Journal of Behavioral Sciences
Vol. 8, No. 2, Summer 2014 Pages: 115-122
Corresponding Author: Mashhadi A. Email: [email protected]
The effectiveness of cognitive behavioral group therapy based on
executive functioning on symptoms in students with
attention deficient hyperactivity disorder
Parhizkar N. MSc1, Mashhadi A. PhD, Salehi-Fadardi J. PhD1,
Fayyazi-Bordbar MR. MD2, Hashemzade M. MD2
1 Department of Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran Department of Psychology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Department of Psychiatry, Psychiatry and Behavioral Sciences Research Center, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran
Received: 2013.11.30 Accepted: 2014.7.16
Abstract
Introduction: Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is a chronic neurodevelop-mental disorder. Individuals with ADHD experience important problems in various life areas. During the last decade, increasing number of research has addressed challenges of students with ADHD. The purpose of the current study was to investigate the effectiveness of cognitive-be-havioral group therapy based on executive functioning on symptoms in students with ADHD. Method: This research was conducted in the academic year 2011-2012. The research design included pre- and post-test measurement with control group. The study sample comprised Fer-dowsi University of Mashhad students, who were previously screened for and diagnosed with ADHD through administering BAARS followed by a psychiatric interview (n = 32). Partici-pants were randomly divided into a control and an experimental group.The experimental group received an EF based cognitive–behavioral group therapy. The control group did not receive any intervention. All participants completed pre-test measures at post-test. Data were analyzed using ANCOVA and MANCOV methods.
Results: The experimental group, unlike the control group, showed significant reductions in ADHD symptoms, including attention deficit, hyperactivity, impulsivity, and sluggish cogni-tive tempo.
Conclusion: Cognitive-behavioral group therapy based on executive functioning were effec-tive on clinical symptoms in student with ADHD.
هرود 8 ، هرامش 2 ، ناتسبات 9313
:تاحفص 122 -111
:لوئسم هدنسیون يدهشم يلع
. :کینورتکلا تسپ [email protected]
رثا
يشخب
هورگ
ينامرد
يتخانش
يراتفر
ينتبم
رب
شنک
يرو
هناشن رب ييارجا
ياه
يوجشناد
نا
لاتبم
هب
للاتخا
يياسران
هجوت
/
نوزف
شنک
ي
راکزيهرپ سگرن
1
يدهشم يلع ،
يدردف يحلاص داوج ،
1
اضردمحم ، رابدرب يضايف
2
مشاه انوم ، هداز
2
1 برت مولع هدکشناد ،يسانش ناور هورگ یت
ي سانش ناور و ي ، ناریا ،دهشم ،دهشم يسودرف هاگشناد
برت مولع هدکشناد ،يسانش ناور هورگ یت
ي سانش ناور و ي ، ناریا ،دهشم ،دهشم يسودرف هاگشناد
2 ناور هورگ ناور تاقیقحت زکرم ،يکشزپ مولع و يکشزپ
ناریا ،دهشم ،دهشم يکشزپ مولع هاگشناد ،يکشزپ هدکشناد ،يراتفر
:تفایرد خیرات
9 / 9 / 1392 :شریذپ خیرات
21 / 4 / 1393
چ
يک
هد
:همدقم
ه وهرد ار يرهم تلاکشم للاتخا عیا /ب لات م دارفا .تسا يلوحت حا ع عمزم للاتخا کی ياشنک نوزف//هوت يیااسران للاتخا يم /برجت يگدن فلتخم ياه هوشپ هدنیازف داشر دهااش /تاشذگ /هد .دننک
للاتخا عیا /ب لات م نایوجشناد ياه لاچ صو خ رد اه
يااسررب راا اه هوشپ پده .تااسا هدوب هورگ يااشخبرثا
يتخانااش ينامرد
نک رب ينت م يراتفر يرو
ارها ی رب ي /ناااشن للاتخا ياه
اسران ی ي نوزف//هوت وجشناد يشنک
ی ا /ب لات م نا ی
للاتخا ع .دوب
:شور
عیا هوشپ هدافتسا اب پ حرط ا
ی نوم آ لرتنک هورگ اب نوم آ سپ يلی حت لاس
92 -1391 ا ماجن دش . وجشناد ا ی هاگشناد نا
دهشم يسودرف صیخشت ًلا ق /ک
ADHD دندوب هدرک تفایرد
دش توعد / ها م اب يیاهن صیخشت و /مانشسرپ قیرط ا /یلوا صیخشت .
.تفرگ تروص يکشزپناور 32
وجشناد ا رفن ی
/ب لات م نا ADHD
اختنا ب ام آ هورگ ود رد يفدا ت تروص /ب و ی
رارق لرتنک و .دندش هداد
هورگ يتخانش ينامرد نک رب ينت م يراتفر ا
يرو ارها ی ام آ هورگ يارب ي ی
ود ره .دنتفرگ رارق راظتنا تسرهف رد لرتنک هورگ و دش /ئارا
نشسرپ /لخادم ا دعب و ل ق هورگ /ما
يدنب /هرد سایقم ي ADHD
رکت ار يلکراب نلااسگرزب ی
.دندرک ل هداد اه لحت ا هدافتسا اب ی
راووک ل ی سنا
غتمدنچ و يریغتم کت ی
لحت دروم ير ی
.دش عقاو ل
هتفاي :اه
اتن ی ج ام آ هورگ /ک داد ناشن ی
/ناشن رد ار يرادانعم هاک ،/لخادم ا سپ ،لرتنک هورگ /ب ت سن ياه
ADHD يیاسران دننام
نوزف ،/هوت ناکت و يشنک
يرگ و يتخانش نام يدنک .دنداد ناشن
هجيتن :يريگ
هورگ يتخانش ينامرد
نک رب ينت م يراتفر يرو
ارها ی ي هاک رد /ناشن
للاتخا ياه /ب لات م نایوجشناد
ADHD ریثات
.دشاب /تشاد
هژاو ديلک اه
:
يتخانش نامرد
-يراتفر ، نک يرو رها ،يیا يیاسران للاتخا /هوت
111 / ي ایف ،يدردف يحلاص ،يدهشم ،راکزیهرپ مشاه ،رابدرب هدا هرود ،يراتفر مولع هلجم 8 هرامش ، 2 ، ناتسبات 9313
همدقم
،نا ختم ر اه لاه رد ADHD للاتخا کی ناونع /ب ار يم فیصوت يثرا رایسب يلوحت ح ع یاسران ا يشان /ک دننک رد ي نک نرب اب /ک تسا زغم يهاون ا يخرب يرو /ما هدنیآ ،يزیر ن ،يرگ يم طا ترا رد يلرتنکدوخ و /هوت يرادیاپ و عورش /ناشن .دشاب ه يا ناکت ،/هوت يیاسران لماش للاتخا عیا يلصا نوزف و يرگ ک يشن عیا حیترت عیدب .تسا ناوخرهان درف لوحت حطس اب /ک تسا /ناشن يگدن رد ار يرادانعم يشنک تلاکشم نام تشذگ اب اه /نا ور ي تیعقوم رد و درف يم داجیا فلتخم ياه يروط /ب ،دننک هرتسگ رد /ک رثا طیحم اب لات م درف لباقتم تاطا ترا رب يگدن ي يم يفنم دنراذگ [ 1 ] یپ . يم رو ت رت للاتخا /ک دش يیاسران يشنک نوزف //هوت (Attention Deficit Hyperactivity
نام اس ،مک سفن تزع و مشخ لرتنک ،يرگشناکت ،فیع يهد
/ب نایلات م يارب ار عییاپ ADHD
/مانرب .دندورن /ئارا ينامرد ي
يهورگ تاسله رد 2
تدم /ب /تعاس 8
ناشن جیاتن .دش /ئارا /تفه
يندوم آ نامرد ا سپ /ک داد /ناشن تسرهف رد اه
ياه ADHD ،
تراهم تراهم و سفن تزع ،يهد نام اس ياه مشخ لرتنک ياه
يریگیپ تاسله ات جیاتن عیا .دنداد ناشن يدو هب 2
ظفه /هام
تشاد /مادا زین هام ود ا سپ يدو هب و دندش .
نرفاس ناراکره و
[ 34 ] يتخانش ي یکرت نامرد يشخبرثا
–
ار ينامردوراد و يراتفر
يتخانش ينامرد هورگ تاسله رد .دندرک يسررب
–
يراتفر م ثها
نام اس /مانرب و يهد ساوه هاک ،يزیر
لارها تیریدم ،يترپ
-تراهم و يماکان و مشخ تیریدم ،عتخادنا قیوعت /ب و يراک ياه
يم حرطم يدرف عیب بای را و ناراریب شرازگ .دش
میلاع هاک اه
ADHD /ناشن دو هب و
داد ناشن ار يگدرسفا و بارط ا ياه .
ناراکره و اتریو [
31 ] يارب 29 /ب لات م راریب ADHD
هورگ
و /هوت ش ومآ ،يشزیگنا تاسله ،يناور ش ومآ لماش ينامرد اب /لباقم يارب يیاهدر هار و يناجیه يشخب مظن ،يهد نام اس ناکت راکفا و يرگ تکرش .دوب راگ اسان
له نایاپ رد ناگدننک تاس
/ناشن دو هب ياه
ADHD /ک دندرک شرازگ ار يگدرسفا میلاع و
ات جیاتن عیا 1
دوب رادیاپ نامرد ا سپ هام .
هوشپ رد ماهمارب
و
ناراکره [ 31 ] /ب لات م ناراریب ADHD
ينامرد هورگ ي یکرت
و وراد CBT يط یام آ هورگ دارفا يارب ،دندرک تفایرد ار 3
يم رازگرب يش ومآ هاگراگ کی هام ره ،هام یا رد و دش
اه هاگراک ع
دروم رد ADHD ناجیه و يماکان و مشخ ، هداد يتاعلاطا اه
يم تراهم و ،دش يم هداد ش ومآ نام تیریدم و يطا ترا ياه
.دش
هورگ اب /سیاقم رد هورگ عیا تسرهف
تفایرد وراد طقف /ک راظتنا
يم دو هب ،دندرک ،سفن تزع ،يراریب دروم رد تاعلاطا رد يرادانعم
دمآراک دوخ /ناشن رد هورگ ود ره ،دنداد ناشن ي
و بارط ا ياه
/ناشن اب ط ترم تلاکشم .دنداد ناشن هاک يگدرسفا ياه
نام
/هوت يیاسران اب / لغ عونری دارفا /ب طوبرم رتشیب دنک يتخانش يگشیو اب دارفا /نوگ عیا .تسا نارگن ،ندوب يتلاایخ دننام يیاه
يم صخشم ندوب لسک و ندوب دنوش
فا . نام يدنک /ب لات م دار
/نیم رد يتخانش و يعارتها يرو نک رد صقن اب ط ترم ياه
هرانک ناشن يرترک ي اس ينورب ياهراتفر و دنراد يتلاکشم يریگ
يم دنهد . وتنلاوس ناراکره و [
37 , 38 ] /ب لات م نلااسگرزب يارب
ADHD 12
يتخانش نامرد /سله
ياهدر هار لماش يراتفر
تیریدم نام اس ،نام ،يهد
/ئارا ار راکفا تیریدم و ،شزیگنا
سایقم ا هوشپ عیا رد .دندرک يجنسدوخ ياه
ADHD ، رناک
يجنسدوخ سایقم ADHD
/مانشسرپ و ناورب نام تیریدم ي
يهد نام اس و ON-TOP
/ک داد ناشن جیاتن .دش هدافتسا 47
ا دصرد تکرش هدرک شرازگ ار دوخ میلاع رد دو هب ناگدننک نا
.د
/مانرب ي ينامرد وتنلاوس [ 39 ] يتلاکشم ات هدش يهارط يروط
و راک لحم /ب ندیسر رید و ریخات ،اهراک عتخادنا قیوعت /ب دننام تاقلام رارق تیلاعف و اهراک مارتا و عورش رد لکشم ،اه
نام رد اه
نام اس مدع ،ررقم تیولوا رد لکشم ،فیع يزیر /مانرب ،يهد
/ب لات م دارفا رد ار تیعطق مدع و يراکشومارف ،يدنب ADHD
يم رارق پده دروم دهد
. دودحم ا ی ت ا وتنلاوس هوشپ ياه ی
ع
غت راظتنا /ک تسا یی
ن و ر ی غت ز یی و نام لوط رد دوخ /ب دوخ تار
غ تارثا ی .دوب هدشن لرتنک نامرد يصا تخار /لخاد
يتخانش ياه
-/هوت يیاسران للاتخا /ب لات م دارفا رد يراتفر /
نوزف يشنک ا
/ ورفم چرس يددعتم ياه يم /رش
هورگ کی ره و دریگ صاخ ياه
يم رارق پده ار يصاخ تلاکشم و ات يلو .دنهد
هوشپ نونک ياه
/ب لات م نایوجشناد يور رب يکدنا ADHD
.تسا /تفرگ تروص
يلااب عویش نازیم /ب /هوت اب ADHD
ياهدمایپ ،نایوجشناد رد
رد للاتخا عیا يرو نک
هرم ور يگدن و يلی حت ت م دارفا ي
لا
يیاسران قن و نک /ب طوبرم ياه
تلاکشم ورب رد يیارها ياه
رد يشهوشپ روشک لخاد رد /کنیا /ب رظن و للاتخا عیا اب ط ترم /تفرگن تروص /نیم عیا دوب
، عیا هورگ يشخبرثا هوشپ د
ينامر
يتخانش نک رب ينت م يراتفر يرو
/ناشن رب ار يیارها ه
يا
لات م نایوجشناد رد للاتخا /ب
ADHD يسررب
دورن .
شور
عیا شور رظنم ا و يدربراک پده ثیه ا هوشپ /رین،يشیام آ
/عماه .دوب لرتنک هورگ اب نوم آ سپ ا نوم آ یپ حرط اب ي
هوشپ عیا يرامآ ،
/ک دندوب يسودرف هاگشناد نایوجشناد
صیخشت ADHD هدرک تفایرد ار يلی حت لاس رد و
1391
-1392 /ب لوغشم دندوب لی حت
. /نورن هوشپ عیا ي 32
ا رفن
نایوجشناد /ب لات م
ADHD دندوب
:ينس عیگنایم( 19
/ 23 ،
:درادناتسا پارحنا 93
/ 2 ، 71 تکرش دصرد و ثنوم ناگدننک
4 / 84
شور ا يریگ /نورن يارب هوشپ عیا رد .)دندوب درجم دصرد /نا لطواد دش هدافتسا رن رد هوشپ /نورن باختنا دنیارف .
دو را 1
تسا هدش هداد ناشن .
يدققنققب هققجرد اققيقققققم ADHD
ن اققققلاگرزققب
يلکراقب BAARS
-IV :)
سااایقم عیا ياااهرااایعم يااان م رب
ي یخشت ADHD
رد DSM-IV-TR میظنت يبرجت دهاوش و
سایقم عیا .تسا هداش 31
/ک تسا يشرازگدوخ رازبا کی يلاوس
دارفا يارب 18
ات 71 خساپ و تاسا ارها لباق لااب /ب لااس /ب يهد
/ااهرد راااهچ ترکیل فیط يااان م رب نآ )/اااشیره ااات زگره( يا
يم .داشاب 27 لاواس سایقم عیا 4
( /هوت يیاسران /ناشن 9
،)لاوس
( يااشنک نوزف 1
ناکت ،)لاوااس ( يرگااش
4 نام يدنک و )لاوااس
( يتخانش 9 حلاق رد ار )لاوس 4
يم سایقم هدرخ و دجنس
3 لاوس
ندوب اراد تروص رد /ک تسا /لئسم عیا ندش عشور تهه ينایاپ /نااشن رد هداش حرطم ياه 27
صخش يگلاس دنچ ا ،ل ق لاوس
نآ /نااااشن تیعقوم /چ رد و هدرک /برجت ار اه /نااااشن عیا يیاه
اه
نک هدورن لاتخم ار يو يرو رازبا عیا ا ،عیاربانب .دنا
1 /ب هررن
يم تااسد /ک دیآ
4 سایقم هدرخ /ب طوبرم هررن لک هررن کی ،اه
/ناااشن دادعت /ب طوبرم رگید هررن و ياه
ADHD ا /ک تااسا
لاواس دادعت ير ه عره /ک يیاه
/تشاد /شیره ای حلغا خاساپ ا
دن
118 / ي ایف ،يدردف يحلاص ،يدهشم ،راکزیهرپ مشاه ،رابدرب
هدا
هرود ،يراتفر مولع هلجم 8
هرامش ، 2 ، ناتسبات 9313
رادومن 1 . هوشپ /نورن شرارگ و باختنا هویش
نوم آ يارها 1
ات 7 يم لوط /قیقد يیام آ اب را تعا حیر .دشک
سایقم لک يارب 71
/ 1 ن سایقم هدرخ يارب و نوزف ،/هوت يیاسرا
ناکت و يشنک حیترت /ب يرگ
11 / 1 ، 72 / 1 و 71 / 1 هدش شرازگ
يارب خا نورک يافلآ حیر قیرط ا يسراف مرف را تعا يارب .تسا سایقم يلک هررن 78
/ 1 ا زین سایقم عیا يیاور .دمآ تسد /ب
حیار .تفرگ رارق يبای را دروم ه اس يیاور و يروص يیاور قیرط عیب يگتس ره ،/هوت يیاسران سایقم هدرخ و سایقم لک هررن
ناکت ،يشنک نوزف حیترت /ب يتخانش نام يدنک و يرگ
88 / 1 ،
73 / 1 ، 11 / 1 و 88 / 1 دوب [ 41 ] .
هبحاصم :ينيلاب ي
/لهرم رد / ها م ماجنا هوشپ عیا رد ي
يان م رب و راد تخاس /رین تروص /ب للاتخا صیخشت DSM –
IV لات م نایوجشناد ات تفرگ تروص يکشزپناور تندی ر طسوت ،
/ب ADHD اب نامزره /ک ينایوجشناد .دنوش صخشم
ADHD
يم جنر زین رگید دو ره تلالاتخا ا دراو و هدش صخشم دندرب
يرن هوشپ .دندش
يتخانش نامرد حرط
نک رب ينت م يراتفر یکرت يیارها ياه
ي
يتخانش نامرد ا
-کینکت و وتنلاوس يراتفر مظن ياه
يیوه
يناجیه دوب يتخانش نامرد .
-س يراتفر لماش ناراکره و وتنلاو
يیاسران يخرب هاک يارب يراتفر و يتخانش نونف کشم و اه
تلا
/ب لات م دارفا جیار ADHD
يم /مانرب عیا .دشاب يروط ينامرد ي
و ریخات ،اهراک عتخادنا قیوعت /ب دننام يتلاکشم ات هدش يهارط تاقلام رارق و راک لحم /ب ندیسر رید مارتا و عورش رد لکشم ،اه
تیلاعف و اهراک نام اس مدع ،ررقم نام رد اه
/مانرب ،يهد يزیر
رد ار تیعطق مدع و يراکشومارف ،يدنب تیولوا رد لکشم ،فیع /ب لات م دارفا ADHD
يم رارق پده دروم دهد
[ 39 ] عیا رد .
يتخانش نامرد نونف رب هولاع هوشپ
-کینکت ،وتنلاوس يراتفر
-.دش هداد ش ومآ نایوجشناد /ب زین يناجیه يیوه مظن ياه 21 نآ يارب /ک دنتفرگ رارق یام آ هورگ رد رفن يتخانش نامرد اه
–
/ئارا يراتفر /ک دش
هورگ عیا ا 1
نامرد لیرکت /ب قفوم رفن
هداد و دندشن /ب طوبرم ياه
11 و تفرگ رارق يسررب دروم رفن 21
دنتشاد رارق لرتنک هورگ رد رفن دادعت عیا ا /ک
3 دندشن ر اه رفن
/مانشسرپ اددجم .دندش پذه هورگ ا /جیتن رد ،دننک لیرکت ار اه
، یام آ هورگ يارب 12
خانش نامرد /سله تروص /ب يراتفر ا يت
و يناور ش ومآ /سله کی لماش تاسله عیا دش رازگرب يهورگ /ئارا ياهدر هار ش ومآ /سله ود ،للاتخا دروم رد تاعلاطا ي
/مانرب و يهد نام اس ش ومآ /سله ود ،نام تیریدم ود ،يزیر
کینکت ش ومآ /سله ود و هزیگنا یازفا /سله کی ،يراد اب ياه
نکت ش ومآ /سله کی
.دوب يناجیه يیوه مظن دوخ ياه ا سپ
تکرش تاسله نایاپ ار /مانشسرپ ًاددجم هورگ ود ره ناگدننک
.دندرک لیرکت رازفا مرن ا هدافتسا اب جیاتن لیلحت
SPSS لیلحت و
.تفرگ تروص يریغتمدنچ و يریغتم کت سنایراوک
هتفاي
اه
لیلحت روظنم /ب هدادصخاش ا هوشپ ياه و يفیصوت رامآ ياه
توافت يرادانعم حطس عییعت يارب سنایراوک لیلحت نوم آ ا زین اه
عیگنایم .دش هدافتسا يریغتمدنچ و يریغتم کت سا پارحنا و
سایقم رد هورگ ود نوم آ سپ و نوم آ یپ تاررن BAARS
لوده رد 2
.تسا هدش /ئارا ناره
ده رد /ک روط لو
2 هدهاشم
يم تکرش تاررن عیگنایم دوش سپ رد یام آ هورگ ناگدننک
سایقم هدرخ مارت رد ،نوم آ نآ تاررن ا رترک اه
یپ رد اه نوم آ
لیلحت ا تارییغت ندوب رادانعم يسررب روظنم /ب .تسا هدش کت سنایراووک ( يریغتم
ANCOVA /تسباو ریغتم .دش هدافتسا )
هررن لیلحت عیا رد لک ي
ي ADHD اب /ک دوب نوم آ سپ رد
/مانشسرپ ي BAARS هررن ؛دمآ تسد /ب
/ب زین نوم آ یپ ي
شارپ مه ریغتم ناونع ریغتم ناونع /ب هورگ و دش /تفرگ رظن رد
سنایراو ياطخ يناسره نوم آ ا لصاه جیاتن .دش /ئارا لقتسم
-( دو ن رادانعم عیول ياه P > 0.05
/ک تسا نآ ا يکاه رما عیا )
و هدافتسا و تسا ناسکی لقتسم ریغتم حوطس مارت عیب اطخ سنایرا
هداد عیا نوم آ روظنم /ب سنایراووک لیلحت ا .تسا عناملاب اه
يندوم آ عیب تارثا ا لصاه جیاتن سنایراووک لیلحت نوم آ رد اه
کت /ناشن /ب طوبرم تاررن رد هورگ ود /ک داد ناشن يریغتم ه
يا
للاتخا ADHD وم آ سپ رد
دنراد يرادانعم توافت ن (1,29)
(F 78 )
. = 0
2
01, Partial ƞ .
<0 P 47 , . = 103 عیا ساسا رب .
يتخانش ينامرد هورگ يشخبرثا جیاتن
-نک رب ينت م يراتفر يرو
/ناشن هاک رب يیارها ياه
ADHD ( تسا رادانعم
P <0.01 . )
/ناشن کت کت يسررب روظنم /ب ياه
ADHD یلحت ا
اا ل
سنایراوک تم دنچ
ااا ( يریغ MANCOVA فتسا )
اا ل ق .دش هدا
فتسا ا ااا يرارقرب ،يریغتم دنچ سنایراوک لیلحت ا هدا
/ ورفم داد ناشن جیاتن و تفرگ رارق يسررب دروم لیلحت عیا ياه
/ ورفم /ک سیرتام توافت مدع ي
رارقرب سنایراووک ياه تسا
( Boxe`s M= 16.31, F = 2.42, P < 0.05 عینچره .)
اتن جی
سنایراو ياطخ يناسره نوم آ ا لصاه دو ن رادانعم عیول ياه
( P > 0.05 )
يریغتم دنچ سنایراوک لیلحت نوم آ جیاتن ساسا رب
،يشنک نوزف ،/هوت يیاسران( /تسباو ياهریغتم رد هورگ ود عیب ( دراد دوهو رادانعم توافت )يرگشناکت 33 ,
. = 35
(3,25)
F
19 , . 01 , Wilks Lambda = 0 .
<0 P
80 . 0 =
2
ƞ Partial تکرش عیب تارثا نوم آ جیاتن /مادا رد .)
.تسا هدیدرگ /ئارا ناگدننک
لودج 1 . هورگ تاسله رد هدش /ئارا حلاطم /صلاخ ينامرد
هلالج تاحيضوت
لوا /سله /ئارا
عیررت و فیلاکت ،تاسله يلک تمرف و دادعت ،هورگ عیناوق ،ينامرد هورگ دروم رد يتاحی وت ي ياه
نشآ ،هدش هداد يیا
هورگ ياضعا ا دهعت عتفرگ و يراد ار تیرها رب دیکات ،رگیدکی اب هورگ ياضعا
مود /سله /ئارا
/ناشن نایب ،للاتخا فیصوت /لره ا للاتخا دروم رد يتاحی وت ي هویش و للاتخا ياهدمایپ ،للاتخا يسانش ح س و ،اه
-دوهوم ينامرد ياه
موس /سله دروم رد يهاگآ نداد
اهراک يدنب نام لوده داجیا ،نآ ا هدافتسا و زیر /مانرب يفرعم ،نام تیرها
مراهچ /سله تیولوا ش ومآ
میسقت و يهد خب /ب اهراک يدنب
کچوک ياه اهراک عقوم /ب مارتا و يراد اب ش ومآ ،رت
مجنپ /سله نام اس
ساوه هاک يارب يرسه يیاناوت يهد مانرب ،يدمآراک یازفا و يترپ
/ نام اس و يزیر هژورپ يهد
اه
مشش /سله /مانرب
نام اس و يزیر هژورپ يهد
هژورپ ماجنا ،اه نام اس ،تدم دنلب ياه
طیحم يهد
متفه /سله ترپ ساوه يفرعم
هدننک ترپ ساوه ربارب رد تمواقم ش ومآ ،يعارتها و يکیزیف ياه هدننک
يعارتها و يکیزیف ياه
متشه /سله شاداپ مسجت ش ومآ
ماجنا لاه رد تیلاعف اب ط ترم ریغ ياهراک يراد اب يارب نآ ا هدافتسا و تدم دنلب ياه
مهن /سله نام اس
/یهت و تدم دنلب و تدم هاتوک پادها دروم رد ت حص ،يدمآراک یازفا و يترپساوه هاک يارب يرسه يیاناوت يهد شاداپ تسیل /یهت ،پادها تسیل
شاداپ ا هدافتسا ،ي خش ياه قوشم ناونع /ب اه
مهد /سله ناجیه اب يیانشآ
ناجیه يیاسانش ،اه ناجیه يفرعم و اه
/یوناث و /یلوا ياه
مهد ای /سله کینکت ش ومآ
/لئسم له و يناجیه يیوه مظندوخ ياه
مهد اود /سله رورم
،تاسله رد هدش هداد ش ومآ حلاطم نایوجشناد تلااوس /ب يیوگخساپ و فیلاکت يسررب
لودج 2
.
تکرش تاررن درادناتسا پارحنا و عیگنایم هورگ ود ناگدننک
)لرتنک نومزآ سپ )لرتنک نومزآ شيپ )شيامزآ نومزآ سپ )شيامزآ نومزآ شيپ
SD نيگنايم SD نيگنايم SD نيگنايم SD نيگنايم
29 /
2 21/31 1/91 21/11 2/11 17/13 3/11 24/13 /هوتيیاسران 14
/
3 11/11 3/11 11/88 3/24 11/93 4/11 13/47 يشنک نوزف 91
/
2 9/11 3/11 9/12 1/11 8/11 2/84 11/33 يرگشناکت 42
/
1 47/19 1/82 47 /11 1/11 37/47 8/32 47 /93 ADHD
لودج 3
.
هورگ يشخبرثا سنایراووک لیلحت نوم آ جیاتن يتخانش ينامرد
-/ناشن هاک رب يراتفر ياه
ADHD
عبنم هتلاباو ريغتم
SS df
MS f
P اتا روذجم
هورگ /هوت يیاسران
71 / 274 1
71 / 274 11
/ 77 11
/ 1 74
/ 1
يشنک نوزف 23
/ 11 1
23 / 11 39
/ 13 11
/ 1 33
/ 1
يرگشناکت 24
/ 31 1
24 / 31 82
/ 21 11
/ 1 49
/ 1
121 / ي ایف ،يدردف يحلاص ،يدهشم ،راکزیهرپ مشاه ،رابدرب
هدا
هرود ،يراتفر مولع هلجم 8
هرامش ، 2 ، ناتسبات 9313
لوده رد هدش /ئارا جیاتن /ک /نوگ ناره 3
يم ناشن هورگ ود ،دهد
/هوت يیاسران ياهریغتم رد نوم آ سپ تاررن رد 74) . =0
2
01, Partial η .
<0 P 11, . =77
(1,27)
(F نوزف ، يشنک
33) . = 0
2
01, Partial η .
<0 P 39, . =13
(1,27)
(F و
يرگشناکت =
2
01, Partial η .
<0 P 82 , . = 26
(1,27)
(F
0.49) يم ناشن ار يرادانعم توافت عیا ساسا رب .دهد
جیاتن
هورگ يشخبرثا يتخانش ينامرد
-/ناشن رب يراتفر ياه
ADHD
.تسا رادانعم لوده 4 سپ و نوم آ یپ تاررن درادناتسا پارحنا و عیگنایم
تکرش يتخانش نام يدنک ریغتم نوم آ رد ار هورگ ود ناگدننک
يدنک ریغتم نام
يم ناشن يتخانش .دهد
لوده رد /ک روط ناره 4
يم هدهاشم م دوش
تکرش تاررن عیگنای
يدنک سایقم هدرخ رد ،نوم آ سپ رد یام آ هورگ ناگدننک م
نا
نآ تاررن ا رترک يتخانش یپ رد اه
لصاه جیاتن .تسا هدش نوم آ
سنایراو ياطخ يناسره نوم آ ا دو ن رادانعم عیول ياه
( P > 0.05 لیلحت ا رییغت عیا يرادانعم نوم آ روظنم /ب عیاربانب )
(يریغتم کت سنایراووک ANCOVA
تارثا نوم آ .دش هدافتسا )
.تسا هدش /ئارا لیذ لوده رد ناگدننک تکرش عیب
لوده رد هدش /ئارا جیاتن /ک /نوگ ناره 1
يم ناشن هورگ ود ،دهد
ناشن ار يرادانعم توافت يتخانش نام يدنک ریغتم رد (دنداد 82 . = 0
2
01, Partial ƞ .
<0 P 73, . = 134
(1,29)
F رب .)
لوده جیاتن ساسا 3
و 4 هورگ يتخانش نام يدنک ریغتم تاررن
سپ رد یام آ یپ /ب ت سن نوم آ
يرادانعم روط /ب نوم آ
سپ رد يریگرشچ توافت دهاش هورگ تاررن و تسا /تفای هاک یپ اب نوم آ لوده جیاتن ساسا رب .تسا /تشادن نوم آ
1 يشخبرثا
يتخانش ينامرد هورگ
م يراتفر نک رب ينت يرو
ب يیارها ر
/ناشن ( تسا رادانعم يتخانش نام يدنک ياه P <0.01
.)
ثحب
هدرتسگ تیعره هداوناخ ،نلااسگرزب ،ناکدوک ا ياطیحم و اه اه
ي
تلاکشم اب يش ومآ ADHD
للاتخا عیا .دنتسه لاچ رد
يم داجیا لاسگرزب دارفا يارب ار يرایسب تلاکشم قفوم و دنک
تی
،يعارتها يم رارق ریثات تحت ار نانآ يناجیه لوحت و يلی حت د
.ده
نک رد يیاسران يتیرها زئاه قن للاتخا عیا رد يیارها ياه
/تفای و دراد يم ناشن يشهوشپ ياه
تراهم ش ومآ /ک دهد ياه
نک /ب طوبرم يرور نلااسگرزب يارب و تسا رثوم يیارها ياه
يم خب رثا هوشپ عیا رد عیاربانب .دشاب هورگ يش
خانش ينامرد يت
نک رب ينت م يراتفر يرو
/ناشن رب يیارها اه
ي م نایوجشناد لات
/ب ADHD /تفای .تفرگ رارق يسررب دروم
ا هدمآ تسد /ب ياه
هورگ /ک داد ناشن هوشپ ماجنا يتخانش ينامرد
–
نت م يراتفر ي
نک رب يرو يیارها رب /ناشن يلصا ياه ADHD
و يدنک نام
.تسا رثوم يتخانش جیاتن ن تکرش تاررن عیب /ک داد ناش ناشن رد هورگ ود ناگدننک
/
ياه ADHD اد دوهو رادانعم توافت
تش هورگ و يتخانش ينامرد
نک رب ينت م يراتفر /ناشن رادانعم هاک ثعاب يیارها ياه
ه يا
جیاتن اب جیاتن عیا /ک ،تسا هدش یام آ هورگ رد للاتخا عیا هوشپ ناراکره و نرفاس ياه [
34 ] ، نوسنویتسا ناراکره و
[ 33 ]
ناراکره و وتنلاوس و [
37 , 38 ] يم وسره دشاب . يم عیا ناوت روط
هورگ /ک دورن طا نتسا يتخانش ينامرد
–
ک رب ينت م يراتفر ن
يرو يیاهدر هار ش ومآ و للاتخا دروم رد تاعلاطا نداد ،يیارها
يم للاتخا ا يشان تلاکشم اب /لباقم يارب /ناشن دناوت
ياه
ADHD ک ار
/ب لات م دارفا رگا .دهد ها ADHD
ادیپ يهاگآ
خب رد ناشتلاکشم /ک دننک تسا عکرم يگدن فلتخم ياه
للاتخا ا يشان ADHD
/نوگ /ب ،دشاب ناشدوخ /ب رگید يا
يم يم يعس و دنرگن له هار عتفای و نامرد لا ند /ب دننک
یاه يارب ي
/ناشن ا يشان تلاکشم هاک ب للاتخا /ب طوبرم ياه
،دنشا
يم دارفا عیا /ب للاتخا دروم رد يهاگآ نداد عیاربانب دیفم دناوت
يم هورگ رد تکرش عینچره .دشاب نآ /ب دناوت
/ک دنک يروآدای اه
يم جنر لکشم عیا ا /ک دنتسین اهنآ طقف ترک /جیتن رد دنرب
ر
يم يدیما ان ساسها دننک
زین و يم دارفا رگید تایبرجت ا دنناوت
اقم رد هورگ تاسله رد ،دننک هدافتسا للاتخا ا يشان تلاکشم اب /لب
هورگ در هار ينامرد يم هداد ش ومآ و يفرعم يفلتخم ياه
/ک دش
يم اهدر هار عیا يریگراک /ب اب دارفا يشان تلاکشم ا يخرب دنناوت
يم دارفا لاثم ،دننک رترک ار للاتخا ا ار دوخ پارطا طیحم دنناوت
نام اس يروط دننک يهد
لقاده /ب ار مهازم ياه کرحم /ک
کینکت يریگراک /ب اب ،دنوش يترپ ساوه راچد رترک و دنناسرب ه
يا
تیلاعف ،يراد اب فلتخم ا و دننک يراد اب ار يرور ریغ ياه
میر ت يریگ عیا عیاربانب .دننک يریگوله يشناکت و يناهگان ياه
/مانرب يم ينامرد ي شور ریاس رانک رد دناوت
مرد ياه دوهوم ينا
/ناشن هاک يارب للاتخا ياه
ADHD ،/هوت يیاسران هشیو /ب
.دریگب رارق هدافتسا دروم جیاتن
عینچره هورگ /ک داد ناشن د
ينامر
يتخانش نک رب ينت م يراتفر يرو
نعم هاک ثعاب يیارها رادا
/ناشن عیا /ک ،تسا هدش یام آ هورگ رد يتخانش نام يدنک ياه
جیاتن اب جیاتن هوشپ
ناراکره و وتنلاوس ياه [
38 ] ، ماهمارب و
ناراکره [ 31 ] نرفاس ناراکره و [
34 ]، تسا ماگره .
لودج 4 . تکرش تاررن درادناتسا پارحنا و عیگنایم يدنک ریغتم رد ناگدننک
نام يتخانش
يدنک يتخانش نامز نومزآ شيپ
نومزآ سپ
نيگنايم
SD
نيگنايم
SD
یام آ هورگ دهاش هورگ 87
/ 24
11 / 21 71
/ 4
82 / 3 93
/ 11
18 / 27 41
/ 2
لودج 5 . ثا سنایراوک لیلحت نوم آ جیاتن هورگ يشخبر
يتخانش ينامرد
-يراتفر /ناشن هاک رب يدنک ياه
نام يتخانش
عبنم ريغتم
SS df
MS f
P
اتا روذجم
هورگ SCT
12 / 111 1
12 / 111 73
/ 134 11
/ 1 82
/ 1
P<0.05
/ب لات م دارفا ADHD
تیعقوم رد يتهار /ب لسک ياه
يب ،هدننک
يم /لصوه يم ي ادرپ ایور قرغ يضعب و دنوش
تسین رداق و دنوش دن
يم هورگ رد تکرش عیاربانب .دنناسرب مارتا /ب ار رظن دروم فیلکت رثوم يعاارتها طباور دو هب رد داناوت اب يدارفا نداید و داااشااب
يم /باااشم تلاکااشم .دهد هاک ار اهنآ يدیما ان و ينارگن دناوت
کینکت ندرب راک /ب و يریگدای و تاناجیه اب يیانااشآ ک ياه
لرتن
يم ناجیه يب و ينارگن نام رد دناوت
دنک کرک دارفا /ب يگلصوه
/نوگ /ب ار دوخ تاناجیه ات اااشن جیاتن ،دنیارن لرتنک حااسانم يا
ن
يم دارفا /ب /نیم عیا رد صاخ ياهدر هار ا هدافتاااسا /ک دهد
يم کرک تیعقوم ات دنک .دننک لرحت رتهب ار هدننک لاااسک ياه
کینکت ا هدافتااسا يم يژرنا دارفا /ب يااشزیگنا دوخ ياه
ت دهد ا
يب ماگنه رد يته ار دوخ ياهراک تیعقوم و يگلاصوه
لسک ياه
هد ماجنا يرتشیب قایتاشا اب هدننک /جیتن ندید اب و دن
ک ي ،دوخ را
يم تیوقت لرع عیا اهنآ /ب راک نایاپ ا سپ يبوخ ساسها و دوش
يم تااسد کینکت اب و .دهد
يم راکفا يااسررب /ب طوبرم ياه اوت
ن
يب و يتهاران ای ينارگن حهوم /ک ار يراکفا يم يگلااصوه
ااش دنو
عیا تایااهن رد .درک لرتنک يتخاناااش ينامرد هورگ /اک
يراتفر
يم /ناشن اب دارفا /ب دناوت عیا و دنک کرک ،دنک يتخانش نام ياه
/ناشن .دهد هاک ار اه
هجيتن
يريگ
/تفای هورگ /ک داد ناشن هوشپ ياه يراتفر ا يتخانش ينامرد
نک رب ينت م هویش ناونع /ب يیارها يرو
ب نامرد ا ينیون ي ر
/ناشن هاک //هوت يیاسران للاتخا ياه
نوزف يشنک وب رثوم و هد
هویش عیا /ناشن هاک حهوم نامرد ي /ناشن و للاتخا ياه
ياه
نام يدنک يم يتخانش
.دوش هوشپ يم ار يکدنا ياه تفای ناوت
،دنشاب تیدودحم دقاف هوشپ دنیارف نوگانوگ لهارم رد /ک يارب هوشپ عیا .تسا هدو ن انثتسم رما عیا ا زین ر اه هوشپ
ک لخاد رد راب عیلوا /سیاقم يارب و دش ماجنا روش
ب نآ جیاتن ي ا
/تفای هوشپ ياه /نیشیپ ،هدش ماجنا ياه
.تشادن دوهو يلخاد ي
دنلب رد جیاتن يریگیپ ،ينام تیدودحم لیلد /ب هوشپ عیا رد ناکما تدم هورگ تاسله و دو ن ریذپ
رازگرب /تفه رد راب ود ،ينامرد
تکرش دش حهوم رما عیا /ک دش ف ناگدننک
يارب يرترک تصر
يم داهنشیپ .دنشاب /تشاد فیلاکت يضعب ماجنا پ عیا دوش
اب هوش
/نورن .دریگب تروص تدمدنلب يریگیپ لماش هوشپ عیا ي
/ب لات م نایوجشناد ADHD
لاس رد /ک 91
-92 هاگشناد رد
رد /نا لطواد تروص /ب و دندوب لی حت /ب لوغشم دهشم يسودرف دندورن تکرش نوم آ عیا .
یا لک پرعم تسا عکرم /نورن ع
دشا ن نایوجشناد عیاربانب و
يم هوشپ /نورن يور دناوت
ب ي ،رتگرز
للاتخا نامزره /ک ينایوجشناد ياه
دو ره زین زین و دنراد
ا هوشپ عیا رد عینچره .دریگب تروص وجشناد ریغ نلااسگرزب يم راک عیا ياه /ب /ک ،دش هدافتسا لرتنک هورگ اقم ا ناوت
ی /س ي
اس اب ينامرد شور عیا ی
شور ر عیا يارب دوهوم ينامرد ياه للاتخا
کرت تروص /ب ار شور عیا ای و درک هدافتسا ی
نامردوراد اب ي گ
ر ي
.درب راک /ب تکرش و رگنامرد هوشپ عیا رد
پده ا ناگدننک
يم رما عیا و دندوب هاگآ هوشپ تیدودحم ا رگید يکی دناوت
ه يا
.دشاب هوشپ
:ينادردق ورکشت
نایاپ ناونع /ب هوشپ عیا /مان
سانشراک ي ي
/تفرگ ماجنا دهشم يسودرف هاگشناد رد ينیلاب يسانش ناور دشرا /ناریرص رکشت و ریدقت حتارم /لاقم ناگدنسیون .تسا خ ي
ا ار دو
و يراکره هوشپ عیا ماجنا رد /ک ينایوجشناد يمارت يهارره
يرتکد يوجشناد يرقاب عیسه ياقآ بانه عینچره و دنتشاد يم اربا دهشم يسودرف هاگشناد يسانش ناور .دنیارن
عبانم
1. Ramsay JR, Rastain AJ. Cognitive- behavioral therapy for adult ADHD: An integrative psychosocial and medical approach. Tehran: Avaye noor; 2011. 2. Kordestani D RH, Salari M, Amiri M, & Farhoodi F. Investigating the effectiveness of training behavior modification methods to mothers of children with attention deficit hyperactivity disorder on decreasing parenting stress and enhancing their children's behavioral performance. J Behave Sci. 2013;7:263-9. [Persian]3. Fayyad J, De Graaf R, Kessler R, Alonso J, Angermeyer M, Demyttenaere K, et al. Cross-national prevalence and correlates of adult attention-deficit hyperactivity disorder. British J Psychiatr: J Mental Sci. 2007;190:402-9.
4. Kessler RC, Adler L, Barkley R, Biederman J, Conners CK, Demler O, et al. The prevalence and correlates of adult ADHD in the United States: results from the National Comorbidity Survey Replication. Am J Psychiatr. 2006;163(9):716-23.
5. Garnier-Dykstra LM, Pinchevsky GM, Caldeira KM, Vincent KB, Arria AM. Self-reported adult attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms among college students. J Am College Health: J ACH. 2010;59(2):133-6.
6. Spencer TJ. The epidemiology of adult ADHD. CNS spectrums. 2008;13(8 Suppl 12):6-8.
122 / ي ایف ،يدردف يحلاص ،يدهشم ،راکزیهرپ مشاه ،رابدرب
هدا
هرود ،يراتفر مولع هلجم 8
هرامش ، 2 ، ناتسبات 9313
8. Mokrova I, O'Brien M, Calkins S, Keane S. Parental ADHD Symptomology and Ineffective Parenting: The Connecting Link of Home Chaos Paren Sci Pract. 2010;10(2):119-35.
9. Sarrami-Forooshani P, Hashemi N. ADHD common reason for students' difficulties in learning and behavioral abnormalities that are frequently undiagnosed. Teb Tazkiyeh. 2004; 53:25-31. [Persian]
10. Weyandt LL, Dupaul GJ. ADHD in college students: Developmental findings. Dev Disabil Res Rev. 2008;14(4):311-9.
11. DuPaul GJ, Weyandt LL, O'Dell SM, Varejao M. College students with ADHD: Current status and future directions. J Attention Disord. 2009 Nov;13(3):234-50.
12. Advokat C, Lane SM, Luo C. College students with and without ADHD: comparison of self-report of medication usage, study habits, and academic achievement. J Attention Dsord. 2011;15(8):656-66. 13. Brown T. ADD/ADHD and impaired executive function in clinical practice. Curr Atten Disord Rep. 2009;1(1):37-41.
14. Swanson JM. Role of executive function in ADHD. J Clin Psychiatr. 2003;64 Suppl 14:35-9. 15. Gawrilow C, Gollwitzer PM, Oettingen G. If-Then Plans Benefit Executive Functions in Children with ADHD. J Soc Clin Psychol. 2011;30(6):616-46. 16. Nejati V. Cognitive-executive functions of brain frontal lobe in aged adults. J Behav Sci. 2010;4:59-64. [Persian]
17. Barkley RA. Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychol Bull. 1997;121(1):65-94.
18. Culbertson WC, Zillmer EA. The construct validity of the Tower of LondonDX as a measure of the executive functioning of ADHD children. Assess. 1998;5(3):215-26.
19. Coolidge FL, Thede LL, Young SE. Heritability and the comorbidity of attention deficit hyperactivity disorder with behavioral disorders and executive function deficits: a preliminary investigation. Dev Neuropsychol. 2000;17(3):273-87.
20. Dawson P, Guare R. Executive skills in children and adolescents : a practical guide to assessment and intervention. New York: Guilford Press; 2004. 21. O’Driscoll GA, Dépatie L, Holahan A-LV, Savion-Lemieux T, Barr RG, Jolicoeur C, et al. Executive Functions and Methylphenidate Response in Subtypes of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Biol Psychiatr.57(11):1452-60.
22. Fischer M, Barkley RA, Smallish L, Fletcher K. Executive Functioning in Hyperactive Children as Young Adults: Attention, Inhibition, Response Perseveration, and the Impact of Comorbidity. Dev neuropsychol. 2005;27(1):107-33.
23. Goldberg MC, Mostofsky SH, Cutting LE, Mahone EM, Astor BC, Denckla MB, et al. Subtle Executive Impairment in Children with Autism and Children with ADHD. J Autism Dev Disord. 2005;35(3):279-93.
24. Willcutt EG, Doyle AE, Nigg JT, Faraone SV, Pennington BF. Validity of the executive function theory of attention-deficit/hyperactivity disorder: a meta-analytic review. Biol Psychiatr. 2005 1;57(11):1336-46.
25. Kempton S, Vance A, Maruff P, Luk E, Costin J, Pantelis C. Executive function and attention deficit hyperactivity disorder: stimulant medication and better executive function performance in children. Psychological medicine. 1999 May;29(3):527-38. 26. Brown TE. Executive Functions and Attention Deficit Hyperactivity Disorder: Implications of two conflicting views. International Journal of Disability, Development and Education. 2006;53(1):35-46. 27. Ramsay RJ. “Without a Net" : CBT Without Medications for an Adult With ADHD. Clin Case Stud. 2012;11(1):48-65.
28. Wilens TE, Biederman J, Spencer TJ. Attention deficit/hyperactivity disorder across the lifespan. Annual review of medicine. 2002;53:113-31.
29. Wender PH. Attention-deficit hyperactivity disorder in adults. New York: Oxford University Press; 1995.
30. Safren SA, Sprich S, Chulvick S, Otto MW. Psychosocial treatments for adults with attention-deficit/hyperactivity disorder. The Psychiatric clinics of North America. 2004;27(2):349-60.
31. Weiss M, Safren SA, Solanto MV, Hechtman L, Rostain AL, Ramsay JR, et al. Research Forum on Psychological Treatment of Adults With ADHD. J Attention Disorde. 2008;11(6):642-51.
32. Wiggins D, Singh K, Getz HG, Hutchins DE. Effects of brief group intervention for adults with attention deficit/hyperactivity disorder. J Mental Health Couns. 1999;21(1):82-92.
33. Stevenson CS, Stevenson RJ, Whitmont S. A self-directed psychosocial intervention with minimal therapist contact for adults with attention deficit hyperactivity disorder: John Wiley & Sons, Ltd.; 2003.
34. Safren SA, Otto MW, Sprich S, Winett CL, Wilens TE, Biederman J. Cognitive-behavioral therapy for ADHD in medication-treated adults with
continued symptoms. Behav Res Ther.
2005;43(7):831-42.
35. Virta M, Vedenpaa A, Gronroos N, Chydenius E, Partinen M, Vataja R, et al. Adults with ADHD benefit from cognitive-behaviorally oriented group rehabilitation: A study of 29 participants. J Attention Disord. 2008;12(3):218-26.
36. Bramham J, Young S, Bickerdike A, Spain D, McCartan D, Xenitidis K. Evaluation of group cognitive behavioral therapy for adults with ADHD. J Attention Disord. 2009;12(5):434-41.
37. Solanto MV, Marks DJ, Mitchell KJ, Wasserstein J, Kofman MD. Development of a new psychosocial treatment for adult ADHD. J Attention Disord. 2008;11(6):728-36.
38. Solanto MV, Marks DJ, Wasserstein J, Mitchell K, Abikoff H, Alvir JM, et al. Efficacy of meta-cognitive therapy for adult ADHD. Ame J Psychiatr. 2010;167(8):958-68.
39. Solanto MV. Cognitive-behavioral therapy for adult ADHD : Targeting executive dysfunction. New York: Guilford Press; 2011.
