η αγνωστη ζωη του ιησου
ΜΕ ΤΟ ΚΥΡΟΣ ΤΟΥ DISCOVERY WORLD
ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΗ ΕΚ∆ΟΣ Η - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ Τ ΟΝ ΕΛΕΥ ΘΕΡΟ ΤΥΠΟτευχος 109 - 8 δεκεµβριου 2012
προσεγγίζοντας τα αινίγµατα του κοσµου µας
ΤΙ ΘΑ ∆ΟΥΜΕ
ΣΤΟ ΝΕΟ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ
«ΧΟΜΠΙΤ»;
Η ΓΛΩΣΣΑ
ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ
ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ
ΝΑ ΤΗ ΜΑΘΕΤΕ
o ΕΛΛΗΝΙΚΟσ
ΣΥΛΛΟΓΟσ ΦΙΛΩΝ
ΤΟΥ «ΑΡΧΟΝΤΑ
ΤΩΝ ∆ΑΧΤΥΛΙ∆ΙΩΝ»
ο αγνωστος κωδικας
DVD
Μυστήρια
Το 1937,
ο αινιγµατικός J.R.R. Tolkien αποφασίζει να επιχειρήσει την έκδοση του «Χόµπιτ», ενός µυθιστορήµατος το οποίο είχε εµπνευστεί κατά τη διάρκεια της παραµονής του κοντά στον ιερέα στον οποίο η µητέρα του είχε εµπιστευτεί την κηδεµονία του λίγο πριν από το θάνατό της. Η πλούσια και σπάνια βιβλιοθήκη του πάστορα κέντρισε αµέσως το ενδιαφέρον του φιλοµαθούς Τόλκιν, ο οποίος έδειχνε µια προσήλωση στις µυθολογίες των αρχαίων λαών και στα παλαιά ιστορικά χειρόγραφα. Το γεγονός ότι έγινε ένας διακεκριµένος φιλόλογος επιβεβαιώνει τις σηµαντικές γνώσεις του, τη φιλοµάθειά του και το ταλέντο του. Οπως συµβαίνει µε αρκετούς ανθρώπους των Γραµµάτων, ο Τόλκιν έγινε σύντοµα απόµακρος και εσωστρεφής. Στα χειρόγραφά του -στα οποία αφοσιώθηκε- αποτύπωνε καθηµερινά µε επιδεξιότητα την πλοκή των µυθιστορηµάτων του και τους χαρακτήρες των ηρώων οι οποίοι πρωταγωνιστούσαν σε αυτά. Οµως περισσότερο ικανός φάνηκε στη δηµιουργία δικών του γλωσσικών δεδοµένων που προέκυπταν από τη σύνθεση λέξεων παρµένων από αρχαϊκά κείµενα των Κελτών, των Ελλήνων, των Λατίνων και των Σκανδιναβών. Ο Κώδικας του Τόλκιν παρέµεινε ένας δισεπίλυτος γρίφος ακόµα κι όταν ο γιος του, Christopher Tolkien, αποφάσισε να δηµοσιεύσει από το 1983 µέχρι το 1996 µία σειρά από ανέκδοτα βιβλία του πατέρα του βασισµένα στο «Σιλµαρίλλιον» («Silmarillion»), έναν ενδιαφέροντα όσο και µυστηριώδη κύκλο θρύλων και µύθων. Η «Μέση Γη» αποτελεί παγκοσµίως αντικείµενο συζητήσεων και αυθαίρετων τολµηρών ερµηνειών. Κάποιοι από τους αναγνώστες των έργων του Τόλκιν χωρίζονται στα δύο, µε τη µία πλευρά να υπαινίσσεται ότι οι αναφορές του αφορούν στο εσωτερικό της Γης, το οποίο και θεωρούν κατοικήσιµο, ενώ η άλλη πλευρά υποστηρίζει ότι ο Κώδικας Τόλκιν αναφέρεται σε διαγαλαξιακούς τόπους.EDITO
Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη | [email protected] Ο φλεγµατικός, µυστικοπαθής, αλλά και ταλαντούχος, Αγγλος συγγραφέας Τζον Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν γεννήθηκε στη Νότια Αφρική, όπου και έζησε τα πρώτα παιδικά του χρόνια πριν επιστρέψει ως έφηβος µε τη µητέρα του στην Αγγλία, για να σπουδάσει στην Οξφόρδη Φιλολογία και Γλωσσολογία. Μετά το Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο αναδείχθηκε γρήγορα το ταλέντο του µέσα από τη συγγραφή πολλών κειµένων, αρκετά από τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για το πολυβραβευµένο µυθιστόρηµά του «Ο Αρχοντας των ∆αχτυλιδιών».Ο Κώδικας Τόλκιν
«∆εν υπάρχει τίποτα σαν το ψάξιµο αν θέλεις να βρεις κάτι.φαινοµενα
4
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ 5 ΠΡΟΣΩΠΑ 6 DATA FILES 7 ∆ΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ 811 KOSΜΟ NEWS 2627 EIKONEΣ 34 Ο ΑΥΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣ 35 Η ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 3637 EIKONEΣ 4041 ΟΙ ∆ΙΚΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ∆ΙΑΒΟΛΟΥ 42 ΞΕΝΟ∆ΟΧΕΙΟ ΤΕΡΑΤΩΝ 43 ΠΑΡΑΞΕΝΟΣ ΤΑΞΙ∆ΙΩΤΗΣ 4445 EIKONEΣ 46 ΜΙΑ ΕΛΛΑ∆Α ΘΡΥΛΟΙ 47 F... FOR FANTASY 4849 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 50 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΘεµατα
Π Ε ρ ι ε χ µ ε ν α
Π Ε ρ ι ε χ µ
Γράµµα του εκδότη περιεχοµενα data files δουρειοςιπποσ Kosmo news επικοινωνια03
04
05
06
07
08
11
47
48
49
50
βιβλιοθηκη βιβλιοθηκη09
10
Μονιµεσ
στηλεσ
21
22
23
19
29
28
27
30
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ 1217 ΤΖ. Ρ. Ρ. ΤΟΛΚΙΝ: Ο ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΤΩΝ ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 1821 MHNAΣ ΤΣΟΥΛΗΣ: ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ! ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ 2225PRANCING PONY: OΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΤΟΛΚΙΝ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ 2833
CLAS SVAHN: ΟΙ GHOST ROCKETS
ΚΑΙ Η ΜΕΘΟ∆ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 3839
Η ΜΕΓΑΛΗ ΗΤΤΑ ΣΤΟ ΜΑΤΖΙΚΕΡΤ
31
32
33
34
24
Kosmo news Kosmo news Kosmo news
Kosmo news
25
26
προσωπα20
35
42
παραξενοσ ταξιδιωτης µια ελλαδαθρυλοι fantasyF.... for46
44
12
15
16
17
45
η µηχανη του χρονου ο αυλοσ του πανος36
37
43
ξενοδοχειο τερατων εναλλακτικη ιστορια εναλλακτικη ιστορια τουΟΙ δικηγοροι διαβολου τουΟΙ δικηγοροι διαβολου38
39
40
41
11
18
προσω-πικοτητες πικοτητεςπροσω- πικοτητεςπροσω- πικοτητεςπροσω- πικοτητεςπροσω- πικοτητεςπροσω- συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη συνεντευξη14
13
εικονες εικονες εικονες εικονες συλλο-γικοτητες γικοτητεςσυλλο- γικοτητεςσυλλο- γικοτητες συλλο-εικονες εικονεςΠροσωπα
Bilbo Baggins
Φανταστικός
χαρακτήρας που
έπλασε ο Τζ. Ρ. Ρ.
Τόλκιν για τα έργα
του, αποτελεί τον
πρωταγωνιστή του
βιβλίου «Χόµπιτ»,
διαθέτοντας έναν
περισσότερο
υποστηρικτικό ρόλο
στον «Αρχοντα των
∆αχτυλιδιών». Μέσα
από τις αµέτρητες
περιπέτειες που
έζησε, ο Bilbo
Baggins υποτίθεται
πως είναι ο
συγγραφέας του
«Χόµπιτ» και
ο µεταφραστής
αρκετών έργων
από τη γλώσσα
των ξωτικών. Στην
κινηµατογραφική
τριλογία του
«Αρχοντα» το
χαρακτήρα του
ενσάρκωσε ο
ηθοποιός Ian Holm,
ενώ στο «Χόµπιτ» (τα
γεγονότα του οποίου
διαδραµατίζονται
60 χρόνια πριν),
που θα ξεκινήσει
να προβάλλεται
στις 13 ∆εκέµβρη
στις αίθουσες, το
ρόλο έχει ο Martin
Freeman (φωτό).
data
fi les
ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ∆ΟΣΗ καθε σαββατο στα περιπτερα µαζι µε τον ελευθερο τυπο ∆ιεύθυνση έκδοσης Απόστολος Χρ. Αντωνάκης Αρχισυντάκτης Μηνάς N. Παπαγεωργίου Σύνταξη Στέλιος Φωκάς, Θεανώ Καρούτα, Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη, Αλίκη Κοτζιά, Μαρία Μακρίδου, Ράνια Ιωάννου, Νικόλαος Κουµαρτζής, Κώστας Μαυραγάνης, Τάσος Χαλιός, ∆ηµήτρης Αναστασίου Ειδικοί συνεργάτες Γιώργος Αδαµόπουλος, ∆ηµήτρης Αργασταράς, Θανάσης Αυγίκος, Αγγελος Βιαννίτης, Γεώργιος Καραχάλιος, Χαρίτα Μήνη, Σάσσα Τσέιτοου, Αποστόλης Χειρδάρης Art director Σοφία Λιβιεράτου Υπεύθυνη διόρθωσης κειµένων Kατερίνα Μπεχράκη Iδιοκτησία ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Α.Ε. Εκδότες ∆ηµήτρης Μπενέκος, Αλέξης Σκαναβής ∆ιευθυντής Πάνος Αµυράς Creative Director ∆ηµήτρης Φωτόπουλος ∆ιεύθυνση εµπορικής ανάπτυξης «ELSE AGENCY» Εµπορική διεύθυνση Ελσα Σοϊµοίρη ∆ιεύθυνση διαφήµισης Λουκάς Παπανικολάου Υποδοχή διαφήµισης Φωτεινή Αναστασίου Οικονοµική διευθύντρια Μαριάννα Θαρενάκη Νοµικός σύµβουλος Ανδρέας Αγγελίδης Φωτογραφικό αρχείο Φανή Νικολαΐδου Φωτό Αρχείο Ελεύθερου Τύπου,Shutterstock, Ideal image, Visual Photos, ΑΠΕ, Eurokinissi
Υπεύθυνος κυκλοφορίας Κώστας Μπαλής Εκτύπωση ΤΥΠΟΕΚ∆ΟΤΙΚΗ Α.Ε. ∆ιανοµή ΕΥΡΩΠΗ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Αγίας Λαύρας 2 & Σαρανταπόρου, Νέο Ηράκλειο, Τ.Κ. 14121
Τηλ.: 210 8113000, Fax: 210 8113001, Site: www.e-typos.com, e-mail: [email protected]
Οι απόψεις των συγγραφέων εκφράζουν τους ίδιους και δεν αποτελούν κατ’ ανάγκην και απόψεις του περιοδικού.
Σαν Σήµερα
(8/12 – 14/12)
8/12/ 1854:
Ο Πάπας Πίος ο 9ος εισάγει το «δόγµα της Αµώµου Συλ-λήψεως», σύµφωνα µε το οποίο η Παναγία είναι απαλλαγµένη από το προπατορικό αµάρτηµα.8/12/1941:
Οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Βρετανία κηρύσσουν τον πόλεµο στην Ιαπωνία, µία µόλις ηµέρα µετά την επίθεση στο Περλ Χάρµπορ.9/12/1996:
Ο Ελληνας οµοιο-παθητικός Γιώργος ΒυθούλκαςΤο
1ο DVD
της σειρά
ς
H άγνωστη ζωή του Ιησού
µε το κυροσ του discovery world
Η αγνωστη ιστορία του Ιησού
παραλαµβάνει το Νόµπελ Εναλ-λακτικής Ιατρικής στη Σουηδία.10/12/1520:
Ο Μαρτίνος Λού-θηρος καίει δηµοσίως την παπι-κή βούλα αρνούµενος να απο-κηρύξει τις θέσεις του. Ενα µήνα αργότερα αφορίζεται από τον Πάπα.10/12/1904:
Ο Ρώσος φυσιολό-γος Ιβάν Παβλόφ παίρνει το βραβείο Νόµπελ για τα πετυχηµένα πειράµα-τά του πάνω στα αντανακλαστικά.Γνωρίζατε ότι…
Στις 14 ∆εκεµβρίου του 1911 ο Νορβηγός εξερευνητής Ρόαλντ Αµούντσεν είναι ο πρώτος άνθρωπος που φτάνει στον Νότιο Πόλο, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην έρευνα της νοτιότερης ηπείρου του πλανήτη µας;10/12/1964:
Από τη µεριά του ο Γάλλος συγγραφέας Ζαν-Πολ Σαρτρ αρνείται να παραλάβει το Νόµπελ Λογοτεχνίας, υποστηρίζοντας ότι θα µειώσει το γόητρο της δουλειάς του!12/12/1820:
Οι Σουλιώτες επιστρέ-φουν στον τόπο τους, µετά από συµ-φωνία µε τον Αλή Πασά και µετέχουν στον από κοινού αγώνα εναντίον του σουλτάνου. φαινοµενα6
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ,
εναλλακτική µατιά στην επικαιρότητα
Από τoν Μηνά N. Παπαγεωργίου [email protected]Τα «σαµαράκια» της NASA
«Ανθρακας» αποδείχθηκε
για ακόµα µία φορά η ανακά-λυψη του… αρειανού θησαυρού που µέσες-άκρες είχε προαναγ-γείλει υπεύθυνος της NASA πριν από περίπου δύο εβδοµάδες. Πιο συγκεκριµένα, όπως παρουσιάσαµε και στο προηγούµενο τεύχος µέσα από τη στήλη της επικαιρότητας, ο Τζον Γκρό-τζινγκερ από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνιας είχε δηλώσει στο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR (κάτι σαν τη δική µας ΕΡΑ) πως σύντοµα η NASA θα φέρει στο φως της δηµοσιότητας ευρήµατα του ροµπότ Curiosity από τον Αρη, που πρόκειται να µπουν στα βιβλία της Ιστορίας. Αρκετοί έσπευσαν να µιλήσουν για µια ιστορικής σηµασίας ανακάλυψη που θα µπορούσε να αφορά ακόµα και σε στοιχεία για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής, ενώ οι περισσότερο συγκρατηµένοι έκαναν λόγο για οργανικά µόρια στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη.Τελικά επρόκειτο
απλά για την ανίχνευση -κυρίως- ενώσε-ων µεθανίου, η ύπαρξη τενώσε-ων οποίενώσε-ων ήταν έτσι κι αλλιώς γνωστή στους επιστήµονες. Μάλιστα, ορισµένοι εκ των υπευθύνων του προγράµµατος δήλωσαν πως αυτές οι ουσίες ίσως να έχουν µεταφερθεί από τη Γη στα µέλη του ροµπότ και πως η πολυπόθητη ανίχνευση των οργανικών ουσιών είναι πολύ πιθανό να πραγµα-τοποιηθεί στο αρειανό όρος Σαρπ, το οποίο και βρίσκεται στο κέντρο του κρατήρα όπου έχει προσεδαφιστεί η διαστηµική συσκευή των Αµερικανών.Γυρίζοντας το
χρόνο πίσω, αρκετοί από εσάς ίσως θυµάστε τις δηλώσεις επιστηµόνων στα τέλη του Νοέµβρη του 2010 για τις επικείµε-νες ανακοινώσεις της NASA περί της ανακάλυψης «µιας νέας εξωγήινης µορφής ζωής, κρυµµένης στο βυθό µιας λίµνης στο εθνικό πάρκο Γιοσεµάιτ της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ». Τελικά, στη συνέντευξη Τύπου, που πραγµατοποιήθηκε στις 2 ∆εκεµ-βρίου της ίδιας χρονιάς, οι εκπρόσωποι της διαστηµικής υπη-ρεσίας των Αµερικανών έκαναν λόγο για την ανακάλυψη ενός βακτηρίου, του GFAJ-1 όπως ονοµάστηκε, που χρησιµοποιεί το στοιχείο αρσενικό ως το δοµικό συστατικό ανάπτυξής του, ενσωµατώνοντάς το στο DNA του. «Αν αυτοί οι οργανισµοί χρησιµοποιούν αρσενικό στο µεταβολισµό τους, αυτό δείχνει ότι υπάρχουν κι άλλες µορφές ζωής πέρα από αυτές που ξέρουµε. Είναι εξωγήινοι, αλλά εξωγήινοι που µοιράζονται το ίδιο σπίτι µε µας», είχε σχολιάσει τότε ο Λιούις Ντάρντνελ από το Κέντρο Πλανητικών Επιστηµών του Λονδίνου.Οµως ούτε
καν αυτά τα συµπεράσµατα -η ανακοίνωση των οποίων απογοήτευσε πολλούς- έστεκαν, αφού λίγους µήνες αργότερα, µέσω της δηµοσιοποίησης δύο νέων ερευ-νών, αποδείχτηκε ότι τα συγκεκριµένα βακτήρια παρουσίαζαν απλά µια πρωτοφανή ανθετικότητα στο αρσενικό και τίποτα περισσότερο.Για ποιο
λόγο όµως η σοβαρή και προσεκτική NASA συνηθί-ζει να προβαίνει σε τέτοιου είδους παιχνίδια (θα µπορούσαµε να σκεφτούµε και τη στρατηγική της πάνω στις εξαγγελίες για τα επανδρωµένα ταξίδια τις τελευταίες δεκαετίες αλλά ο χώρος δεν είναι αρκετός για να επεκταθούµε); Στο πολύ ενδιαφέρον κείµενό του µε τίτλο «Κλώνοι, σαµαρά-κια και αντισώµατα» (ανεβασµένο στην προσωπική του ιστοσελίδα), ο αξιόλογος φίλος και συγγραφέας Θανάσης Βέµπος αποκαλεί αυτού του είδους τα στρατηγικά παιχνίδια της NASA «σαµαράκια», δηλα-δή «ξεβολέµατα σε µια ήπια και οµαλή πορεία». Συνεχίζει παροτρύνοντάς µας: «Συνδυάστε τέτοια σαµαράκια µε τη διαρ-κώς αυξανόµενη τάση επιφυλακτικότητας και άρνησης απέναντι σε οποιοδήποτε νέο επίτευγµα και θα έχετε µια πιο ολοκλη-ρωµένη εικόνα». Αναλογιστείτε τώρα πόσα τέτοια σαµαράκια βλέπετε καθηµερινά γύρω σας (ιδίως αυτή την περίοδο µε τις έντονες πολιτικοοικονοµικές εξελίξεις και τον καταιγισµό των ανακοινώσεων για τα νέα µέτρα). Και ο συγγραφέας κατα-λήγει ως εξής: «Σύµφωνα µε την ψυχολογία της µάθησης, το καλύτερο χρονοδιάγραµµα ενίσχυσης της γνώσης είναι εκείνο που συνδυάζει την περιοδικότητα µε το απρόβλεπτο». Υστερα από όλα αυτά, φαντάζοµαι πως αν κάποτε ανακαλυφθεί και ανακοινωθεί όντως η ύπαρξη οργανικής ζωής στον Αρη, το πιθανότερο είναι να περάσει στα ψιλά των ειδήσεων…«Συνδυάστε τέτοια
σαµαράκια µε τη διαρκώς
αυξανόµενη τάση
επιφυλακτικότητας
και άρνησης
απέναντι σε οποιοδήποτε
νέο επίτευγµα και θα
έχετε µια πιο
ολοκληρωµένη εικόνα»
φαινοµενα
8
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣΝ
EWS
K
OSM
Ν
EWS
K
OSM
Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα, Ειρήνη Φ. ΚουτσαύτηΑπό τα κατοικίδια
στους ανθρώπους;
Αντιδράσεις έχουν
ξεσπάσει στο Τέξας, µετά την απόφαση της Πολιτείας να «τσιπάρει» πιλοτικά τους µαθητές, δίνοντάς τους ηλεκτρονικές ταυτότητες για να κρίνει αν πρέπει να χρηµατοδο-τεί ή όχι το εκάστοτε σχολείο. Σκοπός της Πολιτείας είναι να τσεκάρει διαδι-κτυακά τους µαθητές, να βλέπει ποιοι παρακολουθούν τα µαθήµατά τους και ποιες τάξεις γεµίζουν ή µένουν µε τα καθίσµατα άδεια. Με αυτόν τον τρόπο υποτίθεται πως θα κρίνεται και η ετήσια επιχορήγηση του σχολείου! Ελπίζου-µε να µην προκύψει Ελπίζου-µελλοντικά κάτι αντίστοιχο και στη χώρα µας, µιας και σε αυτές τις παράξενες εποχές είναι το µόνο που ακόµα δεν έχουµε δει!Αυξάνονται οι θεάσεις
άγνωστων πλασµάτων
Στην Αµερική
είχε γίνει πλέον σχεδόν συ-νήθεια περιπατητές και εκδροµείς να δηλώνουν πως συνάντησαν τον Bigfoot. Στην Αγγλία όµως και πιο συγκεκριµένα στην πόλη Kent, όπου σπάνια συµβαίνει κάτι συνταρακτικό, προκάλεσε µεγάλη εντύπωση η µαρτυρία ενός πολίτη που δήλωσε πως στο δάσος έξω από τη λουτρόπολη Royal Tunbridge Wells είδε ένα πλάσµα ψηλό, περίπου 2,5 µέτρα, τριχωτό, µε µακριά χέρια και δαιµονικά κόκκινα µάτια! Μάλιστα, µέσα στους τελευταίους 6 µήνες έχουν υπάρξει και άλλες αναφορές για το παράξενο πιθηκοειδές πλά-σµα, όµως οι απόψεις των κατοίκων του Kent διίστανται, µε τους ορθολογιστές να πιστεύουν πως ίσως πρόκειται για κάποιο φαρσέρ µε στο-λή. Από την άλλη πλευρά, κάποιοι γηραιότεροι θυµούνται πως ο «πιθηκάνθρωπος του Kent» εµφανίστηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 70 χρόνια κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου!
Μυστήρια
Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα, Ειρήνη Φ. ΚουτσαύτηΜυστήρια
Γρίπη όπως… ΕΜΥ
Τουλάχιστον αυτήν
την εξήγηση δίνει ο φωτογράφος Iurie Belegurschi, που σε µία από τις φωτογραφίες του είδε να απεικο-νίζεται καθαρά στα φώτα του Βόρειου Σέλαος το πρόσωπο ενός εξωγήινου. Ο Iurie, που έχει πάθος µε τις φωτογραφίες τοπίων, µετακόµισε το 2006 στην Ισλανδία για να µπορέσει να φωτογρα-φίσει το Σέλας. Ενα βράδυ στα τέλη του περασµένου Σεπτέµβρη, πέρασε τη νύχτα του στην ισλανδική χερσόνησο Reykjanes. Στις φωτογραφίες που τράβηξε εκείνο το βράδυ ήταν που είδε την απεικόνιση του παράξενου εξωγήινου προσώπου, δίχως να αντι-ληφθεί το παράξενο simulacra σε πραγµατικό χρόνο. Ο Iurie ανα-γνωρίζει πως µπορεί να πρόκειται για ένα συµπτωµατικό γεγονός, δεν αποκλείει όµως και το ενδεχόµενο οι εξωγήινοι να έχουν βρει έναν τρόπο να προβάλουν την όψη τους στα φώτα του Σέλαος, σε µια προσπάθειά τους να επικοινωνήσουν µαζί µας!Οι εξωγήινοι εµφανίζονται στο Σέλας
Γρίπη όπως… ΕΜΥ
Γρίπη όπως… ΕΜΥ
Μια νέα
µέθοδος πρόβλεψης της µετάδοσης ενός ιού στο χώρο και το χρόνο µέσω της Google ισχυρίζονται πως ανέπτυξαν ερευ-νητές από τη Σχολή ∆ηµόσιας Υγείας του Πανεπιστηµίου Columbia. Τη σχετική δηµοσίευση έκαναν στο περιοδικό της αµερικανικής Εθνικής Ακαδηµίας Επιστηµών (PNAS). Οι επικεφαλής της ερευνη-τικής οµάδας, Jeffrey Shaman, από το Πανεπιστήµιο της Columbia, και Alicia Karspeck, από το Εθνικό Κέντρο Ατµοσφαιρικής Ερευνας, εξήγησαν πως στο µέλλον ίσως να είναι εφικτή η πρόβλεψη του ξεσπάσµατος µιας επιδηµίας, µέσω µιας µεθόδου παρόµοιας µε αυτής που χρησιµοποιούν οι µετεωρολόγοι για να προβλέψουν τον καιρό. Αυτό θα επιτευχθεί µέσω στοιχείων που συλλέγει η Google σε πραγµατικό χρόνο σχετικά µε την εµφάνιση νέων κρουσµάτων. Οι προβλέψεις θα µπορούν να γίνονται και σε τοπικό επίπεδο, ενώ ήδη έχει γίνει µια πιλοτική µελέτη για την περιοχή της Νέας Υόρκης. Ο Shaman δήλωσε πως τα στοιχεία θα ανακοινώνονται σε ένα «δελτίο γρίπης» αντίστοιχο µε αυτό του καιρού.φαινοµενα
10
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣΝ
EWS
K
OSM
Ν
EWS
K
OSM
Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα, Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη3 χρόνια µε το νεκρό
στο κρεβάτι
Αγκαλιά µε
τον εδώ και τρία χρόνια νε-κρό σύζυγό της κοιµόταν µια γυναίκα στη Ρωσία! Η γυναίκα που ζούσε µε τα πέντε ανήλικα παιδιά της σε ένα µικρό διαµέρισµα στην πόλη Γιάροσλαβ δεν ήθελε να αποχω-ριστεί το σύντροφό της, γιατί πίστευε πως εκείνος θα γύριζε σύντοµα στη ζωή και πως θα έπρεπε να τη βρει κοντά του. Σύµφωνα µε τα παιδιά, η µητέρα τους πήγαινε κάθε µέρα φαγητό στον άντρα της και άνοιγε κουβέντα µαζί του. Η υπόθεση έγινε γνω-στή στην Αστυνοµία, όταν δύο απ’ τα παιδιά αποφάσισαν πως είναι καιρός να… «διώξουν τον µπαµπά απ’ το σπίτι», πετώντας το σώµα του σε µια χωµατερή, όπου και ανακαλύφθηκε από τους υπευθύνους για τον καθαρισµό της πόλης.3 χρόνια µε το νεκρό
3 χρόνια µε το νεκρό
Τι κι
αν συνήθως οι δήµαρ-χοι, οι δηµοτικοί σύµβουλοι και οι έτεροι παρατρεχάµενοί τους καθησυχάζουν συνήθως τον κόσµο χρησιµοποιώντας για οποιοδήποτε πρόβληµα προκύπτει την κλασική φράση «όλα είναι υπό έλεγχο»… Αυτή τη φορά τη διαφορά έκανε το τοπικό συµβούλιο της κοινότη-τας Μπάγινα Μπάστα στη δυτι-κή Σερβία, που ειδοποίησε τους πολίτες να βάλουν σκόρδα στις πόρτες των σπιτιών τους, µιας και το δηµοφιλές στη χώρα βαµπίρ, Σάβα Σαβάνοβιτς, κυ-κλοφορεί ελεύθερο στην ευ-ρύτερη περιοχή! Αιτία για την ανακοίνωση του συµβουλίου ήταν η κατάρρευση του εγκα-ταλελειµµένου νερόµυλου στις όχθες του ποταµού Rogacica, τόπος όπου -σύµφωνα µε την παράδοση- ζούσε το βα-µπίρ, πίνοντας το αίµα όσων περνούσαν από εκεί. Αρκετοί δεισιδαίµονες Σέρβοι αναρω-τιούνται πλέον φοβισµένοι για το ποιος θα είναι ο τυχερός που θα δώσει το σπίτι του για να κατοικοεδρεύσει το άστεγο -πλέον- βαµπίρ, που ξύπνησε από την κατάρρευση των ερει-πίων!Βάλτε σκόρδα,
έρχεται ο Σάβα!
Μυστήρια
Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα, Ειρήνη Φ. Κουτσαύτη
Μυστήρια
Αν είστε
από αυτούς που δεν δείχνουν και µεγάλη επι-µέλεια στα φυτά τους, το «Click and Grow» ήρθε να δώσει τέλος στις σκοτούρες σας καθώς το µόνο που χρειάζεται είναι να του βάλετε λίγο νερό και µπαταρίες! Το πρωτότυπο αυτό φυτό σχεδιάστηκε από τον Εσθονό Mattias Lepp και έχει στο γλαστράκι του λογισµικό, αισθητήρες, µπαταρίες, µια αντλία και ένα µικρό δοχείο µε νερό, σπόρους και θρεπτικά συστατικά. Μέχρι στιγµής κυκλοφορεί σε 13 διαφορετικά είδη φυτών, ανάµεσα στα οποία περιλαµβάνονται λουλού-δια, µυρωδικά και λαχανικά.Οπως τόνισε ο εφευρέτης του «Click and Grow», το µόνο που έχει να κάνει ο ιδιοκτήτης της έξυπνης γλάστρας είναι να µην ξεχάσει να της βάλει µπαταρίες και λίγο νερό, να την τοποθετήσει σε ηλιόλουστο σηµείο και να την αφήσει… στην τύχη της καθώς όλα τα υπόλοιπα γίνονται αυτόµατα! Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ιδέα γεννήθηκε στο σχεδιαστή όταν διάβασε πριν από µερικά χρόνια πως η NASA ενδιαφέρεται να φτιάξει θερµοκήπια στο ∆ιάστηµα!Ενα φυτό για τους… ξεχασιάρηδες
Ενα φυτό για τους… ξεχασιάρηδες
Ενα φυτό για τους… ξεχασιάρηδες
Ποιος θέλει να γίνει Αγιος Βασίλης;
Τι κι
αν στις µέρες µας ο αριθµός των παιδιών που δεν πιστεύουν στον Αγιο Βασίλη έχει αυξηθεί κατακόρυφα… Ο Masaki Azuma από το Τόκιο σκέφτηκε, λίγο πριν πατήσει τα 70 του χρόνια, να ανοίξει µια ακαδηµία για Αγιοβασίληδες, µε σκοπό η κόκκινη, κλασική (και αµερικανική) φιγούρα των Εορτών να κερδίσει ξανά την αγάπη των παιδιών. «∆εν υπάρχουν πια πολλά παιδιά που να πιστεύουν στον Αϊ-Βασίλη. Γι’ αυτό και αποφάσισα να τον επαναφέρουµε δυναµικά στη µόδα!». Ο ιδιοκτήτης της σχολής έχει µέχρι στιγµής 88 µαθητές, οι οποίοι εκπαιδεύονται στο να δίνουν σοβαρές και αληθοφανείς απαντήσεις στις δύσκολες ερωτήσεις των µι-κρών παιδιών του τύπου «Το σπίτι µου δεν έχει καµινάδα, αλλά σύστηµα συναγερµού. Πώς γίνεται να έρθεις και να µου φέρεις τα δώρα;». Μία από τις υποχρεώσεις, µάλιστα, των µαθητών είναι να απαντούν µόνο όταν τους προσφωνούν µε το όνοµα του αγίου!φαινοµενα
12
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣΑποτελεί ίσως το
µεγαλύτερο µύθο της
σύγχρονης εποχής.
Ενα δαχτυλίδι µε
µυστικές, υποχθόνιες
δυνάµεις και
ένας
ήρωας-διαφορετικός από
τους συνηθισµένους-
µε µοναδική
αποστο-λή να το καταστρέψει
πριν πέσει σε λάθος
χέρι. Το λάθος χέρι
µπορεί υπό
συγκε-κριµένες συνθήκες
να είναι και το δικό
του. «Ο Αρχοντας
των ∆αχτυλιδιών»
εκτυλίσσεται σε έναν
κόσµο µε πολεµιστές,
µάγους και τέρατα,
ο οποίος γεννήθηκε
στη φαντασία ενός
και µόνο ανθρώπου,
του Τζον Ρόναλντ
Ρούελ Τόλκιν. Αλλά
σε αυτόν τον κόσµο
υπάρχει κάτι πολύ
περισσότερο από
απλή φαντασία.
Του Στέλιου Φωκά,
[email protected]
Μυστήρια
προσωπικοτητες
Γ
ια να
µπορέσει κάποιος να κα-τανοήσει το φανταστικό κόσµο του «Αρχοντα των ∆αχτυλιδιών» θα πρέπει πρώτα να εντρυφήσει στον πραγµατικό κόσµο που έζησε ο συγ-γραφέας του. Το βιογραφικό του σηµείω-µα αρχίζει πολύ απλά, πληκτικά θα έλεγε κανείς: «Τζον Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν (John Ronald Reuel Tolkien): Ενας Αγγλος συγ-γραφέας, ποιητής, φιλόλογος και καθηγη-τής πανεπιστηµίου, που δίδαξε φιλολογία και λογοτεχνία στο Κολέγιο Πέµπροουκ της Οξφόρδης και σε διάφορα κολέγια από το 1925 ως το 1959. Γεννήθηκε στις 3 Ια-νουαρίου 1892 στο Μπλουµφοντέιν της Νοτίου Αφρικής και πέθανε το 1973 στο Μπόρνµαουθ της Αγγλίας».Ως εδώ
πρόκειται για µια τυπική εισαγωγή του βιογραφικού ενός Βρετανού ακαδηµα-ϊκού. Στην προκειµένη περίπτωση όµως, αν παρασυρµένος από την ανιαρή εισαγωγή κάνεις το λάθος και δεν συνεχίσεις την ανάγνωση, τότε θα έχεις χάσει την ιστο-ρία της ζωής του µεγαλύτερου συγγραφέα έργων φαντασίας.Μερικές αράδες
πιο κάτω αρχίζει να αποκαλύπτεται ο «άλλος» Τόλκιν, που, όπως αναφέρεται, έγινε ευρέως γνωστός το 1954 όταν εκδόθηκε το βιβλίο του «Ο Αρχοντας των ∆αχτυλιδιών - Η συντρο-φιά του δαχτυλιδιού». Το βιβλίο αυτό ήταν ουσιαστικά το πρώτο µέρος ενός µεγαλει-ώδους έργου φαντασίας που για καθαρά πρακτικούς λόγους εκδόθηκε τελικά σε τρεις συνέχειες. Τα άλλα δύο ήταν «Ο άρ-χοντας των ∆αχτυλιδιών - Οι δυο πύργοι» που εκδόθηκε το 1954 και «Ο άρχοντας των ∆αχτυλιδιών - Η επιστροφή του βα-σιλιά», που εκδόθηκε έναν χρόνο µετά. Τα συγκεκριµένα βιβλία ήταν ουσιαστικά η συ-νέχεια ενός παλιότερου έργου του Τόλκιν, που είχε εκδοθεί το 1937 και είχε τον τίτλο «Χόµπιτ».Οι ιστορίες
των τεσσάρων βιβλίων δια-δραµατίζονται σε έναν φανταστικό κόσµο που επινόησε ο Τόλκιν και τον ονόµασε «Μέση Γη». Πρόκειται για ένα περιβάλλον που µοιάζει εκπληκτικά µε την αγγλική ύπαιθρο, έχει στοιχεία από τη Μεσαιωνι-κή Ευρώπη, µε τη διαφορά πως σε αυτόν κυρίαρχο στοιχείο αποτελεί η µαγεία. Επι-πλέον, εκτός από τους ανθρώπους υπάρ-χουν πολλά µυθικά πλάσµατα που διαδρα-µατίζουν διάφορους ρόλους, θετικούς και αρνητικούς. Ας ρίξουµε όµως µια πιο προ-σεκτική µατιά στη ζωή του Τόλκιν.Από τη Νότιο Αφρική
στην αγγλική ύπαιθρο
Ο Τζον
Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν, πρωτό-τοκος γιος του Αρθουρ Ρούελ Τόλκιν και της Μέιµπελ Τόλκιν, γεννήθηκε στις 3 Ια-νουαρίου 1892 στο Μπλουµφοντέιν της Νοτίου Αφρικής, όπου βρισκόταν η οικογέ-νεια, καθώς ο πατέρας ήταν υψηλόβαθµο στέλεχος µιας τοπικής τράπεζας. Το ζευγά-ρι παντρεύτηκε εκεί το 1891. Τρία χρόνια αργότερα, το 1894, γεννήθηκε το δεύτερο παιδί της οικογένειας, ο Χίλαρι.Σύντοµα οι
γονείς διαπίστωσαν πως το κλίµα της νότιας Αφρικής δεν ήταν το ιδανικότερο για να µεγαλώσουν εκεί τα παιδιά τους, γεγονός που είχε άµεσο αντίκτυπο στην υγεία τους. Ετσι το 1895 η Μέιµπελ επέστρεψε µε τους γιους της στην Αγγλία και εγκαταστάθηκε στο σπίτι της µητέρας της, σε ένα µικρό χωριό κο-ντά στο Μπέρµιγχαµ. Στη µετεγκατάσταση αυτή εν ολίγοις χρωστάει την ύπαρξή του το µετέπειτα συγγραφικό έργο του Τόλ-κιν. Η όχι και τόσο ευχάριστη εµπειρία των πρώτων χρόνων της ζωής του στη Νότιο Αφρική και οι ιδανικές συνθήκες της αγ-γλικής υπαίθρου έδωσαν στον Τόλκιν τηνΤζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν
Ο δικός του «Οδυσσέας»
ήταν ο Φρόντο
Μπάγκινς. Και το έπος
του ξεκινούσε µε
µια φράση αρκετά
απλή: «Μέσα σε µια
τρύπα στο χώµα ζούσε
ένα Χόµπιτ»…
Ο άρχοντας των µυθοπλασιών
φαινοµενα
14
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ αίσθηση πως µόλις είχε µετοικήσει από την Κόλαση στον Παράδεισο.Ο ίδιος
περιέγραψε την εµπειρία αυτή σε µια συνέντευξή του λίγο πριν πεθάνει: «Αν το πρώτο σου χριστουγεννιάτικο δέντρο ήταν ένας µαραµένος ευκάλυπτος και είχες συνηθίσει να ενοχλείσαι από τη ζέστη και την άµµο, τότε το να βρεθείς, πάνω στην ηλικία που η φαντασία αναπτύσσεται, σε ένα ήσυχο χωριό του Γουόργικσερ, νοµίζω γεννά µια ιδιαίτερη αγάπη για αυτό που µπορεί να ονοµαστεί κεντρική αγγλική εξο-χή, βασισµένη σε καλό νερό, πέτρες, φτε-λιές και µικρά, ήσυχα ρυάκια και φυσικά τον αγροτικό κόσµο γύρω σου...»Αυτό που
τόσο γλαφυρά περιέγραφε το 1971 ο Τόλκιν, ήταν ο παράδεισος των παιδικών του χρόνων µέσα στον οποίο τοποθέτησε τη δράση του Χόµπιτ και του Αρχοντα των ∆αχτυλιδιών: ένα πραγµατικά ειδυλλιακό τοπίο.Οµως, το
φανταστικό πόνηµά του είχε επιρροές και από τη Νότιο Αφρική, όπου έκανε τα πρώτα του βήµατα. Εκεί δέχθηκε ισχυρό τσίµπηµα από µια αφρικανική ταρα-ντούλα και γλίτωσε χάρις στην επέµβαση µιας νοσοκόµας η οποία ρούφηξε το δη-λητήριο της αράχνης από την πληγή. Πι-θανότατα αυτό ήταν και το γεγονός που αργότερα «γέννησε» τους χαρακτήρες των αραχνοειδών εχθρών όπως η Σέλοµπ και η Ουνγκόλιαντ.∆ηµιουργώντας
γλώσσες
Στον «Αρχοντα
των ∆αχτυλιδιών» συ-ναντάµε διάφορες διαλέκτους οι οποίες είναι δηµιούργηµα του Τόλκιν. Μάλιστα, πολλοί θαυµαστές του σήµερα έχουν µά-θει να τις µιλούν κανονικά, κάτι που εί-ναι εφικτό καθώς πρόκειται για σχεδόν ολοκληρωµένες γλώσσες. Πώς απέκτησε όµως αυτή την ικανότητα ο Βρετανός δη-µιουργός;Το 1904 ο
Τόλκιν ήταν πλέον 12 χρόνων και ήξερε ήδη να µιλά και να γράφει λατι-νικά, γλώσσα που του είχε διδάξει η µητέ-ρα του από την ηλικία των 4 ετών, καθώς αντιλήφθηκε ότι ο γιος της είχε έφεση στην εκµάθηση ξένων γλωσσών. Εκείνη τη χρο-νιά η µητέρα του πέθανε και την προστασία εκείνου και του αδερφού του ανέλαβε ο ιερέας της τοπικής καθολικής εκκλησίας, Φράνσις Μόργκαν, ο οποίος στέγασε τα δυο παιδιά στο ίδρυµα της ενορίας.Οταν ήρθε
η ώρα να σπουδάσει τον έστειλαν στη Σχολή «Βασιλεύς Εδουάρ-δος» στο Μπέρµιγχαµ, όπου διδάχθηκε αγγλοσαξονικά (η αρχαία αγγλική γλώσσα που οµιλείτο σε περιοχές της σηµερινής Αγγλίας και της νότιας Σκοτίας από τον 5ο ως τον 12ο αιώνα, όχι και τόσο αρχαία για τα δικά µας δεδοµένα). Αµέσως µετά σπούδασε αγγλική φιλολογία στο κολέγιο του Εξετερ στην Οξφόρδη. Εκεί έστρεψε το ενδιαφέρον του στη µελέτη των γλωσ-σών και της ιστορίας τους, αντικείµενο στο οποίο σηµείωσε εξαιρετικές επιδόσεις. Με-λέτησε αρχαία ελληνικά, αρχαία ουαλικά και φινλανδικά και στη συνέχεια αποπει-ράθηκε και τελικά πέτυχε να δηµιουργή-σει περισσότερες από δέκα νέες γλώσσες! Είναι αυτές οι γλώσσες µε τις οποίες αρ-γότερα θα µιλούν οι λαοί της Μέσης Γης, τα ξωτικά, οι νάνοι και τα Χόµπιτς.Η επίδραση
του πολέµου
Στα 24
του παντρεύεται την αγαπηµένη του Ιντιθ Μπρατ µε την οποία ήτανερω-Η πίεση αυτή και
παράλληλα ο µεγάλος
σεβασµός που είχε
αναπτύξει για τον απλό
στρατιώτη
αποτυπώνο-νται ανάγλυφα στον
«Αρχοντα των
δαχτυλι-διών», όπου τα απλοϊκά
Χόµπιτς επιδεικνύουν
πρωτόγνωρο θάρρος
και δύναµη
Ο Τόλκιν µε τη χαρακτηριστική του πίπα.τευµένος από τα 16 του. Την ευτυχία του ζευγαριού ήρθαν να συµπληρώσουν λίγο αργότερα τέσσερα βλαστάρια. ∆ηµιουργεί-ται µια αγαπηµένη οικογένεια η οποία θα αποτελέσει επίσης έµπνευση για τον «Αρ-χοντα των ∆αχτυλιδιών», καθώς, κατά µια εκδοχή, η Ιντιθ είναι το πανέµορφο ξωτικό Λούθιεν που ερωτεύεται το θνητό Μπέρεν, ο οποίος φυσικά είναι ο ίδιος ο Τόλκιν.
Ο Α' Παγκόσµιος
Πόλεµος όµως έµελ-λε να διακόψει την οικογενειακή γαλήνη, καθώς ο Τόλκιν κατατάσσεται στους Τυφε-κιοφόρους του Λάνκασαϊρ ως αξιωµατικός και παίρνει µέρος στη Μάχη του Σοµ (1 Ιουλίου - 18 Νοεµβρίου 1916). Πρόκειται για µια από τις πιο ολέθριες µάχες του Α’ Παγκοσµίου Πολέµου και µια από τις πιο αιµατηρές µάχες στην ιστορία της ανθρω-πότητας, καθώς είχε περισσότερο από ένα εκατοµµύριο θύµατα. Οι συµµαχικές δυ-νάµεις προσπάθησαν να περάσουν µέσα από το γερµανικό µέτωπο κατά µήκος µιας εκτάσεως 40 χλµ. βόρεια και νότια του ποταµού Σοµ στη βόρεια Γαλλία, προκειµένου να δηµιουργήσουν αντιπερισπασµό αποσπώντας τις γερµανικές δυνά-µεις από τη µάχη του Βερντέν που µαι-νόταν βορειότερα. Στο τέλος της µάχης, οι απώλειες στον Σοµ ήταν µεγαλύτερες εκείνων του Βερντέν.Η (τότε)
Βρετανική Κοινοπολιτεία «µέτρη-σε» πάνω από 416.000 νεκρούς στρατιώ-τες, ανάµεσά τους δύο από τους τρεις κα-λύτερους φίλους του Τόλκιν, γεγονός που τον συγκλόνισε βαθιά και του δηµιούργησε µεγάλη ψυχολογική πίεση. Η πίεση αυτή και παράλληλα ο µεγάλος σεβασµός που είχε αναπτύξει για τον απλό στρατιώτηπροσωπικοτητες
Σιλµαρίλλιον
Ο Τόλκιν
δεν αρκέστηκε µόνο στη δηµιουργία του φανταστικού κόσµου του «Αρχοντα των ∆αχτυ-λιδιών».Ηθελε να εξηγήσει στους αναγνώστες του και το πώς αυ-τός προέκυψε. Ετσι στα τελευταία χρόνια της ζωής του άρχισε να γράφει ένα ακόµα βιβλίο, το «Σιλ-µαρίλλιον». Το έργο περιγράφει τη δηµιουργία της Eä, του Σύµπαντος µέσα στο οποίο διαδραµατίζεται η ιστορία του Χόµπιτ και του Αρχοντα των ∆αχτυλιδιών. Αποτελείται από πέντε ενότητες στις οποίες αναλύ-εται ολόκληρη η µυθολογία στην οποία βασίζεται το έργο και οι χα-ρακτήρες του, ενώ περιλαµβάνει και χάρτες. Το συγκεκριµένο έργο το δούλευε και το αναθεωρούσε συνεχώς µέχρι το θάνατό του το 1971. Τελικά εκδόθηκε το 1977 από το γιο του Κρίστοφερ. Το Rivendell, o τόπος κατοικίας των ξωτικών στη Μέση Γη που έπλασε ο Τόλκιν.φαινομενα
16
eλευθεροσ tυποσ αποτυπώνονται ανάγλυφα στον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών», όπου τα απλοϊκά Χό-μπιτς επιδεικνύουν πρωτόγνωρο θάρρος και δύναμη. Την ίδια χρονιά, όντας ακόμα στο μέτωπο, προσβλήθηκε από τον «πυρε-τό των χαρακωμάτων» και επέστρεψε ανα-γκαστικά στην Αγγλία, όπου προσπάθησε να αναρρώσει όχι μόνο από τα σωματικά αλλά και από τα ψυχολογικά τραύματα που του είχε αφήσει ο πόλεμος.Η γέννηση της
αγγλικής μυθολογίας
Ο πόλεμος
τελειώνει και ο Τόλκιν αρχί-ζει και πάλι να εργάζεται, αυτή τη φορά για τη σύνταξη του Νέου Λεξικού της Αγγλικής(New English Dictionary). Το 1920 διορί-ζεται λέκτορας της Αγγλικής στο Πανεπι-στήμιο του Λιντς και το 1924 γίνεται καθη-γητής. Παράλληλα, στον ελεύθερο χρόνο του σκαρώνει ιστορίες για τα παιδιά του, ανάμεσα στις οποίες είναι και εκείνες που θα αποτελέσουν τη μαγιά για το επικών διαστάσεων έργο του. Η πιο διάσημη από τις ιστορίες που δημιούργησε για τα παι-διά του είναι το... Χόμπιτ (ναι, ξεκίνησε ως παιδικό παραμύθι) που εκδόθηκε το 1937 και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Ο εκδότης του, Στάνλεϊ Ανγουιν, ενθουσιασμένος από την απήχηση του έργου, ζήτησε από τον Τόλκιν να γράψει μια συνέχεια της ιστο-ρίας. Εκείνος άλλο που δεν ήθελε. Στόχος του Τόλκιν, όπως ο ίδιος έγραψε αργότερα, ήταν να διαμορφώσει μια μυθολογία που θα ήταν επικεντρωμένη στη βορειοδυτική Ευρώπη και όχι στη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου επικρατούσε η ελληνική και η ρωμα-ϊκή μυθολογία. Ηθελε δηλαδή μια μυθολο-γία που να αφορά κυρίως τις καταβολές της χώρας του. Επειδή λοιπόν αυτή δεν υπήρχε, έπρεπε να την επινοήσει και να την καταγράψει. Προκειμένου να συνθέσει την -όπως την αποκαλούσε- «μυθοποιία» του, άντλησε στοιχεία τόσο από τις δικές του εμπειρίες κατά την εποχή που έζησε
Η όχι και τόσο ευχάριστη
εμπειρία των πρώτων
χρόνων της ζωής του
στη Νότιο Αφρική και οι
ιδανικές συνθήκες της
αγγλικής υπαίθρου
έδω-σαν στον Τόλκιν την
αίσθηση πως μόλις είχε
μετοικήσει από την
Κόλαση στον Παράδεισο
προσωπικοτητες
όσο και από τις αγαπηµένες του ιστορίες από την εποχή του βασιλιά Αρθούρου, τον αρχαίο κόσµο, από τις µυθολογίες των βο-ρείων λαών της Σκανδιναβίας (ο µύθος του Μπέογουλφ) και της Γερµανίας και λιγό-τερο -αλλά ξεκάθαρα- από τις νοτιότερες µυθολογίες όπως η δική µας.Κάπως έτσι
έπλασε τη δική του «Οδύσ-σεια». Ο δικός του «Οδυσσέας» ήταν ο Φρόντο Μπάγκινς. Και το έπος δεν ξε-κινούσε µε τη φράση «ἄνδρα µοι ἔννε-πε, µοῦσα, πολύτροπον, ὃς µάλα πολλὰ/ πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν· (Τον άντρα τον πολυµήχανο τρα-γούδησε, Μούσα/που πολύ περιπλανήθη-κε, όταν πήρε την ιερή πόλη της Τροίας)» αλλά µε µια πιο απλή: «Μέσα σε µια τρύπα στο χώµα ζούσε ένα Χόµπιτ».Κι αν είναι... ροκ
(και µέταλ) µην
τον φοβάσαι
Τα έργα
του Τόλκιν αποτέλεσαν πηγή έµπνευσης για ζωγράφους, σκηνο-θέτες και συγγραφείς. Σηµαντικότατη ήταν η επιρροή του και στο µουσικό στερέωµα όπου διάσηµα συγκροτή-µατα, κυρίως ροκ και χέβι µέταλ, ηχο-γράφησαν ολόκληρους δίσκους βα-σισµένους στα έργα και τη µυθοποιία του Βρετανού συγγραφέα. Σε αυτούς συµπεριλαµβάνονται οι δίσκοι «The Battle of Evermore», «Misty Mountain Hop», «Ramble On» και «Stairway to Heaven» των Led Zeppelin, ο δί-σκος Nightfall in Middle Earth των Blind Guardian και το Endgame των Megadeth.Η γεωγραφία της Μέσης Γης µας παρουσιάζει τον τόπο όπου εκτυλίσσονται τα γεγο-νότα στις ιστορίες του Τόλκιν.
φαινοµενα
18
EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΓΛ ΩΣΣΕΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ!
Μηνάς
Τσουλής
«Ε
να αναπάντεχο
ταξί-δι» πρόκειται να ξεκινήσει σε λίγες ηµέρες στις κινηµατο-γραφικές αίθουσες, µε την προβολή της ταινίας «Χόµπιτ». Συνοδοιπόροι σε αυτό το ταξίδι θα είναι οι εκατοµµύρια ανά τον κόσµο φίλοι του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, ενός σπουδαίου Αγγλου συγγραφέα που µε τα έργα του ταξιδεύει εδώ και αρκετές δεκα-ετίες τους θαυµαστές του στο φανταστικό κόσµο της Μέσης Γης.
Γιατί ο Τόλκιν αποφάσισε να δηµιουργήσει για τις ανάγκες του έργου του µια νέα γλώσσα από το µηδέν;Κατ’ αρχάς,
οι σκευαστές γλώσσες που συναντάµε στο συνολικό έργο του καθηγητή Τόλκιν δεν είναι µία αλλά δε-κατέσσερις, άλλες περισσότερο και άλλες λιγότερο ολοκληρωµένες. Αλλά η ουσι-αστική µοναδικότητα βρίσκεται στο ότι ο συγγραφέας δεν δηµιούργησε τις γλώσ-σες για να συνοδεύσουν το µύθο, αλλά το µύθο για να πλαισιώσει τις γλώσσες που ήδη είχε κατασκευάσει.Πράγµατι, ο
Tolkien ξεκίνησε να δη-µιουργεί γλώσσες ως χόµπι από παιδική ηλικία. Οταν κάποτε, και άσχετα µε την προαναφερθείσα ενασχόληση, συνέλαβε την ιδέα του ξωτικού, η πρώτη του ανα-ζήτηση αφορούσε στο τι είδους γλώσσα θα µπορούσε να χρησιµοποιεί ένα τέτοιο πλάσµα. Οι µετέπειτα προβληµατισµοί του συνέθεσαν εν τέλει τη µυθολογία που όλοι αγαπήσαµε. Το δε κοµµάτι αυ-τού του έργου µε το όνοµα «Ο Αρχοντας των ∆αχτυλιδιών» ανήλθε στο δεύτερο πιο πολυδιαβασµένο βιβλίο όλων των εποχών µετά τη Βίβλο.συνεντευξη
ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΓΛ ΩΣΣΕΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ!
συνεντευξη
Από ποιες άλλες γλώσσες άντλησε στοιχεία για να κατασκευ-άσει τη γλώσσα των ξωτικών;
Ο ίδιος
ο δηµιουργός της Quenya (η «καθαρεύουσα» των ξωτικών) δήλωσε πως η γλώσσα του βασίστηκε στα λα-τινικά, στα ελληνικά και τα φινλανδικά. Οι πρώτες µορφές της γλώσσας ήταν σαφέστερα πιο επηρεασµένες από τα φινλανδικά, ενώ στη συνέχεια παρατη-ρείται περισσότερο η επιρροή των λατι-νικών. Ο Τόλκιν άλλωστε δήλωσε πως η Quenya είναι «βασισµένη στα λατινικά µε δύο συστατικά που προσφέρουν φωνο-αισθητική ευχαρίστηση: τα φινλανδικά και τα ελληνικά».Η δε Sindarin,
η «καθοµιλουµένη», είναι πρωταρχικά επηρεασµένη από την Quenya, αλλά σε υπαρκτούς όρους χρω-µατίζεται από τις κελτικές γλώσσες, τα παλαιά αγγλικά, τα παλαιά νορβηγικά και τα ουαλικά.Εξυπηρετεί αυτή η γλώσσα συ-γκεκριµένες συγγραφικές ή λογοτε-χνικές ανάγκες; Πώς αυτές αποτυ-πώνονται στα έργα του Τόλκιν;
Κατά το
φιλόσοφο Martin Heidegger, «η γλώσσα είναι η κατοικία του Υπάρχειν». Είναι το πρώτιστα και άµεσα εµφανές πο-λιτισµικό στοιχείο του κάθε λαού και η ηχώ του στην παγκόσµια κοινότητα. Τί-ποτα δεν αναδεικνύει έναν πολιτισµό πιο λαµπρά από τη γλώσσα του. Είναι επόµε-νο, λοιπόν, µια ευγενής γλώσσα, καθαρή, εύηχη, µελωδική και καλοσχηµατισµένη, όπως η Quenya, να έχει µόνο όµορφα πράγµατα να πει για τους χρήστες της.Ο φανταστικός κόσµος της
Μέσης Γης χαρακτηρίζεται από
µια µοναδική ποικιλοµορφία
όντων και σκηνών, απόδειξη
της ανεπτυγµένης φαντασίας του
Τόλκιν. Κατοικείται από διάφορες
φυλές και πλάσµατα, κρύβει
θησαυρούς και µυστήρια,
σε κάθε γωνιά της παραµονεύουν
µία έκπληξη, ένας γρίφος, µία
συνάντηση µε κάποιον άγνωστο
που τελικά παίζει καθοριστικό ρόλο
στην εξέλιξη του µύθου.
Πέρα από τις λογοτεχνικές
ανάγκες του Τόλκιν, τα έργα του
εξυπηρετούν µια βαθιά επιθυµία
του ίδιου, η οποία πηγάζει από
την αγάπη του για τις γλώσσες.
Σ’ αυτή τη λιγότερο γνωστή πτυχή
που αφορά στα έργα του Τόλκιν
µάς «µυεί» ο κ. Μηνάς Τσουλής,
µελετητής και συγγραφέας του
Λεξικού της Quenya, της
Γλώσσας των Υψηλών Ξωτικών.
Του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου,
[email protected]
φαινοµενα
