Study morphologic, phylogenic relationships DNA barcoding of of identified decapod group (Crustacean) of Persian Gulf and Oman Sea.

128  Download (0)

Full text

(1)

يملاسا دازآ هاگشناد تاقيقحت و مولع دحاو )نارهت(

Science and Research Branch, Islamic Azad University

:هدکشناد ، يیایرد نونف و مولع :يصصخت هورگ یژولويب ایرد یرتكد هلاسر ایرد يسانش تسیز هتشر (Ph.D) ایرد ناروناج شیارگ :ناونع

کیژولوفروم يسررب

و ينژوليف ،

هسانش طخ نييعت

DNA

و صخاش اپ هد ناتسوپ تخس

.نامع یایرد و سراف جيلخ یراجت

ناداتسا :امنهار یوفطصم ماوق لگرپ رتكد ،يیلاك ليگ يناوضر بارهس رتكد ناداتسا :رواشم يلضف نسح رتكد ،يمطاف اضردمحم ديسرتكد :شراگن هراتس یدمص ناتسبات 1393

(2)
(3)

‌ ب

(4)

‌ ج هاگشناد دازآ یملاسا دحاو مولع و تاقیقحت هماندهعت تلاصا هلاسر ای نایاپ همان بناجنیا یدمص هراتس شناد هتخومآ عطقم يرتکد یصصخت / رد هتشر ایرد یسانش تسیز هک رد خیرات ... زا نایاپ همان / هلاسر دوخ تحت ناونع " طخ نییعت و ینژولیف ،کیژولوفروم یسررب هسانش DNA نامع یایرد و سراف جیلخ یراجت و صخاش اپ هد ناتسوپ تخس " اب بسک هرمن ... هجردو ... عافد هدومن ما هلیسونیدب یمدهعتم موش : 1) نیا نایاپ همان / هلاسر لصاح قیقحت شهوژپو ماجنا هدش طسوت بناجنیا هدوب ردو يدراوم هک زا ياهدرواتسد یملع یشهوژپو د نارگی ( معا زا نایاپ ،همان ،باتک هلاقم و ... ) هدافتسا هدومن ،ما قباطم طباوض هیورو ،دوجوم مان عبنم دروم هدافتسا ریاسو تاصخشم نآ ار تسرهفرد هطوبرم رکذ و جرد هدرک ما . 2) نیا نایاپ همان / هلاسر لابق " يارب تفایرد چیه كردم یلیصحت ( مه ،حطس نیئاپ ایرت رتلااب ) سرد ریا هاگشناد اه تاسسؤمو شزومآ یلاع هئارا هدشن تسا . 3) هچنانچ دعب زا تغارف زا ،لیصحت دصق هدفتسا و هنوگره هرهب يرادرب معا زا پاچ ،باتک تبث عارتخا و ... زا نیا نایاپ همان هتشاد ،مشاب زا هزوح تنواعم یشهوژپ دحاو ياهزوجم هطوبرم ار ذخا میامن . 4) هچنانچ رد ره عطقم ینامز فلاخ دراوم قوف تباث ،دوش بقاوع یشان نآزا ار یم مریذپ و دحاو یهاگشناد زاجم تسا اب بناجنیا قباطم طباوض تاررقمو راتفر هدومن و تروصرد لاطبا كردم یلیصحت ما چیه هنوگ ییاعدا مهاوخن تشاد . مان مانو یگداوناخ: یدمص هراتس خیرات و ءاضما:

(5)

‌ د يرازگساپس هرف داتسا زا ياه یئامنهار و هدنزرا تامحز ببس هب هژورپ نیا يامنهار داتسا یناوضر رتکد ياقآ بانج هتخی .مراد ار ینادردق و رکشت لامک ،شهوژپ ماجنا لوط رد ناشیا یملع رکشت دوب ناشیا شود هب نم تامحز رتشیب هک هژورپ نیا يامنهار داتسا يوفطصم ماوق رتکد مناخ راکرس زا بتارم و منک یم .مراد یم زاربا ار دوخ ساپس ناشیا ياه تدعاسم نودب و دنتشاد هدهع رب ار قیقحت نیا هرواشم تمحز هک یمطاف رتکد ياقآ بانج زا .مرازگساپس هنامیمص دوبن ریذپ ناکما راک نیا ماجنا دنزرا ياه ییامنهار زا و دنتشاد هدهع رب ار قیقحت نیا هرواشم تمحز هک یلضف رتکد ياقآ بانج زا ناشیا ه .مراد ار ینادردق و رکشت لامک مدرب هرهب يرواد هک ینیسح هاش رتکد ياقآ بانج و دار ییاشاپ رتکد ياقآ بانج ،نایچنیشام رتکد ياقآ بانج زا .مرازگساپس رایسب دنتشاد هدهع رب ار رضاح شهوژپ امن یم ینادردق دنتشاد تراظن راک ماجنا نسح رب هک یلیمج رتکد مناخ راکرس زا .می رتکد مناخ راکرس زا اسوتآ رتکد مناخ ،هییافص رتکد ياقا ،يرون وتسرپ ،یمیحر ياقآ رتکد یقوقد ، ياقآ ییوللا یمیحر هموصعم سدنهم مناخ ،ناینسحم سدنهم ياقآ ، هنومن لحارم رد ،هژورپ نیا ماجنا يادتبا زا هک ص ،دندوب میامنهار اه هداد لیلحت و هیزجت و یهاگشیامزآ ،يرادرب .منک یم يرازگساپس هنامیم

(6)

‌ ه وت زاغآرس هک متسه یناسک راذگساپس دنتسه نم دل ید زا و موش یم هداز یکی زا هنادواج یرگ تشاگن میگدنز هایس هتتخ رب ار یدیپس هک یداتسا وا زا ییومرات هک یردام و دنانم هایس نم یاپب میگدنز هناوتشپ و یگشیهم هارهم مرهاوخ زا ریدقت ابو مزیزع گرزبردپ و گرزبردام هب منکیم میدقت ناد و ملع هصرع رد شلات اب مراودیما .مشاب هدش ناشگرزب حور یداش ببس یکدنا ش بلاطم تسرهف

(7)

‌ و 1 -1 -همدقم ‌ ... ... ... ... .. 5 ‌ 1 -2 -بی نا ‌ هلاسم ‌ ... ... ... ... 7 ‌ 1 -2 -1 -اﺗ ر هﭽﺨی ‌ اقﻴقﺤﺗ ت ‌ ﻲلﻮﻜلﻮم ‌ ... ... ... ... 7 ‌ 1 -2 -2 -اﺗ ر هﭽﺨی ‌ ﻮﻠﻴﻓ ژ ﻲﻜﻴﺘﻧ ‌ ‌( اﺗ ر هﭽﺨی ‌ را اﻃاﺒﺗ ت ‌ ژ ﻲﻜﻴﺘﻧ ‌ رد ‌ ز ام ن ‌ ﻞماﻜﺗ ‌ )‌ ... ... 7 ‌ 1 -2 -3 -ﻮﻬﻔم م ‌ هﻧﻮﮔ ‌ ... ... ... ... 8 ‌ 1 -2 -4 -ار هﻄب ‌ ﻞماﻜﺗ ‌ اب ‌ ژ ﻚﻴﺘﻧ ‌ ... ... ... ... 9 ‌ 1 -2 -5 -م ی وﺗ ﺪﻨﻛ ير ‌ ... ... ... ... ‌ 10 ‌ 1 -2 -6 -ژ ﻮﻧ م ‌ ﺪﻨﻛﻮﺘﻴم ير ‌ ... ... ... ... ‌ 11 ‌ 1 -2 -7 -ﻲیاﻧشآ ‌ هاﺗوﻛ ‌ اب ‌ شبﻧج ‌ ﻲﻧاﻬج ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ نارادﻧاج ‌ ... ... ... ‌ 12 ‌ 1 -2 -8 -زاغآ ‌ يدﻧبهدر ‌ نارادﻧاج ‌ ... ... ... ... ‌ 14 ‌ 1 -2 -9 -تﻓرشیپ ‌ ﻲساﻧشﺗسیز ‌ و ‌ ياﻬشلاچ ‌ دیدج ‌ يارب ‌ يدﻧبهدر ‌ ... ... ... ‌ 16 ‌ 1 -2 -10 -فیرعﺗ ‌ هﻧوﮔ ‌: پیﺗوﻧژ ‌ ای ‌ پیﺗوﻧﻓ ‌ ... ... ... ‌ 17 ‌ 1 -2 -11 -لیلاد ‌ ندیزﮔرب ‌ نژ ‌ COI ‌ ... ... ... ... ‌ 19 ‌ 1 -2 -12 -ندومزآ ‌ ﻲیاراﻛ ‌ COI ‌ رد ‌ حطس ‌ اﻬﻬخاش ‌ ... ... ... ‌ 19 ‌ 1 -2 -13 -ندومزآ ‌ نژ ‌ COI ‌ رد ‌ حطس ‌ اﻬﻬﺗسار ‌ ... ... ... ‌ 20 ‌ 1 -2 -14 -ندومزآ ‌ نژ ‌ COI ‌ رد ‌ حطس ‌ اﻬﻬﻧوﮔ ‌ ... ... ... ‌ 22 ‌ 1 -2 -15 -ياهدربراﻛ ‌ نوﮔاﻧوﮔ ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ... ... ... ‌ 24 ‌ 1 -2 -15 -1 -ﻲموﻧوسﻛاﺗ ‌ ... ... ... ... ‌ 24 ‌ 1 -2 -15 -2 -ظﻔح ‌ ياﻬﻬﻧوﮔ ‌ رد ‌ لاح ‌ ضارقﻧا ‌ ... ... ... ‌ 25 ‌ 1 -2 -16 -نایرج ‌ راﻛ ‌ و ‌ درادﻧاﺗسا ‌ اﻬهداد ‌ رد ‌ ياﻬهژورپ ‌ ساﻧشطخ يراذگﻬ ‌ ... ... ‌ 25 ‌ 1 -2 -17 -لاﻧآ ی ز ‌ﻓ ی ﺗﻧژوﻠ ی ک ی ‌ :‌ ... ... ... ... ‌ 27 ‌ 1 -2 -‌ 18 -شور ‌ اه ی ‌ فﻠﺗخم ‌ا ی داج ‌ تخرد : ‌ ... ... ... ‌ 29 ‌ 1 -2 -19 -ﻲیاساﻧش ‌ ﻲلوﻛلوم ‌ و ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ تخس ‌ ناﺗسوپ ‌ ... ... ... ‌ 29 ‌ 1 -2 -19 -1 -ا اﻋﻼﻃ ت ‌ ﻲﻠﻛ ‌ رد اب هر ‌ هد ایاپ ن ‌ ... ... ... ‌ 31 ‌ 1 -2 -19 -2 -تخس ‌ ناﺗسوپ ‌ ... ... ... ... ‌ 31 ‌ 1 -2 -19 -3 -اهرﺗسبلا ‌ :‌ ... ... ... ... ‌ 31 ‌ 1 -2 -19 -3 -تاصخشم ‌ مومﻋ ی ‌ اﻬگﻧچرخ ی ‌ زارد ‌ رد یا یی ( Lobsters :) ‌ ... ... ‌ 32 ‌ 1 -2 -19 -4 -اﻬگﻧچرخ ‌ ... ... ... ... ‌ 33 ‌ 1 -2 -19 -4 -1 -هدر ‌ دﻧب ی ‌: ‌ ... ... ... ... ‌ 34 ‌

(8)

‌ ز 1 -2 -19 -4 -2 -تاصخشم :‌ ... ... ... ... ‌ 34 ‌ 1 -2 -19 -5 -هدر ‌ دﻧب ی ‌ م ی اهوگ ‌ ... ... ... ... ‌ 34 ‌ 1 -2 -19 -5 -تاصخشم ‌ هداوﻧاخ ‌ ئاﻧپ ی هد ‌ ... ... ... ... ‌ 35 ‌ 1 -3 -مها ی ت ‌ و ‌ ترورض ‌ قحﺗ ی ق ‌ ... ... ... ... ‌ 36 ‌ 1 -4 -فادها ‌ ... ... ... ... ‌ 38 ‌ 1 -5 -ضرﻓ ی ه ‌ اه ‌ ... ... ... ... ‌ 38 ‌ لصﻓ ‌ مود :‌ ... ... ... ... .‌ 39 ‌ رورم ی ‌ رب ‌ بدا ی تا ‌ قحﺗ ی ق ‌ و ‌پ ی ش ی هﻧ ‌ قحﺗ ی ق ‌ ... ... ... ‌ 39 ‌ 2 -1 -ﻲیاساﻧش ‌ ياﻬﻬﻧوﮔ ‌ ﻲﺗسیز ‌ اب ‌ ﻲﻬساﻧشطخ ‌ DNA ‌: داﻬﻧشیپ ‌ نیزاغآ ‌ ... ... ‌ 40 ‌ 2 -2 -اﻧش ﻲیاس ‌ ﻲلوﻛلوم ‌ و ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ تخس ‌ ناﺗسوپ ‌ ... ... ... ‌ 41 ‌ لصﻓ ‌ موس :‌ ... ... ... ... ‌ 44 ‌ شور ‌ ارجا ی ‌ قحﺗ ی ق ‌ ... ... ... ... ‌ 44 ‌ 3 -1 -اسو ی ل ‌ دروم ‌ﻧ ی زا :‌ ... ... ... ... ‌ 44 ‌ 3 -2 -‌ داوم ‌ ش ی م ی ئا ی ‌ دروم ‌ﻧ ی زا :‌ ... ... ... ... ‌ 44 ‌ 3 -3 -‌ شور ‌ هﻧومﻧ ‌ رادرب ی :‌ ... ... ... ... ‌ 44 ‌ 3 -4 -‌ تاﻋﻼطا ‌ا ی هاگﺗس ‌ هﻧومﻧ ‌ رادرب ی :‌ ... ... ... .‌ 44 ‌ 3 -5 -‌ ئاساﻧش ی ‌ ژولوﻓروم ی ک ی :‌ ... ... ... ... ‌ 45 ‌ 3 -6 -‌ ئاساﻧش ی ‌ لوکلوم ی :‌ ... ... ... ... ‌ 45 ‌ 3 -6 -1 -‌ ادج ‌ زاس ی ‌ تﻓاب :‌ ... ... ... ... ‌ 45 ‌ 3 -6 -2 -‌ جارخﺗسا ‌ DNA :‌ ... ... ... ... ‌ 46 ‌ 3 -6 -2 -1 -‌ شور ‌ CTAB :‌ ... ... ... ... ‌ 46 ‌ 3 -6 -2 -2 -‌ شور ‌ Chelex :‌ ... ... ... ... ‌ 47 ‌ 3 -6 -2 -3 -‌ شور ‌ لﻧﻓ ‌ مرﻓرﻠک :‌ ... ... ... ... ‌ 47 ‌ 3 -7 -‌‌ شﻧکاو ‌ جﻧز ی هر ‌ا ی ‌ ﻠپ ی زارم ‌ ( PCR :) ‌ ... ... ... ‌ 49 ‌ 3 -8 -‌ زروﻓورﺗکلا ‌ تلاوصحم ‌ PCR ‌ اب ‌ هداﻔﺗسا ‌ زا ‌ لژ ‌ زراﮔآ :‌ ... ... ... ‌ 51 ‌ 3 -9 -‌ جارخﺗسا ‌ PCR product ‌ زا ‌ لژ ‌ زراﮔآ ‌ طسوﺗ

DNA Gel Extraction Kit

‌‌ :‌ ... ... ‌ 52 ‌ 3 -10 -‌ لاوﺗ ی ‌ی با ی ‌ ( Sequencing ‌) تلاوصحم PCR :‌ ... ... ... ‌ 53 ‌ 3 -11 -‌ زیلاﻧآ ‌ ياﻬیلاوﺗ ‌ هساﻧشطخ ‌ ... ... ... ... ‌ 53 ‌ 3 -11 -1 -لاﻧآ ی ز ‌ﻓ ی ﺗﻧژوﻠ ی ک ی :‌ ... ... ... ... ‌ 53 ‌ 3 -11 -2 -‌ زجﺗ ی ه ‌ و ‌ ﻠحﺗ ی ل ‌ هداد ‌ اه ی ‌ لوکلوم ی :‌ ... ... ... ‌ 54 ‌ 3 -11 -3 -‌ هسیاقم ‌ لاوﺗ ﻲ ‌ ﻲخرب ‌ ياﻬﻬﻧوﮔ ‌ا ی نار ‌ اب ‌ ياﻬیلاوﺗ ‌ هﻧوگمه ‌ زا ‌ ياﻬبآ ‌ رگید ‌ ... ... ‌ 55 ‌

(9)

‌ ح لصﻓ ‌ مراﻬچ :‌ ... ... ... ... ‌ 57 ‌ زجﺗ ی ه و ﻠحﺗ ی ل هداد اه ( ی هﺗﻓا اه )‌ ... ... ... ... ‌ 57 ‌ 4 -1 -‌ ﻲیاساﻧش ‌ كیموﻧوسﻛاﺗ ‌ اﻬﻬﻧومﻧ ‌ ... ... ... ... ‌ 57 ‌ 4 -2 -‌ زیلاﻧآ ‌ ياﻬیلاوﺗ ‌ هساﻧشطخ ‌ ... ... ... ... ‌ 57 ‌ 4 -3 -ﺮب ر ﻲس ‌ ﻮﺗ ا ﻲل ‌ نژ ‌ COI ‌ ﺪﻨﻛﻮﺘﻴم ر ﻲیای ‌ و ‌ سررب ی ‌ ژولوﻓروم ی ک ‌ ... ... .‌ 58 ‌ 4 -3 -1 -‌ Portunus segnis ‌ هﻧومﻧ 50 ‌ ... ... ... .‌ 58 ‌ 4 -3 -2 ‌ Portunus segnis ‌ هﻧومﻧ 51 ‌ ... ... ... ... ‌ 59 ‌ 4 -3 -3 -‌ Charybdis helleri ‌ هﻧومﻧ 220 ‌ ... ... ... ‌ 61 ‌ 4 -3 -4 -‌ Charybdis helleri ‌ هﻧومﻧ 221 ‌ ... ... ... ‌ 62 ‌ 4 -3 -5 -Portunus sanguinolentus Herbst,1783

هﻧومﻧ 210 ‌ ... ... .‌ 64 ‌ 4 -3 -6 -Portunus sanguinolentus Herbst,1783

‌ هﻧومﻧ 211 ‌ ... ... .‌ 65 ‌ 4 -3 -7 -Charybdis feriata ‌ هﻧومﻧ ‌ 181 ‌ ... ... ... ‌ 67 ‌ ضرﻋ ‌ ساپاراک : mm 38 ، M ‌ ... ... ... ... ‌ 67 ‌ 4 -3 -8 -Penaeus semisulcatus ‌ ... ... ... .... ‌ 68 ‌ ضرﻋ ‌ ک ساپارا : mm 19 ، ‌ لوط ‌ ساپاراک : cm 5 / 9 نزو، : 30 / 15 gr ‌ روﺗ ‌ لارﺗ ‌ ... ... ‌ 68 ‌ 4 -3 -9 -Penaeus semisulcatus 33 ‌ ... ... ... ‌ 69 ‌ 4 -3 -10 -Metapenaeus stebbingi Nobili

‌ 1 ‌ ... ... ... ‌ 70 ‌ 4 -3 -11 -Metapenaeus stebbingi Nobili2 ‌ ... ... ... ‌ 71 ‌ 4 -3 -12 -Penaeus merguiensis 42 ‌ ... ... ... ‌ 72 ‌ 4 -3 -13 -Penaeus merguiensis 40 ‌ ... ... ... ‌ 74 ‌ 4 -3 -14 -Parapeneopsis stylifera 20 ‌ ... ... ... ‌ 75 ‌ 4 -3 -15 -Parapeneopsis stylifera22 ‌ ... ... ... ‌ 76 ‌ 4 -3 -16 -M. stridulans ‌ ... ... ... ... ‌ 77 ‌ 4 -3 -18 -P. versicolor ‌ ... ... ... ... ‌ 79 ‌ 4 -3 -19 -Thenus orientalis 6 ‌ ... ... ... ... ‌ 81 ‌ 4 -4 -‌ ر ﻢس ‌ رد ﺖخ ‌ ﻮﻠﻴﻓ ژ ﻲﻜﻴﺘﻧ ‌ ... ... ... ... ‌ 82 ‌ 4 -4 -1 -‌ اگﻧ ه ‌ ﻲﻠﻛ ‌ ﺮب ‌ رد ﺖخ ‌ اه ي ‌ ﺖسﺪب ‌آ ﺪم ه‌ ... ... ... ‌ 82 ‌ لصﻓ مجﻧپ ‌ ... ... ... ... ‌ 101 ‌ ﺗﻧ ی هج ﮔ ی ير و پی تاداﻬﻧش ‌ ... ... ... ... ‌ 101 ‌ 5 -1 -ﻲیاساﻧش ‌ ﻲلوﻛلوم ‌ و ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ تخس ‌ ناﺗسوپ ‌ ... ... ... ‌ 101 ‌ 5 -2 -1 -ضرﻓ ی ه 1 ‌‌: نژ COI رداق ‌ تسا ‌ ارب ی ‌ ره ی ک ‌ا ز ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ طخ ‌ هساﻧش ‌ اساﻧش یی ‌ دﻧک .‌ ... ‌ 103 ‌

(10)

‌ ط 5 -2 -2 -ضرﻓ ی ه 2 ‌: اشﻧم ‌ ﺗﻧژ ی ک ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ 10 اپ ‌ تخس ‌ ناﺗسوپ ‌ ﻠخ ی ج ‌ سراﻓ ‌ و ‌ رد یا ی ‌ نامﻋ ‌ اب ‌ مه ‌ تواﻔﺗم ‌ دﻧا ‌ و ‌ اشﻧم ‌ اﻬﻧآ ‌ زا ‌ نوز ‌ ﻓارغج یا یی ‌ Indo-west pacific ‌ م ی ‌ شاب د . ‌ ... ... ... ‌ 107 ‌ 5 -3 -هﺠﻴﺘﻧ ‌ ﺮﻴﮔ ي ‌ ﻲﻠﻛ ‌ ... ... ... ... ‌ 110 ‌ اﻬﻨﺸﻴپ تاد ‌ ... ... ... ... ‌ 111 ‌ عباﻧم و ذخآم ‌ ... ... ... ... ‌ 112 ‌ تسرﻬﻓ عباﻧم سراﻓ ی ‌ ... ... ... ... ‌ 112 ‌ تسرﻬﻓ عباﻧم ‌ ﻠگﻧا ی س ی ‌ ... ... ... ... ‌ 112 ‌

(11)

1 اه لودج تسرهف لودج ‌ 1 -1 -‌‌ ار ی ج ‌ رﺗ ی ن ‌ شور ‌ اه ی ‌ لاﻧآ ی ز ‌ﻓ ی ﺗﻧژوﻠ ی ک ی ‌ و ‌ ژﺗارﺗسا ی ‌ نآ ‌ اه ‌ ... ... ‌ 28 ‌ لودج ‌ 3 -1 -‌ عقوم ی ت ‌ ﻓارغج ی ئا ی ‌ و ‌ دادعﺗ ‌ هﻧومﻧ ‌ اه ی ‌ تشادرب ‌ هدش ‌ ... ... ... ‌ 44 ‌ لودج 3 -2 -‌ تاﻋﻼطا تسدب هدمآ زا ‌ Genbank ‌ و ‌ هﻧومﻧ ‌ اه ی ‌ سررب ی ‌ هدش ‌ رد ‌ا ی ن ‌ قحﺗ ی ق ‌ ... ... ‌ 55 ‌

(12)

2 لکش تسرهف اه لﻛش ‌ 1 -1 ‌. طابﺗرا ‌ ياﻬهداد ‌ هساﻧشطخ ‌ب ا‌ ياﻬشهوژپ ‌ ،ﻲموﻧوسﻛاﺗ ‌ كیﺗﻧژ ‌ تیعمج ‌ و ‌ ﻲﻧژوﻠیﻓ ‌ (Hajibabaei et al., 2007) ‌ ... ‌ 14 ‌ لﻛش ‌ 1 -2 ‌. تخرد ‌ NJ ‌ رب ‌ ﻲﻬیاپ ‌ لصاوﻓ ‌ حیحصﺗ ‌ هدش ‌ نساوپ ‌ زا ‌ ﻲلاوﺗ ‌ 223 ‌ دیساوﻧیمآ ‌ نژ ‌ COI ‌ رد ‌ 100 ‌ هﻧوﮔ ‌ قﻠعﺗم ‌ هب ‌ 7 ‌ هخاش ‌. اﻬﻧآ ‌ هﻛ ‌ وریب ن ‌ زا ‌ ياﻬهورﮔ ‌ دوخ ‌ ،دﻧداﺗﻓا ‌ رد ‌ رداﻛ ‌ يرﺗسﻛاخ ‌ هدﻧایامﻧ ‌ دﻧاهدش ‌. AR24 ‌ و ‌ AR25 ‌ تسوپﺗخس ‌ دﻧﺗسه ‌. ML21 ‌ نﺗمرﻧ ‌ ياﻬﻔﻛود ‌ تسا ‌ و ‌ NE8 ‌ مرﻛ ‌ ياﻬلول (Hebert et al., 2003) .‌ ... ... ... ‌ 22 ‌ لﻛش ‌ 1 -3 -دﻧور ‌ راﻛ ‌ رد ‌ ياﻬهژورپ ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ DNA ‌. زا ‌ تسار ‌ هب ‌ پچ ‌: ﻲﻬیﻬﺗ ‌ ،هﻧومﻧ ‌ ریثﻛﺗ ‌ COI ‌ و ‌ ،ﻲباییلاوﺗ ‌ زیلاﻧآ ‌ اﻬیلاوﺗ ‌

(Barcode of Life Initiative n.d.)

.‌ ... ... ... ‌ 26 ‌ لکش ‌ 1 -4 -‌ : هﻧوﮔ ‌ Thenus orientalis ... ... ... ‌ 33 ‌ لکش 1 -5 Palinurus versicolor -‌ ... ... ... ... ‌ 33 ‌ لکش ‌ 1 -6 ‌ ‌: هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ هداوﻧاخ ‌ ئاﻧپ ی هد ( Man,1888 ;Hann, 1850) ‌ ... ... ‌ 36 ‌ لﻛش ‌ 2 -1 -‌ تﻓرشیپ ‌ تبث ‌ يراذگﻬساﻧشطخ ‌ يارب ‌ نوسﻛاﺗ ‌ نوﮔاﻧوﮔ ‌ ،نارادﻧاج ‌ يلاوج ‌ 2010 ‌ ( www.boldsystems.org ‌.) دادﻋا ‌ نورد ‌ ،هشورﻛ ‌ رامش ‌ ياﻬﻬﻧوﮔ ‌ راﻛ ‌ هدش ‌ ار ‌ ناشﻧ ‌ دهدیم .‌ ... ... ... ‌ 41 ‌ لکش 3 -1 -بی رﺗمو ی ‌ هﻧومﻧ ‌ اه ‌ ... ... ... ... ‌ 45 ‌ لکش 3 -2 -لحارم ‌ جارخﺗسا DNA ‌ ... ... ... ... ‌ 49 ‌ لکش ‌ 3 -3 -‌ هاگﺗسد ‌ اسومرﺗ ی رﻠک ‌ عوﻧ ‌ BIORAD ‌ ... ... ... ‌ 51 ‌ ﻞﻜش 4 -1 -‌ ﺶیاﻤﻧ ‌ ﺪﻧاب ‌ ﻞصاح ‌ زا ‌ PCR ‌ يور ‌ لژ ‌آ اﮔ زر ‌ % 1 / 5 ‌ ... ... ... ‌ 58 ‌ لکش 4 -2 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی ‌‌‌‌‌ Portunus segnis ‌ ... ... ‌ 59 ‌ لکش 4 -3 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی ‌ 51 ‌ Portunus segnis ‌ ... ... ‌ 61 ‌ لکش 4 -4 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 220 ‌‌‌ Charybdis helleri ‌ ... ... ‌ 62 ‌ لکش 4 -5 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 221 ‌‌‌‌‌ Charybdis helleri ‌ ... ... ‌ 64 ‌ لکش 4 -6 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 210 ‌‌ Portunus sanguinolentus Herbst,1783

‌ ... ‌ 65 ‌ لکش 4 -7 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 211 ‌‌ Portunus sanguinolentus Herbst,1783

‌ ... ‌ 67 ‌ لکش 4 -8 -Charybdis feriata ‌ ... ... ... ... ‌ 68 ‌ لکش 4 -9 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی Penaeus semisulcatus ‌‌ هﻧومﻧ 31 ‌ ... ... ‌ 69 ‌ لکش 4 -10 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 33 Penaeus semisulcatus ‌ ... ... ‌ 70 ‌ لکش 4 -11 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 1

Metapenaeus stebbingi Nobili ‌ ... ... ‌ 71 ‌ لکش 4 -12 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 2

Metapenaeus stebbingi Nobili

‌ ... ... ‌ 72 ‌ لکش 4 -13 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 42 Penaeus merguiensis ‌ ... ... ‌ 74 ‌ لکش 4 -14 -Penaeus merguiensis ‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش 40 ‌ ... ... ‌ 75 ‌ لکش 4 -15 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی Parapeneopsis stylifera 20 ‌ ... ... ‌ 76 ‌ لکش 4 -16 -‌ A -حطس ‌‌ ﺗشپ ی ‌ B -حطس ‌ مکش ی 22 P. stylifera ‌ ... ... ... ‌ 77 ‌ لکش 4 -17 -M. stridulans ‌ ... ... ... ... ‌ 78 ‌

(13)

3 لکش 4 -18 -P. homarus homarus ... ... ... .. ‌ 79 ‌ لکش 4 -19 -P. versicolor ‌ ... ... ... ... ‌ 81 ‌ لکش 4 -20 -T. orientalis ‌ ... ... ... ... ‌ 82 ‌ لکش 4 -21 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ م ی وگ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Parsimony ‌ ... ‌ 83 ‌ 4 -22 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ م ی وگ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ‌ ... ‌ 84 ‌ 4 -24 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ م ی وگ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ هﻧوﮔ ‌ اه یی ‌ زا ‌ د ی رگ ‌ طاقﻧ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ هس ‌ شور ‌ Bayesian ‌‌ Maximum Likelihood, و Maximum Parsimony ‌ ... ... ... ‌ 85 ‌ 4 -25 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ گﻧچرخ ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Bayesian ‌ ... ... ‌ 87 ‌ 4 -26 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ گﻧچرخ ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Parsimony ‌ ... ‌ 88 ‌ 4 -27 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ گﻧچرخ ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ‌ ... ‌ 89 ‌ 4 -28 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ اﻬگﻧچرخ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ و ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ طاقﻧ ‌ د ی رگ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ‌ ... ... ... ... ‌ 90 ‌ 4 -29 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ اﻬگﻧچرخ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ و ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ طاقﻧ ‌ د ی رگ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Parsimony ‌ ... ... ... ... ‌ 91 ‌ 4 -30 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ اﻬگﻧچرخ ی ‌ دروم ‌ سررب ی ‌‌ زا ‌ا ی نار ‌ و ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ طاقﻧ ‌ د ی رگ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ شور ‌ Bayesian ‌ ... ‌ 92 ‌ 4 -31 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ... ‌ 93 ‌ 4 -32 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Parsimony ‌ ... ‌ 94 ‌ 4 -33 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ زا ‌ا ی نار ‌ اب ‌ شور ‌ Bayesian ‌ ... ... ‌ 95 ‌ 4 -34 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ زا ‌ا ی نار ‌‌ و ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ طاقﻧ ‌ د ی رگ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ‌ ... ... ... ... ... ‌ 97 ‌ 4 -35 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ دروم ‌ سررب ی ‌ زا ‌ا ی نار ‌ و ‌ طاقﻧ ‌ د ی رگ ‌ ﻧد یا ‌ اب ‌ شور ‌ Bayesian ‌ ... ‌ 97 ‌ 4 -36 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ رﺗسبلا ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Parsimony ... ... ‌ 98 ‌ 4 -37 -تخرد ‌ﻓ ی ﻧژوﻠ ی ‌ هﻧوﮔ ‌ اه ی ‌ هد ‌ اپ ی نا ‌ اب ‌ شور ‌ Maximum Likelihood ‌ ... ... ‌ 100 ‌ لکش 5 -1 -ﻓی ﻧژوﻠ ی ‌ ژولوﻓروم ی ک ی ‌ ... ... ... ... ‌ 108 ‌

(14)

4 هدیکچ نایاپ هد ار هتس يا زب گر زا تخس اتسوپ ن قلعتم هب هدر Malacostraca دنتسه هک رد ا اهمتسیسوک ي آ یب رد ا رﺜک اقن ط اهج ن ز سی ت یم دننک . زا آ ییاجن هک هد ایاپ ن ذغ يا ا یلص ایسب ير زا یهام اه و ابزیم ن او طس یضعب ا لگن اه دنتسه و شقن یمهم ار رد ده ا تی ا رن يژ و ام هد هب وطس ح ب ـ رتلاا ز یجن ـ ر ه ذغ ای ی رب دهع ه راد دن ، تیمها زئاح يراجت رظن زا و صخاش نامع يایرد و سراف جیلخ ناتسوپ تخس ياه هنوگ زا يرایسب عونت رظنزا یخرب و ،دنا ماکت تاعلاطم و ییاذغ هخرچ ،یتسیز .دنراد تیمها یل اعلاطم ت ایسب ير رب يا ییاسانش و هدر دنب ي هد ایاپ ن ا ری نا وص تر هتفرگ ا تس هک رجنم هب سانش ییا ا ون عا ز ای يد زا ا نی دناج نارا دش ه ا س ـ ت . و کیژولوفروم تاعلاطم زا هدافتسا اب یکیتنژولیف یسررب رضاح ي هعلاطم زا فده ظاحل نیمه هب رد یلوکلوم دشاب یم نامع يایرد و سراف جیلخ . رد علاطم ـ ا ت لبق ـ ی رد ز هنیم ولیف ژ ین تباث دش ه ا تس هک نژ COI دنکوتیم ر ییای رد تخس اتسوپ ن رگناشن یبوخ رب يا کیکفت هنوگ اه رد ره ود حطس نیب هنوگ يا و نورد هنوگ ا تس . لارت روت هلیسوب اه هنومن روظنم نیدب دیص صوصخم رازبا و زا لامش ات زمره لحاوس مشق راهباچ لحاوس و .دش یسررب هنومن ره کیژولوفروم ياه یگژیو يرادرب هنومن زا سپ .دش يروآ عمج امزآ رد سپس هاگشی DNA ( شور زا هدافتسا اب اه هنومن

HILLIS and MORITZ,1990

) phenol-chloroform شور و یئایردنکوتیم ینژ هعطق و جارختسا COI دش یبای یلاوت و ریﺜکت . اتیاهن هداد اه ي سدب ـ ت آ دم ه اب رن م ا زف را اه ي صتخم هب ولیف ژ ین آ زیلان دش . هک هسیاقم وت ا یل نژ COI دنکوتیم ر ییای ا نی گ هنو اه اب هنوگ اه ي هعلاطم دش ه زا ریاس قطانم رک ه ز نیم هک ا اعلاط ت یلوکلوم آ اهن رد د رتس س وب ،د اشن ن داد هک هنوگ اه ي ا ياهوگیم ری نا هباشت ژ یکیتن لباق یهجوت اب ریاس هنوگ اه ي هعلاطم دش ه دن را دن و رد ا ری نا ا زی و هل دش ه ا دن و اب ناریا ياهوگیم ياه هنوگ bootstrap 100 کرد اه هنوگ زا يا هناگادج دلا ایند طاقن ریاس ي .دنا تفرگ رارق جیاتن تسدب آ دم ه اشن ن داد دن هدر نب ـ د ي ص ـ و تر هتفرگ رب ا اس س نییعت وت ا یل نژ COI دنکوتیم ر ییای لاماک قباطم ب ـ ا هدر نب ـ د ي ه ـ ا ي ا جن ـ ا م ش ـ د ه ب ـ ر ا اس س افص ت ر یتخی ا تس و ا نی ود دییات دننک ه رگیدمه دنتسه . تخس أشنم دنه ییایفارغج نوز ناریا ياپ هد ناتسوپ لیلد هب هک دشاب یم مارآ سکعلب و نامع يایرد و سراف جیلخ هب یحاون نیا زا ار اه هنوگ نیا ورلا دنرداق هک یسونایقا تانایرج .تسا هدناشک :هژاودیلک ،ینژولیف ، سراف جیلخ ،نامع يایرد يداصتقا ياهوگیم گنچرخ ،رتسبلا ،ناتسوپ تخس ،

(15)

5 :لوا لصف تایلک قیقحت 1 -1 -همدقم هد ایاپ ن ِ( Decapoda ) ار هتس يا زب گر زا تخس سوپ ـ ات ن لعتم ـ ق ب ـ ه هدر Malacostraca یم دنشاب . هد ایاپ ن رد ا متسیسوک اه ي آ یب رد ا ﺜک ر قن ـ ا ط هج ـ ا ن ش ـ لما آ اهب ي وش ،ر نیریش و بل وش ر ز تسی یم دننک و زا ا زج ءا مهم و صخاش ا ی ـ ن ا یسوک ـ متس ه ـ ا م ـ ی شاب ـ دن . ییاسانش و هدر دنب ي د ه ایاپ ن لاع هو ب ـ ر کمک هب تﻇافح زا وخ د آ اهن ، ت ـ ریثأ ز ی ـ ا يد ب ـ ر ح ـ ل م ـ لاکش ت ا لوک ـ و کیژ ـ ی و قب ـ ا ء حم ـ طی ز ی ـ تس .دراد ناتسوپ تخس (Crustacea) ناروناج زا یصخاش هورگ عاونا ،قباطت زا یعیسو فیط اب هک دنتسه یز اهسونایقا رد دوجوم ياههاگتس ار درک لاغشا و دنا ه هنوگ عونت نیرتشیب ياراد ییایرد ناروناج نایم رد يا دنتسه هب ،لااب يراجت تشادرب ياراد ياه هنوگ وزج هکلب دنتسه ناوارف رایسب دادعت ظاحل زا اهنت هن اهنآ . شیوخ هزادنا هب دنتسه یبآ طیحم نکاس هک لیلد نیا هب اما دنشاب یم ناسنا ییاذغ فرصم روظنم ناشنادنوا .دنا هتفرگن رارق هعلاطم دروم تارشح ینعی زا شیب اب نایاپ هد 15000 رد ار اه هنوگ دادعت نیرت ینغ هنوگ دننام ییاههورگ لماش و دنتسه اراد ناتسوپ تخس نایم اهوگیم Caridea,Stenopodidea, and Thalassinidea) ( درگ ياهگنچرخ ) Anomala و Brachyura رخ و اهرتسبلا و ) زارد ياهگنچ ( Astacidea و Achelata دنا هدش هتخانش رتمک ياههورگ زا یعیسو هورگ و )

(Bowman and Abele,

1982)

هد یتخانش تخیر و کیژولوکا عونت . رارق هعلاطم دروم ار اهنآ نانآ يداصتقا تیمها رب هولاع نایاپ

دزاس یم ناتسوپ تخس هورگ نیرت هتفرگ

.(Martin and Davis, 2001)

تخیر دح زا شیب عونت هچرگا يدنب هدر ياهحرط و ینژولیف تایضرف و تسا هدرک داجیا اهنا ینژولیف هلاطم رد ار ییاهشلاچ یتخانش سب تسا هدش داهنشیپ نانآ يارب يرای (Schram, 2001) هد یلماکت خیرات دروم رد يزورما ياهسدح. نایاپ سا هدش انب یسانش تخیر و یلیسف تاعلاطا ساسا رب هد هدش تبث لیسف نیلوا .ت ادیپ نیرید نینود رد نایاپ تسا هدش (Schram et al., 1978) زا یناگدنیامن هک . دریگ یم ربار هدمع ياهداژن یمامت صاخ روط هب .

(16)

6 Reptatntia .تسا هدش تبث ياهلیسف نیرت یمیدق نینیچمه و نیرتهب وزج Glaessner, 1969). نیا اب ) ر ياههورگ یمامت هک دوجو دوجوم يدنب هد دنتسه یلیسف ناگدنیامن ياراد لوط رد هدش تبث ياهدوپاکد ، .دراد دوجو رفینوبرک و نینود رد هدش هتخانش ياهلیسف نیلوا نیب یلاخ ياضف کی و دنتسین لماک نامز زا تسا ترابع نا ياهتیدودحم هک تسا هتفرگ تروص نایاپ هد ینژولیف هطبار یسررب يارب يدایز ياهشلات اقم تایصوصخ نیب هسی و یسانشتخیر .دنا هدش ظفح یبوخب هک ییاهلیسف یمیدق ياهیدنب هدر رگید يوس زا ( رگانش هورگ ود هب میسقت دننام Natantia و ) هدنزخ هورگ Reptantia تسا هدش دودرم هک تساهتدم کت هورگ کی ایتناتپر هک یلاح رد تسا هدش هتخانش کیتلیف اراپ هورگ کی ایتناتان اریز کیتلیف ونوم ای هشیر .تسا فدارت تاعلاطا هک تروص نیا هب دنوش هریچ تلاکشم نیا رب دنناوت یم یلوکلوم ینژولیف ياهشور DNA و دوش صخشم ینژ تخرد لک رد قاقتشا ياهنامز هک دهد یم هزاجا و هدرک بیکرت مه اب ار اهلیسفو هد یم رارق نویساربیلاک طاقن ناونع هب ار یلیسف ياههورگ ساسا رب نایاپ هد کینژولیف تاعلاطم رﺜکا .د ياهرگناشن DNA و يردنکوتیم DNa شور زا یکی .تسا هتسه یموزوبیر هک یکیتنژ عونت یسررب ياه رب ینتبم PCR یم تیعمج نایم یکیتنژ عونت یسررب تهج و دشاب یم راک هب اه شور دور mt DNA .تسا گ روط هب یکیتنژ رگناشن کی يردنکوتیم مونژ هدرتس دراد دربراک یکیتنژ تاعلاطم يارب يا (Hynes et al., 1996; Ovenden, 1990) ماجنا نآ رد یبیکرتون و دراد يردام أشنم يردنکوتیم هکنیا هب هجوت اب. یمن هدش هتسه مونژ هب تبسن يردنکوتیم مونژ رد رتشیب یکیتنژ فلاتخا زورب ثعاب تایصوصخ نیا اذل ،دریگ شن ورنیا زا و تسا هورگ صیخشت يارب یبوخ رگنا يارب هک ییاه 10 ، 100 ای 1000 هدوب ادج مه زا لاس دنا یم دشاب (Bilington, 1996) راب هد نآ لماکت تعرس هک نیا دننام يردنکوتیم مونژ هژیو تایصوصخ رتشیب .دزاس یم کینژولیف ياهلیلحت يارب یبسانم رازبا صاخ روط هب ارنآ تسا هتسه مونژ زا رتعیرس نی لماش هدافتسا دروم ياهرگناشن 16S rRNA, 12S rRNA دحاو ریز و I زادیسکا مورکوتیس نژ (COI) ، لرتنک هیحان mtDNA مورکوتیس نژ و b (cytb) هدشدای ياهرگناشن نایم زا . دشاب یم COI و 16srRNA نایم زا .دنا هتفرگ رارق هدافتسا دروم وگیم ياه هنوگ رد کینژولیف طباور يارب نژ نیا اه COI یبسن تیزم ود َ رس ریﺜکت ناکما هک دنتسه سرتسد رد نژ نیا يارب یبوخ یلیخ یمومع ياهرمیارپ ،تسخن :دراد 5 رد ار نآ هورگ یم مهارف ناروناج زا يدایز ياه یم رظن هب ،مود .دننک شیب نژ نیا دسر ییایردنکوتیم نژ ره زا رت لانگیس يرگید شاد دوخ اب کیتنژولیف ياه یم رظن هب .دشاب هت یمک ینژولیف طابنتسا رد نژ نیا ییاراک هک دسر فرژ نژ زا رتهب ،هنوگ حطس زا رت دننام هباشم ياه cytb دودح نژ نیا لماکت تعرس .دشاب 3 نژ ربارب ياه DNA یموزوبیر 12S و 16S هنوگ کیکفت رب هولاع ،بیترت نیا هب .تسا یلاوت ،کیدزن ياه COI یم دناوت هورگ ،نایرغصا(دنک ادج مه زا زین ار هنوگ حطس ریز ياه 1390 .) تفرشیپ رطاخ هب لاس باتشرپ ياه ياه هنیمز رد هتشذگ یلاوت ي یبای DNA و شور هداد زیلانآ يارب یتابساحم ياه یلاوت ،اه ياه DNA و نیرتمهم هب متسیس رتهب كرد يارب ام یتاعلاطا عبنم نیرتدشردنت هدش لیدبت هدنز ياه دنا هویش ياپدر . رب ینتبم ياه

(17)

7 هسیاقم هخاش رد ،یلاوت ي همه ات ومن زا ،یتسیز مولع نوگانوگ ياه يریگ یم هدید یسانش ،نایم نیا رد .دوش ود تسیز زا هنیمز شور یسانش و اه یپ يارب ار ییاهرازبا یلاوت يور زا نارادناج نایم طباور هب ندرب DNA دیدپ هدروآ لیف و تیعمج کیتنژ :دنا نامزاس حوطس هک کیتنژو یم لابند ار یتوافتم یگتفای هب تیعمج کیتنژ .دننک تیعمج نورد ینوگانوگ یسررب تیعمج نایم و یم هنوگ کی ياه نآ لاح ،دزادرپ یسررب هب کیتنژولیف هک مه یگشیر فرژ ياه هورگ رت طخ .دراد شیارگ نارادناج تشگرف تخرد رد کیدزن و رود ياه هسانش يراذگ DNA هنایم رد یهاگیاج هنوگ نایم زرم :دراد ود نیا ي اه (Hajibabaei et al. 2007) . طخ هسانش يراذگ DNA یم هک تسا راوتسا يداینب رواب نیا رب زا ار هنوگ کی دارفا هک تفای ار یهاتوک درادناتسا یلاوت ناوت هنوگ دارفا هنوگ نورد عونت اریز ،دنک ادج رگید ياه رتمک رایسب نآ يا نایم عونت زا هنوگ ییاهراک .تسا نآ يا هنوگ ییاسانش يارب ار درکیور نیا ییاراک ،هتفرگ ماجنا نونکات هک هورگ رد اه نوچمه ناروناج زا یگرزب ياه یهام ،ناگدنرپ تخس ،اه مرن و ناتسوپ یم ناشن نانت دهد

(Costa, et al. 2007, Hebert, et al. 2004,

Ward, et al. 2005, Mikkelsen, Schander and Willassen 2007)

. 1 -2 -هلاسم نايب 1 -2 -1 -ات ر هﭽخی اقيقحت ت يلوکلوم رد د هه 1960 اب دیپ ا شی ام ر اهرک ي Allozyme یاپ ـ ه وا لـ نی قیقحت ـ ا ت کلوم ـ یلو نب ـ ا هن ـ ا هد ش ـ د . ا یتاعلاط هک زا رف اوا ین allozyme اه رد وکول س اه ي ا یباختن تسدب آ دم ا نی ا کم ـ ا ن ار ف ـ ر ا مه ک ـ ر د ت ـ ا ا اهوگل ي اعونت ت ژ یکیتن رد هنوگ اه ي افتم تو و تیعمج اه ي افتم تو کی هنوگ وم در رب ر س ـ ی ق ـ ر را یگ ـ ر د . ا نی ا رم یماگ آ اغ ز نی رد تهج رب ر یس اه ي ژ یکیتن يور اتخاس ر تیعمج اه و تیقفوم ه ـ ا ي یلوت ـ د لﺜم ـ ی وب د ( Mayran, 1997 .) نینچمه زآ اشیام ت رود هگ ریگ ي هک رد اس ل اه ي 1971 -1975 دتم لوا وب د وت ا تسن لاکشم ت یکیمونوسکات نآ ز ام ن ار لح دنک ا ام و وج د لاکشم ت یکینکت ، ا افتس هد زا ا نی شور اه ار دحم دو یم رک د ( Mayran, 1997 .) رد اس ل اه ي دعب اب تفرشیپ ملع ز تسی یسانش نییعت وت ا یل ژ نـ و م هتسه يا و دنکوتیم ر ییای زین هب ویش ه اه ي وکذم ر ا هفاض دش و ا نی شور اب تفرشیپ و لماکت د س ـ اههاگت ي نییعت وت ا یل ( Sequencing ) دتم لوا رت و ار تح رت رگ د دی . نینچمه ا دب عا رن م ا زف را ه ـ ا ي یزجت ـ ه و یلحت ـ ل هداد اه ي یلوکلوم رس آ اغ يز رب يا ا افتس هد هچره رتشیب ا نی شور اه وب د . 1 -2 -2 -ات ر هﭽخی وليف ژ يکيتن ( ات ر هﭽخی را اطاﺒت ت ژ يکيتن رد ز ام ن لماکت ) رد کی ایقم س لباق وبق ،ل را اطابت ت ژ یکیتن نیب همه وجوم تاد ز نـ د ه زا ب ـ رتکا ي ت ـ ا ا نـ اس ن سویپ ـ هت یمن دشاب . ا ام رد وجوم تاد ز دن ه يا هک دیلوت لﺜم یسنج راد دن ا نی را ابت ط رد د هتس اه ي ژ یکیتن ا فلاخ ـ ی رگ هو دنب ي یم دنوش هک هب آ اهن " هنوگ " یم مییوگ (

Ferraris and Palumbi, 1996

.) ابت لد ژ ین و هنوگ از یی هب وط ر ومعم ،ل ایرج ن ژ ین ز ای د ایم ن تیعمج اه تلهم ا اجی د افت تو اه ي ژ یکیتن ار

(18)

8 دحم دو یم دنک و ا نی ا رم عنام هب و وج د آ دم ن هنوگ اه ي دیدج یم وش د . سکع ا نی تلاح مه اص قد ا تس . هب ا نی ینعم هک عطق ایرج ن ژ ین ثعاب هب و وج د آ دم ن افت تو ه ا ي ژ یکیتن دش ه و هنوگ از یی زا ون ع اجمهان ( Allopatric ) آ اغ ز یم وش د . اب ا نی و وج د اعلاطم ت لیسف یسانش رد انک ر هداد اه ي ژ یکیتن ا ابث ت یم دننک هک هرود هرود يا اعف ل رد ا رم هنوگ از یی وب هد ا تس ( Pleistocene .(Sutherland, 2006 زا آ ییاجن هک دیدپ آ دم ن هنوگ اه ي دیدج ار هطب زن د کی اب ا زف ا شی ا افلاتخ ت ژ یکیتن ایم ن تیعمج اه ي دج ا ای اتبسن دج ا زا رگیدکی ،دراد ربانب ا نی هب وط ر عطق یم وت نا ایم ن ایرج ن ژ ین ، وف ا لص رغج ا ییایف و هنوگ از یی را ابت ط رقرب را ومن د (

Ferraris and Palumbi, 1996

.) 1 -2 -3 -وهفم م هنوگ یکی زا یمیدق نیرت لاکشم ت وجوم د رد ز ی تس یسانش هک ا رم هزو ونه ز و وج د دراد فیرعت هنوگ ا تس . میهافم و اعت ر فی وا هیل يا هک رب يا هنوگ ارا هئ دش ه ا دن اب و وج د ا هکنی رب هیاپ ا وص ل یلماکت رق را هتفرگن ا دن ، رب رگ و یه زا وجوم تاد ز دن ه هک ياراد تیهام یناسکی دنتسه زکرمت راد دن ( وهفم م اذ یت هنوگ ) ( Sutherland, 2006 ). ا نی وهفم م وم در ریذپ ش ایحیسم ن هک ا اقتع د اد دنتش دخ وا دن همه هنوگ اه ار هب نیمه لکش رضاح قلخ رک هد رق را تفرگ . زا هلمج ا رف يدا هک هب تقلخ ابکی هر همه هنوگ اه ا اقتع د اد تش اک لر هنیل ( 1788 -1707 ) وب د . يو متسیس هدر دنب ي دم ر ین ار هیاپ ر زی ي رک د هک رد نآ ره هنوگ اب کی ان م ود یتمسق هک تمسق لوا نآ ا مس سنج و تمسق مود نآ ا مس هنوگ وب د ذگمان يرا یم وش د . اب ا نی و وج د ا رف يدا لﺜم 1707 -1788 ) Georges Buffon ) رب ا نی دیقع ه وب د هک زجم ا وب ند هنوگ اه دیاب هب رطاخ و وج د اهدس ي دیلوت یلﺜم دشاب هک نیب هنوگ اه و وج د دراد . املا كر ( 1744 -1829 ) ایب ن اد تش هک هنوگ اه تخاس د تس رشب دنتسه و ا نی مسق میسقت دنب ي اه رب يا رقرب يرا ا اکم ن لماکت هنوگ اه ا تس . رب يا وا نیل اب ر زا قیرط میسناکم اه ي یلماکت املا ،كر ا دی ه ا اکم ن رییغت هنوگ اه رطم ح دش . ات ا هکنی وراد نی ا نی ا دی ه ار هب وص تر لماک رت ي ارا هئ داد و امه ن وط ر هک ذ رک دش ، ا ر ابت ط نیب دج ا یی اه ي رغج ا ییایف ار اب رف آ دنی اه ي هنوگ از یی رطم ح رک د . دعب زا يو انچمه ن ایسب ير زا تسیمونوسکات اه زا افص ت ر یتخی رب يا فیصوت هنوگ اه ا افتس هد یم دننک و رد هج افت تو ر یتخی ، رد میسقت دنب ي ا رف دا رد هنوگ اه ایسب ر رثؤم و اک آر دم وب هد و تسه . ا ام ا افتس هد زا وهفم م ر یتخی هنوگ رد ار هطب اب هنوگ اه ي مه ر تخی ( sibling ) ای یفخم ( cryptic ) نیققحم ار اب لکشم وم ا هج یم دنک . رد اوا لی رق ن متسیب میهافم دعتم يد د رگی ي رب يا فیصوت هنوگ رب هیاپ دیلوت لﺜم نورد یتیعمج ( interbreeding ) رطم ح دش . ا ام اتیاهن یموهفم هک رتشیب زا نیریاس وم در ریذپ ش او عق رگ د دی ، وهفم م ز یتسی هنوگ (

BSC=Biological Species Concept

) وب د هک طسوت Mayr (1942) ایب ن رگ د دی : هنوگ اه ، رگ و ییاهه زا ا رف دا دنتسه هک وت ا ییان وقلاب ه و لعفلاب رد دیلوت لﺜم نورد یتیعمج ( interbreeding )

(19)

9 راد دن و زا رظن دیلوت یلﺜم زا ریاس رگ و اه ي ا ینچنی ین زجم ا دنتسه . " لکشم آ اکش ر نیققحم اب ا نی فیرعت ، رﺜک ت هنوگ ییاه ا تس هک زا قیرط هنوگ از یی اجمهان ( allopatric ) ا اجی د یم دنوش . ارا هئ ار (

PSC=Phylogenetic Species Concept

) هنوگ ولیف ژ یکیتن وهفم م Cracraft ( 1983 ) داد و ایب ن اد تش : وسکات ن اه د اجتس ت کت ییاین زا ا رف ا د دنتسه و هنوگ نیرتکچوک د هتس لباق یمصیخشت دشاب . ؤس لا ا نی ا تس هک هچ ون ع یتافص دیاب رد رظن هتفرگ دنوش و امش هنوگچ نیعم یم دینک هک نیرتکچوک د هتس هچ یم دشاب ؟ ا هتبل اهنشیپ اد یت رد ار هطب قیفلت ود وهفم م BSC و PSC رطم ح دش . هب وط ر اﺜم ل genealogical concordance هک ت قیبط همان رجش ه يا ان م دراد طسوت

Avis and Ball (1990) ایب ن دش و آ اهن رصانع ا نی ود وهفم م ار اب مه اکب ر رب د دن . اتیاهن ا هکنی ونه ز رد و فص هنوگ کی فیرعت عماج هک امت م هبنج اه ي وجوم تاد ز دن ه ار رد رظن ریگب د و زا همه رتمهم وم در ریذپ ش اگمه ن رق را ریگب د ارا هئ دشن ه ا تس . ا ام یم وت نا زا ا ون عا ایصوصخ ت وجوم د ز دن ه ریظن ایصوصخ ت ر یتخی ، ر اتف ،ير ا ولوک ژ یکی و ژ یکیتن رب يا ابت ر یسانش رگ و اهه ي فلتخم ا افتس هد رک د ( هب لقن زا Sutherland, 2006 .) 1 -2 -4 -ار هطب لماکت اب ژ کيتن رد رق ن ون دز مه رتشیب میهافم هب وﺌت ير زا لماکت ز دن ه این ز اد دنتش و رشیپ تف اه ي ز ای يد رد اد هتسن اه ي ام ا اجی د دش ( . Darwin (1859 اینب ن ذگ را و رت و جی د دنه ه لماکت رد اتک ب اشنم ا ون ،عا یسک وب د هک را ابت ط دج ا یی رغج ا ییایف ار اب رف ا دنی اه ي هنوگ از یی رطم ح رک د . نینچمه يو یگنوگچ ا اجی د رییغت رد هنوگ اه ار تحت ریثأت ا اختن ب یعیبط فیصوت رک د : " چ هچنان دعت دا ا رف دا رتشیب ي زا ره هنوگ دلوتم دنوش ات سناش اقب ء رتشیب وش ،د و هچنانچ رش ا طی یطیحم افتم و یت و وج د اد هتش دشاب ، هب د ابن ل نآ ره وجوم د ز دن ه يا هک ياراد ونت ع دشاب ( دنچره ا دن ك ) ياراد رترب ي ا تس هک تحت رش ا طی دیچیپ ه و یهاگ وا اق ت ونتم ع ز یگدن سناش رتهب ي رب يا ب اق ء وخ ا ده اد تش و هب وط ر یعیبط ا اختن ب یم وش د . نینچمه هب او هطس ا وص ل مکحم ارو تث ، ا نی ونت ع ا اختن ب دش ه ثعاب ز ای د دش ن ا نی ون ع دیدج و رییغت هتفای وخ ا ده دش . " Darwin (1871) وهفم م ا اختن ب یسنج ار هب او هطس بیکرت میهافم اب ا اختن ب یعیبط رطم ح رک د و نآ ار هب ونع نا یتیزم هک ا رف دا اخ ص تبسن هب ا رف دا د رگی مه سنج وخ د راد دن فیصوت رک د . يو ایب ن اد تش هک زا هنوگ اه طقف دیلوت لﺜم یسنج ا اظتن ر یم دور و کیکفت رد لیسناتپ دیلوت لﺜم یسنج یم وت ا دن رجنم هب رییغت رد هنوگ اه وش د . ا ام وراد نی زا او اهدح ي ارو یتث هک رد ا اختن ب یعیبط و ا اختن ب یسنج د تلاخ اد دنتش ا لاط ع دن ا تش . ات ا هکنی اعلاطم ت دنم ل يور ایگ ه وخن د یگنرف اشن ن داد هک ایصوصخ ت ز یتسی طسوت او اهدح ي زجم ا هب ثرا یم ر دنس هک اهدعب هب ونع نا نژ یفرعم دندش ( هب لقن زا Sutherland,2006 .)

(20)

10 زمیج او وست ن و رف ا سیسن کیرک اتخاس ر او دح ارو یتث ینعی DNA ار فشک رک د دن و ا نی رجنم هب نآ رگ د دی هک اد هنم ژ کیتن رد همین مود رق ن متسیب هب تعرس ر دش دنک و را یطابت گنتاگنت نیب لماکت و ژ کیتن ا اجی د وش د ات ییاج هک هیرظن اه ي یلماکت رب يا تیعطق نتفای اب اعلاطم ت ژ یکیتن کحم هدز دنوش . هب وط ر اﺜم ل Dobzhansky (1937) ایب ن اد تش : ژ کیتن لیسناتپ یلااب ی رب يا لح لکشم مسیناکم اه ي یلماکت دراد و ره وﺌت ير یلماکت هک ا وص ل ژ یکیتن رقرب را دش ه ار ان د دی ه ریگب ،د زا اشنم ء طلغ ا تس ( هب لقن زا Sutherland, 2006 .) اعلاطم ت ولیف ژ یکیتن لماش رب ر یس ات ر هچخی ولیف ژ کیتن وجوم تاد ز دن ه و رب ر یس را اطابت ت آ هن ـ ا رد ور ی ـ د دا لماکت ا تس و وچ ن ات ر هچخی نژ اه ي فلتخم یم وت ا دن هب وص تر جم ـ ز ا یب ـ ا ن ش ـ و ،د هداد ه ـ ا ي صاح ـ ل زا نییعت وت ا یل DNA ا نی ا اکم ن ار هب ام یم د ده هک یهاگن ا یلامج هب اتخاس ر هن ـ ییا لیف ـ و ژ ین و ات ر چخی ـ ه میشاب (

Ferraris and Palumbi, 1996

) . اد هتش تیعمج ا افتس هد زا شور اه ي یلوکلوم رد ولیف ژ ن ی رد ود د هه هتشذگ هجوت هب وهفم م لماکت و ا افتس هد زا نآ ر دش و هعسوت ریگمشچ ي اد ش ـ هت . گ ـ رتس ش اعلاطم ت ولیف ژ یکیتن ار یم وت نا هب تفرشیپ اه ي وﺌت ر یکی لﺜم وبهب د ا زب را اه ي یلیلحت رد رب دروآ و فت ـ ریس ولیف ژ ین و زین هب تفرشیپ ییاه رد ز هنیم مج ـ ع يروآ هداد ه ـ ییا ک ـ ه ب ـ ه ط ـ و ر باق ـ ل ظحلام ـ ه يا زا ن ـ و ع یلوکلوم یم دنشاب تبسن داد (

Ferraris and Palumbi, 1996

.) رد ار هطب اب ا افتس هد هدادزا اه ي یلوکلوم رد هدر دنب ي ایرظن ت افتم و یت و وج د دراد . رگ ا شی هب ا نی ون ع هدر دنب ي ات ییاج وب هد هک یضعب نیققحم لﺜم ( Hebert et al. (2003 اهنشیپ د رک د دن ک ه یم وت نا نوگ ـ ه اه ار طقف رب بسح وت ا یل کی ای ود هعطق ژ ین ، ییاسانش و هدر دنب ي رک د . یتح ( Hou et al. (2007 رب ا نی دیقع ه دنتسه هک یمونوسکات رب هیاپ افص ت ر یتخی ا ابتش ه ا تس و هداد اه ي ژ یکیتن دیاب نیزگیاج هداد اه ي ر یتخی وش د . زا هلمج ژ اهن ي وم در ا افتس هد رد ا نی نوگ ه اعلاطم ت یم ت ـ و نا ب ـ ه نژ ه ـ ا ي COI و 16 S دنکوتیم ر ییای و ژ اهن ي 18 S و 28 S هتسه يا ا اش هر رک د . ا ام رد رط ف لباقم ینیققحم دنتسه هک هیاپ و ا اس س هدر دنب ي ار مه ـ ا ن ص ـ اف ت ر تخی ـ ی ق ـ ر را هداد ا نـ د و ا اقتع د راد دن ز ینام دیاب رس غا هداد اه ي یلوکلوم رب و می هک افص ت رهاﻇ ي رب يا هدر نب ـ د ي ک ـ یفا شابن ـ دن و وتن ا دنن ا اماهب ت ا اجی د دش ه ار رطرب ف دننک . زا رظن آ اهن ( Mayran et al., 1997; Muller, 2006 ) هداد اه ي یلوکلوم شیب رت کی ا زب را هدر دنب ي ا تس هن ایعم ير رب يا هدر دنب ي رک ند وجوم تاد . هب ار س ـ یت ک ـ د ما ی ـ ک زا ود شور ر تخی ـ ی ی ـ ا کلوم ـ یلو ا وگل ي حیحص رت ي ار زا ا اقتش ق وسکات ن اه ر مس یم دنک ؟ ا رﺜک ژپ و رگشه نا اب ا نی رظن وم ا قف دنتسه هک ا رگ وتب ا دنن زا ره ود ون ع ا نی هداد اه ا افتس هد دننک وج با ه ـ ا اب ا اماهب ت رتمک ي رمه ها وخ ا دنه وب د (

Ferraris and Palumbi, 1996

.) هلﺌسم لباق لمأت ا نی ا تس هک ام رد رب ر یس اه ي کلوم یلو لک ژ ون م ار وم در هعلاطم رق را یمن د میه و تح ـ ی نﺌمطم میتسین هک اب ا نی اک ر امت م ا اماهب ت رطرب ف وش د . نینچمه لاماک زا یب ریثأت وب ند طیحم ب ـ ر ژ نـ و م وجوم تاد ز دن ه نﺌمطم میتسین . 1 -2 -5 -وتيم دنك یر

(21)

11 دنکوتیم ير زا زب ر نیرتگ ا دن ا کم اه ي یلولس هب رطق دح دو ود رکیم نو و وط ل 10 رکیم نو ا تس هک شخب ا مظع سلاپوتیس ـ م ار ا ش ـ اغ ل م ـ ی نک ـ د ( . Altmann (1890 ا ی ـ ن ا نـ د ا کم ار ک ـ فش من ـ و د و نآ ار Bioblast دیمان و ان م دنکوتیم ير ( 1898 ) رب نآ اهن هد دش . رد ز اب ن نوی ـ ینا Mitos ب ـ ه نعم ـ ی ن ـ خ و ر هتش و Chondros هب ینعم ا دن ا کم یم دشاب . دنکوتیم ير اب ا اکش ل ا وتس ا هن ،يا هلول اه ي نم ـ بعش و ی ـ ا ام ر یچیپ دهاشم ه یم وش د و رد ولس ل ز نـ د ه م ـ ی وت ان ـ د ب ـ ه س ـ تعر ییغت ـ ر ش ـ لک د ه ـ د . تمهم ـ نیر مع ـ ل دنکوتیم ير وفسف ر ویسلای ن ا دیسک ا ویت یم دشاب هک ابع تر ا س ـ ت زا یلوت ـ د ا نـ ر يژ ب ـ ه ص ـ و تر ATP و ب ـ ه ونع نا رین و اگ ه ا رن يژ ولس ل تیلاعف یم نک د ( ویرپ ر ، 1375 ). 1 -2 -6 ون م دنكوتيم یر دنکوتیم ير اه ا دن ا کم اه ي همین وخ د اک ير دنتسه . ز ری ا او دج ی ـ ک DNA ب ـ ه نزو کلوم ـ یلو 10 ولیک اد نتل وب هد و رد دح دو هد یپک زا وکلوم ل DNA د ر دنکوتیم ير و وج د دراد . رب لاخ ف ژ ون م ه ـ هتس يا DNA دنکوتیم ير وقلح ي وب هد و دقاف وتسیه ن ا تس . اس ز ام ن یبای ژ ون م دنکوتیم ر ییای هیبش رپ و ک ـ ا ر وی ت اه ا تس ات اکوی ر وی ت اه و ا نی هیضرف و وج د دراد هک دنکوتیم ير اه زا رتکاب ي ه ـ ا ي ا قتن ـ ا ل د نه ـ د ه ا نـ ر يژ قتشم دش ه ا دن . اک ر ا یلص ژ ون م دنکوتیم ير دیلوت rRNA و tRNA دنکوتیم ر ییای ا تس ( ویرپ ر 1375 .) tDNA وتحم ي 37 نژ وب هد هک رب يا دک ومن ند 13 ات 15 رپ و نیﺌت یم دشاب هک زا نیب آ اهن جنپ رپ و نیﺌت هب ونع نا رپ و نیﺌت اه ي اشغ ي اد یلخ دنکوتیم ير هتخانش دش ه ا دن . ای ـ ن پ ـ ر و نیﺌت ه ـ ا ابع ر نت ـ د زا رکوتیس مو b ، ا زج ءا کی ت ا هس رکوتیس مو ا دیسک زا و زج ء شش آ میزن ATPase . س ـ رکوتی مو ا ک ـ دیس زا C ، کی رپ و نیﺌت وتحم ي آ نه ا تس هک آ نیرخ بیکرت ز ریجن ه ا اقتن ل ا رتکل نو هب اسح ب یم آ دی . ا نی عومجم ـ ه رپ و ینیﺌت ، اهچ ر ا رتکل نو لصاح زا هتسکش دش ن ا ژیسک ن ار زا رکوتیس مو C هتفرگ ، ا یح ـ ا من ـ و هد و ب ـ ه بآ لیدبت یم ن دنیام . نینچمه ود رپ و وت ن ار هب اضف ي ایم ن اشغ ء دنکوتیم ير اپمپ ژ یم ننک ـ د . ی ـ ک کلوم ـ و ل رکوتیس مو ا دیسک زا C هک رد اشغ ء اد یلخ دنکوتیم ير اج ي هتفرگ ا تس زا تفه ز ی ـ ر او ح ـ د ت ـ لیکش ش ـ د ه ا تس . ود وکلوم ل رکوتیس مو ا دیسک زا C اب ا اصت ل هب مه کی وکلوم ل ود ییات ( Dimer ) اح يو 14 ز یجن ـ ر ه یلپ دیتپپ ي اب نزو یلوکلوم 300000 اد وتل ن ار لیکشت یم د دنه ( Rawn, 1989 .) رد تقیقح DNA دنکوتیم ير زا رظن یلماکت ب ـ رتلاا زا DNA ه ـ هتس يا ا س ـ ت و ش ـ صخا خ ـ یبو ب ـ ر يا اعلاطم ت یلماکت یم دشاب و رن خ شهج رد نآ جنپ ات 10 رب ا رب رتشیب زا DNA هتسه يا ا تس ( هب قن ـ ل زا Rezvani-Gilkolaei, 1997 .) نینچمه زا آ ییاجن هک ا رﺜک نیققحم ا اقتع د راد دن هک COI کی نژ تظفاحم ش ـ د ه ا س ـ ت ، ا ی ـ ن نژ ب ـ ر يا اعلاطم ت یکیمونوسکات و ولیف ژ یکیتن مه هب وط ر رتسگ هد وم در ا افتس هد رق را یم ریگ د . زا د لیلا وم در هجوت رق را فرگ نت ژ ون م دنکوتیم ير هب ونع نا رگناشن ژ یکیتن یم ت ـ و نا ب ـ ه م ـ و درا ز ی ـ ر ا ش ـ ا هر رک د :

(22)

12 1 -ياراد وت ثرا ام يرد زج رد وم درا ا انﺜتس ا تس : وت ثرا دپ ير اهنت رد Drosophila ، یعون ود فک ـ ه يا ( Mussels ) زا ج ـ سن Mytilus و م ـ و ش گ ـ ز شرا ش ـ د ه ا س ـ ت (ب ـ ه قن ـ ل زا , Rezvani-Gilkolaei (. 1997 2 -رد mtDNA یبیکرتون و رک ا گنیس روا خر یمن د ده ( Smith et al., 1989 .) 3 -زیم نا لماکت نآ تبسن هب DNA هتسه يا رتلااب ا تس ( هب لقن زا Rezvani-Gilkolaei, 1997 .) 1 -2 -7 -طخ يناهج شﺒنج اب هاتوك يیانشآ هسانش نارادناج یراذگ طخ شبنج مان اب یللملا نیب یشبنج هسانش یگدنز ي 1 یلاوت زا هدافتسا يارب DNA هب مونژ زا ییاهشخب رد هسانش کی ناونع ي هنوگ تخانش يارب یلوکلوم هدنز ياه ي هرک کیسلاک ياهرازبا رانک رد نیمز ي لاس رد یمسر ریغ روط هب هژورپ نیا .تسا هتفرگ لکش یمونوسکات 2005 تسد یتیمها و تسا هدش عورش هژورپ حطس رد مک .دراد ناسنا مونژ ي Genome Canada و

The Smithsonian Institution

ود تیامح ياهنامزاس زا هنومن هدننک .دنتسه هژورپ ي ‌ طخ هسانش ي DNA هنوگ ییاسانش يارب یکیتنژ یشور یم رایتخا رد اه نآ زا ؛دراذگ عونت اب درکیور نیا هک اج هطبار هچ دید دیاب ،دراد راکورس یکیتنژ هخاش اب يا یسررب ای تیعمج کیتنژ نوچمه ییاه کیتنژولیف ياه يداینب شسرپ .دراد س یمونوسکات نیزگیاج هویش نیا ایآ هک تسا نیا رت تفرشیپ رطاخ هب ؟دش دهاوخ یتن -لاس باتشرپ ياه هنیمز رد هتشذگ ياه یلاوت ي یبای DNA شور و هداد زیلانآ يارب یتابساحم ياه یلاوت ،اه ياه DNA متسیس رتهب كرد يارب ام یتاعلاطا عبنم نیرتدشردنت و نیرتمهم هب هدش لیدبت هدنز ياه .دنا هویش ياپدر هسیاقم رب ینتبم ياه لاوت ي هخاش رد ،ی همه ات ومن زا ،یتسیز مولع نوگانوگ ياه يریگ یسانش یم هدید تسیز زا هنیمز ود ،نایم نیا رد .دوش شور یسانش یپ يارب ار ییاهرازبا و اه نایم طباور هب ندرب یلاوت يور زا نارادناج DNA هدروآ دیدپ نامزاس حوطس هک کیتنژولیف و تیعمج کیتنژ :دنا یتوافتم یگتفای ار یم لابند تیعمج نورد ینوگانوگ یسررب هب تیعمج کیتنژ .دننک تیعمج نایم و یم هنوگ کی ياه ،دزادرپ نآ لاح مه یسررب هب کیتنژولیف هک یگشیر فرژ ياه هورگ رت نارادناج تشگرف تخرد رد کیدزن و رود ياه طخ .دراد شیارگ هسانش يراذگ DNA هنایم رد یهاگیاج یم زرم :دراد ود نیا ي هنوگ نا اه (M. Hajibabaei, et al. 2007) طخ . هسانش يراذگ DNA یم هک تسا راوتسا يداینب رواب نیا رب یهاتوک درادناتسا یلاوت ناوت هنوگ دارفا زا ار هنوگ کی دارفا هک تفای ار هنوگ نورد عونت اریز ،دنک ادج رگید ياه عونت زا رتمک رایسب نآ يا نایم هنوگ یاهراک .تسا نآ يا هنوگ ییاسانش يارب ار درکیور نیا ییاراک ،هتفرگ ماجنا نونکات هک ی هورگ رد اه -یهام ،ناگدنرپ نوچمه ناروناج زا یگرزب ياه تخس ،اه مرن و ناتسوپ یم ناشن نانت دهد (Costa, et al.

(23)

13

2007, Hebert, et al. 2004, Ward, et al. 2005, Mikkelsen, Schander and Willassen 2007) . هورگ یخرب رد نژ ،ناهایگ دننام اه COI یمن تشگرف عیرس ردق نآ حطس رد یبوخ کیکفت هک دبای نژ ،سپ ؛دهد تسد هب هنوگ هدش هدیزگرب فده نیا يارب يرگید ياه دنا

(Pettengill and Neel 2010)

. کبلج ،نایزاغآ دننام ینارادناج يارب چراق و ناهایگ ،گرزب ياه داد هاگیاپ و متسیس اه ه طخ ياه هسانش يراذگ طخ یلصا راک هچرگ .تسا میظنت لاح رد هسانش هنوگ ییاسانش يراذگ شور نیا هک تسین رارق ،تساه یسررب نیزگیاج هنومن کی هک یماگنه .دوش کیمونوسکات لصفم ياه یلاوت هتخانشان ي یم يا چیه اب هک دهد یلاوت زا کی طخ ،درادن یناسمه هناخباتک رد دوجوم ياه نش هنوگ هسا یمن یفرعم ای فیصوت ار هزات ي اهنت ؛دنک یم تسد هب یخن رس یم هک دهد هنومن نیا يارب دیاب دیوگ شواک هورگ يارب .دریگ ماجنا لماک کیمونوسکات ياه شیپ يوق کیمونوسکات تاعلاطم هک ییاه ماجنا رت طخ ،هتفرگن هسانش یم يراذگ شیب یلیخ یتعرس اب دناوت شور زا رت ياه هنومن ،لومعم کیمونوسکات هب ار اه هورگ هیلوا تلاح و دنک میسقت هدییارگاو یکیتنژ ياه هدر زا يا نآ يدنب یسررب يانبم هک دنک داهنشیپ اه ياه هورگ يارب .دریگ رارق يدعب کلوپ دننام هدش هتخانش بوخ ياه طخ زین نلااب هسانش هچ ره ییاسانش هب يراذگ هنومن رتعیرس رگ هزات ياه ناکم رد هدش هتف یم ینایاش کمک نوگانوگ ياه ،دراوم زا یلیخ رد هک هژیو هب ،دنک هدر تخیر تاعلاطا زج ،هنوگ دح رد يدنب موب تاعلاطا هب زاین یتخانش يدراوم رد .دراد يراتفر ای یتخانش هداد نایم هک طخ ياه هدر و هسانش تخیر لومعم يدنب هتشاد دوجو ریگمشچ يراگزاسان یتخانش یسررب ،دشاب نژ یلاوت تخیر رب نوزفا عونتم تایصوصخ زین و رگید ياه ریگارف یمونوسکات( یسانش 2 یم ) لح هب دناوت .دنک کمک لکشم یسررب رد طخ ،کیتنژولیف ياه هسانش یم يراذگ تسرد و رتهب باختنا هب دناوت نوسکات رت .دنک کمک اه هنوگ ندوزفا هک تسا هدش هداد ناشن شیب ياه رت سوکل ندوزفا زا رتدنمشزرا ینژولیف زیلانآ کی هب شیب ياه -هداد ،رگید يوس زا .تسا رت طخ ياه یم هسانش هیلوا یبایزرا دناوت تیعمج نورد عونت رادقم زا يا فلتخم ياه شیب تاعلاطم يارب ار یبسانم ياهدزمان و دهد تسد هب نوگانوگ ییایفارغج و کیژولوکا طیارش رد یفرعم رت د .دنک یم ،یسوکل دنچ کیتنژولیف و یتیعمج تاعلاطم هورگ ود ره ر هداد ناوت طخ ياه هداد هب ار هسانش ياه هورگ يارب یناسکی تمرف هک هژیو هب ،دوزفا رگید شهوژپ ناکما و دراد نارادناج زا یگرزب ياه هسیاقم ياه يا یم مهارف یبوخ هب ار دنک (Hajibabaei et al., 2007) لکش . 1 -1 ابترا طخ ط هسانش زا ات هس اب ار يراذگ هخاش رگید تسیز ياه یم ناشن یسانش .دهد 2Integrative taxonomy

(24)

14 لکش 1 -1 هداد طابترا . طخ ياه شهوژپ اب هسانش ینژولیف و تیعمج کیتنژ ،یمونوسکات ياه (Hajibabaei et al., 2007) 1 -2 -8 -هدر زاغآ نارادناج یدنب هتسد مان و نارادناج يدنب هتشذگ رد نانآ يراذگ ياه مه ًلاامتحا ،دوب هدش زاغآ رود رایسب .نابز شیادیپ اب نامز مان ،ًلاوصا هدیدپ يراذگ كارتشا نتفای هب ناسنا زغم شیارگ رب ینتبم ناهج ياه نایم يدرکراک و يراتخاس ياه نآ هقبط و اه هیاپ رب ناشندرک يدنب ع ناهج رد یتخرد ود چیه ًلاامتحا ،هنومن يارب .تسا تاکارتشا نیا ي نی همه هب ام ؛دنتسین مه هناوتسا ینییاپ شخب کی هک ییاهزیچ ي هناوتسا ،هریت روطق يا نآ زا بعشنم ییلااب ياه هکت اب هارمه یم تخرد ،دنراد نازیوآ زبس ياه هچب چیه هک تسا نشور هتبلا !مییوگ ظفح اب ار نابز تاملک يا یمن ناشفیرعت ندرک ندید اب هکلب دزومآ « قادصم » تم ياه مک ،ددع مک « موهفم » یمرد ار نیدنچ ندید اب .دبای « زیچ » ردام و ردپ هک « تخرد » یم هدیا ،دنمان یم اج دنزرف نهذ رد تخرد یلک ي نیا یلماکت دوس .دتفا صخاش هب يزغم شیارگ يزاس 3 هبرجت رد هدمآ تسد هب تاعلاطا ندرب راک هب :تسا نشور مه یلبق ياه د .هدنیآ رد هباشم دراوم يارب تخر -یگژیو رب هولاع شیپ هک يراتخاس ياه میدرمش رب رت -هیاس ینعی يارب يا هانپ هلمح زا رارف ماگنه نتفر لااب يارب ییاج ،امرگ زا ندرب هئارا یهاگ و یشحو تاناویح ي هدنهد هتسب ي ياه نیا ات .)هویم( یکاروخ هک دشاب هدش نشور دیاب اج « مان يراذگ » نامه « هتسد يدنب » ب .تسا شیب تاعلاطا يار 3Stereotyping

(25)

15

هرابرد رت ًافطل ،نابز تشگرف ي

(Maynard Smith and Szathmary 1995)

و (Pinker 2000) ار یم ،بیترت نیا هب .دینیبب مان هک دز سدح ناوت مان هب عورش ناسنا هک ینامز زا نارادناج يراذگ عاونا يراذگ هدیدپ مان نیا زا یخرب ؛دش زاغآ ،درک شفارطا ياه یگارف اه یصاصتخا یخرب و رتر ،گس ،هایگ ،واگ :دندوب رت ناسنا ،نامز رذگ اب . ... و کشرز ،هتوب ،تخرد ،روناج ،شوم ،اپراهچ « یملع » متسیس نیا رد هک دش نآ رب -هورگ ياه هدیدپ ،دراد یهاگآ نآ زا هک ییاهرایعم اب و دربب تسد يزیرغ يدنب مان هرابود ار اه يارب .دنک يراذگ مان وم يراذگ هیرظن ناجیب دا بیکرت هیقب و رصنع ،دنتشاد متا عون کی هک ییاهزیچ :دمآ کمک هب یمتا ي هیاپ رب مه اهرصنع ؛دندش هدناوخ نورتون رامش ي مان اه یم ناشن تاعلاطا اریز ،دندش يراذگ کی راتفر هک داد هرابرد .دراد یگتسب ددع نیا هب يرگید رتماراپ ره زا شیب رصنع اما نارادناج ي .دوب رتراوشد راک ، هایگ هنیل لراک ،يدئوس سانشروناج و کشزپ ،سانش 4 ( 1778 -1707 فیصوت نینچ ار دوخ یملع راک ،) یم :درک « درک بترم هنیل و دیرفآ ادخ .» هیاپ رب ار نارادناج وا .تشاذگ ناینب ار یمان ود یمتسیس هنیل ي یگژیو هدر یلصا حطس تفه بوچراچ رد يرهاﻇ ياه درک يدنب (Paterlini 2007) یصاخ تافص رب وا . مادنا یموتانآ ،ناهایگ رد( هیاپ رب و درک زکرمت )یسنج ياه هب ار ناهایگ نآ ي 24 نیا هب .درک میسقت هدر هجرد وا ،بیترت تسیز شناد هب ار نویسازیتارکومد زا يا مه ناصصختم زج يدارفا رگید ؛درک هیده یسانش یم مچرپ ندرمش اب دنتسناوت و اه یگدام هعلاطم هب زاین نودب و ،اه همه ي شخب ي رد هک ار یهایگ ،رکیپ ياه تفلاخم یخرب ،هچرگ ؛دننک ییاسانش ،دنتشاد تسد یم زاربا اه مادنا رب زکرمت لیلد هب وا و دش ،یلﺜمدیلوت ياه هزرهایگ راگن 5 !دش هدناوخ زین ( Paterlini 2007 ) فشک يارب یشلات یفسلف ظاحل زا هنیل راک هلپ میظنت و -هریجنز نوگانوگ ياه یتسه گرزب ي 6 تعیبط نابدرن ای 7 هیاپ رب .دوب هشیدنا ي ،دوب هتشاذگ داینب وطسرا هک يا شیب يرگنشور رصع زا شیپ ات ییاپورا نادنمشناد رت 8 هریجنز دادتما رد نارادناج هک دندوب رواب نیا رب رارق يا تسپ زا هک دنراد مرف نیرت زاغآ یگدنز ياه یم هدیچیپ عاونا زا رذگ اب و دوش تادوجوم سپس و ناسنا هب ،رت یم مخ )ناگتشرف دننام( يدامریغ هنوگ ره ،نانآ هاگن زا .دوش هقلح ،یتسیز ي هریجنز نیا رد ادج يا گرزب ي همه ؛دوب هنوگ نیا ي هدمآ دیدپ ینیمزارف هاگتساخ کی زا و نامز کی رد اه نیزاغآ شنیرفآ زا سپ و دندوب کت رگا هک دندوب رواب نیا رب نادنمشناد .دندوب هدنام رییغت نودب هقلح کت و دنسانشب ار ریجنز نیا ياه هک دنامن هتفگان .دش دهاوخ راکشآ نانآ يارب یگدنز دوصقم و انعم ،دننک نییعت ریجنز دادتما رد ار شهاگیاج 4 Carl Linnaeus 5 Botanical pornographer 6

The great chain of being

7Scala Naturae 8

Figure

Updating...

References

Updating...

Related subjects :