YUNIT 3 MODYUL 9 - Rhythm

1

YUNIT 3

MODYUL 9 - Rhythm

I. Ambahanon

a. “Twinkle, Twinkle Little Star” Nursery Rhyme

b.“Pan de Sal” (translation of “Hot Cross Buns” by D. De Vera) Nursery Rhyme c. “Pong Pong Piyangaw”

Philippine Children’s Songs, Spoken Rhymes and Games for Teaching by Miriam Factora

II. Mga Hilikuton

Hilikuton 1: Bituon Gaigpat, Igpat

(Twinkle, Twinkle little Star)

Direksyon: Makita sa idalum ang beat sang

ambahanon nga “Twinkle, Twinkle Little Star”.

2

BITUON GAIGPAT, IGPAT

Ginlubad sa Hiligaynon ni: Sheila Mae J. Gimeno Bituon gaigpat, igpat

Sa ibabaw sang langit,

Natingala gid ako, nga kasanag sa imo, Pareho ka sang dyamante,

Nga gaigpat pirme.

I I I I I I I I

I I I I I I I I

I I I I I I I I

I I I I I I I I

I I I I I I I I

I I I I I I I I

Pagkatapos mo mamarkahan sang bituon ang mga mabaskog nga beat, magbutang sang bar

lines antes sang kada mabaskog nga beat para

makahimo sang bars. Pagkatapos, isipa ang kadamuon sang beat sa kada bar. Isulat ang numero sa puno sang ambahanon.

Kon inyo matalupangdan, ang mga musikero nagasulat sang duha ka bar lines imbes sang isa ka

3

barline sa katapusan sang ambahanon. Ang ini nga

espesyal nga bar line ginatawag nga Double Bar II. Ginagamit ini para ipakita nga ang musika nga ginatukar natapos na.

Magbutang sang double bar lines pagkatapos sang pinakaulihi nga beat sang ambahanon nga

Twinkle, Twinkle.

Ano ang meter sang ambahanon? Ang ambahanon may ara nga ______ time

meter.

Hilikuton 2: Paghimo sang 4-time Meter

Doing 4-time Meter

Direksyon: Magpili sang hulag sang lawas nga

nagalagragway sang MABASKOG kag MALUYA nga

beat sa ambahanon nga “Twinkle, Twinkle Little

Star”. Kantaha ang ambahanon samtang ginahimo ang hulag nga imo napili para sa MABASKOG kag MALUYA nga hulag - pwede mo nga sundon ang husto nga sabat sa Hilikuton 1.

Hilikuton 3: Mabyahe Kita Pakadto sa 3-Time kag

4-Time Meter

4

4

3

Direksyon: Makita sa idalum ang mga halimbawa

sang mga bars nga ara sa 4-time kag 3-time meter. Suno sa imo natun-an sa nagligad nga leksyon, ang MABASKOG nga beat amo ang Una nga beat

sang bar. Butangi ang tanan nga beats sang husto

nga numero. Ang una nga bar ginhimo para sa imo.

I I I I I I I I

I I I I I I I I I

Magpili sang isa ka tunog ukon hulag sang lawas para sa Mabaskog nga beat kag isa ka tunog ukon hulag sang lawas para sa Maluya nga beat. Himua nga ang tunog ukon hulag sang lawas nagasantu sa 3-time meter kag 4-time meter

1 2 3 4

5

samtang ginakanta ang ambahanon nga natun-an sa ikaduha nga quarter.

Pagtakus: Ipakita kon may natun-an ikaw sa imo

mga leksyon paagi sa pagbutang sang tsek ( ) sa sulod sang isa sa mga kahon.

KAALAM

Mahimo Wala pa Mahi

mo 1. Makabati kag

makasunod sang BEAT.

2. Makasunod sang signal sang MABASKOG kag MALUYA nga mga

BEAT.

3. Makasunod sang ginhatag nga beat (mabaskog o maluya) paagi sa hulag sang lawas.

4. Makakilala sang meter

sang nahibaluan nga ambahanon nga

2-time, 3 time, o 4 time.

5. Makahulag sang insakto kag nagasantu sa mga ambahanon kag

katono (rhymes) sa 2

meter, 3 meter, kag 4

6

Natun-an naton sa sini nga modyul nga ang mga

BEAT pwede man magrupo sa tag-apat (4-time meter).

 Para mahibal-an ang meter sang isa ka ambahanon, ang mga musikero naga-isip sang kadamuon sang ________ nga makita sa kada bar.

 Maghatag sang halimbawa sang nursery

rhyme ukon Philippine folksong nga may

4-time meter:

TIG-ULO: _____________________________________

MODYUL 10 – PORMA (FORM)

I. Ambahanon

a.“Doggie, doggie”

Music from Preschool by K. Forrai

c.“Pan de Sal” (translation of “Hot Cross Buns” by D. De Vera) Nursery Rhyme d. “Are You Sleeping?” Nursery Rhyme e. “Kalesa” E. Cuenco

Mga Hilikuton

Ang musika ginabug-os sang mga gamay nga parte nga ginatawag sang mga musikero nga

7

para makita kon pareho ukon nagakalainlain ang

mga phrase.

Hilikuton 1: (Flowing with the Phrase)

Direksyon: Kantaha ang ambahanon nga “Doggie,

Doggie” kag sunda ang aksyon sang butkon sang imo manunudlo samtang ginapakita niya ang panugod kag katapusan sang phrase. Butangi sang linya ang katapusan nga tinaga sang kada phrase

para mapakita nga ini natapos na. Ang una nga linya ginhimo para sa imo.

“Doggie, Doggie”

“Music from Preschool” by K. Forrai

Ido, Ido

Ido, Ido diin ang tul-an mo?/Ato sa balay sang tawo.

Sa diin ang tul-an? Ari sa akon.

Pila ka mga phrase ang makita sa bilog nga ambahanon? Ini may _____ ka phrase.

8

ipakita ang nagakalainlain nga mga phrase halin sa PUNO asta sa PUNTA.

Hilikuton 2: Pareho kag Nagkalainlain

(Same and Different)

Direksyon: Makita sa idalum ang mga tinaga sang

ambahanon nga “Pan de Sal”. Gamit ang ginhatag nga mga kurte, kilalaha ang mga phrase nga may pareho kag nagkalainlain nga tono. Idrowing ang nagakaigo nga mga kurte antes sang kada phrase.

Pwede mo magamit ang para sa Phrase nga pareho ang tono kag ang para sa phrase nga lain kaysa sa una. Ang una nga linya ginhimo na para sa imo.

_________ Pan de Sal

_________‘Tag Singkwenta, tagmamiso

9

Pagkatapos nga matsek ang sabat, magpamati sa imo manunudlo samtang ginakanta niya liwat ang ambahanon. Kon imo banta nagakanta sia sang nga parte, IPALAKPAK ANG IMO MGA KAMOT.

Kon sa banta mo sia nagakanta sa nga parte TAPIKA ANG IMO ABAGA.

Hilikuton 3: Nagakatulog Ka Bala?

(Are You Sleeping?)

Direksyon: Makita sa idalum ang mga tinaga sang

ambahanon nga ”Are You Sleeping Brother John?” Kantaha liwat ang ambahanon kag tan-awa kon diin nga mga linya ang pareho kag kon diin nga mga linya ang lain.

Subong, butangan naton ang mga linya sang , , , ukon .

____ Nagakatulog ka bala, ____ Nagakatulog ka bala? ____ Manong Juan?

____ Manong Juan?

____ Lingganay nagabagting na, ____ Lingganay nagabagting na, ____ Ding dong ding,

10

Hilikuton 4: “Kalesa” Challenge

Direksyon: Pamati-i sang maayo ang gin record nga

ambahanon nga “Kalesa”.

Sa pagsugod, sunda ang beat sang

ambahanon paagi sa pagmartsa sa imo lugar nga ginatindugan.

Kon sa pagbanta mo nagasugod na ang BAG-O NGA PARTE, ILISI ang hulag sang imo lawas para ipakita nga BAG-O ini nga parte kag padayon nga himu-a ini hasta matapos ang ina nga parte.

Ang mga parte sang ambahanon pwede

maliwat. Gani mangin maabtik kag dumduma ang aksyon nga imo nahimo sa una kag ikaduha nga parte. Kon makabati ka sang familiar nga parte nga ginaliwat, ilisan gilayon ang hulag ukon aksyon para mapakita kon diin nga parte ang ginaliwat.

Dumduma, Mangin Maabtik

Pagtakus:Ipakita kon paano mo naintindihan ang

imo leksyon paagi sa pagsulat sang sa isa sa mga kahon sa idalum.

KAALAM Mahimo Wala pa Mahimo

11 2. Makasunod sang “pareho” kag “lain” nga kurte

(trianggulo kag bilog) nga nagapakita sang PORMA sang ambahanon.

3. Makakilala kon may BAG-O nga tono nga nabatian.

4. Makasunod sang Musical

Phrase nga nagahulag gamit

ang butkon.

Natun-an naton sa sini nga modyul nga ang musika may mga magagmay nga parte nga ginatawag phrase. Sa Musika, ang phrase pwede nga pareho ukon lainlain. Ang mga phrase nga PAREHO kag mga phrase nga LAINLAIN nagapakita sang porma (form) sang ambahanon. Ini nga mga

phrase pwede mangin pareho ukon nagakalainlain

samtang nagapadayon ang ambahanon.

Kon ginapangalanan sang mga musikero ang

pareho kag kinalain sang mga Musical Phrases nga

makita sa isa ka ambahanon, ila ini ginatawag nga PORMA/ FORM sang ambahanon.

12

 Ipakita ang porma sang ambahanon nga,“Are You Sleeping, Brother John?” paagi sa

pagdrowing sang kurte sang PAREHO kag LAINLAIN nga phrases.

______________________________

 Ano ang tawag naton sa mga magagmay nga parte sang ambahanon? ____________

 Kumpletuha ang dinalan:

Ang Phrases nga PAREHO kag ang Phrases nga LAINLAIN amo ang ________ sang ambahanon.

A.Bar B. Form C. Meter

MODYUL 11 – MELODIYA (MELODY)

Ambahanon

o “Bounce High” Children’s Song o “See Saw”

Nursery Rhyme

13

o The Journey to the Moon C. Mirandilla

Ang musika nagagamit sang mga kombinasyon sang nagakalainlain nga nga tunog. Tuluka ang linya sa idalum:

Magpili sang tigbato kag sang panugod nga

pitch. Gamit ang imo tingog sunda ang direksyon

sang linya. Sa una nga kahigayunan, pwede ka makagamit sang ginhatag nga tigbato. Sunda ang

pointer sang manunudlo samtang ginatudlo niya sa

imo ang linya. Tilawi pa gid ang lain nga tigbato kag siguruha nga ang pataas kag panubo sa linya

mabatian man sa imo tingog.

14

Hilikuton 1: Ang Akon Una nga Komposisyon

(My First Composition)

Direksyon: Maghimo sang kaugalingon nga Line

Composition sa idalum kag magpili sang tigbato nga

luyag mo gamiton para sa imo komposisyon. __________

(tigbato)

Tilawi ang una mo nga komposisyon kag pamatian kon ano ang iya tunog. Pamatii ang

komposisyon sang imo mga kaeskwela kag ipabati man sa ila ang imo nahimo.

Sulati sang bilog ang Mataas kag

Manubo nga parte sang imo komposisyon. Ngalani ini sang Mataas kag Manubo.

Hilikuton 2: Umpok Pataas, Umpok Panubo

(Bounce High, Bounce Low)

Direksyon: Dumduma ang ambahanon nga Bounce

High kag magpakunokuno nga nagapaumpok sang bola sang mataas kon nagakanta sang Mataas nga Tunog kag manubo nga pag-umpok kon nagakanta sang Manubo nga Tunog.

15

2. Mag-atubangay sang kaeskwela kag gamit ang imo kag iya kamot ipalakpak ninyo ang MABASKOG nga Beat.

3. Kon ikaw nagakanta sang MATAAS nga tunog, ibayaw ang imo mga kamot sa ibabaw sang imo ulo kag ipalakpak ang inyo mga kamot.

4. Kon ikaw nagakanta sang MANUBO nga tunog, panubuon ang imo mga kamot sa imo hawak kag itukap ang inyo mga kamot.

Hilikuton 3: Byahe Pakadto sa Bulan

(The Journey to the Moon

Direksyon: Makita sa idalum ang istorya

sang isa ka bata nga babaye nga si Issa kag sang iya utod nga lalaki nga si Gabby nga nagbyahe pakadto sa bulan para makakita sang bulong sa ila nagamasakit nga nanay. Isa ini ka espesyal nga istorya nga ang kada karakter kag hitabo sa istorya may iya nga tunog.

Tilawan naton nga hanason ang tunog sang kada karakter ukon hitabo sa idalum:

16

Issa Sa idalum sang mga bituon, kalangitan kag kahoy

Nanay Sa ibabaw sang mga pukatod

Manugbulong Sa mga latagon

Panghatsi

Subong tilawan na naton ang istorya. Dumduma ang paghimo sang tunog nga naangot sa mga karakter kag hitabo sa istorya. Hulata ang imo manunudlo nga maghatag sang signal antes maghimo sang nagakaigo nga tunog.

Byahe Pakadto sa Bulancan

C. Mirandilla

17

payag nga himo sa nipa. Sang isa ka adlaw, gintrangkaso ang ila nga nanay. Nagsige sia ka pangatsi kag pangatsi kag pangatsi.

Sanglit mabudlay mangita sang bulong sa baryo, ginhambalan sila sang ila mga kasimaryo nga pangitaon sang Manugbulong nga may ara sang bulong sa tanan nga mga klase sang masakit. Pero ang problema amo ang Manugbulong didto nagaistar sa bulan bangud indi sia gusto istorbuhon kag luyag niya nga mag-isahanon.

Pagkatapos nila mamati sa panugyan/laygay sang ila kasimaryo, si Issa kag si Gabby nagsugod sang ila byahe pakadto sa bulan. Ila ginhandum nga ang Manugbulong maluoy sa ila kag hatagan sila sang bulong nga kinahanglanon gid sang ila nagamasakit nga iloy.

Si Issa kag si Gabby nagsaka sa mga Kahoy. Nagsaka sila sa mga Pukatod.

Nagsaka sila sa Kalangitan. Nagsaka sila sa mga Bituon.

18

Gindayaw sang Manugbulong ang pagpalangga nanday Issa kag Gabby sa ila nanay kag ang kaisog nila sa pagbyahe sa malayo para lang makuha sang bulong nga kinahanglan sang ila nga nanay. Wala na sia nag-usik sang oras kag ginhatagan niya dayon sang bulong ang ila nga nanay. Kag gInbendisyunan niya ang ila maayo kag madali nga pagbyahe pabalik sa ila balay.

Pagkabaton sang bulong, nagpasalamat sanday Issa kag Gabby sa kaayo sang

Manugbulong kag gilayon nga nagbalik pauli sa ila nagamasakit nga nanay.

Nanaog sila sa mga Bituon. Nanaog sila sa Kalangitan. Nanaog sila sa mga Pukatod.

Nanaog sila sa mga Kahoy hasta nakalab-ot sila sa ila balay.

Gilayon ginhatag nanday Issa kag Gabby ang bulong sa ila nagamasakit nga nanay. Kag ang pagpangatsi nauntat! Ginhakos kag

19

Sa Musika, ang mga musikero nagagamit sang simbolo nga ila ginatawag nga NOTA (NOTES) para ipakita ang Mataas kag Manubo nga tunog.

Ini nga mga NOTA makita sa mga linya nga ginatawag nga STAFF, para ipakita kon ang tunog sang NOTA Mataas ukon Manubo.

Antes naton butangan sang nota ang ambahanon nga “See Saw” sa STAFF, aton balikan ang ambahanon kag pamatian sing maayo ang tunog nga aton ginakanta. Kon sa imo pagbanta nagakanta ka sang MATAAS nga tunog, tanduga ang imo ulo sang duha mo ka kamot. Kon ang tunog nga imo ginakanta, MANUBO, tanduga ang duha mo ka abaga.

Hilikuton 4: Pagbutang sang Mataas kag Manubo

nga Tunog (Drawing High Sounds and Low Sounds)

Direksyon: Makita sa idalum ang halimbawa sang 2

ka linya nga staff (2-line staff) kon sa diin ang una nga phrase sang ambahanon nga “See Saw”

ginapakita. Kumpletuha ang ambahanon sa idalom paagi sa pagbutang sang mga Nota sa 2 ka linya

nga staff. Ang una nga linya ginhimo para sa imo.

20

LINE 2

See – saw up and down.

LINE 1

LINE 2

In the sky and on the ground.

Pila ka Mataas nga tunog ang makita sa ambahanon nga See-Saw? __________

Pila ka Manubo nga tunog ang makita sa ambahanon nga See-Saw ? __________

Pagtakus:

Ipakita kon ano ka kasagad sa tanan nga mga hilikuton sa sini nga modyul paagi sa pagbutang sang sa isa sa mga kahon sa idalum.

KAALAM Mahimo Wala pa mahimo

1. Makatupong sa tono nga ihatag sang manunudlo. 2. Makasunod ang tingog sa

mga laragway nga

nagapakita sang Mataas kag Manubo nga tunog. 3. Makakilala nga ang

21

4. Makakanta sang Mataas kag Manubo nga tunog sa 2 ka linya nga staff.

5. Makakanta sang matahum kag maayo pamatian nga tunog.

Natun-an naton sa sini nga modyul nga ang musika may Mataas kag Manubo nga tunog. Ini nga mga tunog ginarepresentar sang mga simbolo nga ginatawag sang mga musikero nga NOTA (NOTES).

Ginasulat nila ang mga NOTA sa mga linya nga ginatawag nga STAFF. Paagi sini, mapakita nila kon ang tunog nga gusto nila mabatian MATAAS ukon MANUBO nga tunog.

 Nasadyahan bala ikaw sang aton

ginhimo sa sini nga modyul?

22

MODYUL 12 – PAGTILAW (EVALUATION

)

Ambahanon

a.“Piko-Piko Angking”

Philippine Children’s Songs, Spoken Rhymes and Games for Teaching

b.“Are You Sleeping” Nursery Rhyme

c.Evaluation and Musical Progress Report

Mga Hilikuton

Kabalo ka bala sang hampang nga “Taya, Taya ang Ulihi Tusmaw sa Langgaw”? Hampangon naton ini upod sang inyo mga pares.

Ang sunod nga ambahanon isa ka malip-ot nga hampang halin sa Maguindanao, isa sa mga

23

Piko-Piko Angking

Philippine

Children’s Spoken Rhymes and Games for Teaching by

M. Factora

Piko-piko angking. Salageta angking. Di kalubayannatapsing. Guiam - ban, bo-te-te!

Hilikuton 1:

Direksyon: Makita sa idalum ang malip-ot kag

24 ________

kurte

Pi - ko, pi - ko ang - king _______

kurte Sa - la - ge - ta ang - king.

_______

kurte Di ka - lu - ba -yan na tap

sing.

______

Kurte Guiam - ban bo - te - te

BONUS: Ano ang PORMA sang kabilugan nga

ambahanon? ______ ______ ______ ______

Hilikuton 2:

Direksyon: Sa idalum may Malip-ot kag Malaba nga

25

I. Isulat ang nadula nga MALIP-OT kag MALABA nga linya nga nagapakita sang MALIP-OT kag MALABA nga tunog.

2. Halin sa mga kurte sa HILIKUTON 1, magpili sang isa ka kurte nga isulat sa ibabaw sang MALIP-OT nga linya. Magpili sang ikaduha nga kurte nga isulat sa ibabaw sang MALABA nga linya.

3. Isulat ang mga kurte nga imo napili para sa mga MALIP-OT kag MALABA nga linya.

Pi - ko, pi - ko ang - king

Sa - la - ge - ta ang - king.

Di ka - lu - ba - yan na tap - sing.

X X X

26

*Tandaan: Ang 3 ka X sa katapusan nagapakita nga ang mga tunog ginahambal kag wala ginakanta. Gani WALA sang Malip-ot kag Malaba nga tunog.

Hilikuton 3:

Direksyon:

 Magtunga kamo sa apat ka grupo.

 Magpili sang isa ka ambahanon nga nakalista sa idalum:

Are You Sleeping? Piko-Piko Angking Pan de Sal

Twinkle, Twinkle Little Star

 Maghanda sang isa ka malip-ot nga pasundayag sang ambahanon nga magapakita sang tanan nga topiko nga imo natun-an sa 3rd _Quarter:

 Pagkilala kag pagpakita paagi sa mga hulag sang PAGKAPAREHO kag KINALAIN sang nagkalainlain nga parte sang ambahanon.

 Pagkanta sang pitch sa tanan nga bahin sang ambahanon.

 Pagkilala sang MATAAS kag MANUBO nga tunog.

PagIpakita ang melodic contour

27

nga tunog gamit ang hulag sang lawas ukon kamot.

 Pagahatagan kamo sang grado sa sini nga pasundayag kag mangin

culminating activity sa 3rd _quarter.

Hilikuton 4:

Makita Nagapauswag 1. Ang PORMA

(FORM) sang ambahanon nakilala sang insakto base sa nakita nga hulag sang lawas sang grupo.

2. Maathag ang melodiya kag ang pitch halin sa puno hasta sa

katapusan sang ambahanon. 3. Ang hulag nga

28 tunog sang ginpili nga ambahanon ukon rhyme.

Third Quarter Self- Evaluation

Direksyon: Ipakita kon daw ano ka kasagad sa imo

natun-an sa mga leksyon sa sini nga quarter paagi sa pagdrowing sang nagayuhum nga guya sa kahon nga nagalaragway sang imo natun-an.

Kaugalingon nga

Pagtilaw Mahimo Dali na lang Mahimo 1. Makilala ang pareho

kag lainlain nga musical phrases gamit ang

shapes/kurte

2. Makatalupangod kag mapakita ang saka –panaog sang melodiya paagi sa pagdrowing sang kurba sa hangin. 3. Makahimo sang

hulag nga

nagapakita sang musical

29 pagpamati.

4. Paggamit sang

tingog sa pagpakita sang nagakalainlain nga direksyon sang melodiya.

5. Nagapamati kag nagasunod sang mga direksyon kag pagsulundan.

6. Nagapakita sang nagakaangay nga pagpangabudlay 7. Nagapakita sang

kooperasyon, disiplina sa

kaugalingon respeto kag

30

YUNIT 4

MODYUL 13 MELODIYA

I.Ambahanon

a. “Bitin Bitin 2” – Ambahanon sang mga bata nga Pilipino, Binalaybay kag mga Hampang sa Pagtudlo ni Miriam Factora

b. “Si Nanay kag si Tatay” – “Creative Music Teaching” sa Elementarya ni Miriam Factora

b. “Rocky Mountain” – “Southern Folk Song”

II. Hilikuton:

Magtuon kita sang isa pa gid ka hampang halin sa mga kauturan naton sa probinsya sang

Sagada. Ipaathag ang nahamtangan sang Sagada sa mapa sang Pilipinas (Mountain Province) kag ila pangabuhian (Pagpanguma kag Paghabul).

Ihambal nga ang Sagada nahamtang sa rehiyon kun diin makit-an ang bantog nga Banaue Rice

Terraces (isa sa UNESCO World Heritage Site).

BitinBitin 2

Sagada, Mountain Province

Kankana-ey

Sang nagligad,nahibaluan naton nga ang ambahanon may ara Pataas kag Panubo

nga tunog. Kantaha ang ambahanon kag hibaluon kung diin ang Pataas kag

31 Bitinbitin,

Si kawali’t sikapat

32

x x

Bi - tin, bi -tin

Si ka - wa -li’t si ka - pat

Bin – ting ken sa - la u - mat. Si - lat!

Hilikuton 1: Pagtukib sang Pataas kag Panubo nga Tunog

Direksyon: Ara sa idalum ang mga PATAAS kag

PANUBO nga tunog sang kanta nga “BitinBitin”.

33

Halin sa mga kabukiran sang Sagada, magakadto naman kita sa mga kabukiran sang United States of

America. Yari ang isa ka sikat nga folksong halin sa

aton mga utod sa Amerika, nahanungod sa kabukiran.

Rocky Mountain

(Adopted Children’s Song) Mabato nga Bukid

Ginlubad sa Hiligaynon ni Josenette Braña

Mabato nga bukid,

Mataas nga bukid, Mataas nga bukid.

Kon ikaw yara sa ibabaw. Magtulok lang sa langit

Kon ikaw yara sa ibabaw. Magtulok lang sa langit

34

Mabato nga Bukid

Mataas nga bukid

Kon ikaw yara sa ibabaw

Magtulok lang sa langit

Hilikuton 2: Mabato nga Bukid

Direksyon: Idrowing ang laragway nga

ginapabutyag sang melodiya kag sang mga tinaga sang kanta nga “Mabato nga Bukid”.

35

Hilikuton 3: Magpataas, Magpanubo!

Direksyon: Makita sa idalum ang Pagtaas kag

Pagnubo sang tunog. Magpamati kamo samtang ginakanta sang inyo manunudlo ang kada pattern. Isulat ang letra sang pattern nga inyo nabatian sa linya pagkatapos sang numero.

1. _____

2. _____

3. _____

4. _____

5. _____

A.

B.

36

III. Pagtakus:

Ipakita kon ano ka kasagad sa pagkilala sang Pagtaas kag Pagnubo sang Tunog sang

ambahanon sa sini nga modyul. Duagi sang DALAG ang bituon kung ikaw puerte na ka maayo, PULA kung ikaw maayo kag BERDE kung ikaw malapit na mangin maayo.

1. Masunod ang tama nga pitch hasta matapos ang ambahanon

2. Mapares ang “pitches vocally” sang “melodic phrase” nga nabatian

3. Mabatian kag mahibaluan kung ang melodiya nagapataas o nagapanubo

4. Makita ang Malaba kag Malip-ot nga tunog sa ambahanon nga wala ginbuligan sang manunudlo.

IV. Pagpabilog

37

 Ano ayhan ang matabo sa kanta kung puro lang Mataas nga tunog ang ginagamit sa isa ka ambahanon?

 Paano naman kung puro lang manubo nga

tunog ang yara sa isa ka ambahanon?

 Kumpletuha ang dinalan:

Importante nga may Mataas kag Manubo nga tunog ang isa ka ambahanon kay

38

MODYUL 14- TEXTURE

Galamiton

a.“Are You Sleeping Brother John?” Nursery Rhyme

b. “Row, Row, Row Your Boat” Nursery Rhyme

Ang kadamulon (thickness) sang tunog sang musika nabase sa kadamuon sang linya nga masami nagakatabo; samtang ang kanipis (thinness) sang tunog sang musika nabase sa isa ka musical line. Ang ini nga elemento sang musika nga

napahanungod sa kadamulon (thickness) kag kanipison (thinness) sang musika ginatawag nga

Texture.

Balikan naton ang ambahanon nga

“Nagatulog ka Bala” (Are You Sleeping Brother

John?). Sa pagsugod, kantahon naton ini bilang isa ka grupo. Pagkatapos, kantahon naton ini sang duha ukon tatlo ka grupo nga ang kada grupo

magasugod sa pagkanta sa nagakalainlain nga tion pero magakanta tubtob nga matapos ang

39

Nagakatulog Ka Bala Manong Juan?

Nagakatulog ka bala? Nagakatulog ka bala? Manong Juan? Manong Juan?

Ang lingganay gabagting na, Ang lingganay gabagting na Ding-dong,ding. Ding-dong, ding

Ano ang imo natalupangdan sang kamo nagakanta bilang isa ka grupo? Sang nagakanta kamo bilang duha o tatlo ka grupo nga nagasugod sa nagakalainlain nga tinion? Sa diin nga parte ang ambahanon manipis pamatian? Sa diin nga parte sang ambahanon madamol pamatian?

Hilikuton 1: Mamati kag Magkasadya

Direksyon: Bilang isa ka klase, maghimo sang isa ka

simple nga Ostinato nga may malip-ot kag malaba nga tunog. Isulat ang imo Ostinato sa kahon sa

idalum kag liwat-liwaton nga maghanas sa pagtukap sini; pagkatapos magpili sang isa ka

instrumento para mapakita ang napili nga Ostinato. Maghimo sang duha ka grupo. Ang una nga grupo magapakita sang Ostinato. Ang ikaduha nga grupo magapakita sang pareho nga Ostinato sa pareho nga tion pareho sang pagpakita sang hulag sa

40

Para mangin makagalanyat ang imo Ostinato, magpili sang isa ka hulag sang lawas para sa MALABA nga tunog kag isa ka hulag sang lawas para sa MALIP-OT nga tunog. Himua ini nga mga hulag kon ang imo grupo nagapakita sang Ostinato.

Natalupangdan mo bala nga may ara kinalain sa mga tunog kon ang Ostinato gintukar sang una nga grupo kag ang tunog kon ang isa ka grupo nagadugang sang pareho man nga Ostinato nga lain ang pagsugod sini? Ano ang kinalain nga imo natalupangdan?

Ang tunog sang musika madamol bala o manipis? Ngaa?

Kon may ginadugang nga instrumento ukon tingog sa ara na nga daan nga pattern ukon melodiya, ginatawag sang mga musikero ang musika nga nagdamol (thicker). Kon ang pattern

ukon melodiya ginatukar ukon ginakanta sang

41

nagaisahanon, ginatawag ini sang mga musikero nga ang musika manipis (thin).

Hilikuton 2: Pagpamati nga may Pagpanghangkat

Direksyon: Sa idalum makita ang apat ka grupo (A,

B, C, D,) sang duha ka laragway. Kon makabati ka

sang isa lang ka musical line, duagan lang ang una nga laragway. Pero kon makabati ka sang duha ukon masobra pa nga musical lines nga ginatukar sang dungan, duagi ang duha ka laragway.

Magpamati sang maayo sa mga halimbawa.

.

Ano ang imo dapat dumdumon para makilal-an mo ang Textures sang tunog sang musika?

A

_B

C

D

1 2 _{1 2}

1 _{2 1}

42

Pagtakus

Ipakita kon daw ano ka maayo ang imo natun-an sa imo leksyon paagi sa pagbutang sang sa isa sa mga kahon sa idalum.

KASAMPATON Mahimo Wala pa Mahimo 1. Makabati kag makakilala

sang musical line. 2. Makapakita sang

nagkalainlain nga mga

texture paagi sa hulag

sang lawas.

3. Makahimo sang simple nga

mga pattern nga ipakita

sa ginhatag nga pattern

sa istilo sang round. 4. Makahimo sang mga

pattern sa istilo palibot.

Aton natun-an sa sini nga modyul nga ang tunog sang musika mahimo nga madamol (thick)

43

Kumpletuha ang mga dinalan sa idalum:

Kinahanglan naton magpamati sing maayo sa musical ___________ nga mabatian sa musika, isa man ini ukon masobra sa isa, nagakatabo sa _________ nga tion. Pagkatapos sang pagpamati sing maayo makahambal kita nga ang texture sang tunog sang musika ___________ ukon ____________.

MODYUL 15 – PAGBALIK SANG TANAN

NGA ELEMENTO NGA NATUN-AN

HALIN SA MODYUL 1-14

Hilikuton 1: Daku kag Malipayon nga Pamilya

(One Big Happy Family)

Direksyon: Base sa aton natun-an halin sang

pagbukas sang klase balikan naton ang mga ambahanon, hampang kag mga hilikuton nga ginhimo sa kada ELEMENTO sang musika.

ELEMENTO HILIKUTON/AMBAHANON

DYNAMICS –

Katunugon kag kahinayon sang tunog

Loudness and

44

Softness of

sound. TEMPO – kadasigon sang ambahanon (MADASIG kag MAHINAY)

Speed of music (FAST and

SLOW)

“Jack and Jill”

TIMBRE- mga tunog sa palibot,

panghambal kag tunog

gamit ang mga

musical instrument Sounds in the environment, vocal &

instrumental sounds.

“Doggie, Doggie” / The Circus (Sound Story)

RHYTHM – pag

organisa sang tunog kag

kalinong sa tion -beat kag

ostinato

-mabaskog kag maluya nga

“See Saw”/ “Pan de Sal” “Chimpoy Champoy”

“Bounce High”/Pedro Penduko”

45 beat/metro

-organization of

sound and silence in time

- Beat and Ostinato - Strong & Weak beats/Meter ( 2-time meter, 3-time meter & 4-time meter)

FORM

(PORMA)-pagkapareho kag kinalain sang mga parte sang musical whole

-Similarities and Differences of the parts of a

musical whole.

“Kalesa”

MELODY –

mataas kag manubo nga tunog

High and Low sounds

“Piko-Piko

Angking”/”Rocky Mountain”

The Journey to the Moon (High and Low Story)

TEXTURE –

kadamulon kag kanipison sang

46

Samtang ginabalikan naton ang kada

ELEMENTO, dumduma kag himua ang mga hilikuton nga nakalista. Diin sini nga mga

ELEMENTO/HILIKUTON ang imo nagustuhan kag ngaa?

Hilikuton 2: Pagbalik sa mga Elemento

Direksyon: Magagabot kamo sang element sang

musika pareho sang pagabot sa sweepstakes para sa paghanda sa Year-End Assessment sa sunod nga pagklase naton. Ang inyo grupo gina ekspektar nga makapakita sang inyo kasampaton sa mga ambahanon sa mga ELEMENTO nga inyo mapili.

Pagtakus

1. Sa gamay nga bulig sang imo manunudlo, ang imo grupo maga-praktis kag magpakita sang mga SKILLS/AMBAHANON nga inyo natun-an sa ELEMENTO sang musika nga napilian sang inyo grupo. Baliki ang mga modyul kon sa diin natun-an ninyo natun-ang elemento kag tun-i liwat natun-ang mga

SKILLS nga inyo ginpakita.

musika

47

Synthesis

 Pagkatapos mo balikan ang mga ELEMENTO nga inyo napilian sa mga HAMPANG/AMBAHANON/ISTORYA nga natun-an, paano ang inyo grupo nagpreparar ukon nagpraktis para sa pagpasundayag?

 Mahapos bala ini sa inyo ukon mabudlay? Ngaa?

MODYUL 16: EBALWASYON

Hilikuton 1: May Konsyerto kita sa Klase

Direksyon: Maghimo sang pito ka grupo. Kada

grupo may ara Elemento sang Musika nga dapat ipakita – DYNAMICS, RHYTHM, MELODY, TEMPO, TIMBRE, FORM kag TEXTURE. Pagatawgon sang manunudlo ang kada grupo para ipakita ang ila mga talento kag ila natun-an sa elemento sang musika. Ginapangabay ang tanan nga magpamati kag magtan-aw samtang nagapasundayag ang kada grupo.

48

Hilikuton 2: Ebalwasyon sa Hilikuton 4

Direksyon: Ipakita kung paano ang inyo grupo

nagpasundayag paagi sa pagtsek () sa kahon nga

ginapabutyag sa idalum sang ebalwasyon 2.

Ebalwasyon 2 _(Evident) Makita

Naga-umpisa (Developing)

1. Makit-an ang mga elemento sang musika halin sa umpisa hasta matapos ang ambahanon.

2. Ang grupo nagpakita sang kasampaton nga kinahanglan sang kada Elemento sang Musika.

3. Maathag nga

napakita sang grupo ang Elemento sang Musika paagi sa napili nila nga hulag.

49

Hilikuton 3: Fourth Quarter Ebalwasyon sa Kaugalingon

Direksyon: Ipakita kon ano ang imo mga natun-an,

paagi sa pagdrowing sang malipayon nga nawong () sa kahon nga nagapakita kung ano ang imo

nalab-ot.

Pagtakus saKaugalingon

nga Natun-an Mahimo Lapit na lang

Mahimo

1. Mahimo ko mapakita ang akon abilidad sa

musika nga nagakaangay

sa Grade 1.

2. Maobra ko sing maayo ang mga musical skills nga ginapahimo sa akon.

3. Nagapamati kag nagasunod sa mga

direksyon kag pagsulundan; nagapakita sang

nagakaangay nga paghimulat,

1

i

TABLE OF CONTENTS

Pahina ART

YUNIT 3: Mga Eskultura (Sculptures) Nature

Sculpture 1

Leksyon 19: Nature Sculptures 2

Leksyon 20: Suludlan Sinsilyo ukon

Bulutangan Lapis (A Coin

Container or a Pencil Holder) 3

Leksyon 21: Ang Akon Pendant 5

Leksyon 22: Ang Akon Yahong 6

Leksyon 23: Recycled Sculpture: Simulated

Food and Fruits 7

Leksyon 24: Recycled Sculpture: Paghimo

sang Akon Balay 8

Leksyon 25: Recycled Scupture:

Paghimo sang Diorama 9

Leksyon 26: Paper Mâché nga Kulintas 10

Leksyon 27: Paper Mâché nga

Hampanganan 11

YUNIT 4: Printmaking and Other Media 12

Leksyon 28: Marka sang mga Tudlo 13

Leksyon 29: Nature Prints 14

Leksyon 30: Mga Imprinta nga Himo

sang Tawo 15

Leksyon 31: Collage 16

ii

Leksyon 33: Mail Art – Postcards 18

Leksyon 34: Puppets 19

Leksyon 35: Mga Nagahulag –

Moving Art 21

Leksyon 36: Exhibit 22

1

YUNIT 3: Mga Eskultura (Sculptures)

Nature Sculpture

Nature Sculpture sang mga dahon,bulak kag mga bagay sa palibot

2

1. Ang mga natural nga dahon, tanum, bulak,

liso ukon bato magamit man nga mga materyales sa nature sculpture.

2. Magdrowing sang nature sculpture sa imo nga

papel. Ipakita ang nagakalainlain nga mga dahon, bulak, liso, bato kag iban pa nga mga butang nga imo natipon.

Ano nga pattern ang imo nahimo?

3. Diin nga sculpture ang may madamo nga

nanarisari nga klase sang natural nga mga butang kag maypinaka orihinal nga disenyo?

Leksyon 19

:

Nature Sculptures

3

Makahimo ka sang nagakalainlain nga

disenyo gamit ang mga bagay nga mapulot

pareho sang botilya nga plastik, kag iban pa.

Magdrowing sang bulutangan gamit ang mga

bagay nga napulot.

Maghimo sang kaugalingon nga disenyo sa

inyo nga drowing. Duagi ini.

Leksyon 20: Suludlan Sinsilyo ukon

Bulutangan Lapis (A Coin Container or

4

Mga Eskultura sa Pilipinas

Bulul, anito sang mga tawo Halin sa wood carving sang tawo sa Mt. Province agud magbantay kag isda

sa ila talamnan

5

Ang mga religious artifacts o talisman, amulets,

charms o kulintas (pendant) mga porma gihapon sang sculpture.

Magdrowing sang paper mache nga pendant sa inyo nga papel. Duagi ini.

6

Ang pottery isa ka pamaagi sa paghimo sang kulon

o lulutuan. Ang pinching isa ka proseso o pamaagi sa paghimo sang pottery. Idrowing sa imo nga

papel ang yahong nga nahimo.

7

Ang simulated o ginhuwad nga mga bagay nahimo

liwat halin sa nagakalainlain nga mga materyales. Ang mga simulated food indi matuod nga mga pagkaon apang daw kapareho gid sang pagkaon. Idrowing ang ginsimulate nga pagkaon sa imo nga papel. Panumdumon nga maduagan ini.

Ilista ang mga kurte nga imo makit-an. Ilista ang tekstura.

Leksyon 23: Recycled Sculpture:

Simulated Food and Fruits

Leksyon 23: Mga Pagkaon

(Himo sa

recycled

nga mga

8

Ano nga balay ang imo nagustuhan?

Makahimo ka bala sang imo balay halin sa mga

recycled materials?

Idrowing sa imo papel ang balay nga imo ginhimo halin sa mga bagay nga imo nakit-an. Idrowing ang nagakalainlain nga kurte. Duagi ini.

9

Upud sa imo kaeskwela, maghimo sang isa ka

kwarto gamit ang daan nga karton kag mga bagay nga imo nakit-an. Maghimo sang mga furniture kag mga dekorasyon sa kwarto.

Kung tapos na, idrowing sa imo papel ang laragway sang kwarto nga imo nahimo.

10

Ano pa gid ang imo mahimo gamit ang paper

mache?

Magdrowing sang kulintas sa imo nga papel. Duagi ini kag butangan sang ngalan.

11

Idrowing ang hampanganan sa imo papel. Duagi kag butangi ini sang ngalan.

12

YUNIT 4:

Unit 4: Printmaking

and Other Media

Printmaking Techniques

Nature Prints

Textured Leaf

13

Nahibal-an mo bala nga wala sang kapareho ang marka sang imo tudlo?

May ara nga daw palareho, pero kon tulukon mo gid sing maayo imo makita nga wala sang duha ka tawo nga pareho ang marka sang tudlo.

Maggamit sang papel sa paghimo sini nga hilikuton.

Ibutang ang thumbprint sa sulod sang kahon.

Leksyon 28: Marka sang mga Tudlo

here. L

14

Magtipon sang nagakalainlain nga klase sang dahon nga may ugat. Butangi ini sang duag o

gamita ang stamp pad para mabutangan ini sang tinta. Iprinta ini sa imo nga papel.

15

Magpangita sang nagkalainlain nga mga bagay nga imo maimprinta pareho sang eraser, tapan nga mga liso, pinikas nga foam, alphabet block kag iban pa nga mga bagay.

Butangi ini sang kolor o gamita ang stamp pad para mabutangan ini sang tinta. Iprinta ini sa

imo nga papel.

16

Magpangita sang mga maduagan nga mga pinanid sang magasin. Maggunting sang mga

makagalanyat nga kurte kag mga bagay nga imo makita.

Areglahon ini kag ipilit sa imo papel para makahimo sang matahum nga obra. Ginatawag ini nga

collage.

17

Maghimo sang border design sa imo sulat. Idrowing ang disenyo sa imo papel.

18

Maghimo sang imo postcard paagi sa pagdrowing ukon pagbutang sang dekorasyon sa karton o

matig-a nga papel. Pwede mo mabutangan sang mga disenyo, laragway ukon landscape ang imo

postcard.

19

Idrowing ang guya/nawong sang imo puppet sa imo papel. Ano ang ngalan sang imo puppet?

20

Mga Nagahulag nga Taliambong (Moving Art)

Nagakabit nga suman halin sa Isabela

Ginapakabit nga mga panyo kag itlog bilang pang-abiabi sang

mga Yakan sa bisita Mga banderitas sa pista Ginikas kag gintagik

21

Idrowing sa imo papel ang mga bagay nga imo makita nga nagahulag. Ano nga disenyo kag kolor ang imo ginbutang sa mga porma?

22

Ano nga artworks ang imo ipakita sa imo nga

exhibit? Pili-a sa mga artworks o mobiles nga imo

ginhimo ang imo inugbutang sa exhibit.

Nagustuhan mo bala ang imo nga exhibit? Ngaa?