E. M. LIJADU,
IFA:
IMOLE RETI ISE
IPILE ISIN NI ILE YORUBA
NIPA E. M. LIJADU Alufa Ajihinrere-lofe ODE ONDO. Co p y r i g h t. Printed by
OMOLAYO STANDARD PRESS OF NIGERIA
1st 2nd 3rd 4th 5th Impression 1898 1908 1914 1923 1972 (c o p y r i g h t r e s e r v e d)
AKIYESI
Awon baba wa mpa owe pe, “ Ogun ki iri ehin oguii.” Bi a ko ba ri idi ibi ti agbara ota gbe wa, a ko le §egun won. Bi o ti ri nipa ogun ti aiye, beeni o ri ninii ogun ti emi.
Bi awa Kristian ko ba nip idi isin awon Keferi ati awon Imale, a ki yio le gbe ihinrere Kristi siwaju won li ona ti yio fi ka won lara.
Olprun fi apeere otitp yi lele fun wa ninu itan Bibeli. Nigbati O fe yan Mose lati yp awpn pmp Israeli kuro ni Egipti, O se ilana ohun gbogbo tobee ti a li kp Mose ninu gbogbo pgbpn av/pn ara Egipti (Ise vii., 22) ki o to here ise re.
Beeni o si ri niti Paulu. Iba ma se pe on ti kp gbogbo ekp ilana isin awpn Ju labe Gamalieli, ati ti gbogbo pgbpn awpn Greeki ni ile ekp Tarsu, iwasu ihinrere re ki ba ni iru ipa ti o ni kakiri aiye nigbanaa.
Sugbpn awa ti nja ogun ati-fi ihinrere Kristi mule ni ile wa laiwa idi isin atpwpdpwp awpn baba wa ti o ni agbara tobee lori awpn Keferi. Nitorinaa ni iwaasa wa ko ni agbara tobee lori wpn. Omiran ninu wpn ro pe aimp ni o je ki awa maa sp ispkusp si isin wpn.
Awpn onise Olprun ni India wa idi isin ti Bhudu ti o gbile kikan nibe. Sugbpn awa fi oju kekere wo awpn keferi ti ile wa nitoripe nwpn ko ni iwe. Beeni awa mp pe o ni iye y ckp ti enia nkp ki a to gba a bi babalawo. Ede Ifa iinle . / gidigidi. Gbogbo wa ni iba dupe Ipwp Alufa E. M. Lijadu ^ tio T p lw e yi fun aayan ti o fi wa awpn Odu Ifa ti o si to wpn
sile li oroori.
Iwe yi yio se rere ni ile wa li pna meji:—
Ekini: Nigbati awpn ti o nkp Ifa sori ba mp pe, nwpn le ka Odu Ifa ninu iwe, mo ro pe yio si wpn lori lati kp iwe kika, ati lati fi prp inu Bibeli we ti Odu Ifa. Nwpn yio si ri eyi ti o san ju fun ara wpn.
I prp Ojorun, nitoripe nwpn yio tubp mp bi a ti mu ninu prp Ifa lati fi otitp inu iwe Olprun ban dajudaju.
Adura mi ni pe ki ibukun Olprun ki o le pelu iwe yi, tobee ti yio je ki a ri idi isin ile wa dajudaju.
Alufa Lijadu pe gbogbo wa li ogun. Ki Olprun le fi si pkan wa lati tubp wa idi isin ati itan ise ile wa siwaju.
Lo n d o n, July 28th, 1897.
C. PHILLIPS, Asst. Bp. in W. C. Africa
SI AWON OLUFE ILE IBI WON Enyin Olufe,
Bi ojo se ng gori gjo, ti ose ng yi lii gse, ti igba si ng tele ra wgn: be e I’gdun ori iwe yi ng di pupg ’to be e ti a ko ba ri eni-bi-eni enia-bi-enia fgwgsowgpg se atunse ati atunte iwe na ki nwgn si ran a s’ode fun ifihan ati kika gbogbo enia yio di igbagbe larin wa, iranti ki yio si si fun un mg I’orile ede wa yi i.
Pe Olgrun gbe awgn ‘olufe ile ibi wgn’ dide ni sa a yi, ti nwgn si nli t’gkan t’ara ng fe ki asa ati itan ile ibi wgn wa ni pipe sansan je ohun ayg ati iwuri fun mi. Awgn sa a li o rg mi lati ygda atunte awgn iwe mefa ti baba mi agba Ologbe Alufa E.M. Lijadu se: a.n.:— (1) Aribiloso (2)^ Ifa (3) Ode Gaga Ara Ilujugbe (4) Gramma Yoriiba (5) Orunmla ati (6) Sobo-Aro-bi Odu Apa 1 & II ati awgn iwe miran ti koi ti fi oju kan erg itewe.
Nigbati ohun wa si ti sgkan lori eto yi, a da egbe kan sile ti a pe ni ‘Egbe Oludabobo Asa Yoruba.’ kje egbe yi ni lati ma a ran enikeni ti o ba ni ife asa ile Yoruba Igwg. Egbe na a yio ma se iranlgwg fun tite iwe ti o ba niyc lori ti yio si se ile wa yi ni rere, bakanna a ni yio ma sa gbogbo agbara re Ignakgna lati ri pe awgn ohun abgba ile wa ti o sgwgn ko po o ra mg wa loju bikosepe a lo wgn fun ire, ogo ati igbekele orile - ede wa. Nitori idi eyi...
Mo juba Olgrun Eleda, Eniti o fi apakan ggbgn re ta wa Igre. Mo si dupe gidigidi Igwg awgn enia wgnyi — ti wgn ba mi pile egbe yi ti wgn si se akojg owo fun atunse ati atunte awgn iwe na a. e.n.— Oloye S. A. Fawehinmi. (2) lyaafin
Fgla Fasida (3) Ogbeni Dgtun Odunuga. Ibere li eyi,
a ni igbagbg wipe e o tewg gba awgn iwe na bi wgn ba se njade li gkggkan gege bi awgn baba wa .se gba wgn taygtayg nisaaju. Mo si ni ireti pe lehin eyi, e o gbiyanju lati darapg mg wa ninu Egbe Oludabobo Asa Yoruba. Mo ki yin o enyin ara: Mo juba yin o enyin agba, ki Olgrun ma fi eyi se asemo fun wa o. Ase.
Ajinhinrere-lgfe House, 64, Lokun Street, P. O. Box 76, Telephone 85, Ode—Ondo.
Emi ni Tiyin Nitotg, Enigwg E. A. LIJADU, Oniporisan Keta, Alufa AJihinrere-lgfe, Ondo.
Od u n ori Iwe yi di mokania kikun loni, sugbpn awon
olitp li a (ihan ninu re je aboba nigbati awa koi tii de inu aiye, iivvpn yio si v/a bakannaa lati iran de iran lehin igbati awa ba ti I'alaisi: adura mi ni pe ki iwe yi le maa sise eri naa ti a fi-su II I'lm ainiye odun si i.
Qpo ninu awon ti iwe yi ti wulo fun nibi ise won bi uiiiwasu laarin awon enia ile Yoruba li o ti kowe iyin re M mi; opp enia li o si mbeere akoko ti a o ran Iwe ’Keji ti a ti se ileri fun wpn jade.
Ogbeni J. W. Thomas ti o ti nse oniwaasu lati iv/pn Pgbpn pdun wa kaakiri ile Ondo, Ekiti, ati Ijebu, jerisi iranwp (i iwe I. yi ti se bayi pe:—
“ Mo dupe pupp Ipwp re fun iwe Ifa ti o se. Nigbati a ba ri “ babalawo ti a waasu fun wpn, nwpn a wi fun wa pe Olprun “ li o fi le awpn Ipwp lati maa se Ifa; ati pe Esu ni ojise “wpn si pdp Olprun. Sugbpn nigbati a ba fi itump na han “wpn lati inu Iwe Ifa yi wa, enu wpn a pamp, oju a si ti “elomiran ninu wpn, otitp ti Olprun a si han si wpn lesekannaa’ Alufa E. A. Kaypde, Oniwasu ni Ile-Ife kpwe tire bayi pc—“ Mo nireti pe o ti beresi ise Iwe ‘Keji Ifa. Ng ko le saisp “ fun p pe iwe naa ti se ire nlanla larin awpn Ijp mi nihin “(Modakeke ati Ile - Ife). Opplppp ninu wpn li o nfi ikara ati “ iye-inu taara ka a.
Iru isiri bawpnyi li a ti fi fun mi niha gbogbo; nitorinaa I’agbara Oluwa ngo sakun ati-ran Iwe II. naa jade ti a o maa pe ni “ORUNMLA” ki pdun yi to pari: Mo si bebe sile fun ojurere nyin sori iwe ti mbpwa naa gege bi e ti se sori eyiyi. Iwe I. yi ni mo tun-wo jale ni Ipwplpwp yi, awpn asite ti mbe ninu re ni mo si gbe-gun, nipa bee mo tanmaa pe pwp titun yi yio rprun ika ju ti atijp Ip.
Lo n d o n, July 28th 1908.
E. M. LIJADU,
IWE I.
IPILE ISIN NI ILE YORUBA.
Ki a wa li aini isinkisin ko si ninu ero enia ni He Yoruba. Nigbati a ba ri enikan ti ko ni ohunkohun ti on ifi okan isin juba, opin ero oluware ni pe Olorun ko si.
Iru enia ti o ni ero bee po kakiri ibomiran li aiye, ninu awon ti nwpn tile gbon, ti nwon si moran julo, ti nwon si ti ni itan gdun pipe sehin: sugbpn iru enia elero bee ko wopp nihin. Ebi ile v/a ko si ninu aini Olprun ti a mbp bikose ninu aimp Olprun otitp ati bibp Re. isina keferi ko si ninu aini isin, bikose ninu aini isin otitp.
Li enu awpn baba-nla wa li a ba prp pgbpn yi pe, “Eniti o ba wipe, Olprun ko si, oluware paapaa ni ko si.” Nje a le wipe pgbpn ati ero wiwa Olprun ni ipile isin li pkan enia gbo- gbo? Sugbpn bi ko ti si isin kan ti o pe laini ohun meta
wpnyi ninu, e.n.* (1) Imp Olprun otitp, (2) Ifihan prp
Olprun otitp, ati (3) Emi ododo ninu isin. Mo ngbiyanju
ninu iwe yi lati gba pna meteta wpnyi fihan bi isin ti a ba Ipwo awpn baba wa ti kuna to.
I . /.v//( / / a ba lowo awon baba wa ko duro lori imo Olonm otito.
Niiui ese-ifa to tele wonyi a le ri iye imo ti awon baba wa ni sipa Qlpnin. Mo yan awon ese to tile dara julp.
1, “ Eke a maa pa eleke, odale a maa pa odale;
“ohun ti mbe nisale ile ojii Olodumare ni ito “o, a da a fun aniookun sole ti o wipe oba aij'e “ko le ri on. Bi oba aiye ko ri o, iwp ko mo “pe ojii Oba orun nri o?” — Ogudabede.
Akiyesi:— Ninu ese yi, a fi orukp meji pe Olprun; e.n. ’"Olodumare ati Oba orun. Ko si eniti ekini ye bikose eniti
\i}C olubori gbogbo ipa ati agbara, ko si eniti ekeji ye bikose eniti ise akoso ati ikori gbogbo ola ti mbe li orun. Nipa orukp ekini ni Olprun fi ara Re han fun Abrahamu.
Gen. xvii., I. “ Oluwa farahan Abramu, O si wi fun u pe, Emi li Olprun Olodumare.” Si v/o Psalmu x., 16 “Oluwa li pba lai ati lailai,” ati Nehemiah i., 4, 5. “ Mo si gbadura niwaju Olprun - prun mo si wipe, Emi mbebe ipdp Re, Oluwa Qlprun-prun, ti o tobi, ti o si li eru.”
2. “Anikansun, bi o ba sun si aburadi, Olprun
“ nikan ni iji i loju orun; a da a fun ajeji ti o Ip si “eluju Ip iduro. Ajeji de inu eluju, o di eru kale, “o wo iwa, ko ri enikan, o wo ehin, ko ri enikan, “o ni, eru yi ma di eru Olprun o! Nje Efuufulele, *“ E d e yi, O lo d u m a r e je ede jijulo. E de ajulo yi a lo o fu n O lorun Baba nihin, nitori titobi O lprun li o bori o h u n gbogbo ti m be li o ru n ati li aiye. O h u n gbogbo ti o b a tobi ni a nlo o d u fun. Ik o k o ti o tobi, a npe e li o d u ikoko. Q ya ti o tobi, a npe li o d u o y a . A w on ti n ta ayo a si m aa lo ede n a a pe aw pn nk u n o d ir, a si m aa pe eyiti o b a kun ak u n ju li o d u ik a r e .
N je itum p ede n a a O lo d u m a r e ni pe O lprun ju li oh u n gbogbo: Eni pip? ju lp ati E ni pipe Julp.” — F am boni.
10
“ ba mi gbe eru yi de ori, Efuufulele! Enyin ko
“mo pe, eniti ko ni ara, Olorun ni agbojule “oluware?”—Osa-Rete.
Akiyesi:— Ko si ohun igbekele kan lati so keferi mo
Olorun nigbati amoti ba de ba gbogbo igbekele ti nwpn ni si ibomiran.
/
3. “Gbogbo ola omi ti mbe ni ile aiye ko le to t’okun; gbogbo odo ti o se loke, iyi won ko to t’osa; a “da a fun Obatala Oseere-igbo nijo ti yio je Alabalase “ti gbogbo irun-male ni nwon yio gba pkan ninu “oriki re, ti Orunmla yehun, ti Elegbara tele e. “ Ko s’ifa ti iniyi koja Eji-ogbe, ala§e li a ifase fun; “ Eji-ogbe, iwo ma ma li oba gbogbo won o! Gbogbo “odo kekere ti o ba wipe, ti Olokun ico si, gbogbo “won a gbe gbeugbeu, ki papa ko to ijo, eekuru a kii “gbeugbeu loju won.“ Mo toro ola Ipwp Olpsa ibikeji odo, mo ri-je, ng “ko yo, mo tprp pla Ipwp Olokun Jeniade ti i?e olori “gbogbo omi, mo ri-je beni ko yo mi. Tani ko mp “pe ola Olorun nikan lo to ni ije d’ojo iku eni?” “-Eji-ogbe.
Akiyesi:— Orukp titun ti a ri ninu ese yi ni Obatala On
kanna ni awpn baba wa npe ni Orisanla. Awpn ohun pataki ami isin re ni asp funfun, efun, ati ileke se§e-efun. Lehin Olodumare ati Orunmla, ko si pla orisa to tun tobi loju awpn baba wa bi ti Obatala. Li pkan wpn, ipo Obatala ga tobee
ti o li ba Olprun pin ninu dida enia: nwpn t o o bayi pe
Olorun li o se akojp ohun elo ti a fi mp ara enia, Orunmla se eleri ipin enia, o duro Ipdp Olprun lati gbp gbogbo ise ti Olprun nran ori enia Ipjp ti 6 da a; Obatala tabi Orisa-nia li o wa ya pna oju, imu, ati gbogbo eya ara ti o ku si enia lara!
Ko si ohun ti gbogbo eyi ndii lati farawe bikose imole 11 o wfi iiinu Gen. i., 26-30. Olorun si wipe, je ki a da enia II aworan wa, gege bi iri wa, ki nwon ki o si joba lori eja okun, :ili lori ciye oju orun, ati lori eranko, ati lori gbogbo ile, ati lori olum gbogbo ti nrako lori ile. 28. Olorun si sure fun wpn pc, E maa bi si i, ki e si maa re, ki e si gbile, ki e si se ikawQ re, ki e si maa joba lori eja okun, ati lori eiye oju orun, ali lori ohun alaaye gbogbo ti nrako lori ile” a.i.* Gen. II. /. “Oluwa Olorun si fi erupe ile mo enia; o si mi eemi iye si ilio imu re; enia si di alaaye okan.”
“ Ekini mo ngbo ‘teregungun’ mo ni ‘kini se?’ “Nwon ni, Irete nte ’Wori. Ekeji mo ngbo ‘teregun “gun,’ mo ni ‘kini se?’ Nwon ni Irete nte ’Wori. “ Ifa ni alaba, Orisa ni alase. Ase agbe I’agbe ifi “dudu iyin eyin funfun, ase aluko I’aluko ifi pupa “iyin eyin funfun: a da a fun Agbonniregun, nwon ni “enu re li a o maa gbo ase. Nje ‘Ifa d’alaba d’alase. Awo gberewu se ila, awo.’”—Irete-Wori.
Akiyesi:— Ninu ese ti isiwaju a ri pe Obatala li o je oriki yi “Alabalase;” ati pe nigbati gbogbo irunmale ndimolu lati gba okan ninu oriki re naa, nwon fi lo Orunmla, Orunmla yehun; nwon fi lo Esu, o yehun pelu. Lati igbana ni apa gbogbo irunmale ti rp ti nwon ko fi le je alabalase, nwon si jpwp oriki naa patapata fun Obatala.
Sugbon ninu ese yi a tun wa ka pe “Ifa ni alaba, Orisa ni alase.” Gbog'oo ifihan pro ti o ba ti enu Orunmla jade li a npe ni Ifa; Obatala li a si pe li orisa nihin. Owp ti awpn baba wa bu fun prp ti o ti enu Orunmla jade tobi tobe, ti wpn fere saifi iyatp saarin on ati prp re, nwpn a si ma foribale nigbati babalawo ba nka prp naa leti wpn.
Okan ninu oriki Orunmla ni Agbonm'regun, I'tumo on'ki yf ko ye-ni rere, sugbon lye ti a mo ninu itutno na, a o so o ninu I'we yi.
Msisi'yl yio yam'lenu pe ninu ese mejeji yi, a ko daruko Olorun tabi Oiodumare, bikose Obatala ti a pe ni orisa pelu. Tani ha ni enikansoso na ti idaba ti isi ise? Eyini ni pe, tani
eni na ti aba re je ase bikose Olorun Oiodumare? Isa.
xlvi., 9-11. “E ranti nkan isaju atijo: niton' Emi li Olorun, ko si si eniti o dabi emi. Eniti nso opin lati ipilese wa, ati nkan ti ko ti ise lati igbaani wa, wipe, Imo mi yio duro emi o si se gbogbo ife mi. Eniti npe idi lati ila-oorun wa, okonrin na ti o mu imo mi se lati ile jijin wa; looto, emi ti so p, emi o si mu u se; emi ti pinnu re emi o si se e pelu.”
Dan. iv 32. “Gbogbo awpn araiye li a si ka si bi ohun asan, on a si maa se gege bi o ti wu u ninu ogun prun, ati laarin awpn araiye: ko si eniti ida pwp re duro, tabi eniti iwi fun u pe, kini iwp nse ni!”
Ewe, a si tun wi ninu ese-ifa ikehin yi pe, “Ifa di alaba di alase”e.n. Orunmla di alaba di alase. Ki a sami si i pe, awpn ohun ti a o fe mp nihin, ni pe ( a j Etise ti a ko darukp
Olprun Oiodumare niliin, ( b ) Sugbpn ti a darukp Obatala
ati Orunmla bi alabalase? A o dahun ibeere wpnyi niwaju. 12
^5. “ Iku pe arugbo, arugbo kp, arugbo ni on ko je;
“Iku pe pmp kekere o nmu wpn Ip: a da a fun “ Obatala Osere-igbo ti ko si eniti yio le pe e ran “lise ninu gbogbo irun-male, afi bi gbogbo nwpn “dawpjp wa jise fun u.” — Ejinghe.
“Afefe ni iteri eweko oko, efufulele ni iteri erowa “pdan bale li arpkuro ojo: bi pmp ba teriba fun “baba re, ohun gbogbo ti o ba nnawple a maa gun “rere, iwa re a si maa tutu pese-pese; bi aya ba “teriba fun pkp a si jere bp: a da a fun Obatala “Osere-igbo nijp ti gbogbo irun-male yio kp isin re, “ti nwpn ni o darugbo, kini iba le se?”—Okanran-Ate
Akiyesi — A ri m'hin pe I'po Obatala ga tobee ti (a ) ko si
alase fun u ninu gbogbo irun-male; ( b ) gbogbo irun-male
ndawojo wa jise fun u.
“ Bi_oio fku awon abara-meji ba dara faiye, ehin iwa “won ko ni isan I’orun: a d a ^ fun E iio ^ e t’on t’Obatala “nijo ti nwon yio na ado omobibi ti awon enikan yio ma “fi-je. Nwon ni gbogbo eran eniti e je, ototo enia “ni yio ma da lati rojo, ototo enia.”—Ejiogbe. Ahon “I’a fi itele ohun, ki a to itorp ohun lowo eni, enia ko “le fi tulasi gba ohun apo eni warawara; a da a fun Obatala “Oseere-igbo nigba nwon yio maa rawo-rase toro “omo lowo re; nwon ni eetise? O ni nje enyin ko mo “pe Obatala Oseere-igbo ki ita omo re I’opo?” — Ogbe-Di.
Akiyesi:— A ri nihin pe Ejiogbe ati Obatala li o ni ase omo bibi, Orunmla li a si pe ni Ejiogbe nihin.—Awon baba wa gbagbo pe awon aje a maa yo omo paje ninu aboyun, ati pe eyi ni ima mu obirin senu, tabi ki o bi oku omo nigbamiran. Obinrin loyun nipa ase ti Orunmla ati Obatala ,.na si i lara, obirin senu tabi o bi oku omo nipa pipa ti aje pa omo je mo o ninu.—Eyi ni were ti igbagbo av/on baba wa kp wpn. Sugbpn pataki akiyesi ti mo fe se nihin ni pe;—
(a) Bi Obatala ba na ado pmpbibi, ti awpn aje si pa pmp
na Faiye, (b ) Obatala tun ni ase ati pla lati mu awpn aje na
wa si idajp Iprun. Tani ha ni enikansoso na ti yio pe oluku-
luku enia si idajp li prun lehin iku bikose Olprun Olodumare? Gen. xviii, 25. “O dari, ti iwp yio fi se bi iru eyi, lati run olododo pelu enia buburu:...o dari, Onidajp gbogbo aiye ki yio ha se eyi ti o tp?” Oniwasu xi., 9. Maa yp, iwp pdpmpde ninu ewe re; ki o si je ki pkan re ki o mu p laraya li pjp ewe re, ki o si maa rin nipa pna pkan re ati nipa iri oju re; sugbpn iwp mp eyi pe, nitori nkan wpnyi Olprun yio mu p wa si idajp.” xii 14. “Nitoripe Olprun yio. mu olukuluku ise wa si idajp, ati olukuluku ohun ikpkp, iba se rere iba se buburu.”
7. “ Oni a wijp, e ni Oturuppn-Di To jebi; pla a wijp, e “ni Ela ko se aiye rere; o mu pdundun s’pba ewe, o mu ']
14
“ tete s’osorun re: o m’okun se oba omi', o m’osa s’osorun ^re; sibesibe e nwipe Ela ko s’aiye rere. Asehinwa- “ asehinbo Ela ta’kun o r’orun: nje Ela, jowo ta’kun “ki o wa gbure, Ela!” —Oturuppn-E>i.
Akiyesi:— A pe enikan nl Ela ni'nu ese yi, oluware wa
slnu ai'ye lati fi aiye si eto, sugbon arai'ye k’ote mo p, nwpn si korira re, nwpn ko fpkan re bale laan'n wpn, titi o fi ta’kun ti o goke re prun.
Nje a ko le se aibeere pe.
(a ) Tani a pe ni Ela nihin? (b ) Ki si ni itump orukp na?
I d a h u n : - (a ) Odudua ni.
/
Awpn babalawo a maa te orukp re pe ni Odii. Odu yi kanna ni Odudua:
Odudua kanna si ni Obatala. Isln ati ibp Odu je pna ti awpn babalawo fi njuba Obatala. Awo Odu ie awo pataki ^ n Iptp laan'n awon babalawo: sasa si ni awon eniti iwa ninu egSe awo na. Enia ko le ni Odii li aiti ite Ifa, sugbon^ a le je babalawo laini_Odu.
Okan ninu adura si Odu wi bayi pe. “Odii, eru waari, (4)
Ela, s’ogbo-s’ogbo, (4) Ela s’atp-satp, (4) Iwa mi, daji, (4) Bi a ba ku I’aiye Ohun gbogbo ti a ni Omp eni li a ifun.” (4)
Ki a kiyesi nihin pe, eniti a pe nihin ni “Odii” ninu ila ekini, on li a pe ni “Ela ” ninu ila ekeji ati eketa; on kanna li a si pe
ni “Iwa” ni ila ekerin. Nje itump Odudua ni (a ) Eni nla ti o da
iwa, tabi (b ) Eni nla ti o da wa.
Eksod. iii., 14. “Olprun si \vi fun Mose pe: EMI NI ENITI O WA: o si wipe bayi ni ki o wi fun awon pmo Israeli pe, EMI NI li o ran mi si nyin.”
John V., 26. “ Baba ni iye ninu ara re.”
I d a h u n L - I5EItumo ti Ela ni m'hin ni “ Eniti ila-ni”
e.n. Olugbala. ^ ^ - r ’
O ciM . trv* X i \ > ^
Awon baba wa gbagbo pe gbogbo ati titp emi enia lati owo Odudua wa n i: njtQriJia_awon eni nla won hi oba tabi iioye ki isaide igba Odu sinu ile won: evi ni nwon imaa bo fun gbigbo ati tito emiratTfun gbigM ati ara ati emi won la nigba gbogbo kuro ninu gbogbo ewu ti o le iamba ara ati emi. Sugbon nijp ti buburu~kan ba ba wpn, ti ibanuje ba pp fun- wpn li appju, tobe ti aiye ko wu wpn mp, nwpn a wple tp igba-Odii wpn Ip— ikanna ti a npe ni igba-iwa, nwpn a si si i wo, lesekanna tabi lojukanna'nwpn a ku.
Ela tabi Olugbala yi ni nwpn gbagbp pe o ti wa si aiye lati
tun aiye yi to. Sugbpn nigbawo li o wa si aiye; kini
eto na ti o se; iru pta wo lo k’pte mp p; bi o ti se ti o fi takun re prim; iwpnyi ni ibeere ti a o wadi re nigbose.
8. “Ebiti pa ago wisin o dpbale gbpprp, o pa gbogbo , “ nla eku o dpbale gbpprp, o wa wo sori igbin ko le pa a; “o di pjp metadilogun ti ebiti ti npa igbin ti ko le pa a, “kokoko li ara igbin le labe re: a da a fun Qbatala “Oseere-igbo ti iwa re yio rp pesepese, ti yio fi gbe aiye “ju gbogbo irunmale Ip. Nwpn ni etiri? O ni, enyin ko “mp pe psiinsun ki irp irp atori ko fi je beleje? Nje “eseesp ma ni ti Qbatala o, eseesp ni el’epo irin bi ile “ ba nyp; eseesp.” — Ika-meji. _
Akiyesi:— Iku li a pe ni ebiti nihin, gbogbo oluin ti
iku ipa ii a si npe li eku pelu: nje a fi ese yi wipe, iku ko ni agbara lori Qbatala.
Pataki iwa ti awon baba wa imaa te rnp Qbatala ni iwa pesepese; nitorina ni nwpn se yan igbin ti ko ni egungun rara bi aayo eran re. N je ki a kiyesii nihin pe awpn baba wa , gbagbo pe, (u) ObataTa ki vio ku, (b ) Gbogbo irun-male yio ku.
16
'W ^
9. “ Nwon ki I'yp eyin adie ninu omi lati owuro ki o dl ale ki o to I'gbe, bi awon jowolo ogede ba pe ni'nu omi nwon “ko le I'gbe boro; a fo§o ni'nu eji a ko n' oorun sa a, kl o to i'gbe o di owuro ola; a da a fun Akoda ti nko “gbogbo ai'ye ni Ifa, a bii fun Aseda ti nko gbogbo agba “ni impran, a ni ki awpn mejeji rubp ki nwpn ma ba ja “ titi aiye, ati ki orukp wpn ma ba ra ni ile aiye. Nje “iba Akpda, iba Aseda, gbogbo pmp awo ni ki o maa juba “wpn. Nje, iba ni ti oniba! pmp awo ti ko ba juba “ Akpda, ifa re ko ni ise, iba ni ti oniba! awo ti ko “ba juba Aseda, ebp re ko ni ida: iba ni ti oniba! “ Emi juba Akpda ati A§eda o, ohun gbogbo ti mo wi “ni k’o maa se.” —Ogbe-Ka.
Akiyesi:— Nihin a gbp orukp meji, e.n. Akpda ati Aseda: ekini ni nkp gbogbo aiye ni Ifa, ekeji ni nkp gbogbo agba ni impran: a si ka a pe, awpn mejeeji yi ti rubp Id nwpn mase j^ titi aiye, ati ki nwpn le ni pmp pupp ti yio maa juba wpn. Tani Akoda vi. ta si ni AsMa? Orunmla ni ekini, Obatala Obatala si ni ekeji. Nitori (a ) a ti sakiyesi ninu ese 4 ti ori
yi pe, awpn mejeji wpnyi, ati awpn nikan li a mpe ni Alabalase: a si ri ka nihin pe, “Qmp awo ti ko ba juba Akpda, Ifa re ko ni ise; pmp awo ti ko ba juba Aseda, ebp re ko ni ida;
iba ni ti Oniba! Emi juba Akpda ati Aseda o! ohun gbogbo
ti mo v/i ni ki o maa ?e.”
A si mp pe .siwaju ki babalawo kan to iki Ifa larin av/pn agba awo, on ko je se aijuba Akpba ati aseda, lehin na on a juba gbogbo awpn agba awo ti o joko ti Ifa. Eyiyi je ise kan pataki laarin awpn awo. Nje tani babalawo iba maa fi pla bee fun bikose em'ti nwpn ro pe ise orisun Ifa ati Imp?
Ati pelupelu (b ) a ri ese kan ninu Irosu-Obara ti o wipe
Orunmla lo we ori 401 male (pkanleniriin male) ti o si te gbogbo wpn ni Ifa. “ Mo sare titi mo ko Oliiwo. o nfi osu te ile wanranranran, mo ni tani nip inu igbo? o ni awpn pmp awo ti ori wpn ko mp li on nre iwe ’ri wpn fun wpn: mo si rin ’rin gbere mo ko Araba nf’osu te ile wanranranran, mo ni tani nip ni inu igbo? o ni awpn pmp awo ti ori wpn ko mp li on nre iv/e ’ri wpn fun wpn: a da a fun Orunmla ti yio we ori pkanlenirinwo male, ti o ni tani yio ha we ti on fun on?
oiuwa ati Araha ove I'pn pHnf ati I'pn plcpji nfrm egh^ habalawo titi fi di oni: nje eyi fi oran na ye-ni pe Orunmla alT ybatalaTmAkoda ati Aseda na ti a ti nso lati oni; bio ba si se pe awon mejeji yi ni awon awo njuba fun ase ninu orp ati aba ati imoran won, nje ipo Olorun Olodumare ni awon mejeji na wa li pkan awon baba-nia wa. Ao tubo ka ese meji si i nipa ti planla Obatala.
10. “Awon tolotolo ti kekere pmpde fii irungbpn sewiirii:- “a da a fun Obatala Oseere-igbo ti nwpn ni ki o wa joye “n’ile Ifon. Obatala kp, o ni on ko je, ki nwpn sa fi on “je Baba-Arugbo. Nje Obatala Oseere-igbo, Arugbo “ile Ifpn! bi o darugbo tan ise wo I’o tun le se ti ebi ki “ ifi ipa O? O ni gbogbo ise ti Orunmla ba se ni gbogbo “agbaka aiye, ije mi ma ma mbe nibe; e ma ma je ki ebi “k’o pa Arugbo lie Ifpn o, Obatala ki ise-ku, Obatala “ki isokunrun, aba ti mo ba da ni Ifa yio se!”— Ogbe-Di. 11. “Oka gbe ile baba re o ni oro tire lenu, ere gbe ile baba
“re ni pwun. Ola ti a fi fun erin ti ko fi ga, ni pwp-ija “re fi giin gbpgbprpgbp, eyp ma ni ti mariwo! Ohun “ t’o ga ti pwp erin ko to, pwp-ija erin a te e, eyp ma ni ti “mariwo ppe! a da a fun Obatala Oseere-igbo ti yio joko “si ibikan ti gbogbo irun-male yio maa wa nkan si i “lenu. O ni bi on ba pase fun pkan ti ko gbp gbogbo “awpn egbe re iyoku a dawpjp ba a wijp.” —Irete-tutu. O ye ki a se aropp gbogbo akiyesi ti a ti mu jade ninu cse-ifa wpnyi.
Ekini ni pe, awpn baba wa mp, nwpn si ni imp na li cro nigbagbogbo, nwpn ko si nse tabitabi ki nwpn to jewp imp yi pe Enikan mbe ti ise Eleda ohun gbogbo, ti ise Oiuwa ohun gbogbo, ti o si ni ipa, pla ati agbara gbogbo, Oluware na yi ni nwpn mpe li Olprun Olodumare tabi Oba prun.
Ekeji ni pe ninu planla Olprun ti enia ko le mp titobi re yi, Olodumare ti fi Enikan se ibikeji ara Re, On a si maa pe Oluware si imp ninu ohun gbogbo. On a si maa fi ohun gbogbo han a. On si fi i se eleri ara-Re ninu ohun gbogbo, lobe ti ko si ohun ti Olodumare mp ti Oluware na ko mp.
ko si si ohun ti Olodumare ri ti On ko ri. Eni na ni nwon mpe ni “Orunmla, Eleri ipin, Ibikeji Olodumare.” Lgdo eni yi nikan ni nwon si gbagbo pe enia le gbo ododo ohiin enu ati ife inu Olodumare.
18
Eketa ni pe ninu planla Olorun ti enia ko le mo titobi re yi, Olodumare ti fi Enikan se ibiketa ara Re, On a si ma ran a lati mu gbogbo ero, aba ati ipinnu On se; ati pe Olodumare fi gbogbo ile isura erg-ise sabe gwg ati ase Oluware na, fun ati maa mu gbogbo ero, aba, ati ipinnu Re se. Oluware na ni nwgn mpe ni Obatala Oseere-igbo Alabalase.
Ekerin nipe Olgrun Olodumare ko le ku, ko si ni iku, ko tile si gna ti On fi sunmg wa rara, ti a fi le ro iku si i. Be gege ni Orunmla ko le ku, beni ko si ni iku; sugbgn o ti sun- rag enia leekan ri tobe ti o wa si aiye yi lati wa fi aiye si eto, araiye si gbero iku le e lori, nwgn k’gte mg g, nikehin o binu ta okun ti o ba goke pada Ig si grim. Be gege ni Obatala ko le ku, beni ko si ni iku, a ko ri on paapaa laarin enia ri, sugbgn a ri ise re ninu gna gbogbo ti ase re ba ba Ig;— bi ninu mimu eda titun wa si aiye ninu iygnu re ni o, tabi ninu wiwo ohun ti o ti wa ri pale ninu ibinu.
Ekarun ni pe awgn meteta yi, Olgrun, Orunmla, ati Obatala, li a npe ni Orisa; sugbgn Obatala li o ni orukg na ni pataki. Awgn ohunkohun ti o ba kii ti enia mbg lehin awgn meta yi li a npe ni Male tabi Imale.
Latinu akiyesi wgnyi o ye ki a fi ohun we ohun, ki a fi grg we grg, ki a le mg daju bi o ba se pe awgn babanla wa ti ja gna img Olgrun otitg nipa mlmg ati bibg Olodumare, Orunmla ati Obatala, bi Olgrun.
Ifiwe 1. A ko le wipe awgn baba-nla wa sina ninu ero wiwa Enikan ti ise Heda ohun gbogbo, ti o si je Oluwa ohun gbogbo, ti o si ni ipa, gla ati agbara gbogbo, tobe tl a fi le pe Oluware na ni Olgrun Olodumare Oba grun. A tile le yin aapgn ati ifiyesile ti o mu wgn ni ero ati img yi:— paapaa bi nwgn ti se ga tobee ninu ero de ibiti nwgn fi pinnu pe Olgrun Olo dumare ko le saini ori-eya ninu iwa-Olgrun Re aiyeraiye. Qrg mimg Olgrun ninu Bibeli ti wipe eyi yio ri bee fun awgn keferi. Romu i., 19, 20.
“Niton ohun ti a mo niti Olorun o han ninu won; nitoriti Qlorun ti fi i han fun won. Niton ohun Re ti o se alaihan nigba ati ojo iwa, a ri won nigbamgba, a nfi ohun ti a da mo o, ani agbara ati iwa-Olorun re aiyeraiye, beni nwon wa li airiwi.”
Sugbon lati inu imo won yi, ati latinu aajo ati-ka ori-eya Qlorun pe sansan ni isina won wa here. Romu i., 21—23.
“Nitori igbati nwpn mo Olorun, nwon ko yin i logo bi Qlorun, beni nwon ko si dupe; sugbon nwon wa idi asan ni ironu won, ati aiya were won si di okunkun. Nwon 'npe ara-won li plogbon, nwpn di asiwere; nwpn si pa ogo Qlprun (i ki idibaje da si ere ti a se bi enia ti idibaje, ati bi eiye, ati bi eranko elese merin ati bi ohun ti nrako.”
Awpn baba wa ro pe niwpn bi awpn ba ti ni imale pp to, nwpn bee ni nwpn mbuyin fun Oiodumare pp to: nwpn ko ro pe o bu Qlprun li pla kii lati ni elekeji ti mba a perb, li yi o si maase ohun Re, sugbpn sibesibe ti ki yio je Qlprun kanna pelu Re; tabi lati ni eleketa ti yio ma mu gbogbo aba ati ase Re se ninu iseda ohun gbogbo ati ninu iparun ohun gbogbo. Nwpn ko ro pe o bu Qlprun li pla ku lati da ti On ti Esu pp ninu impran-kimpran tabi isekise. Nwpn ko ro pe o bu Qlprun li pla ku lati mu ninu orukp ati oriki Re ti o daniloju pe ko tp si enikan lehin Qlprun, fun awpn clomiran ti o daniloju pe nwpn ki ise Qlprun. Gbogbo ero ati imp ati isin wpn dibaje patapata nigbati nwpn ypri re si pe ko se abiiku si Qlprun bi a “pa ogo Re da si ere ti a se bi enia ti idibaje, ati bi eiye ati bi eranko elese merin, ati bi ohun ti nrako.” “Nitorina ni Qlprun si se fi wpn fun iwa ceri nitori ifekufe pkan wpn, li aibpwp fun ara wpn ninu ara- wpn: eniti o pa otitp Qlprun da di eke, nwpn si nteriba, nwpn si nsin eda ju Eleda Ip, eniti ise Olubukun aiye ainipe- kun. Amin.” "Romu i, 24, 25. Ka ese Ifa ti o tele ila wpnyi, ki o si fi wo bi otitp tabi aspdun ni gbogbo ohun ti a ti nsp lati oni.
12. “ Qse-Tura Olure! kplpbp ti enu mi wa gbitree, /
“ kpipbp! Ki atikun ki o ti-kun, ki ayp-’kere yp ’kere:- V/ “a da a nijp Oiodumare dijp ase fun gbogbo iriinmale, “o ni ki nwpn ma je, ki nwpn ma mu wa f ’oju kan On “n’isalii orun.” —Ose-Tura.
20
J
Ki a mu ese-ifa yi wasi egbe 2 Kor. vi. 14— 16.
“Nitori idapo kini ododo ni pelu aisododo? Idapo kini imple si ni pelu okunkun? Irepo kini Kristi ni pelu Beliali... Irepo kini tempeli Olorun ni pelu orisa?
Nje bi ko ba se ohun eeri fun Olodumare ti awon baba wa nsin lati se ase fun gbogbo irun-male lati wa je, dajudaju awa mo pe nwon ko ti mo otito Eniti Olorun Olodumare ise, beni nwpn ko ti iwa a ri.
13. “ Igiin to bayi ko I’ogbe s’ori, akalamaigbo to bayi ko “fi jpjp s’prun:— a da a fun Orunmla nijp gbogbo irunmale “nip sodo Olodumare Ip gba atenuje.” —Iwori-Oka. Ki a mu ese-ifa yi wa si egbe Jobu xxxiv., 10 ati Jak. i, 13. “Nje nitorina e fetisile si mi, enyin enia amoye: o lodi fun fun Olprun ti iba fi huwa buburu, ati fun Olodumare ti yio fi se aisedeede”
“Nigbati a ba dan enikeni wo, ki o mase wipe lati pwp Olprun wa li a ti dan mi wo; nitori ti a ko le fi buburu dan Olprun wo; beni ki idan enikeni w6.”
Nje bi ko ba se ohun eeri fun Olodumare ti awpn baba wa nsin lati fi atenuje fun enikeni, dajudaju awa mp pe nwpn ko iti mp otito Eniti Olprun Olodumare ise, beni nwpn ko iti iwa a ri.
v /
14. “ Ko si ibiti afeefe ki ife de, ko si ibiti efuufulele ko le ja “re;— a da a fun ikp ti Olodumare nran lise, nwpn ni, “eniti o ran nyin lise I’eo maa purp mp jeun lailai: sugbpn Oluwa nyin ki ir’ajo, ojukanna li Oluwa nyin igbe ti ohun gbogbo ti mba nfe iba a. Nje enikeni ti o’ wu “t’o fidan, ti o ni ise ti e je ko sian, ti o ba ni oiii li on ifoju kan Olodumare, ti o ba Ip ko ni iwa mp, ero-ehin ni yio ma gba ejp re ro, ero-ehin! Nje enia kan ki ija “ irp mi lehin; irp ti mo ba pa mp pba ni ngo maa fi “jeun. Eniti o ba si wipe, on ko ni saija irp mi, ero-ehin “ ni yio gba ejp re ro, ero-ehin.” — Eji-Ogbe.
Mu ese-ifa yi wa si egbe Iwe Owe vi, 17. “Ete-eke li Oluwa korira.” Ati xiii., 5. “ Olododo korira etan.” Ati xix„; 9. “ Eleri eke ki yio lo laijiya, eniti o nseke yio segbe.” Ati
X X ., 17. “Oiije etan dun mo enia; sugbon nikehin, enu fe
li ao fi tara kiin.” Ati xxi., 6. “Ini isura nipa ahon eke, o je eemi ti a nti sihin ti sphun Ipwp awon ti nwa iku kiri.”
Nje bi o ba se ohun ti o rorun fun Olodumare ti awon baba wa nsin lati fi iru awon ti a ka ninu ese-ifa ni se ikp ati oji§e Re, dajudaju awa mp pe nwpn ko ti imp otitp Eniti (ilprun Olodumare ise, beni nwpn ko ti iwa a ri.
15. “Ekeregbe jeun midemule, adifa fun pkpnrin* ti ori re a “k’aiye nre ese Olodumare Ip gb’iwa bp; a ni ki o rii akara “kansoso pelu pgbp kanla, o gbp, o ru; Elegbara mu “akara na Ip iduro si pna-pfun Olodumare.”—Ose-Rosu. Bikosepe enia fi itan yi se erin rin, ki o si kuku dake jeje. Sugbpn nigbati awa ka Psalmu cxlv., 9. “ Oluwa seun fun pni gbogbo; iypnu Re si mbe lori ise Re gbogbo.” Ati xxiii,
I, 5. “ Oluwa, li Olusp-agutan mi, emi ki yio se alaini.. Iwp te tabili onje sile niwaju mi loju awpn pta mi; iwp da ororo si mi lori; ago mi si kun akunwpsile.” Ati Ise xvii., 28. “ Nitori Ipdp Re li awa gbe wa li aaye, ti awa nru, ti awa si li
*Itan o k o n rin n a !p bayi pe nigbati o ru b o yi tan , o Ip siw aju O lodum are, o b a a, a k a ra n a nfun u Iprun Ipwp, o y ara kunie, on ni "O lo d u m are, m o m a si nip sode aiye w a n a o ,” sugbpn O lodum are fi ori d ah u n pe O n gb p ; pkp n rin yi d a h u n o ni, ‘‘Bi m o ti nip yi, ngo n ’ow o ii’owo n ’o w o ;” O lo d u m are fi ori d ah u n . “ Bi m o ti n ip yi, ngo n ’aya ii'aya n ’ay a,” O lodum are fi ori d ah u n pe beeni. “ Bi m o ti n lo yi, ngo hi’m p, b i’m p ” O lodum are fi ori d ah u n . “ Bi m o ti n ip yi, ngo pe titi, lili, titi,” O lodum are fi ori d a h u n ni id ah u n eniti a ra nni pe ki o jp w p dide ki o m aa Ip wayi. Bi pkp n rin yi ti k p ja o rere p ru n tan ni a k a ra yi hp sisale k u ro Ipna pfun O lodum are, oju re si w ale, o si beere Ipwp ,iwpn ti o jo k o yi i k a pe, esi w o li o n fi fun pkp n rin ti o dide Ip nisisiyi? Nwpn d a h u n pe, “ ko si.” O lodum are k e “ H a !” N w pn ni nw pn yio '.arc Ip pe pkp n rin n a pad a. O d ah u n , o ni, “ E m a yp a ra nyin lenu, iiitoriti ki ise p ra n re : nigbati n g ko ti le d a a lo hun ki o to idide Ip k u ro iiiwaju m i; e jp w p re bee: bi yio ti ri fun u li aiye li o wi ni.” Beni pkpnrin ti ori re a k ’aiye ja d e Ip sinu aiye, o n ’ow o, n ’ow o, n ’ow o; o n ’aya, Ii’aya, n ’a y a; o bi’m p, bi’m p, bi’m p bim p : o pe titi, titi, titi, ko si si ohun kan ti o ku ti pkp n rin n a fe ti ko ni. O hun kan ko si baje ninu ohun gbogbo ti o ni titi o fi fi aiye sile.
22
emi wa.” Ati Romu. viii., 28, 32. Awa si mo pe ohun gbogbo li o nsise po si rere fun awon eniti nfe Olorun, awon eni ipe nipa ipinnu tire...Eniti ko da Omo Re si, sugbon ti o li i fun gbogbo wa, yio ha ti se ti ki yio fun wa li ohun gbogbo lofe pelu Re?”
Mo ni, nigbati awa ka iru orp wgnyi ninu iwe mimo Olorun, a ni igboiya lati bi awon baba wa leere pe, nje Olodumare ko ma je fi. rere fun enikan wa aiye laijepe oluware na k’ebp k’oogun ti i o? 6 daju li eyini pe nwon ko ti imo otito Eniti Olodumare ise, beeni nwon ko ti iwa a ri.
Ifiwe ekeji:— A ko le wipe awon baba-nla wa sina ninu ero wiwa Enikan ti i§e Oludamoran pelu Olorun, ti isi ise Eleri gbogbo ipinnu ti Olorun ji kutu se lori eda Re gbogbo; Eniti Olorun Olodumare ki iro ohunkohun laifi imo re si i, tobee ti a fi le pe oluware na ni, “Eleri-ipin, Ibikeji Olodumare.’ A tile le yin aapon ati afiyesile ti o mu won ni ero ati imo yi, Paapaa bi nwon ti se ga tobee ninu ero de ibiti nv/on fi pinnu pe, Eniti ise ibikeji Olodumare ko le se aima ni iwa re lati gbogbo igba ati akoko ti Olodumare tikarare ti wa, ati pe eniti ise eleri ipin gbogbo eda ko le saima je ohun fun Olodumare. Orp mimp Olprun ninu Bibeli wipe bee dandan
ni nkan nwpnyi ri. (a ) Ninu Gen. i., 26 a ri Olprun ba enikan
gbimpran nigba dida enia, a si ri ipin ti o yan fun enia nibe pelu.
( b ) Ninu iwe Owe viii., 22-25 a ri pe enikan ti ise Qgbpn
Olprun ti ni iwa Re pelu Olprun lati aiyeraiye wa.
( d ) Ninu Isa. ix., 6. A pe orukp oluware na ni Oludamp-
ran.
(e) Ninu John v., 20. A ri pe ko si ohun kan ti Olprun nse laifi han Kristi.
(e) Ninu Heb. i., 1-2 A ri pe Olprun fi Kristi se ohim lati ba awa pmp araiye sprp li pjp ikehin wpnyi.
Ko si eniti o le fi ibarale to gbogbo ese wpnyi si egbe ero ti awpn baba wa ni sipa ti ipo Orunmla li egbe Oludumare, ki o ma wipe, dajiidaju awpn Keferi ti ni imp wiwa Jesu Kristi.
Emi pelu ko le wipe, nwpn ko ni ireti iru enikan ti yio ri, ati ti yio se bi Bibeli ti so fun-ni pe Jesu Kristi ri, ti o si ti §e.
Nitori a gbg nwpn §e ireti^enikan.—Ompliworogto. lati wa f /
itun aiye se; nwpn si wipe Oiuware kansp4P_na.,yip^je OmoJ
AjSmye ali Omp Ajalprun. I
Sugbpn pataki ohun ti mo fe tenump nihia ni pe Orunmla ni oju gbogbo awpn baba wa nwo bi eni na ti mbp wa itun aiye se. Ipo ti nwpn to o si li egbe Olprun jeri si eyi. O kii ki a fi ban pe, Orunmla kima lati dahun gbogbo ireti ti nwpn ni si ati-ni atunse aiye ati igbala emi nipase re: lehin na, ki a wa si oju igbagbp ati ireti wpn kuro lati ara Orunmla Ip si ara Jesu Kristi.
Ka ese-ifa ti o tele ila wpnyi, ki o si fi wo bi otitp tabi aspdim ni gbogbo ohun ti a ti nsp lati oni.
16. “Awpn olotitp, awpn Olpmpran, awpn Areegesian pmp “Ewi, ni ns’ pmp awo Orunmla nijp ti o nsaisan, ti o nw’ “eni ran Ip ibeere Ipwp Olodumare. O ran Olotitp Ip, “o gbp ebp, sugbpn o ba ibomiran Ip, ko pada wa jise fun “Orunmla: o ran awpn Olpmpran; nwpn Ip, nwpn “ ko pada wa jise fun Orunmla; o ran Areegesian, o “Ip ko pada wa jise. Nigbana ni Esu wa ke ppa le “Orunmla* ** Ipwp, o si ti i lehin Ip if’oju kan Olodumare “o si gba imularada bp*„, ibe.”—Ogbe-Guda.
Ki a mu ese-ifa yi wa si egbe 2 Kor. vi., 14-16,
“ Irepp kini Kristi ni pelu Beliali?” Atilehin wo ni Kristi iba reti Ipwp esu? Dajudaju, awa mp pe Orunmla ki ise Kristi na.
* N ig b ati O runm la ntogegee lo so d o O lodum are, o n k o rin bay! p e:— A fe ’ni a o r ’eni,
E n ia w pn o , en ia: A w pn O lo titp , E n ia w on o, e n ia :
A w pn O lp m p ran , E n ia wpn o, E n ia; A w pn A reegesian p m p Ewi, E n ia w on o, Enia.
** ly o k u n itan n a wipe, nikehin O ru n m la p a d a w a si ile aiye, o la, o lu. A w pn pdale p m p aw o re m eteta ni gbp okiki re nibiti nw pn w a, nw pn si p ad a w a wipe, aw pn tu n fe b p spdp re. $ugbpn O ru n m la kp w pn, o ni, “ Sebi e ti ro pe ngo k u ni? Iw aju rere ni ki p m aa s’aw o ti nyin Ip.”
17. “Ekiti bababa adifa f ’Orunmla ntu ’wo eni jp laiwi fun Esu.”*—Iwori-Turupon.
Ko si onigbagbp kan ti eyi ki yio ri lara, lati gbp pe Esu mba eniti a npe ni alatunse aiye wi pe, eese ti ko fi pran re le on Ipwp Id on le ba a se e; nitorina ni a se iwipe, ki ise Kristi ti wa ni Orunmla awon baba wa.
24
18. “Otiiruppnkanran, Otiiruppnkanran adifa f ’Orunmla “pta meji nro I’idi esu de e lati pa.*,^-Oturuppn-kanran. O ya-ni-lenu pe, eniti a npe ni Ibikeji Olodumare, le ma gbe ebp Ip si idi Esu Ip iwure: nitorina ni a se wipe, Orunmla ki ise Olugbala tooto na.
* A so itan yi !o bayi pe, n i ijp k eta ti O runm la ra §ru yi, ni eru n a a fo sanle ti o k u ; O ru n m la a ti gbogbo ile re fi igbe ta, nw on si nsokun. E su wole w a beere Ipwp O ru n m la pe, E s e ti o fin s p k u n . O ru n m la d ahun pe, pru ti o n ra ni ijpta li o ku. Esu d a h u n o ni, “ T an i iw p O runm la tile wi fun ki o to Ip ira e ru ? Y a ra Ip im u ew ure k an w a fun m i.” - O ru n m la fi ew urp kan fun E su lojukanna. E su w a gbe oku eru n a Ip, o we e d a ra d a ra ; o ro o li asp, o ta ori fun u , o gba a Ipja d a rad a ra, o gbe e ip ijo k o si ikorita, o fl orin si i lenu, o gbe a te sa ra siw aju re. O jp n a je p jp ti gbogbo ero nw p Ip si p ja ; bi nw pn ti n k p ja, ti nw pn nki oku yi lati b a a ra sara, ti on ko si d ah u n , olu k u lu k u w pn nsare kpja. N ikehin ni A je n k p ja Ip si pja, on a ti p kanlerugba eru ti im aa ru igba pja re. Bi o ti de p d p o k u yi ti o nfe ra sara, o ki i titi k o d ah u n , o beere elo ni sara re, sugbpn ko d a h u n sibe; inu w a bi Aje, o gba igi k an Ipwp aw pn eru re o fi lu o k u yi, o n si su b u lulp. Beni E su fo ja d e inibiti o ti sa pam p si, o si ke pe, “ H a! A je, o p a eru O ru n m la!” Aje here si ibebe titi. sugbpn Esu ko fe; A je fi lati pru kan titi de ikpkan leru g b a be: E su kp k o fe, o n i afi bi A je b a fi ara-rp pplu se ikeji-lerugba pru fun O ru n m la: bpni A je pplu e ru re 201 siw aju, ti Esu tele gbogbo w pn Ip si ile O runm la. E su pe O runm la, o ni, m o ri pniti o p a pru rp si p n a pja, ni m o k o wpn w a fun p, ki o k o w pn sile o. A ti ijp n a ni A je ti ise pru O runm la.
O ru n m la ru akeregbe 2, agbebp adip 2, ati 480 ow o pyp, o so akeregbe 2 w pnyi kp a p a Ip iw ure nidi Esu. Bi o si ti m b p n i aw pn akeregbe mejeji niu a ra, nw pn n ro pe “ M ’a p ’O k a n ran , ’m ’a p ’O tu ru p p n , ’m ’a p ’O k a n ran , ’m ’a p ’O tu ru p p n . M ’a p ’O k an ran . A w pn p ta mejeji ti o ti nieri de e nidi E su gbp iro yi, nw pn sebi a ra ija ti Q ru n m la ti m u si w pn li p p p tobee; n ito rin a nw pn y a ra salp, nw pn nw ipe. “ E n iti k o tilp ti iri w a ti o leri to yi, nigbati o ba Ip iri w a n k p ? ” Beni nw pn salp, O runm la si segun wpn.
19. “Awo rere To da f ’Orunmla nigba awon araiye nseke “si i, ti nwon ji ikiin kan lo ninu ifa ire: Orunmla rubo si* “Esu, Esu ni ki o lo ifpkanbale, yio ri ohiin re pada.”— Oturupoii-Rete.
Gbogbo ohun ti o wa ninu ese-ifa yi li o lodi si ireti ti a ni si Orunmla, biosepe on ni Olugbala tooto na. Bi iyoku ko daniloju rere, pkan daniloju pe eniti nfi obi ran ara ile re lo ijo ni idi Esu ko ye li eniti a ba maa wo fun igbala wa kuro
lowo Esu. .
20. “Okan sa sa lo da fun Ifa nigbati gbogbo aiye yio ma “wipe ‘Ifa sa:’ a ni ki o wa enikeji kun’ra, o yara yihiln- “pada, o ni ‘Owo sa, Owo sa.” —Oguda-Sa.
Biosepe lotitto ni Orunmla mo ara-re ni ibikeji Olodumare,
o ha je wipe owo sa ni enikeji on? Nitorina ni awa se mp
daju pe Orunmla ki ise Olugbala na ti pmp araiye iba gbekele lo sodo Olorun.
21. “Mo sare titi mo ko Oluwo o nf’osu te’le wanraanraan, “mo ni, tani nip inn igbo? O ni awpn pmp-awo ti ori “wpn ko mp Ton nre iwe ri wpn fun wpn; mo si rin rin “gbere mo ko Araba o nf’osu te’le wanranran, mo ni, “tani nip inu igbo? O ni , awpn pmp-awo ti ori wpn ko “ mp Ton nre iwe’ri wpn fun w pn:- a da a f ’Orunmla “ti yio we’ri pkan-lenirun’male, t’o ni tani yio ha we “t’o n f ’on?” —Irosu-bara.
*K o p e lehin ti O ru n m la ru b p si E su tan ni E leg b ara bi pniti aw pn araiye ra n ip iji ikiin O ru n m la, o Ip if? p k an n in u aw pn aya O ru n m la pelu. N ig b ati p rp aw pn raejeji nclun, p k p n rin n a k o m p igbati on jew p ole n a fu n obirin yi o si fi ikiin n a fun u. O birin n a si m u ikiin n a w a fi fun pkp re. N ijp n a ni O ru n m la m u egbinrin obin kan le ay a re n a Ipwp, o si wipe, ki o Ip fi b a on yin A w o rere nidi Esu ni ita. O birin de idi E ju o n k p rin bayi p e :- “ Jo k o m i o g b ’o b i, Av/o rere.”
II m :— .d, m ld .,d : I, 11 jo ko m i 1 o gb’o-bi, II m :— .m ,m 1 d .,d : 1,1 11 Jo ko m i o g b ’o-bi. 1 r :— .r, r,l r :— I A - w o re-re: 1 d :— . d, d id :— A - w o re-re.
Eniti o je ibikeji Olodumare nitooto ha je fowosowopo pelu awon irunmale lati fi won joye-koye kan sabe ara re?
Ifiwe eketa:— A ko le wipe awon baba-nla wa sina ninu ero wiwa enikan ti ise owo fun Olorun lati se eda ohun gbogbo, ati lati mu gbogbo ibinu Olorun se si ara awon ota Olorun. Ipa ati ola re po tobe ti nwon fi mpe e ni Oba-nla tabi Obatala. A tile le yin aappn ati afiyesile ti o mu won ni ero ati imo yi. Paapaa bi nwon ti §e ga tobee ninu ero de ibiti nwon fi pinnu pe, Eniti ise agbara nla Olodumare ko le saije Agba ninu ojo, ninu iwa-tutu, ati ninu iwa-mimo.
- p ■ I: ■ i*-i _ ’ I
't O dara nigbati nwon wipe, Agba-arugbo ni. A ka nmu
ese kan Ose 2 bayi pe, “Sanda ni is’awo Eleriipe, Ire-ko-
“ seje m is'awo Iledidi, ikin were-were owo otun igba “obi-ifin ni ije, ikin werewere owo osin igba obipa ni ije:
“eiye mefu-mefii, mefii-mefu ringindin to tinu pgan
“ dide ni ije igba atare;— a da a fun Obatala Oseere-igbo “ a ni ko rubp nitori arugbo ni, ki iya ko ma ba je e. “ Obatala gbp, o rii. Nje ori ki ifp ahun, aiya ki idim “igbin, ojojo ki is’okuta ti mbe ni isale omi, Obatala “ ko darugbo ailedide.” _
Ka eyi mp ese ti o wa ninu ipin 10 ninu ori yi kanna. Fi gbogbo eyi si egbe Dan. vii., 9, 10
“ Mo si wo titi a fi sp ite wpnni kale, titi eni agba pjp na “fi joko; asp eniti o fun gege bi egbpn owu, irun ori re “si dabi irun agutan ti o mp: ite re je pwp ina, ayika-kekc “ re si je jijo ina, Isan ina nseyp, o si ntii jade lati iwaju re “w a; awpn egbegberun-egberun nse iranse fun u, ati awpn “egbegbaarun nigba egbaarun duro niwaju re: awpn “ onidajp joko, a si si iwe wpnni sile.”
O dara pupp nigbati nwpn nwipe oniwatutu ni Obatala. A ka ninu ipin 8 ori kanna yi pe, “iwa re rp pesepese” ati bayi pe, “eseso ma ni t’Obatala o, eseesp ni el’epo irin bi ile ba nyp, eseesp.” Fi gbogbo eyi si egbe Isa. xliv., 2, 4. “ Nitori emi yio da omi lu eniti ongbe ngbe, ati isan omi si ile gbigbe: emi 0 da emi mi si iru re, ati ibukun mi si iru pmp re. Nwpn o si Ml soke laarin koriko, bi igi willo led ipado.”
O dara pupo nigbati nwon ba wipe oniwamimo n i: gbogbo wa li o si mo pe, iwa mimo yi ni nwon nfi aso funfun se apeere re. Ese kan ninu Oturatutii wi bayi pe, “Epo kete ilia kete lo difa fun Obatala Oseere-igbo (bi a ba ko asp rere sile a ko gbodp fonna si i), nti ode Iranje lo gunwa lode aiye.” Ki eyi we Dan. vii., 9, 10.
Sugbpn pataki ohun ti mo fe tenumo nihin ni pe Obatala ni oju gbogbo awpn enia ile wa nwo bi pwo Olprun ti nmu gbogbo ipinu se fun Olprun, iba sc si rere, iba se si ibi, gege bi Olprun ba ti nfe e, eniti o ba si ti ri i, o ri Olprun. Ipo li nwpn to o mp li egbe Olprun jeri si eyi. O ku ki a fihan pe Obatala naa pelu kuna lati dahun gbogbo ireti ti a ba ni si iru eniti o ri bi a ti se apeere Obatala si.
Ka ese-ifa ti o tele ila wpnyi:—
22. “Kuriikuru b’oju opopd ijokun t’Ma bo’le:— a difa “f ’Oba-nla Ogiribajigbo; Nwpn be Obanla titi, pdun “kpkanlelogim li a ri afin; nwpn ni eetiri? O ni itanna “on ni eyi: nje enyin kb mp pe afin ni itanna orisa?”— Iretete-Gbe.
Bi o ba sepe Qlprun Olodumare paapa ni awpn enia ile wa fi Obatala se apejuwe re, ese yi fihan bi nwpn ti ro Olprun iia si asoro-ibe ati onroro, bi o ba si se pe alagbawi lasan ni nwpn fi Obatala se Ipdp Olprun, eru ki yio ha ba-ni, nigbati a li pdun mpkanlelogun bebe pran Ipdp alagbawi, sibesibe ti o si na-ni dandan, melomelo nigbati a ba fojukan eniti a se liaapaa.
Fi ese ifa yi si egbe Eksodu xxxiv., 6, 7. “ Oluwa si rekpja niwaju Re, o si nke pe, Oluwa, Oluwa, Olprun alaanu ati Oloore pfe, onipampra, ati eniti o pp li oore ati otitp; eniti o mpa aanu mp fun egbegberun, ti o si ndari aisedeede ati irekpja, ati ese ji; ati nitotp ti ki ije ki elebi Ip li aijiya; a maa l)p ese awpn baba wo lara awpn pmp, ati lara aw'pn pmp-pmp lati irandiran eketa ati ekerin.” Ati Joeli ii., 13. E si fa aiya nyin ya, ki isi ise asp nyin, e si yipada si Oluwa Olprun iiyin, nitoriti o pp li oore-pfe o si kun fun aanu, o Ipra lati binu,
o si seun pupp. O si ronupiw'ada ati-se buburu.” Ati
m u li, 17. “Ebp Olprun ni irobinuje pkan; irobinuje ora aiya, Olprun, on ni iw'p ki yio gan.”
23. “Epo kete, k \a kete; To difa f ’Obatala “Oseere-igbo “(bi a ba ko aso rere sile, a ko gbodo fon ’na si ij, nti ode “Iranje lo gunwa lode aiye. O f ’aso funfun bora, o m’emu “yd tan, epo fo si i I’aso.” —Oturatutu.
Nje epo iba ma fo si Obatala li aso, on ki ba ma mo pe emu amupara kd dara?
24. “ Arugbo gbd-gbo-gbo o ni, on ko le sise mo, o ni, “eyiti on ti nse nigba on ni eje I’omi sorosoro bee Ton ko “si la; o ni, sugbon bi on ti gbo to yi, on nfoso on 6 “ nmo gaara, beni pkonrin ko le fp’sp re girigiri:— a da “fu Obatala Oseere-igbo nijp ti o ni on ki yio sare kiri “mp. Nwpn ni ki Obatala rubp ibujoko, Obatala ru “ ekuru t’on t’ori o fi bp prim re.”
A ko le ka ese yi ki a ma beere iru ibujoko wo ni iru Obatala iba maa rubp re? Ta si ni prun re ti o nfi ebp wpnni bp? 25. “Eni t’o kunle t’o gbin’ka, ori onika n’ika ihu le:—
“a da a fun Orunmla* nijp ti o nip te Ogun n’ifa.” —Irosu-Addka.
Gbogbo ohun ti a sp nihin si Orisa ko ye eniti a pe li Oba nla rara, bio basepe awpn keferi ni imp ti o la gaara nipa eniti Olprun tootp ise.
* N igbati O gun Ip itpfa lo d o O runm la, k o ni o h u n k o h u n li ow o re lati fi ru b o , bikose ida kansoso n a ti m be Ipwp re ti isi im a fi se p k u n rin kiri. O runm la gba ida kansoso n a yi Ipwp ogun, o fi ru b p na. O ru n m la si fi ida n a ti si k p rp k a n ni y a ra ile re. N ig b ati O gun k o n i id a m p , o n ip ise jpeje kakiri, o si bprp si isere bi iwere k ak iri ode, aw p n p m p w ere a ti agbalagba si nw p to p Iphin: nw pn k o tu n sa fun u m p bi ti atijp. N ijp ti O gun sere bayi de pdp p risa ti on ti pw p enia lehin re, n i O risa bi O gun leere pe, kini b a iwere ise k a ode b a a ? O gun d a h u n pe, airik an sek an li o b a eyi b a o n ; nigbati O ru n m la ti yan ida k a n so so pw p on li ebp, ti o n si ti fi fun u, ko si ipa k an ti on tu n le se m p. O risa ti o ti ni ibinu si O runm la ri, k p O gun pe ki o y a ra Ip gba ida re Ipwp O ru n m la, tab i k o m p pe iporun re ni n d a n ? Beni O gun p ad a tp O ru n m la Ip beere ida re, O ru n m la si m u u fun u. Bi O gun ti Ip ta n O ru n m la y a ra gbe Ifa sile, o b i i lere oh u n ti on le se ki pw p O gun m a k a o n ; Ifa n i ki o fi a k u k p kan so so ti o ni ati ig b in l b r u b p . O runm la gbp o ru. O g u n y a l p s p d p O risa o si fi ida re ban a, n ig b an a ni O risa tu b p k p O gun pe ki o !p gbesan lara O runm la, ki o Ip k p lu o k o O runm la ti o w a leti o k o ti on. O gun ni on k o m p ibiti o k o n a w a, O risa ni k o si elom iran ti o b a aw pn mejeji m u o k o si p n a ibe, bi O gun b a ti nip li ak u k p , ibikibi ti o b a kp gbp kikp ak u k p , ki o ya sibe, nito ri o k o O runm la ni a k p k an . Beni O gun fpn le p n a , sugbpn k o gbp oh u n a k u k p titi o fi k p ja o k o O runrnla, nito ri a k u k p 28
26. “Koko aso sereke, Ijireege-ijigee, adifa f ’Orisa nlo si “ilu Akoko, nwon ni k’o ru igbin meji k’o maa te bo “ohun. Orisa kp orisa ko ni, o d’phun tan a pa, ‘pa a, “pa a, a ka a I’ehin, a ga a, I’ese: Orisa wa pada de awpn “awo ni eru goke, gbogbo ohun di merinmerin, Orisa “ru; Esu ni on yio sivvaju re lo si ilu Akoko, o ni, sugbpn “ki Orisa fi aso funfun bora patapata ki o gba ok,e oju “prun yp. Esu de ilu Akoko, o ni, ki gbogbo ilu maa )p “gbe pna ni pdpo ehin odi ilu, gbogbo ilu jade Ip igte “pna: Esu ni ki nwpn woke, nwpn gb’oju soke nv/pn ri ““alaspfunfun; Esu ni ‘Tani ni? E ho inp p’ nwpn ho “mp p wipe, Obatala 6!’ Orisa dahun loke wipe, Obatala “kini e ri lara mi? se emi ti e pa-pa-pa ni ijeta ni yi? “Esu ni, e je pohiinda ki e maa da igbin mejimeji.’ Nwpn “da a nitootp ile kun, Esu si fi ba w'pn be Orisa. Orisa ^ “ni bi nwpn ba wipe ki on gbp, ehin on ti nw'pn ka, “ki nwpn si ma ka tiwpn bee geege, ese pn ti nwpn ga; “ ki nwpn si maa ga tiwpn bee gege, bi nwpn ba nse bee,’^ “pmp ko ni wpn lehin v/pn; sugbpn bi nwpn ko ba se “bee, to abariwpn! nwpn ko ni iri pmp bi lai. Gbogbo “ilu Akoko dahun pe ‘O se Atijpnaa ni a ti nwipe, ‘Aki ir’ “Akoko aiwphin, a ki iri Akoko aigase.”—Ogbe-Wpnrin. A ko le ka ese yi ki a ma beere pe eetiri ti o fi je pe Esu li o si nwa tun pna se fun Orisa. Esu li o si di eniti o mba Orisa te awpn enia ba labe ese re! Dajudaju eyi ki ise iru Olprun ti yio gba-ni Ipwp Esu.
Ninu ori ti o tele eyi, ao wadi bi a ri ohunkohun tio jp ifihan Crp Olprun otitp ninu isin ti awpn enia ile wa fi njuba Olprun.
kansoso n a ni O runm la ti fi ru b p . O gun de iw aju ta n o gbp a k u k p kp, o ya sibe, o si kplu t’oku n rin t ’obirin, t ’a ja t ’eran ti o w a li o k o O risa, o si ko gbogbo w pn m bpw a si ile: ninu gbogbo eyi o sebi o k o O runm la ni o n ko. K i o to de ilu ni O runm la p a igbin 16 n a ru b p , o si fi karah u n w pn kp si enu p n a ita re: bi O gun ti m b p ti o ri k a rah u n igbin wpnrii, o sebi ile O risa ni, o si bpresi iyin O risa pe, o seun ebo on ti o ti n ru de on, pe ki n k an m a se on nibiti o n Ip. O gun fi gbogbo ikogun ti o ko li o k o lele iii ita O ru n m la o wa sare Ip kplu ile O risa, o sebi ti O runm la ni; O p a aja o p a eran , o ko gbogbo enia ibe n i igbesin, O risa tik a rarc ja lu igbo, o nke wipe, “ Emi ni rno sika m p a ra m i b ay i!” L ati pjp n a ni ati nw ipe, “ A ni k ’ogun m a j ’Q ja o j ’O ja, a ni k ’ogun m a j ’Ewisi o j ’Ewisi, a ni k ’ogun m a j ’lreje o j ’lreje ile O risa.” N ig b ati O runm la gbp id! gbogbo n k a n w p n y i, o w a bp sode o n k p rin jo kiri wipe, “ Ireje Togun ja o, og u n k o m a j ’Q w p ni ile O ru n m la, Ireje I’ogun j a o i”
30
Ori II
Isin ti a ba Igwo awgn baba wa ko ni ifihan Org
Olorun otito lati duro le.
Gege bi ko ti si ninu ero awpn enia ni ile wa lati wipe Olorun ko si, beeni ko si ninu ero won lati wipe Olorun ti mbe ko ni ohiin tabi Ifihan-Oro.
Sugbon ko si ifiihan-Oro ti a le ni igbekele si pe o je ti Olp- run otitp bikose a ba ri eri pupp ninu re lati mu ki o daniloju pe, ifihan-Orp ti Olprun ni nitotp. Nje ibeere yi ko le saiwa nihin pe “ Kini a le pe ni Ifihan-Orp Olprun? Ki si ni eri ti a le fi mp p yatp si prp miran?”
Orp Olprun ni eyiti a ba le jeri pe Olprun tikarare li o sp p fun gbigbp tabi ti o kp p sile fun kika awa enia. Lehin eyi,—Orp Olprun ni eyiti enikeni sp, tabi ti o kp sile, ibaa se nipa ase, tabi nipa imisi Olprun tikarare. Nje li pna mejeji yi ni prp ifi ije prp Olprun:
Ona 1. Biobasepe Olprun tikarare li o sp p ti a gbp, tabi ti o fi ika re kp p sile ti a ka a.
Ona 2. Biobasepe enia kan li Olprun fi prp na ran lati sp p fun gbigbp enia, nipa ase on tikarare, tabi lati kp p fun kika enia, nipa imisi on tikarare.
Sibesibe pna mejeji yi ko wipe, ki pmp araiye mase wadi ohunkohun ti a ba pe fun wpn li prp Olprun: nitori ki enia le wadi ohun gbogbo li Olprun se fun u li agbara e ro : yio si je ebi ti ara-re bi on ba se pie ati-wadi ohun, tabi bi on ko ba mu berebere ninu ero re tobe ti a fi fi aiyederu ohun fun u bi oju-owo nkan.
Awon eri pataki ti a nreti ki a to gba oro kan bi oro Olorun ni nwpnyi:—
(«) Oro ti ao gba bi pro Olprun yio sp ododo bi Olprun ati iwa-Olprun ti ri fun enia.
( b) Orp ti ao gba bi prp Olprun yio sp ododo bi Olprun
ati iwa-Olprun ti ri si araiye fun enia.
( d ) Orp ti ao gba bi prp Olprun yio sp ododo bi enia ati
iwa enia ti ri fun-ni.
( e) Orp ti ao gba bi prp Olprun yio fi ododo isin Olprun
ban enia.
(/) Orp ti ao gba bi prp Olprun yio kun fun apeere eso rere wpnyi:— otitp, ife, ife si Olprun, ife si pmpnikeji eni, iwa mimp, ati wiwa ogo Olprun.
Ninu gbogbo pna v/pnyi ni Ifa kiina si ohun ti a ba pe li prp Olprun: nitori a ri i daju pe, Ifa ko sp ododo bi Olprun ati bi iwa Olprun ti ri fun-ni; kaka bee ohun ti ko ni laari miran li a ngbp ninu re nigbagbogbo si orukp ti o je ti Olprun: bi iru eyi:—
27. “Akasp f ’ara file f ’ara file, agbpn f ’idi ta, adifa “f ’Odudua Oluwa mi Aterigbeji, nwpn ni ki o ru agbo “ kan ati egbaampkanla ki o ba le ni gbogbo pmp ti mbe “nile aiye. Odudua gbp o ru. Ayaani a ngbp ‘Pelel o, “pmp Odudua!’” —Ofu-Di.
28. “Bi a ba dupe oore ana a gba omiran: a da a f ’ori nip “tprp Ola pmp Olodumare s’aya.” —Odi-meji. 29. “Palaka ese li o difa f ’akukp nijp ti t’onti irunmale nip
“spdp Olodumare Ip tprp Arege pmp re s’aya”— Owonrin-Rete.
Gbogbo ese nwpnyi ati iru bee miran fihan pe, ko si imp ti o daju pato niti eniti ise Omp Olprun ni pataki.
30. “Osa wo o, Iwori wo o. a da a fan Igiin, gbogbo aiye “p^cTnfe je e, nwon fan Oomo* Ig si isalu orun Ig bee- “re wa.”—Osa-Wori.
Iru img wo li enia le ni sipa Olodiimare bikose img ti o relejulg. Eleya ni gbogbo itan yi:— Olodumare nfe obi ifi se, ko ni, Oomg Ig gbe ti ojumjebg wa fun Olodumare, Olodumare ko si mg; bikose nigbati igun ti o wa iki Olodumare mg obi li obi tire! Iru Olodumare wo ni eyi e jare? 31. “Ifa ni ‘Ajgwo,’ mo ni ‘Ajgwo,’ o ni ohun a ba jg
“wo ni igim :— a da a fun Ogiin, Olodumare nranse “pe e lode grun pe ki o yara wa wo ohun kan: Ogiin “ni on ko ma le nikan Ig grun o! O ya Igna, o pe Ota “ni ile Ado, o pe Erinmi li ode Owg, o pe Pepe li ode “Asin, o pe gbogbo male ti mbe Igna grun. Ogiin ko “gbogbo wgn ya si ile Orunmla, o ni ki Bara Agbgnni- “regiin jgwg ba wgn kalg re iwo ohun kan Igdg Olodu- “mare.”— Ogbe-Sa.
32
*Itan n a lo bayi pe gbogbo aiye pejo nijp kan ngbim p bi nw pn iba m aa p a avvpn eiye igun je : sugbpn nigbati im p wpn ko spkan si titp ati aitp na, nw pn ran O om p (O m pran) Ip si isalu p ru n Ip ibere wa. Igun ti o ti gbu ro im p b u b u ru ti a m pa ti on, k o aaru n itpni ati eji a d ib o , o di pdp babalaw o, o h u n ti on iba se ki o n le spgun aw pn ti npim p ti on yi. A o r:,,a ri O saw ori, a ni ki Igun ru egbinrin obi kan, ki o gbe e Ip spna pru n . Igun gbp ebp o ru b p . N igbati O om p de p ru n , o Jisp ti aw pn araiye ran a tan ; O lodum are n i on ko ti ri aye d ah u n nitori o n nse nk an Ipwp, on si nw a obi lati fi se n k an n a pari, ki O om p jp w p w a obi Ip fun on wa. O om p y a ra p ad a m bpw a si aiye lati w a iwa obi fun O lp ru n , bi o ti de ik o rita aiye o n p ru n , be li o b a egbirin obi ti Igun ti gbe w a ibe, o gbe e Ip fun O lp ru n , O lp ru n si dupe. O pp dip Iphin eyi ni Igun tik ararp w a sode p ru n , w a ki O lodum are. O lodum are si m u n in u obi yi se e li alejo. Bi Igun ti yp o bi yi wo, o ni “ H a! sa w o bi obi yi ti jp n in u obi ti m o fi spbp si ik o rita p ru n lan a !” O lo d u m are Jiyan pe tire kp, Ig u n ntpnum p p pe ti o n ni. N ig b an a ni O lo d u m are ransp pe O om p nibiti a fi w p si o s i bi i leere pe, “ N gbp, nibo lo ti ri egbinrin obi yi m u v/a fun m i lan a?” O om p d ah u n pe n i ik o rita aiye t ’on t’p ru n ni on ti ri i. N igbana ni inu w a bi O lo d u m are ti o si wipe, “ NJe pbp ni iwp tile k o w a fl fun mi ri? Bi o m p pe iwp k o le de inu aiye k a obi fun ara-re, iwp ki isp fun m i? N jp ng ko tu n g b p d p ri p Ipna ile aiye m p, iwp Igun, m aa p ad a Ip sinu ile a iy e : ko si pniti o g b pdp p a p jp li aiye.” A ti-pjp n a li a ti nw ipe
Ninu itan yi Ogun kofere gbon jii Oloduniarebayi? Nitoripe . a gbo pe Olodumare ti o gbo iwa ika ti Ogun nliu ni i!e aiye, o ti gbe ofin nla sile de e, o te eni daradara bo o tan, o wa.de igba funfun kan sori eni na. Nigbati gbogbo irimmale de
ode orun, nwon ki Olodumare tan, nwon ni, nwon ira
de o. Olodumare ni Ogun ni on pe ki o wa wo ohun ti on
de sinu igba lohim yi. Ogun dide, o darb si awgn male egbe re wipe “Ajowo!” Awon si dahun wipe; “Ohun ti a ba
jo wo ni igun!” Beni gbogbo nwon dide nigbakanna,
nwon jumo rindeeti eni na, sugbpn nwon ko ti ese won kdn a ,.
gbogbo nwon ga oriin si gkankan igba na patapata, ■ nwon
si wi lohun kanna pe, “ Ha! 0-6-6-6, ma-ii-a-a gun-iin-un
6-0-5! ”
Gbogbo nwon si pada Ip ijoko. Beni pwp Olodumare ko te Ogun ni ijo na si.
.32. “ Ifa kikp ni imiini imp ‘ifa, pna sisi ni imuni imp ’na;. “ona ti a ko ba rin ri ni ise ’ni ni sibasibo:— a da a fun “Osanyin nijp ti Olodumare de’gba sile npe Orunmla ki o “wa ik’ Ifa si i,* ti Osanyin ni on ka-sai ba a Ip, ti a-
“ni ki o joko, — Oran wa I’prun re; sugbpn ti ko
“gbp. ” —Okanran-T uruppn.
(a) Ko si eniti o le ka ese-ifa yi, ki o ma fe imp tani im Olodumare yi ti a nyan ebp aja ati ewure fun? Iru Olodumare wo ni eyiti o ni obirin? Ero awon baba wa sipa ti Olprun rele gidigidi!
( b) Ifa ko sp ododo bi Olprun ati iwa Olprun ti ri si enia. Eyini ni pe Ifa ko sp ododo ibatan ti o wa laarin Olprun
*Itan yi wi siw aju p s O lo d u m are fi a b a ow u funfun ba cj? a ra obirin re o si de a b a ow u n a sinu igba funfun, o gbe e k a ori eni li g k a n k an , o si ni ki O ru n m la ki o w a ik ’ Ifa si i. O ru n m la gbe Ifa lele, a ri O k an ran - T u ru p g n : o si ki i titi o fi m g oh u n ti m b? ninu igba n a : enu si ya O lodum are. O ru n m la yan a ja k an ati ew ure k an li ebg, o m u mejeji ja d e l?sekanna. N ig b ati O sanyin ti fi o ju kan aw gn eran mejeji wgnyi, a ra here si iha a p ap a, o ni o n yio p a a ja n a nibe: O ru n m la k.p fun u, sag b g n O sanyin k o fe ig'og, bi o si ti nfi ih ara m u a ja n a kitikitikiti, gbe gw g re b a a li ese, ogbc nla si lanu. O sanyin su b u lule ko le dide m g, nigbana ni O ru n m la ni ki nw on gbe e Ig si ile d e on. N igbana ni O sanyin to w a fi a ra bale w g g sabc ito ju O runm la. Es? O sanyin san, su g b g n k o si se isise file ra ra : n ito rin a ni O ru n m la se saan u r? nfun li ogoogun ewe Ifa ki o le m aa fi se o ogun ta jeu n . Bayi ni O sanyin ti .se di elewe.
ati enia. Awpn keferi ko mo Olorun li Eleda paapaa laisi elomiran li aarin. Nigbati a ba soro kan eleda loju awon keferi ile \va, okan won ko mo enikan paid ti iba dimii nimi awon eni meji ti nwpn mpe li Olorun Olodumare ati Obatala. Nitori ero olanla ati ov/o ti nwpn ni si Olprun Olodumare, pkanna gan ni nwpn ni si Obatala; nitori pipin ti nwpn ro pe awpn mejeji pin eda enia se. Nitori eyi kanna ni nwpn se ro pe ko si pna kan ti nwpn tun le fi sin Olprun Eleda won ju nipa sisin Obatala. Nwpn ka a si pe, ohunkohun ti Obatala ba ti fi fun wpn ni Olprun fun wpn, ohunkohun ti awpn na ba si fi juba Obatala, o de pwp Olprun.
34
{ d ) Ifa ko sp ododo bi enia ati iwa enia ti ri fun-ni.
Ko han si awpn keferi ile wa pe, a da enia li aworan ati ewa Olprun:— “li aworan Olprun e.n. lati jpba lori gbogbo ise pwp Olprun ti mbe li aiye li orukp ati fun ogo Olprun. Psalmu viii,. 4-6. “Nipa ewa Olprun,” e.n. li ododo ati li otitp iwa mimp.” Efes. iv, 24.
Kaka ki nwpn mp eyi, nwpn sp ara wpn di erii lati maa bp awpn eda wpnyi. Iwa enia bi elese ko han si keferi li pna ti o to taara.
(e) “Ifa ko fi ododo isin Olprun han fun enia, beni (/) Awpn apeere inu re ko tp enia si ododo iwa hihu bi ife, ife si Olprun, ife si pmpnikeji eni, iwamimp ati wiwa pgo Olprun.
Enikeni ti o ba ka ese ifa ti o tele ihinyi yio mp otitp gbogbo ohun ti a ti nsp bp wpnyi, mo tile sa ninu awpn ese ti o dara julp ti Babalawo imaa fi isogo bi ofin iwa hihii:—
Abe
33. “Ogbe wa te k’ara kd rp wpn! Mo gba mo te n’iregun “ifa; nigbati mo gba, baba mi te mi. Ainpgbpn ninu.