* :لوئسم هدنسیون نارهت -ارهزلا هاگشناد -ح راتفر هورگ تکر ی شزرو مولع و ی -:نفلت 09106867097 ، E-mail: [email protected]
لماعت شقن
ی
لاعف حوطس
ی
ت
نامسج
ی
صخاش و
یندب ی هدوت
رب
درکلمع
یتخانش
زهب و
ی
تس
ی
تخانشناور
ی
دنملاس دارفا
سمش هناورپ
ی
درکهد روپ
ی
1تم ،
ی
ن
دابآ توم
ی
2 * 1 تکرح راتفر هورگ ی یشزرو مولع و ، ا ،نارهت ،ارهزلا هاگشناد ی ؛نار 2 تکرح راتفر هورگ ،وجشناد ی یشزرو مولع و ، زلا هاگشناد ا ،نارهت ،اره ی نار . :تفایرد خیرات 19 / 1 / 95 خیرات شریذپ : 13 / 9 / 95 :همدقم دنملاس نارود رد ی س رثکا ی متس اه ی و ندب ف درکلمع ی ز ی ژلو ی ک نآ غت راچد اه یی تار اسرف ی ش ی م ی و هب نادنملاس درکلمع رد للاتخا و دوش ی هژ درکلمع س ی متس بصع ی ازفا ی ش م ی ی دبا لد هب اذل . ی ل سلک ی هف ندش اه هدنهد لاقتنا تعرس شهاک و ی بصع ی ، مجح شهاک ذپ فاطعنا و زغم ی ر ی لولس اه ی بصع ی ، دش تفا ی د رد تخانش درکلمع ی للاتخا .تسا هدش هدهاشم نادنملاس تخانش درکلمع رد ی رد 5 % لااب دارفا ی 65 و لاس 20 % زا لااب دارفا ی 80 م هدهاشم لاس ی ددرگ ( 1 ) نادقف . راتخمدوخ ،للاقتسا ی اناوت مدع و یی لاعف ماجنا رد یت یاه تخانش درکلمع شهاک و لاوز هب رجنم هنازور ی رد اس نادنمل م ی ددرگ عضو . ی ت تخانش ی درکراک هب هتسباو س لماک ی متس یاه زغم فلتخم ی ازفا اب و هدوب ی ش و ،نس غت یی تار لحت ی ل ف هدنور ی ز ی لو و ژ ی ک ی درکلمع و ی ا ی ن حان ی ه عاب تخانش تلااکشا و زغم درکراک رد للاتخا ث ی م دنملاس درف رد ی ددرگ ( 2 ا تدش .) ی ن سب تلالاتخا ی را :هدیکچ:فده و هنيمز
امت هزورما ی ل لاعف ماجنا هب نادنملاس ي ت ندب ی شهاک شزرو و هرمزور ی هتفا ا و ی ن ثعاب رما ازفا ی ش قاچ ی ا رد ی ن عت فده اب رضاح قيقحت .تسا هدش هعماج زا رشق يي ن شقن لماعت ی لاعف حوطس ي ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی رب درکلمع یتخانش زهب و ی تس ی تخانشناور ی .دش ماجنا دنملاس دارفاشور
یسررب
:
لع عون زا رضاح قيقحت شور ی اقم ی هس ا ی لماش اه یندومزآ .دشاب یم 200 دنملاس 60 هب لاس لااب ی لاس رد هک دندوب نارهت رهش نکاس 94 -1393 هنومن شور اب گ ي ر ی نتبم ی نادنملاس .دندش باختنا فده رب سرپ ش فارگومد یاه همان ي ،ک تخانش درکلمع ی ، لاعف و یتخانشناور یتسیزهب ي ت امسج ن ی .دندرک ليمکت ار سپماچ مامت نزو و دق نينچمه ی عت تهج ناگدننک تکرش يي ن هدوت صخاش حوطس ی ندب ی زرا ی با ی اب اه هداد .دش لحت زا هدافتسا ي ل راو ی سنا ع ود لما ی قعت نومزآ و يب ی نورفنوب ی رازفا مرن زا اب SPSS لحت ي ل دش .ی
هتفا
:اه
اتن ی ج ب داد ناشن ي ن تخانش درکلمع ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی هدوت صخاش حوطس اب نادنملاس ی یندب لاعف حطس هس رد توافتم ي ت نامسج ی نعم توافت ی ( دوب راد 05 / 0 > P لاعف حطس اب نادنملاس .) ي ت نامسج ی و لااب ش هدوت صخا ی ندب ی بط ي ع ی تخانش درکلمع ی زهب و ی تس ی تخانش ی رتلااب ی د هب تبسن ی رگ نراد نادنملاس د ( 05 / 0 P< .) لاعف حطس اب نادنملاس ي ت نامسج ی اپ يی ن هدوت صخاش و ی ندب ی بط ي ع ی زهب ی تس ی تخانشناور ی رتلااب ی لاعف حطس اب نادنملاس هب تبسن ي ت نامسج ی اپ يی ن هدوت صخاش و ی ندب ی د لااب دنرا .هجيتن
:یريگ
گدنز کبس باختنا ی گولج و لاعف ي ر ی ازفا زا ی ش هدوت صخاش ی ندب ی حوطس ءاقترا روظنم هب تخانش درکلمع ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی صوت نادنملاس هب ي ه م ی .دوش و هژا :یديلک یاه هدوت صخاش ی ندب ی تخانش درکلمع ،نادنملاس ،یتخانشناور یتسیزهب ، ی ، لاعف ي ت نامسج ی .لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا م و یدرکهد روپ یسمش هناورپ یدابآ توم نیت ط و هدوب توافتم ی ف هدرتسگ یا لماش ار نادنملاس زا م ی دوش تخانش تلالاتخا . ی ظن ی ر ناور و لقع لاوز گتفشآ ی ( Delirium ) اش تلاکشم زا ی ع دنملاس نارود ی م ی دشاب ( 3 ب لقع لاوز .) ی ام ر ی پ و نمزم ی هدنورش و جلاع نانچمه یذپان ر اربانب .تسا نادنملاس رد ی ،ن عت یی ن خانش درکلمع تفا اب طبترم رطخ لماوع ت ی لاوز دشر و مها زا لقع ی ت و ی هژ یا م رادروخرب ی ( دشاب 4 .) د زا ی رگ تخانشناور مهم لماوع ی هک نادنملاس رد م ی دناوت گدنز ی تم ار نادنملاس هرمزور أ زهب ،دنک رث ی تس ی ناور ی م ی دشاب ناور تملاس و تشادهب . ی ک ی ن زا ی اهزا ی عامتجا ی بولطم درکلمع هک ارچ تسا هعماج رد درف ی ک ماج هع رادروخرب مزلتسم ی و تملاس زا هعماج دارفا عضو رد ناور تشادهب ی ت زهب .تسا بولطم ی تـس ی هـب اقترا و لاعتسا یارب شلات یاـنعم ء قـقحت رد هـک تـسا اهدادعتـسا اناوت و یی لجتم درف یاه ی م ی ( دوـش 5 ، 6 .) ازفا اب نادنملاس رد ی ش و للاقتسا شهاک اب و نس اناوت یی یاه نامسج ی ، وطس ح زهب ی تس ی تخانشناور ی م شهاک ی ی دبا ( 7 وس زا .) ی د ی ،رگ لاعف ی ت نامسج ی شقن ازس هب یی تخانشناور لماوع دوبهب رد ی .دراد نادنملاس رد قحت رد نارگشهوژپ ی تاق دوخ لاعف دنداد ناشن ی ت شزرو ی اپ حوطس رد یی ن طسوتم ات 35 هب ندش لاتبم رطخ % تخانش تلالاتخا ی لااب دارفا رد ی 65 شهاک ار لاس م ی دهد ( 8 لاعف و ) ی ت نامسج ی ازفا ثعاب ی ش ثکت ی ر لولس ی ازفا و اه لولس رمع لوط و ی ش لوت ی د م ی جنا ی اهرگ ی بصع ی بصع توافتم قطانم رد ی گرد ی ر رد ش درکلمع تخان ی م ی ( دوش 9 ). ی هتفا یاه شهوژپ ی م ناشن ی دنهد حطس نتشاد فاک ی لاعف ی ت نامسج ی ناور تملاس دوبهب هب رجنم ی ن ی ز م نادنملاس رد ی دوش نچمه . ی ،ن لاعف ی ت نامسج ی مظنم نامسج تملاس دوبهب هب رجنم ی زهب و ی تس ی ناور ی رد م نادنملاس ی ددرگ ( 10 خرب .) ی شهوژپ زا ن اه ی ز هب لاعف ی ت سج نام ی ماع ناونع هب ل ی ازفا رد ی ش ماکداش ی ، گدرسفا شهاک و سفن هب دامتعا ی هراشا رمع لوط رد لااب طابترا و دنا هدومن یی ب ی ن لاعف ی ت نامسج ی زهب و ی تس ی ناور ی هدرک شرازگ دنا ( 11 .) رد یشهوژپ ور ی نادنملاس رمت همانرب رد تکرش هدش هداد ناشن ین ی زاوه ی تهج ازفا ی ش زهب ی تس ی نشناور تخا ی نادنملاس رد مزلا رورض و ی ( تسا 12 نادنملاس .) ی لاعف حطس هک ی ت نامسج ی رتلااب ی زهب زا دنراد ی تس ی ناور ی بسانم رت و بولطم یرت ( دنتسه رادروخرب 13 ا رب نارگشهوژپ .) ی ن ت رما أ ک ی د لاعف حطس هک دنتشاد ی ت نامسج ی زهب اب ی تس ی ناور ی هطبار یا ( دراد تبثم 14 .) اب ا ی ن ه ،دوجو خرب رد نانچم ی تاعلاطم زا ناکم ی مز ثأت ی ر لاعف ی ت نامسج ی تخانش درکلمع رب ی و زهب ی تس ی ناور ی ًلاماک ( تسا هدشن صخشم 4 رب هولاع .) دوجو ی هتفا یاه ثأت هرابرد ضقانتم ی ر لاعف تدش عون ی ت نامسج ی زهب رب ی تس ی ناور ی تخانش درکلمع و ی ،نادنملاس شهوژپ یاه د ناشن ددعتم هدا دنا فا اب از ی ش اناوت ،نس یی و گنا ی هز لاعف ماجنا ی ت یاه زاوه ی راوس هخرچود دننام ،ی ود و انش ی ند م شهاک دنملاس دارفا رد ی ی دبا ( 15 اب .) اتن هب هجوت ی ج شهوژپ اه رد یمز هن لاعف شهاک ی ت نامسج ی ازفا نآ لابند هب و نادنملاس رد ی ش صخاش یاه رتموپورتنآ ی ک ی ظن ی ر هدوت صخاش ی یندب ( Body Mass Index ) ، دهاوش ی نبم ی ب طابترا دوجو رب ی ن صخاش اه ی رتموپورتنآ ی ک ی تخانشناور لماوع و ی ظن ی ر زهب ی تس ی ناور ی تخانش درکلمع و ی ( دراد دوجو 16 .) ی هتفا اه ی ازفا هک تسا هداد ناشن نارگشهوژپ ی ش صخاش ی هدوت یندب دنملاس نارود رد ی ریثأت قتسم ی م ی ور رب ی درکلمع تخانش ی ( دراد 4 ). دارفا ی هدوت صخاش هک ی ندب ی رتلااب ی م نارود رد ی لاسنا ی ب دنراد ی رتش رطخ ضرعم رد تخانش تلالاتخا هب ندش لاتبم ی هرود رد لقع لاوز و دنملاس ی م ی دنوش ( 17 قاچ .) ی نزو مک و ی نادنملاس رد تخانش درکلمع شهاک اب ی م طابترا رد ی دشاب ازفا و ی ش صخاش یندب ی هدوت نملاس رد ناد اب رد درکلمع تفا ثع ارجا درکلمع نومزآ یی م ی دوش ( 18 ، 19 نچمه .) ی ن ا هب دوخ تاعلاطم رد نارگشهوژپ ی ن ی هتفا تسد ی دنتفا هک ازفا ی ش صخاش یندب ی هدوت ار لقع لاوز هب لاتبا رطخ ، ازفا ی ش زهب و ی تس ی ناور ی م شهاک ار ی ( دهد 20 ، 21 .) زا نآ اج هک نادنملاس ی ک ی هورگ زا یاه عامتجا ی ور ازفا هب ی ش زورما عماوج رد ی هب هجوت اب و دنتسه
اج ی هاگ نس مره رد نانآ ی سررب ،روشک ی طوبرم لئاسم ا هب ی ن اراد هعماج رشق ی مها ی ت و ی هژ ا ی اربانب ؛تسا ی ،ن مصت هنوگ ره ی م یگ ر ی همانرب و یر ز ی نآ دروم رد اه ین دنمزا قد تخانش ی ق نتبم و ی ع نادهاشم رب ین ی ملع و ی شهوژپ ،اذل .تسا ا هب رضاح ی ن لد ی ل پ ترورض ی اد م ی لماعت شقن هک دنک ی لاعف ی ت نامسج ی اه صخاش و ی رتموپورتنآ ی ک ی ور رب ی درکلمع تخانش ی زهب و ی تس ی ناور ی عت ار یی ن اهدومنهر هب نارگشهوژپ ات دنک یی رد ا اب هطبار ی ن لماعت رثا ی ارب ی نملاس رشق د تسد ی دنبا ا . ی ن م اهدومنهر ی ارب دناوت ی اهداهن ی عامتجا فلتخم ی تهج ناور تشادهب ءاقترا و ظفح ی عامتجا و ی نادنملاس فم ی د نچمه .دوش عقاو ی ن ارب ی ازفا ی ش گنا ی هز طباور دوبهب عامتجا ی تخانش تلالاتخا اب هلباقم و ی مأت و ی ن مضت و ی ن بی رتش زهب ی تس ی تخانشناور ی هعسوت تهج رد نادنملاس رد رط زا هعماج لماکت و ی ق وشت ی ق ب نادنملاس نتشاد ه کبس گدنز ی ارب شلات و لاعف ی تسد ی با ی و هب ی گژ ی اه ی رتموپورتنآ ی دنربب دوس ،لامرن . شور سررب ی : شهوژپ قحت عون زا رضاح ی تاق صوت ی ف ی و لع ی -اقم ی هس ا ی م ی ا رد .دشاب ی ن قحت ی ق ارب ی روآ عمج ی اه شور زا اه هداد ی م ی ناد ی پ و ی ام ی ش ی رامآ هعماج .دش هدافتسا ی رضاح شهوژپ دنملاس نانز ار لااب ی 60 لاس رد هک لاس 94 -1393 نارهت رهش نکاس کشت ،دندوب ی ل سررب زا سپ .داد ی اه ی جنا ما هدش ا هب هجوت اب ی هکن قد تاعلاطا ی ق ی رد هعماج دارفا دادعت زا تخا ی را و دش ضرف دودحمان رضاح شهوژپ هعماج ،دوبن ارب نارکوک لومرف زا هدافتسا اب ی عت یی ن هنومن مجح رد ا هنومن ،دودحمان هعماج ی ن قحت ی ق رب لمتشم 200 رفن عت یی ن درگ ی د . ارب ی عت یی ن ا ی ن هعماج زا هنومن دادعت دروم گ هنومن شور زا رظن ی ر ی نتبم ی دش هدافتسا فده رب . یرامیب هقباس نتشادن لماش هعلاطم هب دورو یاهرایعم یبلق و یسفنت هاگتسد و مسآ هنوگره نتشادن ،یقورع وضع صقن دننام یتکرح کمک لیاسو زا هدافتسا ای بیسآ مدع ،یبلق هتکس هقباس نتشادن ،رچلیو و اصع للاتخا مدع ،یشوهیب هقباس مدع ،همجمج هب یدج رایعم .دوب کیزیف تیلاعف هیاپ حطس نتشاد و یتکرح نیح رد یراکمه هب لیامت مدع لماش هعلاطم زا جورخ پ طسوت هدش رکذ دراوم یمامت .دوب ارجا همانشسر .دش لرتنک یتخانش تیعمج رازبا ارب رضاح شهوژپ رد هدافتسا دروم ی غتم شجنس ی ر اه ی قحت ی ق فارگومد همانشسرپ لماش ی ،ک وزارت ی امزآ ی هاگش ی د لباترپ ی ج ی لات ی Seca تخاس تقد اب ناملآ روشک 100 اه همانشسرپ ،جنسدق ،مرگ ی سررب ی عضو ی ت تخانش ی نادنملاس ( ATM ) زهب ، ی تس ی انشناور تخ ی لاعف حطس و ی ت نامسج ی اچ سپم .دوب رد لاعف حطس همانشسرپ زا رضاح شهوژپ ی ت نامسج ی ارب سپماچ نادنملاس ی عت یی ن لاعف حطس ی ت نامسج ی ا .دش هدافتسا ،نادنملاس ی ن طسوت همانشسرپ Stwart دش هتخاس ناراکمه و ( 22 ) اراد همانشسرپ . ی 41 م لاوس ی لاعف و دشاب ی ت اه یی م لماش ار ی دوش هک لوط رد دنملاس درف ی ک رم هتفه طوب ماجنا لبق هام هب لاــــعف تدش .تسا هداد ی ت ف ی زــــ ی ک ی تم ساسا رب د ( Metabolic Equivalent Test= MET ) دش هبساحم دحاو هک ی ارب ی مخت ی ن لوباتم جرخ ی ک لاعف رد ی ت مسج ی ا رد .تسا ی ن تما رادقم همانشسرپ ی زا MET لک ی ک دادعت رد ار دنملاس ره دادعت ساسا رب تلااوس ل ف تاعفد لاع ی ت رمت تاعاس دادعت و هتفه رد ی ن هتفه رد ا رد .درک هبساحم )هناگادج روط هب( ی نار و فاحص دنداد ناشن ناراکمه . ب ی ش زا 85 % آ ی مت ک اه ی ف ی ت بولطم همجرت ی اور .دنتشاد یی رهاظ ی هخسن بسانم سراف ی لاعف حطس همانشسرپ ی ت ف ی ز ی ک ی لصاح سپماچ ب .دش ی ش زا 96 % س و لاا ت گتسبمه ی لااب یی هدرخ اب ار قم ی سا رض .دنداد ناشن هطوبرم ی ب گتسبمه ی نورد ا هدر ی ( ICC ) ارب ی قم هدرخ هرمن ی سا لک هرمن و اه بی ش زا 49 / 0 نچمه .دمآ تسد هب ی ن ناوخمه دروم رد ی نورد ی رض ی ب افلآ ی همانشسرپ خابنورک 76 / 0 رض و ی ب گتسبمه ی نومزآ رد ددجم نومزآ هنماد 78 % -64 % ب ه رض .دمآ تسد ی ب اور یی وتحم ی ( CVI ) اب ربارب 83 / 0 ارب .دوب ی اور یی رض ،ارگمه ی ب گتسبمه ی ب ی ن
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا م و یدرکهد روپ یسمش هناورپ یدابآ توم نیت نومزآ اب سپماچ همانشسرپ تارمن 6 قد ی هق و نتفر هار هدوت صخاش ی ندب ی ترت هب ی ب 25 % و 19 % ب ه تسد ارب .دمآ ی اور یی رض ،نامزمه ی ب گتسبمه ی ب ی ن تارمن سرپ نش پماچ هما ک اب س ی ف ی ت گدنز ی هدنهد ءاقترا حطس و ترت هب تملاس ی ب 33 % و 42 % ب ه دمآ تسد ( 23 ). رد مانشسرپ ی ه سررب ی عضو ی ت تخانش ی ارب نادنملاس ی سررب ی اناوت یی تخان ی نومزآ زا ،نادنملاس تخانش رصتخم ی ( Mini Mental Status Examination ) ا .دش هدافتسا ی ن سرپ ش هک همان Folstein ارب ی لوا ی ن نآ راب لاس رد ار 1975 فرعم ی ،درک ی ک ی رت لوادتم زا ی ن اهرازبا ی زرا ی با ی عضو ی ت تخانش ی عضو هک تسا ی ت تخانش ی رد ار تهج داعبا ی با ی ، هظفاح ،هبساحم ،هجوت ،هظفاح رد تابث خا ی ،ر اناوت و نابز یی اه ی د ی راد ی -راتخاس ی سررب دروم ی م رارق ی اهن رد و دهد ی ت ی ک لک هرمن ی م هئارا ی د ده . سراف هخسن ی اپ و یا یی اور و یی ا ی ن س ار رازبا ی د ی نا و فرعم ناراکمه ی دندومن ) ( 24 ) اپ . یا یی نورد ی رب همانشسرپ ساسا رض ی ب افلآ ی خابنورک 81 % شرب هطقن رد و 22 اراد ی ساسح ی ت 90 % و و ی گژ ی 95 / 93 .تسا همانشسرپ ی ر یتخانشناور یتسیزهب ی ف کی سایقم 84 اب یلاوس 6 طلست( هفلوم ،للاقتسا ،یطیحم شریذپ و یدنمفده ،یدرف دشر ،نارگید اب تبثم طباور طسوت نآ ییایاپ بیرض .تسا )دوخ Ryff و Singer هب سایقم لک یارب ییامزآزاب شور 82 / 0 یاه هفلوم یارب و نیب نآ 70 / 0 ات 78 / 0 تسا هدش شرازگ ( 25 ) و ینایب . هب ییایاپ بیرض ناراکمه هب سایقم ییامزآزاب شور یتسیز ار فیر یتخانشناور 82 / 0 هدرخ و سایقم شریذپ یاه رب طلست ،یراتخمدوخ ،نارگید اب تبثم طباور ،دوخ هب ار یصخش دشر و دنمفده یگدنز ،طیحم بیترت 71 / 0 ، 77 / 0 ، 78 / 0 ، 77 / 0 ، 70 / 0 و 78 / 0 دومن شرازگ ( 26 ). رادقم صخاش یندب ی هدوت ( BMI ) سقت زا ی م ک هب( نزو ی مرگول ذجم رب ) اب .دمآ تسد هب )رتم( دق رو صخاش زا هدافتسا یندب ی هدوت درف ( BMI ) عضو ی ت قاچ رظن زا دنملاس ی ، رغلا ی بط و ی ع ی .دش صخشم نتشاد BMI زا رتمک 19 ب ،نزو مک ناونع هب ی ن 25 -19 بط ناونع هب ی ع ی ب ،لوبق لباق و ی ن 30 -25 ب ه هفاضا ناونع و نزو 40 -30 قاچ ناونع هب ی قلت ی درگ ی د . ارب ی گ هزادنا ی ر ی وزارت زا نادنملاس نزو ی د لباترپ ی ج ی لات ی Seca .دش هدافتسا ناملآ روشک تخاس ندومزآ ی ور کبس سابل اب و شفک نودب اه ی وزارت م ی ا ی دنتس نآ نزو و ک بسح رب اه ی مرگول تبث م ی ن نادنملاس دق .دوش ی ز د اب ی راو عت جردم یی ن ارب .دش ی ای ن ،راک زا ی ک د رتم ی راو ی ک هک ًلاما د رب دومع ی راو و دوب هدش بصن ی ک نادنملاس .دش هدافتسا شک طخ لاح رد شفک نودب ی تشپ و فتک ،نساب ،اپ هنشاپ هک د اب شرس ی راو ًلاماک ،تشاد سامت م فاص ی ا ی دتس . اهتنا رد سپس ی روط هب شک طخ زا هدافتسا اب و مدزاب ی ًلاماک هک لااب تمسق اب سامم ی زاوم و رس ی قفا طخ اب ب م ،دو ی ناز تناس ساسا رب دق ی عت رتم یی ن دش . ارب ی اه شزومآ نارگشسرپ ،ارجا ی ی رد ار ی تفا زوت زا لبق و دندرک ی ع عس همانشسرپ ی و تاکن دش ضوت ی تاح مکت رد تقد هلمج زا مزلا ی ل و اه همانشسرپ متح تشگرب ی نآ زا سپ .ددرگ هئارا نآ عقوم هب و اه همانشسرپ ی ب رد رظن دروم ی ن نا دارفا هدش باخت نومن ناونع هب ی ه زوت ،شهوژپ ی ع درگ ی د سپس و اه همانشسرپ ی مکت ی ل ندومزآ طسوت هدش ی لصاف هب اه ی ه روآ عمج هتفه ود رثکادح ی مکت زا دعب .دندش ی ل ندومن اه همانشسرپ ،تارفن طسوت اه همانشسرپ ی روآ عمج ی عت هارمه هب ،هدش یی ن صخاش یندب ی هدوت هعلاطم دروم سررب و ی رق .تفرگ را ارب ی زجت ی ه لحت و ی ل هداد رامآ شخب رد اه صوت ی ف ی صخاش یاه زکرم ی گدنکارپ و ی هبساحم طابنتسا رامآ شخب رد و دش ی یعیبط زا نانیمطا یارب هداد عیزوت ندوب اه زا نومزآ یپاش ور -و ی ،کل سناجت راو ی سنا اه ارب و نول نومزآ ی هیضرف نومزآ اه زا نومزآ یلحت ل راو ی سنا اع ود لم ی افتسا هد درگ ی هد لحت موزل عقاوم رد هک تسا ی ل قعت یب ی هتفر راک هب ارب .تسا ی لحت ی ل رامآ رازفا مرن زا اه هداد ی SPSS دش هدافتسا .
ی هتفا اه : صوت تاعلاطا ی ف ی تخانش درکلمع هب طوبرم ی لاعف حطس اب نادنملاس ی ت نامسج ی اپ و طسوتم ،لااب یی ن و هدوت صخاش ی ندب ی مرن ،نزو مک و نزو هفاضا ،لا لودج رد قاچ هرامش 1 تسا هدش هئارا . هرامش لودج 1 : م ي گنا ي ن تخانش درکلمع درادناتسا فارحنا و ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی لاعف حوطس اب نادنملاس ي ت نامسج ی صخاش و یندب ی هدوت توافتم ريغتم یتخانش درکلمع یتخانشناور یتسیزهب صخاش ی هدوت یندب ینامسج تيلاعف دادعت نيگنايم ± رايعم فرحنا نيگنايم ± رايعم فرحنا نزو مک نيیاپ تيلاعف حطس 3 57 / 3 ± 33 / 23 65 / 38 ± 66 / 320 طسوتم تيلاعف حطس 4 08 / 3 ± 26 / 25 85 / 45 ± 25 / 344 لااب تيلاعف حطس 15 44 / 2 ± 46 / 23 17 / 41 ± 53 / 372 لامرن نيیاپ تيلاعف حطس 9 85 / 5 ± 66 / 21 85 / 45 ± 66 / 378 تيلاعف حطس طسوتم 40 64 / 2 ± 17 / 25 53 / 57 ± 60 / 352 لااب تيلاعف حطس 19 21 / 3 ± 63 / 27 81 / 85 ± 21 / 393 نزو هفاضا نيیاپ تيلاعف حطس 39 73 / 4 ± 87 / 18 86 / 49 ± 56 / 320 طسوتم تيلاعف حطس 29 77 / 4 ± 33 / 25 26 / 45 ± 79 / 355 لااب تيلاعف حطس 2 46 / 2 ± 12 / 23 15 / 37 ± 50 / 382 قاچ نيیاپ تيلاعف حطس 35 11 / 5 ± 41 / 19 6 / 52 ± 77 / 321 طسوتم تيلاعف حطس 2 94 / 4 ± 50 / 21 10 / 94 ± 01 / 377 لااب تيلاعف حطس 3 38 / 3 ± 01 / 22 28 / 29 ± 33 / 369 جیاتن وریپاش نومزآ یعیبط یسررب یارب کلیو هداد عیزوت ندوب داد ناشن اه ، هداد عیزوت اه لامرن تسا ( 71 / 0 = P ول نومزآ جیاتن و ) ی ن سنایراو نیب داد ناشن غتم هورگ رد اهری نگمه اه ی راو ی سنا ( دراد دوجو 09 / 0 = P .) ا هب هجوت اب ین نعم حطس هک ی راد ی هدش هبساحم رادقم نومزآ اه ی اش پی وور ی کل ول و ی ن گرزب زا رت 05 / 0 ،دوب هداد هضورفم اه اه ی لامرن یت ی نگمه و ی راو ی سنا اه ز ار ی ر هدربن لاوس م و دنا ی ناوت لحت نومزآ زا ی ل راو ی سنا ود ماع ل ی عت روظنم هب .دومن هدافتسا یی ن نعم توافت ی ب راد ی ن تخانش درکلمع ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی اب نادنملاس رد صخاش یندب ی هدوت لاعف حطس و ی ت نامسج ی زا توافتم لحت ی ل راو ی سنا ود لودج( دش هدافتسا ههار هرامش 2 ).
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا یدابآ توم نیتم و یدرکهد روپ یسمش هناورپ لودج هرامش 2 : رد یتخانشناور یتسیزهب و یتخانش درکلمع جیاتن صخاش اب نادنملاس یندب ی هدوت حطس و توافتم ینامسج تيلاعف ريغتم تاعبرم عومجم df نيگنايم روذجم شزرا F رادقم P صخاش یلصا رثا یندب ی هدوت یتخانش درکلمع ريغتم یارب 99 / 186 3 33 / 62 03 / 5 002 / 0 * یتخانش درکلمع ريغتم یارب ینامسج تيلاعف یلصا رثا 58 / 182 2 29 / 91 37 / 7 001 / 0 * صخاش یلماعت رثا یندب ی هدوت × یتخانش درکلمع یارب ینامسج تيلاعف 82 / 223 6 32 / 37 01 / 3 008 / 0 * یتخانشناور یتسیزهب ريغتم یارب ینامسج تيلاعف حطس یلصا رثا 96 / 22035 2 98 / 11017 39 / 7 001 / 0 * صخاش یلصا رثا یندب ی هدوت یتخانشناور یتسیزهب ريغتم یارب 04 / 12862 3 34 / 4286 87 / 2 037 / 0 * صخاش یلماعت رثا یندب ی هدوت × تيلاعف یتخانشناور یتسیزهب یارب ینامسج 11 / 21948 6 01 / 3658 45 / 2 026 / 0 * :* نعم ی حطس رد یراد ( 05 / 0 P< .) ارب ی غتم ی ر تخانش درکلمع ی اتن ی ج ناشن نومزآ داد ، لصا رثا ی صخاش یندب ی هدوت هب .تسا راد ینعم عت روظنم یی ن لحم اه توافت ی جوز ی قعت نومزآ زا یب ی نورفنوب ی اتن .دش هدافتسا ی ج قعت نومزآ یب ی ب داد ناشن ی ن تخانش درکلمع ی اراد نادنملاس ی درکلمع اب لامرن نزو تخانش ی دنملاس نا نعم توافت قاچ ی راد ی رثا .دراد دوجو لصا ی لاعف حطس ی ت نامسج ی راد ینعم اتن .دوب ی ج نومزآ قعت یب ی ب داد ناشن ی ن مع تخانش درکل ی لاعف رد ی ت نامسج ی اپ حطس اب یی ن لاعف حوطس اب ی ت نامسج ی لااب و طسوتم نعم توافت ی لودج( دراد دوجو راد هرامش 3 ). لودج هرامش 3 : صخاش یلصا یاهرثا یجوز هسیاقم یارب یبيقعت ندومزآ جیاتن یندب ی هدوت تیاعف حطس و یتخانش درکلمع ريغتم رد یندب اه هورگ هسیاقم ت نيگنايم تواف رادقم P نزو مک یعيبط نزو 8 / 0 -99 / 0 قاچ و نزو هفاضا 62 / 1 86 / 0 قاچ و نزو هفاضا یعيبط نزو 19 / 4 004 / 0 * نيیاپ تيلاعف حطس طسوتم حطس 49 / 3 -002 / 0 * لااب حطس 95 / 2 -017 / 0 * طسوتم تيلاعف حطس لااب تيلاعف حطس 53 / 0 -98 / 0 :* راد ینعم ( حطس رد ی 05 / 0 P< .)
رثا لماعت ی صخاش یندب ی هدوت ،نزو مک( بط نزو ی ع ی ، لاعف حوطس رد )قاچ و نزو هفاضا ی ت نامسج ی اپ و طسوتم ،لااب( یی ن نعم ) ی اتن .دوب راد ی ج قعت نومزآ یب ی نورفنوب ی لودج( هرامش 4 داد ناشن ) ، بی ن تخانش درکلمع ی صخاش حوطس اب نادنملاس هدوت ی ندب ی رد توافتم 3 تم ،لااب حطس اپ و طسو یی ن لاعف ی ت نامسج ی اقم رظن زا ی هس اه ی جوز ی توافت نعم ی .تسا راد لودج هرامش 4 : رثا یجوز هسیاقم یارب یبيقعت ندومزآ جیاتن صخاش یلماعت یندب ی هدوت یندب تیاعف حطس و رد یتخانش درکلمع ريغتم اه هورگ هسیاقم نيگنايم توافت رادقم P قاچ -مک تيلاعف حطس لامرن -مک تيلاعف حطس 61 / 0 99 / 0 نزو مک -مک تيلاعف حطس 17 / 1 99 / 0 لامرن -طسوتم تيلاعف حطس 45 / 5 -001 / 0 * قاچ -طسوتم تيلاعف حطس 46 / 5 -001 / 0 * نزو مک -لااب تيلاعف حطس 07 / 5 -001 / 0 * قاچ - لااب تيلاعف حطس 17 / 5 -24 / 0 لامرن -لااب تيلاعف حطس 46 / 6 -001 / 0 * لامرن -مک تيلاعف حطس نزو مک -تيلاعف حطس مک 56 / 0 99 / 0 لامرن -تيلاعف حطس طسوتم 07 / 6 -001 / 0 * قاچ تيلاعف حطس طسوتم 06 / 6 -001 / 0 * نزو مک -تيلاعف حطس لاای 68 / 5 -001 / 0 * قاچ تيلاعف حطس لااب 41 / 5 -19 / 0 لامرن -تيلاعف حطس ب لاا 07 / 7 -001 / 0 * نزو مک -ک تيلاعف حطس م لامرن -طسوتم تيلاعف حطس 63 / 6 -39 / 0 قاچ -طسوتم تيلاعف حطس 64 / 6 -46 / 0 نزو مک -لااب تيلاعف حطس 25 / 6 -68 / 0 قاچ -لااب تيلاعف حطس 25 / 6 -99 / 0 لامرن -لااب تيلاعف حطس 63 / 7 19 / 0
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا یدابآ توم نیتم و یدرکهد روپ یسمش هناورپ ارب ی غتم ی ر زهب ی تس ی تخانشناور ی اتن ی ج لودج رد هرامش 2 داد ناشن ، لصا رثا ی صخاش یندب ی هدوت راد ینعم ( تسا 05 / 0 > (P اتن . ی ج قعت نومزآ یب ی داد ناشن ، ب ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی اراد نادنملاس ی زهب اب لامرن نزو ی تس ی تخانشناور ی هدوت صخاش اب نادنملاس ی ندب ی اب نزو مک وافت قاچ و نزو هفاضا ت نعم ی راد ی لصا رثا .دراد دوجو ی لاعف حطس ی ت نامسج ی م نع ی دوب راد اتن . ی ج قعت نومزآ یب ی نورفنوب ی داد ناشن ، ب ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی لاعف رد ی ت نامسج ی اپ حطس اب یی ن لاعف حطس اب ی ت نامسج ی توافت لااب و نعم ی دراد دوجو راد ( 05 / 0 > (P لودج( هرامش 5 ). لودج هرامش 5 : صخاش یلصا یاهرثا یجوز هسیاقم یارب یبيقعت ندومزآ جیاتن یندب ی هدوت س و اعف حط ل تي یتخانشناور یتسیزهب ريغتم رد یندب اه هورگ هسیاقم نيگنايم توافت رادقم P نزو مک یعيبط نزو 07 / 29 087 / 0 قاچ و نزو هفاضا 13 / 7 99 / 0 قاچ و نزو هفاضا یعيبط نزو 94 / 21 031 / 0 نيیاپ تيلاعف حطس طسوتم حطس 99 / 21 -14 / 0 لااب حطس 03 / 44 -003 / 0 * تم تيلاعف حطس طسو لااب تيلاعف حطس 06 / 22 -26 / 0 رثا لماعت ی صخاش یندب ی هدوت نزو ،نزو مک( بط ی ع ی ، لاعف حوطس رد )قاچ و نزو هفاضا ی ت نامسج ی اپ و طسوتم ،لااب( یی ن نعم ) ی اتن .دوب راد ی ج قعت نومزآ یب ی نورفنوب ی داد ناشن ، ب ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی اب نادنملاس هدوت صخاش حوطس ی ندب ی فتم رد توا 3 لاعف حطس ی ت نامسج ی و طسوتم ،لااب اپ یی ن اقم رظن زا ی هس اه ی جوز ی توافت راد ینعم دوب ( 05 / 0 > P ب .) ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی لاعف حطس اب نادنملاس ی ت نامسج ی بط نزو اب لااب ی ع ی اب اه صخاش ی هدوت ی ندب ی توافت نزو هفاضا و نزو مک رامآ ی راد ینعم ی سررب .تشاد دوجو ی م ی نا گ ی ن رد اه لودج هرامش 1 داد ناشن ، زهب ی تس ی تخانشناور ی اس نادنمل لاعف حطس رد ی ت ندب ی هدوت صخاش اب طسوتم و لااب ی ندب ی بط ی ع ی ، اراد نادنملاس زا رتهب ی اب قاچ و نزو هفاضا لاعف حطس ی ت ندب ی اپ یی ن .دوب ب ثح : شهوژپ عت فده اب رضاح یی ن لماعت شقن ی لاعف ی ت نامسج ی هدوت صخاش و ی ندب ی درکلمع رب تخانش ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی .دش ماجنا دنملاس دارفا اتن ی ج قحت ی ق ب داد ناشن رضاح ی ن تخانش درکلمع ی هدوت صخاش حوطس اب نادنملاس ی ندب ی ،قاچ( توافتم اراد ی رد )لامرن نزو ،نزو هفاضا 3 عف حطس لا ی ت نامسج ی اپ و طسوتم ،لااب یی ن توافت راد ینعم دوجو س .دراد لاعف حطس اب نادنملا ی ت نامسج ی صخاش و لااب ی هدوت ندب ی بط ی ع ی رتهب ی ن تخانش درکلمع ی هب تبسن ار د ی رگ اتن .دنراد نادنملاس ی ج اب هدمآ تسد هب ی هتفا اه ی Brubacher و ناراکمه و Gunstad وسمه ناراکمه و م ی ( دشاب 18 ، 19 شهوژپ رد .) ی هک Gustafson ور رب ی داد ماجنا دنملاس نانز ا هب ،دن ی ن تن ی هج سر ی دند رد هک
ازا هب دنملاس دارفا ی ازفا هجرد ره ی ش صخاش ی هدوت ازلآ هب لاتبا رطخ ،ندب ی رم تخانش درکلمع شهاک و ی 63 % ازفا ی ش م ی ی دبا دنملاس نارود رد نزو هفاضا و ی رطخ و هب سنامد هب لاتبا ی هژ ازلآ ی رم ازفا ار ی ش م ی ( دهد 27 .) Fitzpatrick هظا ناراکمه و قاچ هک دندومن را ی نارود رد می لاسنا ی گدرسفا و سنامد هب ندش لاتبم رطخ اب ی رد دنملاس ی نچمه .دراد طابترا ی ن قاچ ی غت اب نادنملاس رد یی ر تخانش درکلمع شهاک اب هک زغم درکلمع و راتخاس رد ی ، ازلآ و سنامد ی رم ( تسا طابترا رد ،تسا هارمه 28 .) ا ی ن غت یی ر اخ هدام مجح شهاک لماش رتسک ی ، ازفا ی ش داوم اض ی ع فس هدام رد ی د بصع تاطابترا شهاک و زغم ی رد فس هدام شخب ی د م زغم ی ا .دشاب ی ن غت یی تار و هب ی هژ رد حان ی ه ه ،زغم هماداب ی سوملااتوپ اشم لاتنورف رشق و هده م ی درکلمع تاطابترا شهاک اب و دوش ی هارمه زغم رد ( تسا 27 .) Luchsinger و Gustafson ن ی ز ژپ رد شهو ب دوخ ی نا ب دهاوش هک دندومن ی ژولو ی ک ی ا ی دراد دوجو قاچ طابترا هدنهد ناشن هک ی رد سنامد هب لاتبا رطخ اب قاچ و تسا نادنملاس ی ًاتدمع ازفا اب ی ش ،نوخ راشف بی رام ی اه ی بلق ی -یقورع د و ی تبا عون 2 لاتبم رطخ ازفا ار سنامد هب ندش ی ش م ی دهد ( 29 ). اذل پ رورم اب ی ش ی هن وژپ شه ی م ی ناوت ی هتفا شهوژپ ا ار رضاح ی ن بت هنوگ یی ن انع اب هک دومن ی ت ا هب ی ن هک رما قاچ دندقتعم نارگشهوژپ ی پ اب ی اهدما ی تخانش بصع ی لحت دننام رضم ی ل گتفر ی پ رشق ی ناش ی سآ و ی ب هدام هب فس ی د رتسکاخ رشق و ی م ،تسا هارمه زغم ی دناوت رطخ لماع ناونع هب ارب ی ازلآ هب لاتبا ی رم لد و ی ر ی مو .تسا نچمه ی ن قاچ ی سکع نامز رد للاتخا هب رجنم ،لمعلا باختنا هجوت ،ناهنپ هظفاح ،راکشآ هظفاح ی شه و ی را ی م ی ( دوش 21 قاچ .) ی ازفا ثعاب ی ش و تماخض رطق گر ندش تخس اه ی زغم ی ، ازفا ی ش حشرت رد تمواقم لوسنا ی ن م ی تن رد .دوش ی هج دقم هب قاچ دارفا را هد نورب بلق ی ب ی تش ر ی ارب ی ناسرنوخ ی اس هب ی ر اه تفاب ی ن ندب ی زا ا و دنراد ی ن م ثعاب ی رج دوش ی نا ناسرنوخ ی قورع هب زغم ی شهاک ی دبا رج رد شهاک . ی نا ناسرنوخ ی زغم هب م ی دناوت تخانش درکلمع رد للاتخا هب رجنم ی نادنملاس نچمه .دوش ی ن لد هب ی ل لاعف حطس شهاک ی ت ندب ی هارمه ازفا اب ی ش نادنملاس ،نس بی رتش ب ضرعم رد ی رام ی گدرسفا ی شن هشوگ و ین ی تن رد ،دنراد رارق ی هج مک کرحت ی ارفا اب ی ش قاچ ی ازفا و ی ش لولس دادعت اه ی برچ ی ه شقن و تسا هارمه دارفا رد ی ناج ی فنم ی قاچ ی وزنم هب رجنم ،دارفا رد ی دشت و ندش ی د گدرسفا ی رد م نادنملاس ی ا .دوش ی ن لاح رد ی ا تس گدرسفا هک ی دوخ ماع ل ی ارب ی تخانش درکلمع شهاک ی رد هظفاح و تسا نادنملاس ، لاعف اما ی ت گدنز کبس باختنا و ی لاعف ازفا ،نزو شهاک ثعاب ی ش رج ی نا ناسرنوخ ی و زغم هب گولج ی ر ی گدرسفا هب لاتبا زا نادنملاس ی تن رد ،هدش ی هج اراد لاعف نادنملاس ی رتلااب تخانش درکلمع ی هب تبسن اس نادنمل غ ی ر لاعف نهاوخ دوب د . اما اتن ی ج قحت ی ق اب هطبار رد رضاح ریثأت راذگ ی قاچ ی تخانش درکلمع رب ی اتن اب ی ج Aslan و ناراکمه دوب وسمهان ( 13 ) اتن ساسا رب . ی ج ا ی ن قحت ی تاق ، صخاش هدوت ی ندب ی ریثأت نعم ی راد ی تخانش درکلمع حطس رب ی ( تشادن نآ داعبا و 13 نچمه .) ی ن ژپ رد شهو Atti و رب هک ناراکمه ور ی نادنملاس 65 ات 94 دنداد ماجنا هلاس اتن ی ج داد ناشن ، نادنملاس ی قاچ و دنراد نزو هفاضا هک تخانش درکلمع دنتسه ی رتهب ی تعرس نومزآ رد وصت شزادرپ ی زاسر ی اضف یی هب تبسن للادتسا و ا .دنراد لامرن نزو اب نادنملاس ی ن دقتعم نارگشهوژپ دن تخانش درکلمع هک ی قاچ زا لقتسم ی حطس صخاش ی هدوت ندب ی ( تسا دارفا رد 30 ًلاامتحا .) اه هعماج ی رامآ ی اه شور ،توافتم ی دوجو و شهوژپ توافتم اه توافت ی گنهرف ی اه هعماج رد ی سررب تحت ی رد قحت ی تاق م ی ا للع زا دناوت ی ن وسمهان یی .دشاب زا د ی رگ اتن ی ج ا ی ن قحت ی ق نعم توافت دوجو ی راد بی ن تخانش درکلمع ی دنملاس رد لاعف اب نا ی ت نامسج ی اب اپ حطس یی ن لاعف حوطس هب تبسن ی ت نامسج ی و طسوتم سررب .تسا هدوب لااب ی م ی گنا ی ن درکلمع داد ناشن اه تخانش ی لاعف حوطس اب نادنملاس ی ت نامسج ی و لااب ب طسوتم ی رتش نش درکلمع زا تخا ی حطس اب نادنملاس لاعف ی ت نامسج ی اپ یی ن اتن .دوب ی ج زا هدمآ تسد هب
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا یدابآ توم نیتم و یدرکهد روپ یسمش هناورپ هوژپ اب رضاح ش ی هتفا اه ی Intlekofer و Cotman ، Martin ناراکمه و و نامحر ی ن یا رد هک ناراکمه و دوخ شهوژپ ریثأت نعم ی لاعف راد ی ت نامسج ی تدش اب تخانش درکلمع رب لااب ی ر نادنملاس ا وسمه ،دنداد ناشن م ی دشاب ( 1 ، 8 ، 31 .) Hoffman و Hoffman شهوژپ رد ب دوخ ی نا دندرک ، ب ببس شزرو اناوت دوبه یی گدامآ ی نامسج ی تخانش درکلمع دوبهب ،کرحت و ی اقترا و ء ناور درکلمع حطس ی م ی دوش ا . ی ن دندقتعم نارگشهوژپ لاعف ی ت نامسج ی زاوه ی لاعف و طسوتم تدش اب ی ت ششک ی ا و ی رتموز ی ک ریثأت ب ی رتش ی ازفا رب ی ش للاقتسا م درکلمع رد ی ( دوش 32 نچمه .) ی ن Lautenschlager ناراکمه و رمت هلخادم لامعا اب ین ی 24 لاعف هتفه ی ت نامسج ی ور ی ازلآ رطخ ضرعم رد هک دنملاس دارفا ی رم دب ،دندوب ی ن تن ی هج سر ی دند لاعف هک ی ت نامسج ی بجوم تخانش درکلمع دوبهب ی ادنملاس ن م ی دوش ( 33 رب هولاع .) ای ،ن Kramer رد ناراکمه و ی ک لحت ارف هعلاطم ی ،ل اب سررب ی ی هتفا اه ی شان ی زا ور رب هتفرگ تروص تاعلاطم ی لااب نادنملاس ی 55 ب لاس ی ن اه لاس ی 1966 ات 2001 نعم طابترا هک دنداد ناشن ی راد ی ب ی ن لاعف ی ت نامسج ی زاوه ی تخانش درکراک و ی ب و دراد دوجو ی رتش ی ن ریثأت گدامآ ی زاوه ی تخانش درکراک رب ی لاکت رد ی ف ی هک دوب نی دنمزا آرف ی اهدن ی تخانش لرتنک ی ب دننام ر همانر ی ز ی ، دنبنامز ی ، راک هظفاح ی ، گنهامه و هلخادم لرتنک ی دوب ( 34 .) Lojko شهوژپ رد ناراکمه و ی طابترا دوجو هب نعم ی ب راد ی ن لاعف ی ت نامسج ی لااب تدش اب و درکلمع تخانش ی پ رتهب ی ( دندرب 4 ) ؛ لاعف ماجنا اذل ی ت ندب ی رجنم ازفا هب ی ش رج ی نا ناسرنوخ ی اه تفاب هب ی ازفا ،زغم ی ش ه مجح ی پمکوپ ازفا و ی ش اه هدنهد لاقتنا تعرس ی پی ما اه ی بصع ی م نادنملاس زغم رد ی فرط زا ،دوش ی لاعف حطس نتشاد ی ت ندب ی لامرن نزو نتشاد هب رجنم لااب اس رد نادنمل م ی اجنآ زا و دوش یی نزو ندوب لامرن هک م ی تخانش درکلمع اب دناوت ی ا زا ،دشاب هارمه بولطم ی ن هوژپ رد ،تهج نادنملاس رضاح ش ی اراد هک ی حطس لاعف ی ت ندب ی درکلمع زا ،دنا هدوب لامرن نزو و لااب تخانش ی هب ی هن ن ی ز م دوس ی اجنآ زا اما .دنرب یی شهاک هک لاعف حطس ی ت ندب ی رتسکاخ هدام مجح شهاک اب ی ، ازفا ی ش اض داوم ی ع فس هدام رد ی د تاطابترا شهاک و زغم بصع ی فس هدام شخب رد ی د ازفا و زغم ی ش هب لاتبا رطخ گدرسفا ی نادنملاس رضاح شهوژپ رد اذل ،تسا هارمه ی اراد هک ی گدنز کبس ی ب ،دنتسه کرحت مک ی رتش تخانش درکلمع رد فعض ی م هبرجت ار ی امن ی دن . ای ن لاح رد ی ا تس اتن هک ی ج قحت ی ق اب رضاح اتن ی ج شهوژپ Broe .تسا وسمهان ناراکمه و Broe و رد ناراکمه ی ک لوط شهوژپ ی ور رب هک ی 327 درف نسم 3 ماجنا لوط هب لاس ی ،د نعم طابترا ی راد ی ب ی ن لاعف ی ت نامسج ی ازلآ شهاک و ی رم نادنملاس رد سنامد و دندرکن شرازگ ( 35 ). Dietrich و Audiffren ن ی ز ب ی نا اتن ندمآ تسد هب هک دندرک ی ج اب هطبار رد وسمهان ریثأت لاعف ی ت نامسج ی تخانش درکلمع رب ی ًلاامتحا لد هب ی ل ش ی هو زرا ی با ی لاعف حوطس توافتم ی ت نامسج ی رد اه شهوژپ ی نس هنماد ،فلتخم ی رامآ هنومن ی دروم سررب ی لکت عون و ی ف تخانش ی سررب دروم ی ( دشاب 36 .) اربانب ی ن ، هب هجوت اب ریثأت ی لاعف و کرحت مدع هک ی ت نامسج ی م ی ا اب دناوت ی داج قاچ و نزو هفاضا ی رب تخانش درکلمع ی ب هتشاد نچمه و دشا ی ن ا هب هجوت اب ی هکن ی هتفا اه ی هک دنا هداد ناشن رارک هب نارگشهوژپ ی ک ی زا اه هار ی گدنز کبس نتشاد ،نزو شهاک ی ماجنا ،لاعف لاعف ی ت سج نام ی ،تسا شزرو رد تکراشم و مظنم م ی اب ی تس لاعف زا ی ت نامسج ی ناونع هب ی ک رصنع ی هک م ی تخانش درکلمع ءاقترا رب دناوت ی شهاک و نزو هفاضا نادنملاس رد ریثأت راذگ پ و درب مان ،دشاب ی هتسو نتشاد گدنز کبس ی صوت هعماج نادنملاس هب ار لاعف ی ه .دومن ی ک ی د ی رگ زا ی هتفا اه ی تسد ،رضاح شهوژپ ی با ی ا هب ی ن اتن ی ج ب هک دوب ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی نادنملاس اراد ی زهب اب لامرن نزو ی تس ی تخانشناور ی اب نادنملاس اش هدوت صخ ی ندب ی قاچ و نزو هفاضا ،نزو مک نعم توافت ی اراد نادنملاس و دراد دوجو راد ی نزو اراد لامرن ی م ی گنا ی ن زهب ی تس ی تخانشناور ی رتلااب ی لاعف حطس اب نادنملاس .دندوب ی ت نامسج ی نزو و لااب بط ی ع ی زهب ی تس ی تخانشناور ی رتلااب ی نچمه .دنتشاد ی ن
لاعف حطس اب نادنملاس ی ت نامسج ی اپ یی ن صخاش و ی هدوت ندب ی بط ی ع ی زهب ی تس ی تخانشناور ی رتلااب ی تبسن لاعف حطس اب نادنملاس هب ی ت نامسج ی اپ یی ن صخاش و ی هدوت ندب ی اتن .دنراد لااب ی ج قحت ی ق اب رضاح ی هتفا اه ی Jackson م وسمه ناراکمه و ی قحت رد .دشاب ی ق ی هک Jackson ور ناراکمه و ی 5056 لااب دنملاس ی 50 لاس رد ،دنداد ماجنا ی دنتفا قاچ هک ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی اب هطبار مه راد ینعم دنراد ( 37 ). ا هعلاطم رد ی د ی رگ هک Wang ناراکمه و ور رب ی 342 ا هب دنداد ماجنا نز دنملاس ی ن تن ی هج سر ی دند صخاش هک ی هدوت ندب ی اپ یی ن اقم رد رغلا دارفا و ی هس اب صخاش اب قاچ دارفا ی هدوت ندب ی و لااب یا لامرن دارفا اراد ی زهب ی تس ی تخانشناور ی عض ی ف رت ی ( دنتسه 20 رد .) ا هعلاطم ی هک Noh ور رب ناراکمه و ی 5672 اب دنملاس نس هنماد ی 50 ات 102 طابترا دوجو هب ،دنداد ماجنا لاس بی ن قاچ ی گدرسفا و ی هک ی ک ی اه صخاش زا ی زهب ی تس ی تخانشناور ی عض ی ف تسا ، پ ی دندرب . ا ی ن پ نارگشهوژ رد ی دنتفا لااب حطس هک ی گدرسفا ی قاچ و نزو هفاضا اب ی روشک رد هچرگا .تسا طابترا رد ه ا ی برغ ی ا طابتر تبثم بی ن قاچ ی گدرسفا و ی م ناشن ار ی لو ،دهد ی اهروشک ی سآ یا یی ات ،نپاژ لثم ی ناو فنم هطبار گنک گنه و ی ب ی ن قاچ ی گدرسفا و ی م ناشن ار ی ا هتبلا .دهد ی ن اه توافت حا ًلاامت غتم زا ی اهر یی عضو ،سنج ،نس دننام ی ت داصتقا ی عامتجا و ی ریثأت ذپ ی ر ( تسا 38 شهوژپ رد .) ی د ی رگ هک Yan ور ناراکمه و ی لااب ناگدننک تکرش ی 65 لاس دنداد ماجنا ، ا هب ی ن تن ی هج سر ی دند نزو اب نادنملاس هک اقم رد لامرن ی هس ک زا قاچ و نزو مک نادنملاس اب ی ف ی ت گدنز بولطم ی م ًاصوصخ زهب ی تس ی تخانشناور ی و ندب درکلمع ی رتهب ی وخرب ر ( دنراد 39 .) ی هتفا اه ی Ford و ن ناراکمه ی ز ب ی رگنا ا ی ن زهب رد قاچ دارفا هک دوب رما ی تس ی تخانشناور ی عامتجا و ی ( دنتسه للاتخا راچد 40 ). نچمه ی ن خرب رد نارگشهوژپ ی دوخ تاعلاطم زا قاچ هک دنداد ناشن ی کلمع رد للاتخا اب نامسج در ی هک ی ک ی عم زا ی اهرا ی ک نتشاد ی ف ی ت گدنز بولطم ی ،تسا ( تسا طابترا رد 41 ا .) ی ن لاح رد ی هک تسا ی هتفا اه ی داد ناشن رضاح شهوژپ ، زهب ی تس ی تخانشناور ی نادنملاس لاعف حوطس اب ی ت نامسج ی لااب ب طسوتم و ی رتش زهب زا ی تس ی تخانشناور ی لاعف حطس اب نادنملاس ی ت نامسج ی اپ یی ن ب .دو ای ن ی هتفا اتن اب اه ی ج Ryff و Keyes م وسمه ی ا .دشاب ی ن لاعف و شزرو دندقتعم نارگشهوژپ ی ت ندب ی اب ریثأت راذگ ی عم رب ی را اقع و ی د گدنز رد دنملاس درف ی ءاقترا ثعاب ،شا هب ز ی تس ی تخانشناور ی تخانش درکلمع و ی م ی ( دوش 6 .) Beydoun و و ناراکمه این ینامحر ن ناراکمه و ی ز رثا شرازگ ار یناور یتسیزهب رب یندب تیلاعف تبثم تا ( دندومن 31 ، 42 .) Edwards و Steyn یلیلاد زا دندقتعم هب رجنم دناوت یم لااب و طسوتم یندب تیلاعف حطس هک زهب یتسی یم ،دوش نادنملاس یتخانشناور تیهام هب ناوت ت و تیباذج ینعی شزرو أ هک یا هژیو یعامتجا تاریث اقترا اب شزرو ء ر م نارگید اب درف تبثم طباو ی دناوت ( درک هراشا ،دراذگ مدرم گنهرف یور 43 .) اه نآ رد یاه شهوژپ یندب تیلاعف و شزرو هک دندرک هراشا دوخ ب ثعا تلاکشم شهاک و یتخانشناور یتسیزهب شیازفا یتخانشناور بجوم یندب تیلاعف و شزرو .دوش یم یاه هبنج شیازفا رف و خساپ هب طورشم تبثم نتخاس مها طیارش زا درف هجوت ندش فرحنم ببس هک ییاه تیعقوم بارطضا و روآدیدهت یم از هنیمز داجیا اب نینچمه و دوش دوخ ساسحا شیازفا یارب بسانم یا یدنمرثا دوخ و یم ،یدنمشزرا رد یتخانشناور یتسیزهب شیازفا ثعاب دناوت صخش تافص هیرظن ساسا رب .دوش دارفا یت ی Fist و Fist ، یندب مظنم یاه تیلاعف و شزرو رد یتارییغت داجیا اب ثعاب درف یناور و ییایمیشویب راتخاس ،زغم یگتخیگنا حطس دنیآرف دشر و تیوقت یاه ،سفن تزع نوچمه یعامتجا و یرگشاخرپ شهاک و ییاونمه ،یلدمه ،للاقتسا دض یاهراتفر ( دنوش یم یعامتجا 44 .) ا ساسا رب ی ن تیلاعف و شزرو هاگدید یم یندب یاه شیازفا اب دناوت دنسپان یاهراتفر شهاک و تبثم یتیصخش یاه هبنج ناونع هب یتخانشناور یتسیزهب دشر و تیوقت هب رجنم ی یک شقن هک دوش رگن تبثم یسانشناور یاه هزاس زا و یگدنز زا تیاضر شیازفا ،یراگزاس رد یمهم راهظا نارگشهوژپ .دراد ناور تملاس تیلاعف دندومن
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا یدابآ توم نیتم و یدرکهد روپ یسمش هناورپ ب ،رتشیب للاقتسا ،تیلاعف یاه تیدودحم شهاک ثعاب یند شوخ یگدنز و شقن یافیا شیازفا رد و دوش یم قفوم و یفیک شیازفا هب رجنم هجیتن ت بوخ ساسحا و یگدنز ناور یتسیزهب و ندوب ی .دوش یم دنملاس تیعمج رد فرط زا ی ا جیاتن ی ن اب شهوژپ ی هتفا اه ی تاقیقحت Mummery ن وسمه ناراکمه و .دشاب یم تاقیقحت جیاتن ساسا رب Mummery تیلاعف ناراکمه و ت یندب أ داعبا و یناور یتسیزهب حطس رب یراد ینعم ریث آ ن تشادن ( 45 ) . Abu-Omar رورم اب ناراکمه و 25 شهاک رد ار طسوتم تدش اب نیرمت ،هعلاطم ،شنت و رثوم یناور یتسیزهب و یمگردرس ،مشخ ،یگدرسفا اب تدش اب نیرمت ریغ ار لا ( دنتفای رثوم 46 .) Hoffman و Hoffman هسلج کی دنداد ناشن 30 تیلاعف یا هقیقد ب هسیاقم رد طسوتم تدش اب یزاوه ا ،لااب تدش اب نیرمت رد یناور یتسیزهب یاه هفلوم رد یرتشیب شیازفا ببس دوش یم ینیلاب دیدش یگدرسفا اب یدارفا ( 32 ). اتن هب هجوت اب ی ج قحت ی تاق پ ی ش ی ن اتن و ی ج شهوژپ م صخشم رضاح ی دوش ، لاعف ی ت ف ی ز ی ک ی پ ی هتسو نتشاد و رب هولاع لامرن نزو ریثأت راذگ ی نامسج تملاس رب ی ، اب صخاش حطس شهاک یندب ی هدوت نزو هفاضا و م ی تخانش درکلمع رب دناوت ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی ن نادنملاس ی ز ریثأت ل .دراذگ بولطم اذ لاعف ماجنا ی ت فی ز ی ک ی ی ک ی هار زا اه ی ا ی داج لوط رد بوخ ساسحا ز .تسا زور ی ار ا رب هولاع ی هکن شنت همه اه ی و هنازور سرتسا همه اه ی رود ار ناسنا نهذ و ندب رب هدش دراو م ی دنک م ثعاب ی اهراشف زا درف دوش ی ناور ی دوش اهر ا هک ی ن زهب ءاقترا ثعاب لماوع ی تس ی تخانشناور ی و مع درکل نملاس دارفا رد هظفاح م د ی دوش ماگنه رد . لاعف ی ت ف ی ز ی ک ی ، حشرت اب فرودنا ی ن ،اه فرودنا اتب ی ن ،اه لاعف ی ت م ی جنا ی اهرگ ی بصع ی اه نومروه و ی شوخرس ی نورد تروک نومروه و داز ی لوز ساسحا ناسنا زغم زا گدوسآ ی م رطاخ شمارآ و ی دنک دب هک ی ن ترت ی ب ثعاب ای داج تسمرس و طاشن ی وخ دها متعا نآ لابند هب و دش دا ن سفن هب ی ز ازفا ی ش تخانش درکلمع و ی ، م ءاقترا ی ی دبا . نت ی هج گ ی ر ی : رب ساسا ی هتفا اه ی م رضاح شهوژپ ی تن نوت ی هج گدنز کبس باختنا هک تفرگ ی گولج تهج لاعف ی ر ی زا ازفا ی ش صخاش ی هدوت ندب ی قاچ و ی ءاقترا روظنم هب تخانش درکلمع حوطس ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی رد زا نادنملاس مها ی ت لااب یی م رادروخرب ی اربانب .دشاب ی ن اب امح ی ت دم ی نار ر همانرب و ی ناز برت ی ت ندب ی ورت اب و ی ج لاعف و شزرو ی ت نامسج ی لبت و نادنملاس رد ی غ ءوس تارثا لاعف ی ت ر همانرب و نادنملاس رد نتشادن ی ز ی ارب تدم دنلب ی م نانآ ی ناوت ی م ا هب ی ن ازفا لاح رد هک هعماج رشق ی ش تسا زا و مها ی ت لااب یی اش کمک دنرادروخرب ی نا ی نک ی م . اتن هب هجوت اب ی ج هدمآ تسد هب زا ا ی ن و شهوژپ ای ن تخانش درکلمع هک ی زهب و ی تس ی تخانشناور ی ز زا ی ر اه هخاش ی ا هدرتسگ و ددعتم ی دنرادروخرب . پ ی داهنش م ی دوش اه شهوژپ رد هک ی آ ی هدن و نارگشهوژپ سانشدنملاس ناصصختم ی ت هاگن ی بز ی هنان رت ی ا هب تبسن ی ن قحت رد روتکاف ود ی تاق ا هب هجوت اب و دنشاب هتشاد دوخ ی هکن غت یی تار م رد ی لاسنا ی گنتاگنت طابترا ی دنملاس نارود اب ی پ دراد ی داهنش م ی دوش ا هک ی ن م عطقم رد ار شهوژپ ی لاسنا ی ارف رد نآ لابند هب و ی دن لوط ی غت یی تار ی دنملاس رد هک ی ن ،دراد ی ز سررب ی اومه .دوش قحت رد نارگشهوژپ هر ی تاق دودحم اب دوخ ی ت اه یی رضاح شهوژپ هک دنتسه هجاوم نی ز ا زا ی ن نثتسم رما ی ن ی تس اجنآ زا . یی رد نارگشهوژپ هک ًافرص رضاح شهوژپ ندومزآ زا ی اه ی نارهت رهش نز دندومن هدافتسا ، اه هداد ی ناکم رظن زا رضاح شهوژپ ی فارغج هزوح هب قلعتم یا یی رهت ا م ن ی دشاب و ی هتفا لباق اه معت ی م لک هب ی ه اه ناتسا نز نادنملاس ی د ی رگ من ی .دشاب اتن ی ج پ شهوژ معت لباق رضاح ی م من درم نادنملاس هب ی .دشاب نچمه ی ن ا هب هجوت اب ی هکن ور رضاح شهوژپ ی نادنملاس تسا هدش ماجنا ، اتن ی ج لباق ی ت معت ی م و ناوج دارفا هب می لاسنا اف لرتنک مدع هولاع هب .درادن اهروتک ی گدامآ ی نامسج ی ن نادنملاس تردق ی ز د زا ی رگ دودحم ی ت اه ی نچمه .دوب رضاح شهوژپ ی ن تکرش باختنا مدع ناگدننک فداصت تروص هب ی نورد رابتعا لخم لماوع زا ی ا ی ن م شهوژپ ی .دشاب
رکشت نادردق و ی : نارگشهوژپ م مزلا دوخ رب ی ب ی دنن بانج زا اقآ ی ناضمر اضر ی دح و ی ث دمحم ی ت و مام ی نادنملاس ی روآ عمج رد ار ام هک ی اه هداد ی شهوژپ رضاح ی را ی نادردق و رکشت ،دندومن ی امن ی دن نچمه . ی ن ای ن قحت حرط زا جتنم هلاقم ی تاق ی تنواعم رد بوصم قحت ی تاق روانف و ی زهب مولع هاگشناد ی تس ی و شخبناوت ی دادرارق هرامش اب 92 / 801 /ت/ 1 / 29655 خروم 1392 م ی دب .دشاب ی ن سو ی هل شهوژپ تنواعم زا ی تهج هاگشناد تأ می ن زه ی هن اه ی م رکشت رضاح شهوژپ ی .دوش انم :عب 1. Martin MS, Sforza E, Roche F, Barthelemy JC, Thomas-Anterion C, group Ps. Sleep breathing disorders and cognitive function in the elderly: An 8-year follow-up study. The proof-synapse cohort. Sleep. 2015; 38(2): 179-87.
2. Luck T, Luppa M, Briel S, Riedel-Heller SG. Incidence of mild cognitive impairment: A systematic review. Dement Geriatr Cogn Disord. 2010; 29(2): 164-75.
3. Ghasempour A, Jodat H, Soleimani M. A comparison of psychological well-being in athlete and non-athletes. J Rafsanjan Univ Med Sci. 2014; 13(2): 193-204.
4. Lojko D, Palys W, Czajkowska A, Wieczorowska-Tobis K, Lukasik S, Gorna K, et al. Association of cognitive performance with the physical activity and body mass index in middle-aged and older rural inhabitants. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2014; 18(23): 3645-52.
5. Ryff CD. Psychological well-being in adult life. Cur Dir Psych Sci. 1995; 4: 99-104.
6. Ryff CD, Keyes CL. The structure of psychological well-being revisited. J Pers Soc Psychol. 1995; 69(4): 719-27.
7. Lautenschlager NT, Cox KL. Can participation in mental and physical activity protect cognition in old age? Comment on “The Mental Activity and eXercise (MAX) trial: A randomized controlled trial to enhance cognitive function in older adults”. JAMA Intern Med. 2013; 173(9): 805-6.
8. Intlekofer KA, Cotman CW. Exercise counteracts declining hippocampal function in aging and Alzheimer's disease. Neurobiol disease. 2013; 57: 47-55.
9. Matlabi H, Shaghaghi A, Amiri S. A pilot physical activity Initiative to improve mental health status amongst Iranian institutionalized older people. Health Promot Perspect. 2014; 4(1): 68-76.
10. Sarita A, Arti B. Relationship between physical well-being and psychological well-being in aged Kashmiri migrants. Int J Mig Res Deve. 2012; 2(3): 357-63.
11. Rech CR, Reis RS, Hino AA, Hallal PC. Personal, social and environmental correlates of physical activity in adults from Curitiba, Brazil. Prev Med. 2014; 58: 53-7.
12. Bustamante EE, Wilbur J, Marquez DX, Fogg L, Staffileno BA, Manning A. Physical activity characteristics and depressive symptoms in older Latino adults.
13. Aslan AK, Starr JM, Pattie A, Deary I. Cognitive consequences of overweight and obesity in the ninth decade of life? Age Ageing. 2015; 44(1): 59-65.
14. Cournot M, Marquie J, Ansiau D, Martinaud C, Fonds H, Ferrieres J, et al. Relation between body mass index and cognitive function in healthy middle-aged men and women. Neurology. 2006; 67(7): 1208-14.
15. Gustafson D, Rothenberg E, Blennow K, Steen B, Skoog I. An 18-year follow-up of overweight and risk of Alzheimer disease. Arch Intern Med. 2003; 163(13): 1524-8.
16. Sabia S, Kivimaki M, Shipley MJ, Marmot MG, Singh-Manoux A. Body mass index over the adult life course and cognition in late midlife: The Whitehall II Cohort Study. Am J Clin Nutr. 2009; 89(2): 601-7.
لاعف ی ت نامسج ی صخاش و هدوت ی ندب ی دنملاس دارفا یدابآ توم نیتم و یدرکهد روپ یسمش هناورپ
17. Bolzenius JD, Laidlaw DH, Cabeen RP, Conturo TE, McMichael AR, Lane EM, et al. Brain structure and cognitive correlates of body mass index in healthy older adults. Behav Brain Res. 2015; 278: 342-7.
18. Brubacher D, Monsch AU, Stahelin HB. Weight change and cognitive performance. Int J Obes Relat Metab Diso. 2004; 28(9): 1163-7.
19. Gunstad J, Lhotsky A, Wendell CR, Ferrucci L, Zonderman AB. Longitudinal examination of obesity and cognitive function: Results from the Baltimore longitudinal study of aging. Neuroepidemiol. 2010; 34(4): 222-9.
20. Wang C, Chan JS, Ren L, Yan JH. Obesity Reduces Cognitive and Motor Functions across the Lifespan. Neural Plast. 2016; 2016: 2473081.
21. Khodapanah M, Moradi A, Vosough S. Executive Function of Performance (Inhibition) in Obesity Patients. J Clin Psychol. 2010; 2(1): 51-8.
22. Stewart AL, Mills KM, King AC, Haskell WL, Gillis D, Ritter PL. Champs physical activity questionnaire for older adults: Outcomes for interventions. Med Sci Sports Execs. 2001; 33(7): 1126-40.
23. Sahaf R, Delbari A, Fadaye Vatan R, Rassafiani M, Sabour M, Ansari G, et al. Validity and reliability of self-report physical activity instruments for Iranian older people. Salmand. 2014; 9(3): 206-17.
24. Seyedian M, Fallah M, Nourozian M, Nejat S, Delavar A, Ghasemzade H. Preparation and validity of Persian version of the mini-mental state examination. J Med Coun Iran. 2005; 25 (4): 408-414.
25. Ryff CD, Singer B. The contours of positive human health. Psychol inquiry. 1998; 9(1): 1-28. 26. Bayani AA, Mohammad Koochekya A, Bayani A. Reliability and validity of Ryff’s psychological well-being scales. Iranian J Psychol Clin Psychol. 2008; 14(2):146-151.
27. Gustafson DR. Adiposity and cognitive decline: Underlying mechanisms. J Alzheimers Dis. 2012; 30 Suppl 2: S97-112.
28. Fitzpatrick AL, Kuller LH, Lopez OL, Diehr P, O'Meara ES, Longstreth WT, Jr., et al. Midlife and late-life obesity and the risk of dementia: Cardiovascular health study. Arch Neurol. 2009; 66(3): 336-42.
29. Luchsinger JA, Gustafson DR. Adiposity, type 2 diabetes, and Alzheimer's disease. J Alzheimers Dis. 2009; 16(4): 693-704.
30. Atti AR, Palmer K, Volpato S, Winblad B, De Ronchi D, Fratiglioni L. Late-life body mass index and dementia incidence: Nine-year follow-up data from the Kungsholmen Project. J Am Geriatr Soc. 2008; 56(1): 111-6.
31. Rahmaninia F, Mohebi H, Saberian M. The effect of walking on quality, quantity and some physiological parameters related to sleep in old men. J Sports Bioscience. 2009; 1(3): 111-26. 32. Hoffman MD, Hoffman DR. Exercisers achieve greater acute exercise-induced mood enhancement than nonexercisers. Arch Phys Med Rehabil. 2008; 89(2): 358-63.
33. Lautenschlager NT, Cox KL, Flicker L, Foster JK, Van Bockxmeer FM, Xiao J, et al. Effect of physical activity on cognitive function in older adults at risk for Alzheimer disease: A randomized trial. JAMA. 2008; 300(9): 1027-37.
34. Kramer AF, Erickson KI, Colcombe SJ. Exercise, cognition, and the aging brain. J Appl Physiol. 2006; 101(4): 1237-42.
35. Broe GA, Creasey H, Jorm AF, Bennett HP, Casey B, Waite LM, et al. Health habits and risk of cognitive impairment and dementia in old age: A prospective study on the effects of exercise, smoking and alcohol consumption. Aust N Z J Public Health. 1998; 22(5): 621-3. 36. Dietrich A, Audiffren M. The reticular-activating hypofrontality (RAH) model of acute exercise. Neurosci Biobehav Rev. 2011; 35(6): 1305-25.
37. Jackson SE, Beeken RJ, Wardle J. Obesity, perceived weight discrimination, and psychological well-being in older adults in England. Obesity. 2015; 23(5): 1105-11.
38. Noh JW, Kwon YD, Park J, Kim J. Body mass index and depressive symptoms in middle aged and older adults. BMC public health. 2015; 15: 310.
39. Yan LL, Daviglus ML, Liu K, Pirzada A, Garside DB, Schiffer L, et al. BMI and health-related quality of life in adults 65 years and older. Obes Res. 2004; 12(1): 69-76.
40. Ford ES, Moriarty DG, Zack MM, Mokdad AH, Chapman DP. Self-reported body mass index and health-related quality of life: Findings from the behavioral risk factor surveillance system. Obes Res. 2001; 9(1): 21-31.
41. Heo M, Allison DB, Faith MS, Zhu S, Fontaine KR. Obesity and quality of life: Mediating effects of pain and comorbidities. Obes Res. 2003; 11(2): 209-16.
42. Beydoun MA, Beydoun HA, Wang Y. Obesity and central obesity as risk factors for incident dementia and its subtypes: A systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2008; 9(3): 204-18. 43. Edwards DJ, Steyn BJ. Sport psychological skills training and psychological well-being. S Afr J Res Sport Phys Educ Recreation. 2008; 30(1): 15-28.
44. Fist J, Fist G. Personality Theory. 7st ed. USA: New York press; 2003: 346-9.
45. Mummery K, Schofield G, Caperchione C. Physical activity dose-response effects on mental health status in older adults. Aust N Z J Public Health. 2004; 28(2): 188-92.
46. Abu-Omar K, Rutten A, Lehtinen V. Mental health and physical activity in the European Union. Soz Praventivmed. 2004; 49(5): 301-9.