ،دزجٍزت ٍُزگ ،یکؽشپازیپ
یویؽ
:تفبيرد 4 / 4 / 92
:يًبيبپ صيازيٍ 4
/ 6 / 92
:شزيذپ 6 / 6 / 92
ُذيکچ :فذّ ٍ ٌِيهس
بآ تیفیک لزتٌک بزؽ
فزصه تؽاذْت ٍ یتهلاع عفح زظً سا
ىاگذٌٌک نْه تعا . ،بآ تخاٌؽ رد مذق يیلٍا ٍ یعرزت
زیغته قیقحت يیا .تعا بآ یاّ
ُساذًا فذّ ات یعرزت ٍ یزیگ
یکیشیف ٍ ییایویؽ یاّ صخاؽ ،
يییعت زیغته نْه یاّ
،بآ تیفیک ؼجٌع یفیک یذٌت ِتعد
یاّ ُاگتغیا ِتاؾه
عتاٌه ٍ بزؽ بآ زْؽ
دزجٍزت
تفزگ ماجًا .
:يسرزب شٍر
يیا قیقحت یفیصَت -یعطقه زت 70 ٍ بزؽ بآ ًَِوً 10
ًَِوً
ُاگتغیا یاّ ىاتغهس رد عتاٌه 1390
ىاتغتات ٍ 1391
ماجًا ذیدزگ ٍ 9 زیغته بآ یفیک
ُساذًا ذؽ یزیگ . تاعلاطا ظپ عوجسا یرٍآ یذٌتذکٍ مزً طعَت
راشفا
10 STATISTICA
،
لیلحت ِفلؤه یاّ یلصا
(PCA)
، تْج یفیک یذٌت ِتعد ِتاؾه یاّ ًَِوً
ٍ بزؽ بآ
عتاٌه يییعت ٍ زیغته بآ تیفیک ؼجٌع نْه یاّ یعرزت
ذؽ .
:بّ ِتفبي
لیلحت
PCA
ىاؾً داد زیغته ٍ لک یتخع ،تازتیً ،ذیارَلف ییایویؽ یاّ
ٍ يّآ زیغته یکیشیف یاّ
pH
ٍ
TDS
تْج یعرزت تیفیک ،بآ نْه ذًدَت . قتاطه ُداد
یاّ ىَهسآ t تظلغ يیگًایه ترٍذک ىاشیه ٍ يّآ ،ذیارَلف
رد اّ ًَِوً ِیلک رَط ِت
یٌعه زتوک یراد سا
دراذًاتعا ٍ ُدَت زیاع زیغته اّ بَلطه ذح رد ذًدَت ساجه ای
.
:یزيگ ِجيتً
ِت دایس یفیک رات یاّ ُداد نجح یازت ِک داد ىاؾً قیقحت يیا جیاتً
یزیگراک لیلحت ٍ ِیشجت
ىدَوً صخؾه یازت یلصا یاّ ِفلَه زیغته
یاّ یفیک ٍ یلصا
یذٌت ِتعد زیغته
یاّ یکیشیف ٍ یه عتاٌه ٍ بزؽ بآ ِتاؾه ییایویؽ ذًاَت
ِت ىاٌَع ُار
لح یزثؤه رد تیزیذه یفیک .ذؽات بآ
ُصاٍ یبّ یذيلک :
صخاؽ یکیشیف ٍ ییایویؽ یاّ ،
دزجٍزت ،عتاٌه ٍ بزؽ بآ ،
ِفلؤه یاّ یلصا
عببٌه يکيشيف ٍ ييبيويض یبّ صخبض يييعت ةزض ةآٍ
ُدبفتسا بب دزجٍزب زْض سا
ليلحت ِفلؤه یبّ يلصا
یاراد ِبتر يولع – يطٍّضپ
سا ىَيسيوک مَلع تبيزطً
يکضشپ رَطک
:ِلبقه طردآ
یتاراد ،م یًاْج ُداس ،ػ یٌگچ م
"
ُدافتعا ات دزجٍزت زْؽ بزؽ بآٍ عتاٌه یکیشیف ٍ ییایویؽ یاّ صخاؽ يییعت سا
لیلحت ِفلؤه یاّ یلصا
"
ىاتغتات،یّاگؾیاهسآ مَلع ِلجه 1393
ُراوؽ(نتؾّ ُرٍد ، 2
:) 76 -82
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2 ىبتسببت) 93 ِهذقه یتآ ِک ِت ىاٌَع بآ یًذیهاؽآ ُدافتعا یه ،نییاوً ذیات قتاطه ات یاّدراذًاتعا ِیارا ُذؽ سا فزط ىاهساع یاّ زثتعه یله ای یًاْج ذؽات ( 1 .) زگا بآ یًذیهاؽآ یٍاح تافلَع دایس ppm)200 ،) رٍزلک ppm)100 ) ای تاٌتزک نیغلک ( ppm300 ) ذؽات رد زثکا مدزه ثعات ءَع ِوضاّ یه دَؽ ( 2 .) ذیارَلف ِک یکی سا ىَی یاّ نْه رد ةیکزت ىاذًد اّ ٍ ىاَختعا اّ ِت راوؽ یه ،دٍر رد ِیذغت یًاغًا یاراد تیوّا ُدَت ٍ نْه يیزت عثٌه تفایرد ىآ طعَت ،ىاغًا بآ بزؽ یه ذؽات ( 3 ، 4 .) لقاذح ٍ زثکاذح تظلغ ذیارَلف رد بآ بزؽ عتات یاهد طیحه ُدَت ٍ قثط دراذًاتعا تظلغ ىآ يیت 6 / 0 ات 4 / 2 یلیه مزگ رد زتیل زیغته تعا ( 5 ، 6 .) ذح بَلطه ىاشیه ذیارَلف یازت ىَیعاذیرَلف عتاٌه یتآ 75 / 0 ات 5 / 1 یلیه مزگ رد زتیل ُدَت ٍ تظلغ یاّ زتلاات ٍ يیئاپ زت سا ذح دراذًاتعا زجٌه ِت ضراَع ءَع رد ىاغًا یه دَؽ . ِچًاٌچ تظلغ ذیارَلف رد بآ بزؽ زتوک سا 5 / 0 یلیه مزگ رد زتیل ذؽات دراَه یگذیعَپ ىاذًد رَطت لتاق ِظحلاه یا لاات ذّاَخ تفر ( 7 .) رد زثکا یاّزْؽ ىازیا ِک بآ بزؽ سا عتاٌه یٌیهسزیس يیهأت یه ،دَــؽ ذیات ِت ِلأغه ُدَلآ ىدَت يیا عتاٌــه ِت تازتیً ( NO3 -) ٍ زیاع زصاٌع یوع ِجَت دَؽ ِک يکوه تعا طعَت ُاچ یاّ بلاضاف ای یگدَلآ عیاٌص ِت ِیلا یاّ بآ راد ذعزت . رد لاع یاّ زیخا ِت لیلد ػزتغگ یسرٍاؾک ٍ تیلاعف یاّ یًاغًا ىاشیه طعَته اًْآ ِتٍر ؼیاشفا تعا ( 8 ، 9 .) ىَی تازتیً رد بآ یًذیهاؽآ ٍد زثا بَلطهاً یتؽاذْت دراد ِک ذٌتراثع سا یراویت ایوٌیتَلگَوْته ِک رد زثا ءایحا تازتیً ِت تیزتیً رد ىذت ىاداسًَ داجیا یه دَؽ . يیٌچوّ يیا ىَی لیغًاتپ داجیا تاثیکزت ىاطزع یاس يیهآسٍزتیً رد ىلااغگرشت ار دراد ( 10 .) قثط یاّدَوٌّر ىاهساع تؽاذْت یًاْج ٍ ىاهساع دراذًاتعا ٍ تاقیقحت یتعٌص ىازیا زثکاذح ساجه ىَی تازتیً رد بآ یًذیهاؽآ زت ةغح
NO-3
، mg/L45 تعا ( 11 .) تاقیقحت ُذٌکازپ یا رد یاّزْؽ فلتخه تْج یعرزت یک ــ تیف کیشیف ــ ی ٍ یؽ ــ ییایو بآ ًا ــ ماج ُذؽ تعا . ص ــ یقدا ٍ حٍر ْلا ــ ی رد تایسرا ــ ی صخاؽ یاّ یکیشیف -ییایویؽ بآ بزؽ زْؽ لیتدرا ىایت ذًدزک ِک تافلَع ( 9 )% ، یتخع لک ( 41 )% ٍ تافغف ( 71 )% ًَِوً اّ زتؾیت سا ذح ساجه ٍ رَئَلف ( 57 )% ًَِوً اّ زتوک سا لقاذح ساجه یه ذؽات ( 12 .) رد لاع یاّ زیخا ػٍر یاّ یراهآ ذٌچ ُزیغته رد تاعَضَه طثتزه ات بآ ٍ لیلحت یاّ نْه تغیس یطیحه ِت رَط ُدزتغگ یا ُدافتعا ُذؽ ذًا ( 16 .) ِت یگسات رد لیلحت ُداد یاّ یفیک ،بآ ُدافتعا سا ػٍر لیلحت ِفلؤه یاّ یلصا
PCA (Principal Component
Analysis ) یازت ؼّاک نجح ُداد اّ رد یدراَه ِک نجح تاعلاطا دایس ،ذؽات یازت ِیشجت ٍ لیلحت زتْت اًْآ ٍ ِتعد یذٌت ًَِوً یاّ ِتاؾه ِت راک یه دٍر ( 17 .) ات لاوعا يیا ،ػٍر یاّزیغته ِیلٍا ِت ِفلؤه یاّ ذیذج ٍ لقتغه سا زگیذکی لیذثت یه ذًَؽ . ِفلؤه یاّ ذیذج داجیا ُذؽ یثیکزت یطخ سا یاّزیغته ِیلٍا ذٌتغّ ( 18 .) لیلحت PCA ُدافتعاات سا تاعلاطا ِیلک یاّزیغته ،دَجَه ًَِوً اّ ٍ ُاگتغیا یاّ ِتاؾه ار سا ظاحل تیفیک یکیشیف ٍ ییایویؽ بآ یتَخت ِقثط یذٌت یه ذیاوً ( 19 .) Ouyang ، PCA ار یازت ییاعاٌؽ یاّزیغته یفیک نْه بآ رد 22 ُاگتغیا عقاٍ رد ؼخت یلصا ًِاخدٍر St.Johns یلفع رد یاذیرَلف اکیزهآ ِت راک دزت . جیاتً ىاؾً داد ِک يتزک یلآ لاتَت ( TOC ) ، يتزک یلآ لَلحه ( DOC ) ، ىصٍزتیً لاتَت ( TN ) ، ،تیئایلق ،یرَؽ نیشیٌه ٍ ،نیغلک يیزتوْه اّزیغته رد یتایسرا یاّزیغته یفیک بآ ًِاخدٍر ذٌتغّ ( 20 .) ات ِجَت ِت ؼقً تیفیک بآ رد یتهلاع يیٌکاع ٍ مٍشل ُساذًا یزیگ یوئاد یاّزیغته فلتخه ،ىآ يیا حزط ِت رَظٌه ُساذًا یزیگ ٍ يییعت یاّزیغته یلصا یفیک ،بآ ِتعد یذٌت ُاگتغیا یاّ ِتاؾه بآ بزؽ ٍ عتاٌه سا ظاحل تیفیک یکیشیف ٍ ییایویؽ ات ُدافتعا سا ػٍر یراهآ ذٌچ ُزیغته لیلحت ِفلؤه یلصا ٍ ِغیاقه اّزیغته ات دراذًاتعا یاّ ،یله ماجًا تفزگ . شٍر يسرزب يیا قیقحت یفیصَت یعطقه یٍر 70 بزؽ بآ ًَِوً
ٍ دزجٍزت زْؽ فلتخه قطاٌه سا 10
ُاگتغیا سا ًَِوً یاّ
78
/
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2 ىبتسببت) 93 عتاٌه رد ٍد ُرٍد ًَِوً یرادزت رد ىاتغهس 1390 ٍ ىاتغتات 1391 ماجًا ٍ 9 زیغته یفیک بآ ُساذًا یزیگ ذؽ . ًَِوً بآ ات یزطت یاّ یلپ یٌلیتا ِت نجح ml 1000 ِتؽادزت ذؽ ٍ رد طیازؽ دراذًاتعا ِت ُاگؾیاهسآ یویؽ ُذکؾًاد یکؽشپازیپ ُاگؾًاد داسآ دزجٍزت لقتٌه ذؽ . ؼیاهسآ اّ رد ٍد ِتعد ؼیاهسآ یاّ یّاگتعد ٍ یزتویزتیت زت طاعا عجزه دراذًاتعا ترَص تفزگ . ؼیاهسآ یاّ یّاگتعد لهاؽ ُساذًا یزیگ ذیارَلف ِت ػٍر یزتهَیغًاتپ ات ُدافتعا سا ُاگتعد PH زته ( لذه 3510 Jenway ) ٍ دٍزتکلا ىَی يیشگ ذیارَلف ( F-ISE ) یاراد لاتغیزک رَئَلف نیًاتًلا ( یًاپوک Methrom ظیئَع ) ماجًا ذؽ ( 24 ) ، ىاشیه تازتیً ٍ ّآ ــ ي ت ــ عَ ــ ط ُاگتعد عا ـ کپ ـ فٍزت ـ زتهَت , UV/VIS 4802
UNIC duble Beam
ؼجٌع TDS ٍ EC ات عا ـ ُدافت سا عد ـ ُاگت تیاذّ جٌع ( لذه 4510 Jenway ) ماجًا ،ذؽ ُساذًا یزیگ یتخع لاتَت ( TH ) ات EDTA ٍ عا ـ ذی یرذیزلک ـ ک 02 / 0 ً ـ لاهز قتاطه ت ــ ا لوعلارَتعد ػٍر عجزه دراذًاتعا ِت ػٍر یزتویزتیت ماجًا تفزگ . تاعلاطا ظپ عوجسا یرٍآ ذکٍ یذٌت ات ُدافتعا سا ػٍر لیلحت فلؤه ــ ِ یاّ یلصا ( PCA ) ِت رَظٌه ِتعد یذٌت یفیک ُاگتغیا یاّ ِتاؾه بآ بزؽ ٍ عتاٌه ٍ يییعت یاّزیغته نْه ٌع ــ ؼج یک ــ تیف بآ ت ــ یعرز ؽ ــ ذ . وّ ـ يیٌچ ُداد اّ ات ً ــ مز فا ــ راش هآ ــ یرا 16 spss ه ــ درَ ت ــ فیصَ رازق گ ز تف . بّ ِتفبي رد يیا ،یعرزت یاقه ــ ُداد ِغ یاّ یفیک 80 ًَِوً بآ
تعا ات ــ دراذًا ، ت ــ ا ه ــ ِثعاح ته ــ زیغ ّ ــ یراهآ یا ِیاپ ( ،لقاذح زثکاذح ، يیگًایه رایعه فازحًا ٍ ) ترَص .تفزگ قتاطه تفای ِ اّ ی ىَهسآ t
یاّدراذًاتعا ِت ِجَت ات
،یله تظلغ يیگًایه ترٍذک ىاشیه ٍ يّآ ،ذیارَلف
رد ِیلک
اّ ًَِوً یٌعه رَط ِت زتوک یراد
سا ُذؽ ِیصَت دراذًاتعا
ٍ ُدَت زیاع زیغته اّ بَلطه ذح رد ذًدَت ساجه ای
لٍذج( 1 ٍ 2 ) . تْج قیقحت يیا رد يییعت
زیغته نْه یاّ
بآ تیفیک ؼجٌع زّ تیوّا ِجرد زتْت ىداد ىاؾً ٍ
زیغته
( ُضیٍ زیداقه رادَوً سا رادَوً
1 ) ٍ ذؽ ُدافتعا رادَوً يیا
زیغــته ٍ ُضیٍ زیداقه .ذّد یه ىاؾً ار نْه ٍ یلصا یاّ
غً ــ ًایراٍ یاّ تث ــ
ت ظ ــ یازت یعوج زیغته
لٍذج قتاطه اّ
5 ؽات یه .ذ يیٌچوّ ِتعد یفیک یذٌت ًَِوً ِتاؾه یاّ بآ ؽ ــ سا ُدافتعا ات عتاٌه ٍ بز لیلحت ٍ ِیشجت
ه ؤ یاّ ِفل یلصا
(PCA)
.تفزگ ترَص عثٌه جٌپ سا دزجٍزت بزؽ بآ
یکیشیف ٍ ییایویؽ تیفیک زظً سا ِک دَؽ یه ِیذغت یلصا
ته ـــ ذٌتٍاف ٍ تعد ـــ ت ِ ــ ٌ ــ یذ ح ــ زضا ت ــ ک ِتاؾ ــ تیفی وً ــ ًَِ ّ ــ ؽ یا ــ ً ار بز ــ ه ِت تثغ ــ
ِیذغت ىآ سا ِک یعثٌ
.ذّد یه ىاؾً دَؽ یه یاّ عتر رد طاقً يیا یگذٌکازپ
فلاتخا زگًایت فلتخه زیغته
بآ فلتخه یاّ ًَِوً رد اّ
ذؽات یه لکؽ( 1 ٍ 2 ). بّ صخبض* ًَِوً داذعت لقاذح زثکاذح ييگًبيه ربيعه فازحًا ةَلطه ذح سبجه ذح یلابب دراذًبتسا ذيارَلف ةزض 70 عببٌه 10 ةزض 2 / 0 عببٌه 23 / 0 ةزض 29 / 0 عببٌه 29 / 0 ةزض 25 / 0 عببٌه 25 / 0 ةزض 02 / 0 عببٌه 02 / 0 ةزض 5 / 1 -75 / 0 عببٌه 5 / 1 -75 / 0 ةزض 4 / 2 عببٌه 4 / 2 ةزض 0 عببٌه 0 تازتيً 70 10 3 / 11 3 / 11 6 / 38 8 / 38 0 / 22 1 / 22 10 4 / 11 10 10 50 50 0 0 يّآ 70 10 0 0 1 / 0 1 / 0 02 / 0 03 / 0 03 / 0 04 / 0 3 / 0 3 / 0 1 1 0 0 تاذهبج لک لَلحه 70 10 301 339 666 665 502 497 106 137 500 500 1500 1500 0 0 تياذّ کيزتکلا
(μmho/cm)
70 10 402 457 952 852 696 702 156 153 150 150 1500 1500 0 0 رٍذک ت (NTU) 70 10 02 / 0 1 / 0 17 / 2 1 / 1 45 / 0 49 / 0 55 / 0 47 / 0 5 5 5 5 0 0 pH 70 10 1 / 7 0 / 7 9 / 7 9 / 7 66 / 7 7 / 7 23 / 0 167 / 0 5 / 8 -7 5 / 8 -7 9 -5 / 6 9 -5 / 6 0 0 لک يتخس 70 10 112 119 316 208 178 185 4 / 43 3 / 67 150 150 500 1500 0 0 تييبيلق 70 10 281 300 462 452 357 372 8 / 69 6 / 57 -لٍذج 1 جيبتً شيلبًآ يکيشيف -ييبيويض ةآ ٍد رد عببٌه ٍ ةزض مزگ ٍ دزس لصف
ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه ُربوض(نتطّ
2 ىبتسببت) 93
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2
ىبتسببت) 93
رادَوً 1 -ُضيٍ زيدبقه رادَوً
(Eigen Value)
لکض 1 یذٌب ِتسد يفيک مٍد ٍ لٍا یبّ ِفلؤه طبسا زب ًَِوً
ِببطه یبّ عببٌه ٍ ةزض ةآ دزس لصف رد
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2
ىبتسببت) 93
80
/
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2
ىبتسببت) 93
ثحب
ِیشجت ٍ لیلحت
PCA
رد يییعت یاّزیغته یفیک
یلصا
عتاٌه ٍ بآ بزؽ دزجٍزت ىاؾً داد یاّزیغته ییایویؽ
،ذیارَلف ،تازتیً یتخع لک ٍ يّآ ٍ یاّزیغته یکیشیف
pH
ٍ
TDS
تْج یعرزت تیفیک یلصا،بآ ٍ
نْه داذولق یه
ذًَؽ . يیازتاٌت یخزت یاّزیغته ُساذًا
یزیگ ُذؽ بآ درَه
یعرزت رد يیا قیقحت یاّزیغته نْه
رد زظً ِتفزگ یه ذًَؽ
ٍ يیا ِجیتً اٌْت یازت عتاٌه بآٍ بزؽ زْؽ دزجٍزت ٍ
یاّزیغته باختًا
ُذؽ رد يیا قیقحت زثتعه یه ذؽات ٍ يیا
ِیشجت ٍ لیلحت یازت ِتعد ُداد اّ ٍ قطاٌه ،فلتخه تٍافته
تعا . یازت ذییأت يیا ةلطه یه ىاَت ِت قیقحت یثار یهاظً ٍ
ىاراکوّ ( 20 ) ُراؽا دَوً . رد يیا قیقحت ِیشجت ٍ لیلحت
PCA
یازت یعرزت تیفیک بآ ًِاخدٍر ِخزک ِت راک ُدزت
،ذؽ جیاتً ىاؾً داد ِک یهاوت یاّزیغته یفیک
باختًا ُذؽ
یازت یعرزت تیفیک بآ ًِاخدٍر ِخزک
نْه ذًدَت .
يیٌچوّ ،گًایٍا
PCA
ار یازت ییاعاٌؽ یاّزیغته یفیک
نْه بآ رد 22 ُاگتغیا عقاٍ رد ؼخت یلصا ًِاخدٍر
St.Johns
فع ــ یل رد ف ــ یرَل ــ یاذ هآ ـ اکیز ِت راک دزت . جیاتً زگًاؾً
يیا ذًدَت ِک لک يتزک یلآ
( TOC )
، يتزک یلآ
لَلحه (
DOC
) ، ىصٍزتیً لک
( TN )
، ،تیئایلق ،یرَؽ نیشیٌه
ٍ ،نیغلک يیزتوْه اّزیغته رد یتایسرا یاّزیغته یفیک
بآ
ًِاخدٍر ذًدَت
( 22 .) ِت يیا ةیتزت جیاتً یراهآ تْج
یعرزت یاّزیغته بآ
رد ُسَح اّ ٍ قطاٌه ،فلتخه تٍافته
عا ــ ت . یعرزت ذًٍر تازییغت ذیارَلف
رد عتاٌه یتآ
یاّاتعٍر ىاتعزْؽ
ىاذّاس طعَت ىاؾفارذت ٍ
ىاراکوّ
ىاؾً داد ىاشیه ذیارَلف زثکا قطاٌه ییاتعٍر ىاتعزْؽ
ىاذّاس رد ذح عا ــ دراذًات ٍ ت ــ زتلاا ( ح ــ دٍذ 4 / 2 ه ــ یلی
گ ــ مز رد یل ــ زت ) یه ذؽات ( 15 ) ، عرزت ــ ی ىاشیه تظلغ تازتیً
ٍ تیزتیً رد ُاچ یاّ بآ بزؽ یاّاتعٍر زْؽ
ِیهٍرا
طعَت ىاً ؼخت ٍ ىاراکوّ ىاؾً
داد ِک تظلغ يیا ىَیًآ
اّ قتاطه عا ــ ّدراذًات ــ یا بآ ؽ ــ بز یه ذؽات ( 16 ) ،
يیٌچوّ یعیذت داضً ٍ ىاراکوّ رد
یعرزت لهاَع زثؤه زت
تظلغ یً ـــ تازت عتاٌه بآ بزؽ سازیؽ ىایت ذًدزک ِک رد
16 ذصرد ًَِوً اّ تظلغ يیا ىَی زتلاات سا ذح دراذًاتعا
تعا ( 17 .)
لکض 2 -يفيک یذٌب ِتسد مٍد ٍ لٍا یبّ رَتکبف طبسا زب
یبّ ُبگتسيا ِببطه
عببٌه ٍ ةزض ةآ مزگ لصف رد
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2
ىبتسببت) 93
یزيگ ِجيتً
جیاتً يیا قیقحت ىاؾً داد ِک یازت نجح ُداد یاّ
یفیک دایس ِت یزیگراک ِیشجت
ٍ لیلحت ِفلَه یاّ یلصا
یازت صخؾه ىدَوً یاّزیغته یفیک
یلصا ٍ ِتعد یذٌت
یاّزیغته یکیشیف
ٍ ییایویؽ ِتاؾه بآ بزؽ ٍ عتاٌه یه
ذًاَت ِت ىاٌَع ُار لح یزثؤه رد تیزیذه یفیک بآ ذؽات .
2011; 6: 881-888. [Persian]
15. Badeenezhad A, Gholami M, Jonidi Jafari A, Ameri A. Factors Affecting nitrate Concentrations in Shiraz Groundwater Using Geographical Information System(GIS). Journal of Faculty Health Research,Yazd. 2012; 11(2): 47-56. [Persian]
16. Helena B, Pardo R, Vega M, Barrado E, Ferna´ndez JM, Ferna´ndez L. Temporal evolution of groundwater composition in an alluvial aquifer (Pisuerga river, Spain) by principal component analysis. Water Res, 2000; 34: 807–816.
17. Noori P, Abdoli MA, Ameri Ghasrodashti, Ghazizade M. Prediction of municipal solid waste generation with combination of support vector machine and principal component analysis: A case study of Mashhad . Environmental Progress & Sustainable Energy 2009; 28(2): 249-58.
18. Rasi Nezami S, Nazariha M, Baghvand A, Moridi A. Karkheh River Water Quality Using Multivariate Statistical Analysis and Qualitative Data Variations. J Health Syst Res. 2013; 8(7): 1280-92. [Persian]
19. Sojka M, Siepak M, Zioła A, Frankowski M, Murat-Błażejewska S and Siepak J. Application of multivariate statistical techniques to evaluation of water quality in the Mała Wełna River (Western Poland). Journal of Environmental Monitoring Assessment. 2007; 147: 159 -170.
20. Ouyang Y. Evaluation of river water quality monitoring stations by principal component analysis. Water Res. 2005; 39(12): 2621-35.
21. Terrado M, Barcelo D, Tauler R. Identification and distribution of contamination sources in the Ebro river basin by chemometrics modelling coupled to geographical information systems. Talanta 2006; 70(4): 691-704.
22. Institute of Standards and Industrial Research of Iran, Determination of fluoride-Ion in water.1998; ISIRI Number 2351. [Persian]
23. APHA, AWWA, WEF. Standard metod for examination of water and waste waters. 21st edU.S.A. American PublicHealth Association . 2005.
24. Register ME, Herman J. A middle range theory for generative quality of life for the elderly. Adv Nurs Sci. 2006; 29(4): 340–350.
زکطت ٍ يًادرذق
ً ــ یَ ــ غ ـٌ ـ گذ ــ ىا سا غه ــ لٍؤ ــ ،يی ه ــ ًٍاع ــ ت ٍّضپ ــ ؾ ــ ی
ٍ ّ ــ و ـ ىاراک هسآ ــ یا ــ ؾ ــ ُاگ ًاد ــ ُذکؾ پ ــ ی ــ یکؽشپاز
ُاگؾًاد داسآ ذحاٍ دزجٍزت ِک تاًاکها مسلا یازت ماجًا يیا
ت ــ قح ــ قی ار ف ــ نّاز ،ذًدَوً ًِاویوص زیذقت ٍ یراشگعاپع
یه ذٌیاوً .
References
1. Amir Beigi H. Principles of water purification and sanitation. 1th ed. Teh, Andisheh Rafi Press. 2004; 15-18.
[Persian]
2. Green LW, Ottoson JM. Community Health. 7th ed. New York, Mosby.1994; 425.
3. Maleki A, Alavi N, Safari M, Rezaee R. Determination of Fluoride in Sanandaj Drinking Water Resources. Journal of Health Sciences. 2011; 3(4):17-24. 4. Institute of Standards and Industrial Research of Iran,Water characteristics. ISIRI Number 1053, 2000. [Persian]
5. Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouquot JE. Oral & Maxillofacial Pathology. 3rd ed. Elsevier. Saunders WB. 2009; 58-60.
6. Institute of Standards and Technology, Iran. Water quality standards. 1376.
7. Alizadeh. Principles of Applied Hydrology. Astan Qods Razavi Press. 2004; 68-71. [Persian]
8. Imandel K, Farshad A, Mirabdolah L. The raise of nitrate concentration in west of Tehran's water wells. Health review of Iran. 2000; 4(1):196.[Persian]
9. Jianyao C, Makoto T, Guanqun L, et al. Nitrate
pollution of groundwater in the Yellow River delta,
China. Hydrogeology Journal. 2007; 15: 1605–1614.
10. Schi pper, Louis A. Vojvodic-Vukovic, Maja, nitrate Removal from Ground water, Ecol Eng. 2000; 14(3): 269-278.
11. W.H.O. Guide lines for drinking water quality. 2nded, Geneva, 2003.
12. Sadeghi H, Rohollahi S. Measure physical and chemical parameters of drinking water in Ardabil. Ardabil med sci. 2007; 1: 52-6. [Persian]
13. Bazrafshan E, Ownegh KA, Biglari H, Soori MM. Study of water resource management in rural areas of Zahedan city during 1387-88 (Case Study: Evaluation of fluoride trend). 4th International Congress of the Islamic World Geographers (ICIWG). Zahedan, iran. 2010. [Persian]
14. Nanbakhsh H, Mohammadi A, Ebrahimi A. Investigating of Nitrate and Nitrite concentration of drinking water wells in villages around of the industrial park, in Urmia city. Journal of Health System Research.
82
/
يکيشيف ٍ ييبيويض یبّ صخبض يييعت . . .
ُربوض(نتطّ ُرٍد ،يّبگطيبهسآ مَلع ِلجه 2
ىبتسببت) 93
Chemical and Physical Indicators in Drinking Water and Water Sources of Boroujerd Using Principal Components Analysis
Abstract
Background and Objective: Quality control of drinking water is important for maintaining health and safety of consumers, and the first step is to study the water quality variables. This study aimed to evaluate the chemical and physical
indicators, water quality variables and qualitative classification of drinking
water stations and water sources in Boroujerd.
Material and Methods: This descriptive-cross sectional study was conducted on 70 samples of drinking water and 10 samples from sources in 2011-2012.
Nine Water quality variables were measured and coded using STATISTICA10
Software. Principal component analysis (PCA) was performed for qualitative classification of water samples and determination of water quality variables.
Results: Based on PCA, chemical variables such as fluoride, nitrate, total hardness and iron, and physical variables such as pH and TDS were paramount importance to water quality. According to T-test, the average concentration of fluoride and iron, and the turbidity in all samples were significantly less than the standard. But other variables were up to standard.
Conclusion: For the large water quality data, the use of PCA to identify the main qualitative variables and to classify physical and chemical variables can be used as an effective way in water quality management.
Keywords: Physical and Chemical Indicators, Drinking Water and Sources,
Boroujerd, Principal Component Analysis
Darabi, M. (MSC)
Instructor of Chemistry, Department of Chemistry,Islamic Azad University, Boroujerd
Branch, Boroujerd, Iran
Jahani Zadeh, Sh. (MSc) PhD Student of Chemistry, Department of Chemistry,Islamic Azad University, Boroujerd
Branch, Boroujerd, Iran
Chegeny, M. (MSc)
PhD Student of Chemistry, Department of Chemistry, payame noor University, Mashhad,
Iran
Corresponding Author: Jahani Zadeh Sh.,
Email: Sh_ [email protected]
Received: 25 Jun 2013 Revised: 26 Aug 2013 Accepted: 28 Aug 2013
This paper should be cited as: Darabi M, Jahani Zadeh Sh, Chegeny M. [Chemical and Physical Indicators in Drinking Water and Water Sources of Boroujerd Using Principal Components Analysis]. MLJ. 2014; 8(2): 76-82[Article in Persian]
Original Article