คู่มือการใช้โปรแกรม Arcview 3.3
ส าหรับงานด้านป้องกันรักษาป่า
จัดท าโดย
วาสนา ทะนิวทอง
สารบัญ หน้า แนะน าโปรแกรมเบื้องต้น 2 - การเรียกใช้โปรแกรมสารสนเทศภูมิศาสตร์ - ส่วนประกอบของโปรแกรม (Interface) - การก าหนด Properties - การก าหนด Extension เพิ่มเติม - ตารางข้อมูลอรรถาธิบาย(Table) การเรียกดูชั้นข้อมูลและการน าเข้าข้อมูลตาราง 37 - การเรียกดูชั้นข้อมูล - การน าเข้าข้อมูลตาราง การสร้างชั้นข้อมูล 65 - การสร้างชั้นข้อมูล - การขึ้นรูปแปลงจากข้อมูลตาราง การแก้ไขข้อมูล 54 - เริ่มต้นการแก้ไขข้อมูล - เครื่องมือช่วยในการแก้ไขข้อมูล - การจัดการข้อมูล - โครงสร้างของตารางข้อมูล - การเพิ่ม / แก้ไขข้อมูลให้กับตาราง - เครื่องมือช่วยเหลือในการจัดการตาราง การออกแบบและการสร้างแผนที่ (Layout) 68 - กระบวนการและขั้นตอนในการออกแบบแผนที่ - การตั้งค่าการแสดงผลของกริด (Graticules and Grid) - เมนูค าสั่งในการท างานกับ Layout
- ปุ่มควบคุมและปุ่มเครื่องมือในการออกแบบ Layout - การส่ง Layout ออกไปเพื่อใช้งานในรูปแบบอื่นๆ
แนะน าโปรแกรมเบื้องต้น
1. การเรียกใช้โปรแกรมระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
เมื่อผู้ใช้เรียกใช้โปรแกรม ArcView ซึ่งสามารถเปิดได้ 2 วิธีคือ เปิดจาก Start Menu Program หรือเปิดจากไอคอน บนหน้าจอ Desktop ซึ่งเมื่อเรียกใช้งานโปรแกรมจะปรากฏ หน้าจอดังรูป
ผู้ใช้สามารถเลือกรูปแบบการท างานกับ ArcView ได้ 3 รูปแบบ ดังนี้ • with a new View
• As a blank project • Open an existing project
ข้อสังเกต with a new View คือการเริ่มต้นการท างานด้วย View ใหม่ ซึ่งเป็น View ที่ว่างเปล่า ยังไม่มีการเรียกใช้ข้อมูลใดๆ ซึ่งการเรียกใช้ค าสั่ง with a new View นั้น มีวัตถุประสงค์ส าหรับผู้ที่ต้องการเข้าสู่หน้าจอของการเรียกดูข้อมูล Graphic ทันที
2. ส่วนประกอบของโปรแกรม Arcview
2.1 ส่วนประกอบของไฟล์ Project เมื่อเปิดโปรแกรมด้วยการ สร้าง Project ใหม่หรือ Project ที่มีอยู่แล้ว จะปรากฏ Project window ในหน้าต่างของ Arcview
Project window จะประกอบไปด้วยส่วนต่าง ๆ ดังรูปที่ 1
- View window สามารถแสดงข้อมูลเชิงต าแหน่ง ( spatial data) ทั้งในรูปแบบข้อมูล เชิงเส้นคือ จุด เส้น และรูปปิด และข้อมูลเชิงภาพคือ รูปภาพ ภาพถ่าย ภาพถ่าย ดาวเทียม เป็นต้น สามารถสร้าง view window ได้มากกว่าหนึ่ง view และ copy ข้อมูลหรือ Theme ระหว่าง view ได้
- Table window จะเก็บคุณลักษณะของข้อมูล และฐานข้อมูล (Database) ของ Theme โดยสามารถเพิ่ม-ลดฐานข้อมูลของ Theme ได้ - Chart window แสดงข้อมูลในรูปของแผนภูมิชนิดต่าง ๆ เช่นแผนภูมิแท่ง แผนภูมิ วงกลมโดยการดึงเอาข้อมูลที่ต้องการน าเสนอจากฐานข้อมูลที่มีอยุ่ - Layout window ใช้ในการจัดวางข้อมูล ตาราง แผนภูมิ หรือสิ่งที่ต้องการน าเสนอ เพื่อการพิมพ์แผนที่ ซึ่งสามารถจัดวางได้ทั้งแบบ automatic และจัดวางด้วยตนเอง - Script window เป็นช่องทางในการเชียนค าสั่ง เครื่องมือ เพิ่มเติมให้กับโปรแกรม เพื่อตอบสนองการใช้งานเฉพาะด้าน ที่โปรแกรมไม่ได้เขียนไว้ให้ครอบคลุม โดยใช้ ภาษา Avenue ในการสื่อสาร (มีโครงสร้างใกล้เคียงภาษา Visual Basic)
2.2ส่วนแสดงผลข้อมูล (View)
จากโครงสร้างของ Arc View นั้น การท างานกับ Arc View โดยเฉพาะส่วนส าคัญที่ ผู้ใช้ ต้องใช้งานมากที่สุด คือ ส่วนแสดงผลข้อมูลเชิงพื้นที่ หรือ View ซึ่งในส่วนแสดง Project เมื่อผู้ใช้เปิดหน้าจอ View ขึ้นมา จะพบกับส่วนประกอบต่างๆ ที่ส าคัญของหน้าจอ View ซึ่งจะ ประกอบด้วยส่วนประกอบหลักๆ 3 ส่วน คือ
• เมนูและปุ่มค าสั่ง (Menu and Button) • ส่วนแสดงผลข้อมูล Graphic
• ส่วนแสดงสัญลักษณ์ (Table of Content :TOC)
รูปแสดงส่วนประกอบของส่วนแสดงผลข้อมูลเชิงพื้นที่ (View)
เมนูและปุ่มค าสั่งในการท างานกับ View
โดย ArcView มีเครื่องมือในรูปแบบต่างๆ ซึ่งสามารถแบ่งตามรูปแบบการใช้งานได้ 3 รูปแบบหลักๆ คือ
1. เมนู (Menu) คือแถบค าสั่ง ซึ่งอยู่ด้านบนสุดของหน้าจอ เช่น File, Edit, View และ Theme ฯลฯ ซึ่งในเมนู จะประกอบด้วยค าสั่งต่างๆ เพื่อสนับสนุนการท างานกับชื่อค าสั่ง เช่น แถบค าสั่ง View ก็จะประกอบด้วยค าสั่งที่ผู้ใช้ สามารถสั่งให้โปรแกรมท างานกับ View ใน รูปแบบต่างๆ ได้ เช่น Add Theme ซึ่งเป็นค าสั่งในการเพิ่มชั้นข้อมูล (Themes) เช่น ถนน ทาง น้ า หรือขอบเขตการปกครองเข้ามาแสดงในพื้นที่แสดงผลของ View เป็นต้น
เมนู File คือเมนูที่ท าหน้าที่เกี่ยวข้องกับการท างานของไฟล์ Project (เช่นเดียวกับเมนูไฟล์ของโปรแกรมทั่วๆ ไป) ซึ่งประกอบด้วย ค าสั่งต่างๆ ดังต่อไปนี้ Close : ใช้ในการสั่งให้โปรแกรมท าการปิดการท างาน เฉพาะของส่วนที่ก าลังใช้งานอยู่ (Active) ซึ่งขึ้นอยู่กับ ว่าผู้ใช้ก าลังท างานอยู่กับอะไร เช่น View หรือ Table เป็นต้น Close All : ใช้ในการสั่งให้โปรแกรมท าการปิดการ ท างานของทุกส่วนที่ผู้ใช้เปิดขึ้นมาท างาน
Set Working Directory : ใช้ในการก าหนดไดเรคทอรี่ ที่ผู้ใช้ต้องการให้ ArcView ท าการบันทึก หรือแก้ไขการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่เกิดขึ้น เช่น การ Save as ชั้นข้อมูลหรือ Shape file ซึ่ง ArcView จะเรียกไปยังไดเรคทอรี่ที่ก าหนดขึ้นโดย อัตโนมัติ
Save Project : ใช้ในการสั่งให้ ArcView บันทึกการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในProject ที่ ผู้ใช้ก าลังท างานอยู่
Save Project As… : ใช้ในการสั่งให้ ArcView บันทึกการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นใน Project ในชื่ออื่น หรือท าการบันทึกไว้ในไดร์ฟ หรือโฟลเดอร์อื่น Extensions… : ใช้ส าหรับเรียกใช้ Extensions ซึ่งหมายถึงโปรแกรมหรือฟังก์ชันพิเศษ ที่นอกเหนือไปจากความสามารถพื้นฐานของ ArcView เช่น 3D, NetworkAnalysis, Spatial Analysis หรือการเรียกดูไฟล์ประเภทอื่นๆ เช่น ภาพถ่ายดาวเทียม ซึ่งโปรแกรม ArcView พื้นฐานไม่สามารถรองรับการท างานดังกล่าวได้จึงต้องมีการเปิดใช้ xtensions เพื่อเพิ่มเติมความสามารถดังกล่าว อย่างไรก็ตามExtensions นั้นอาจมีที่มาที่แตกต่าง กันไป เช่นอาจเป็นโปรแกรมหรือฟังก์ชันพิเศษที่โปรแกรมเมอร์ หรือผู้ใช้ที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญเขียนขึ้น ซึ่งอาจมีการแจกจ่ายให้ใช้ฟรีบนอินเตอร์เน็ต หรืออาจหน่าย โดยบริษัทผู้เป็นเจ้าของซอฟต์แวร์ ที่อาจต้องเสียเงินซื้อมาติดตั้งก็ได้ ในการใช้งานผู้ใช้ เพียงใช้เมาส์คลิก ณ ช่องสี่เหลี่ยมหน้าชื่อ Extensions ที่ต้องการ แล้วคลิกปุ่ม OK ก็จะ เป็นการเรียกใช้ Extensionsนั้นๆ ทันที ซึ่งอาจปรากฏในรูปของเมนู หรือปุ่มควบคุม ขึ้นอยู่กับการฟังก์ชันการท างาน
รูปแสดงหน้าต่างส าหรับให้ผู้ใช้เลือกใช้ Extensions Print : ใช้ส าหรับการสั่งให้โปรแกรมพิมพ์หน้าจอ View ที่ก าลังแสดงผลอยู่ Print Setup… : ใช้ส าหรับการปรับแต่งเครื่องพิมพ์ เช่น การเลือกเครื่องพิมพ์เลือก ประเภทของกระดาษ เลือกคุณภาพของงานพิมพ์ เป็นต้น Export… : ใช้ส าหรับการสั่งให้โปรแกรมส่งออกข้อมูลที่ก าลังท างานอยู่ ขึ้นอยู่กับว่า ผู้ใช้ก าลังท างานกับอะไร เช่น ท างานกับ View ก็จะเป็นการส่งออกรูปภาพ ดังรูป การส่งออกข้อมูลรูปภาพจาก View หากผู้ใช้ท างานกับตารางข้อมูล (Table) จะเป็นการส่งออกข้อมูลในรูปของ ฐานข้อมูล หรือ Text File
การส่งออกข้อมูลตาราง
Manage Data Sources… : ใช้ในการท างานกับชั้นข้อมูลในลักษณะเดียวกันกับMy Computer หรือ Windows Explorer ซึ่งอนุญาตให้ผู้ใช้สามารถ ท าส าเนา(Copy) เปลี่ยน ชื่อ (Rename) และลบ (Delete) ชั้นข้อมูลนั้นๆ ได้
เมนู Edit
การท างานในเมนู Edit หรือเมนูแก้ไขในการท างานกับ View นั้น จะประกอบด้วยค าสั่งต่างๆ เพื่อใช้ในการท างานกับ Theme ที่แสดงผลอยู่ใน View เช่น การคัดลอก การตัด การลบ การวาง การเลือกทั้งหมด เป็นต้น
Cut Themes : ใช้ในการตัด Themes ขึ้นไปไว้บนClip Board เพื่อรอให้ผู้ใช้ท าการวาง (Paste) ลงบนจอ View ใด View ใดหนึ่ง ซี่งหลังจากที่ผู้ใช้วางลงบนView ใด View หนึ่ง แล้ว Themes ซึ่งอยู่ใ น View ต้นทาง ก็จะถูกลบทิ้งไป
Copy Themes : ใช้ในการสร้างส าเนา Themes ขึ้นไปไว้ บน Clip Board เพื่อรอให้ผู้ใช้ท าการวาง (Paste) ลงบนจอ View ใด View ใดหนึ่ง
Delete Themes : ใช้ในการลบ Themes ออกจากการแสดงผลในหน้าจอ View
Paste : ใช้ในการวางส าเนา Themes ที่ผู้ใช้ได้สร้างส าเนาหรือตัด Themes (Copy/Cut Themes) ไว้บน Clip Board ลงบนจอ View ใด View ใดหนึ่ง
Select All Graphics : ใช้ในการสั่งให้ ArcView เลือก Graphics ทั้งหมดที่แสดง อยู่บนจอ View เช่น Text หรือ Label (ไม่ได้หมายถึงการเลือกชั้นข้อมูล เช่น จุด เส้น หรือพื้นที่ รูปปิด)
เมนู View
การท างานในเมนู View นั้น จะประกอบด้วยค าสั่งต่างๆ เพื่อ ใช้ในการท างานกับ View ที่ก าลังแสดงผลอยู่ ซึ่งส่วนใหญ่แล้ว เป็นค าสั่งเกี่ยวกับการก าหนดการแสดงผลของ Theme ใน View นั้นๆ เช่น การเพิ่ม Theme การสั่งเปิด/ปิด Theme การสั่งให้แสดงค่าของข้อมูลจากตารางข้อมูลลงบนจอ View เป็นต้น
Properties : คือค าสั่งเกี่ยวกับการก าหนดคุณสมบัติของ การแสดงผลบนหน้าจอ View เช่น การก าหนดชื่อView การก าหนด Map Units หรือหน่วยที่ใช้วัดบนหน้าจอ View และ Distance Units หรือการก าหนดหน่วยที่ใช้ในการวัด ระยะทางบนหน้าจอ รวมถึงการก าหนดคุณสมบัติอื่นๆ เช่น
การก าหนด Projection (ระบบการแสดงผล) การก าหนด Background Color (การเลือกสีที่เป็น ฉากหลัง) การก าหนดพื้นที่ส าหรับแสดงผล (Area of Interest...)
Add Theme : คือค าสั่งที่ใช้ในการเพิ่มชั้นข้อมูลเข้ามาแสดงผลใน View ซึ่งได้อธิบาย ไว้แล้วในหัวข้อก่อนหน้านี้
Add Event Theme… : ใช้ในการน าเข้าข้อมูลเชิงต าแหน่งซึ่งมีค่าของพิกัดต าแหน่ง ที่ตั้ง ที่ผู้ใช้ท าการส ารวจและบันทึกค่าพิกัดไว้ ในรูปของค่าในแนวแกน X และ Y ซี่งจะ สามารถท างานได้ก็ต่อเมื่อผู้ใช้เพิ่ม (Add) ตารางฐานข้อมูลค่าพิกัด X,Y เข้ามาใน Project เท่านั้น
New Theme : คือการสร้างชั้นข้อมูลใหม่
Theme On : คือการเปิดการแสดงผลของชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่ (ชั้นข้อมูลที่ ก าลัง Active จะมีลักษณะนูนขึ้น) ซึ่ง Theme ที่เปิดการแสดงผลอยู่ในมีเครื่องหมาย
Theme Off : คือการปิดการแสดงผลของชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่ ซึ่ง Theme ที่ปิด การแสดงผลอยู่ในมีเครื่องหมาย
Lay out : ใช้ในการออกแบบแผนที่ ซึ่งจะได้น าเสนอรายละเอียดของการออกแบบ แผนที่ไว้ในส่วนของบทที่ 6 การออกแบบและสร้างแผนที่ (Lay out)
TOC Style... : คือการปรับแต่งส่วนแสดงผลสัญลักษณ์ หรือ Table of Content นั่นเอง เมื่อผู้ใช้คลิกเลือกค าสั่งดังกล่าว จะพบกับหน้าต่างดังรูป ซึ่งผู้ใช้สามารถเลือก รูปแบบของการแสดงผลของสัญลักษณ์ได้ หรือสัญลักษณ์ของ Theme ได้ทั้งรูปแบบ ขนาด ประเภทของตัวอักษร และขนาดของตัวอักษร หลังจากเลือกรูปแบบที่ต้องการ แล้ว ให้ผู้ใช้คลิกที่ปุ่ม Apply เพื่อสั่งให้เปลี่ยนรูปแบบตามที่ผู้ใช้ก าหนด
Full Extent : คือค าสั่งให้ View ท าการย่อ หรือขยายหน้าจอการน าเสนอให้สามารถ มองเห็นชั้นข้อมูลทั้งหมดที่ผู้ใช้เรียกมาแสดงผลได้
Zoom In : ใช้ในการขยาย View ให้มีขนาดใหญ่ขึ้น
Zoom Out : ใช้ในการย่อ View ให้มีขนาดเล็กลง
Zoom To Themes : ใช้ในการสั่งให้ View ท าการย่อ หรือขยายหน้าจอ ให้สามารถ เห็นถึงภาพทั้งหมด Theme ที่ก าลัง Active อยู่ View ให้มีขนาดใหญ่ขึ้น
Zoom To Selected : ใช้ในการสั่งให้ View ท าการย่อ หรือขยายหน้าจอ ให้Record ของชั้นข้อมูลที่ก าลังถูกเลือก (Selected) มาปรากฏอยู่ตรงจุดกึ่งกลางของหน้าจอ View
Zoom Previous : คือการสั่ง View ท าการย่อ หรือขยายหน้าจอ ให้กลับไปยังระยะ การแสดงผลในครั้งก่อนหน้าที่ผู้ใช้จะท าการย่อ หรือขยายหน้าจอ Find : ใช้ในการค้นหาข้อมูล ซึ่งจะเป็นการค้นหาตาม Attribute ในตารางข้อมูลของ ชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่เท่านั้น เช่น การค้นหาชื่อสถานที่ การค้นหาต าบล หรือ หมู่บ้าน เป็นต้น ซึ่งการค้นหาในลักษณะดังกล่าว จะเป็นการค้นหาตามค าค้น ซึ่งอาจ เป็นทั้งหมด หรือบางส่วนของข้อมูลก็ได้ โดยพิมพ์ข้อความที่ต้องการลงในช่องว่าง สี่เหลี่ยมในหน้าต่างค้นหาข้อมูล ดังรูป เมนู Theme
Properties… : ใช้ในการก าหนดคุณสมบัติของชั้นข้อมูล (Theme) เช่น การเปลี่ยนชื่อ Theme การก าหนดการแสดงผล การเชื่อมโยงกับรูปภาพ (Hot Link)การแสดงข้อความ จากข้อมูลในตารางของ Theme ลงบน View เป็นต้น
รูปแสดงหน้าจอในการก าหนดคุณสมบัติการแสดงผลของ Theme
Start Editing : ใช้การแก้ไขชั้นข้อมูล (ใช้ได้กับชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่) คือท าให้ Theme อยู่ในสถานะพร้อมรับการแก้ไข (จะมีเส้นประล้อมรอบเครื่องหมายถูก)
ส าหรับค าสั่ง Save Edits และ Save Edits As นั้น จะ Active ก็ต่อเมื่อผู้ใช้ ใช้ค าสั่ง Starting Editing เท่านั้น ซึ่งเป็นค าสั่งที่ใช้ส าหรับบันทึกการแก้ไขเปลี่ยนแปลงที่ผู้ใช้ท ากับชั้น ข้อมูลนั้นๆ
Convert to Shape file : ใช้ในการสร้างชั้นข้อมูลขึ้นมาใหม่ และท าการบันทึก (Save) จากชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่ ซึ่งข้อมูลใหม่ที่จะถูกสร้างขึ้นนั้น ขึ้นอยู่กับเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
1. สร้างชั้นข้อมูลใหม่ ในลักษณะการท าส าเนาชั้นข้อมูลขึ้นมา จากข้อมูลเดิมทั้งหมด (คล้ายๆ กับการสั่ง Copy) ในกรณีที่ผู้ใช้ไม่ได้ท าการเลือก (Selected)Record ใด Record หนึ่ง ของชั้นข้อมูลนั้น
2. สร้างชั้นข้อมูลใหม่โดยเลือกมาเพียงบางส่วน ซึ่งจะเป็นการสร้างขึ้นมาใหม่เฉพาะ Record ที่ถูกเลือก (Selected) อยู่เท่านั้น (Record ที่ถูกเลือกจะมีสีเหลือง ทั้ง Graphic ใน หน้าจอ View และข้อมูลในตาราง) ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว มักใช้ในการตัดชั้นข้อมูลตามขอบเขตพื้นที่
ที่ต้องการ หรือการตัดมาเฉพาะRecord ที่ต้องการเท่านั้น ซึ่งหลังจากใช้ค าสั่งดังกล่าว ArcView จะแสดงหน้าต่างส าหรับให้ผู้ใช้ระบุชื่อไฟล์ และต าแหน่งในการจัดเก็บทันที ดังรูป
Edit Legend : การแก้ไขการแสดงผลของสัญลักษณ์ของ Theme ในหน้าจอ View ซึ่ง จะได้น าเสนอไว้ในส่วนของบทที่ 4 การตกแต่งสัญลักษณ์
Hide/Show Legend : การสั่งให้แสดง หรือไม่แสดง Legend ในส่วนแสดงสัญลักษณ์ (TOC) ซี่งปกติจะใช้สั่งไม่แสดง Legend ในชั้นข้อมูลที่มีการจ าแนกประเภทของ
สัญลักษณ์จ านวนมาก ซึ่งท าให้ไม่สามารถมองเห็นสัญลักษณ์ของชั้นข้อมูลทั้งหมดที่มี อยู่ได้
Auto Label : ใช้ในการสั่งให้แสดงข้อความ ซึ่งดึงมาจากตารางข้อมูล (Table) ลงบน หน้าจอ View ซึ่งเมื่อผู้ใช้เลือกค าสั่ง Auto Label จะพบกับหน้าต่างที่ใช้ในการ ก าหนดการแสดง Label ดังรูป ซึ่งจะดึงข้อมูลมาจากตารางของชั้นข้อมูล (Theme)ที่
1. ใช้ในการเลือกคอลัมน์ (Column) หรือฟิลด์ (Field) จากตารางข้อมูล ที่จะน ามาใช้ใน การแสดงค่า Label บนหน้าจอ View ซึ่งผู้ใช้ต้องเลือกว่าจะน าข้อมูลจากฟิลด์ใดมาใช้ 2. ใช้ในการก าหนดการแสดงผลของ Label ซึ่งสามารถก าหนดได้ 2 รูปแบบ คือ
- Allow Overlapping Labels : เพื่อก าหนดให้ Label นั้น สามารถแสดงผล ซ้อนทับกันได้
- Remove Duplicates : เพื่อก าหนดให้ ArcView ไม่แสดง Label ที่มีข้อความ ซ้ ากัน คือให้แสดงข้อความ เพียง 1 ค่าเท่านั้น ค่าที่ซ้ ากันหรือชื่อที่เหมือนกันให้ ตัดทิ้งไป
- Scale Labels : ใช้ส าหรับสั่งให้ Label มีขนาดเท่าเดิม ไม่ว่าผู้ใช้จะย่อ หรือ ขยาย View เพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ตาม
- Label Only Features in View Extent : ใช้ส าหรับสั่งให้ View ท าการ Label ตัวอักษรลงเฉพาะบนขอบเขตของ View ที่ผู้ใช้มองเห็นเท่านั้น
Remove Label : ใช้ในการสั่งให้ ArcView ลบ Label ที่แสดงผลทั้งหมดบนหน้าจอ View ทิ้งไป โดยจะลบเฉพาะ Label ของ Theme ที่ก าลัง Active อยู่เท่านั้น
Table : ค าสั่งใช้ส าหรับสั่งให้ ArcView เปิดตารางข้อมูลของ Theme ที่ก าลังActive อยู่ ให้แสดงต่อผู้ใช้ (สั่งให้เปิดตาราง (Table) หรือข้อมูลอรรถาธิบาย (Attribute data) ที่ เชื่อมโยงกับตัว Graphic ของ Theme)
รูปแสดงตารางข้อมูล (Table) หรือข้อมูลอรรถาธิบายของชั้นข้อมูล
Query : เป็นค าสั่งใช้ส าหรับค้นหาข้อมูล โดย ArcView จะใช้ค าสั่งนี้ท างานกับTheme ที่ก าลัง Active อยู่ (Theme ที่มีลักษณะนูนขึ้น ในช่องแสดงผลสัญลักษณ์(TOC)) ซึ่งเมื่อ ผู้ใช้คลิกเลือกค าสั่งดังกล่าว จะพบกันหน้าต่างส าหรับใช้ในการค้นหาข้อมูลดังรูป
1. ช่อง Field : ให้ผู้ใช้ก าหนด Field หรือคอลัมน์ที่จะใช้ส าหรับค้นหา Record ที่ต้องการ โดยดับเบิลคลิกตรงชื่อ Field ที่ต้องการ เช่น ก าหนดชื่อ Field โดยเลือกเป็นชื่อต าบล
Tambon_na) ดังตัวอย่าง ซึ่งเมื่อผู้ใช้ดับเบิลคลิกชื่อ Fieldที่ต้องการแล้ว จะปรากฏชื่อ Field ใน ช่องแสดงชุดค าสั่งที่ใช้ในการค้นหาข้อมูล (ช่องหมายเลข 4 ดังรูป) 2. ปุ่มก าหนดเงื่อนไข : เงื่อนไขในการค้นหาข้อมูล จะเป็นเงื่อนไขแสดงตรรกะ (Logic) ในการค้นหา ซึ่งประกอบด้วย = หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่มีค่าเท่ากับ... <> หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่ไม่อยู่ในค่าที่ผู้ใช้ก าหนด > หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่มีค่ามากกว่า < หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่มีค่าน้อยกว่า
>= หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่มีค่ามากกว่าหรือเท่ากับ
and หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ...และ
Or หมายถึง ค้นหา Record ใน Field...หรือ
Not หมายถึง ค้นหา Record ใน Field ที่ไม่เท่ากับ...
( ) หมายถึง การสร้างวงเล็บปิดข้อความชุดค าสั่งทั้งหมด
3. ช่อง Value : คือช่องที่ใช้แสดงค่าของ Record ทั้งหมดจาก Field ที่ผู้ใช้ก าหนดใน ช่อง Field ซึ่งในกรณีที่ผู้ใช้มีความเชี่ยวชาญการค้นหาข้อมูลด้วย SQL(Structure Query Language) ซึ่งเป็นชุดค าสั่งมาตรฐานในการค้นหาข้อมูลอยู่แล้ว ก็อาจพิมพ์ค าสั่งที่ต้องการ พร้อมก าหนดเงื่อนไขลงไปในช่อง Value ได้เลย
4. ช่องแสดงชุดค าสั่งที่ใช้ในการค้นหาข้อมูล : คือช่องที่ใช้แสดงชุดค าสั่งที่จะใช้ใน การค้นหาข้อมูล
5. Update Values : หากผู้ใช้ต้องการให้ ArcView แสดงค่าของ Record ในช่อง Value (ช่องหมายเลข 3) ผู้ใช้ต้องคลิกในช่อง Update Values ให้มีเครื่องหมายถูกเสียก่อน (หากยังไม่ปรากฏข้อมูลในช่อง Value ให้ผู้ใช้ดับเบิลคลิกที่ชื่อ Field ที่ต้องการอีกครั้ง) หลังจาก นั้น ให้ผู้ใช้เลือกปุ่มค าสั่ง ปุ่มใดปุ่มหนึ่งดังต่อไปนี้
- ปุ่ม New Set : หมายถึง การเลือกใหม่ทั้งหมด (เริ่มต้นเลือกครั้งแรก) - ปุ่ม Add To Set : หมายถึง การเลือกเพิ่ม จาก Record ที่ได้เลือกไว้แล้วใน
ครั้งก่อนหน้า
- ปุ่ม Select From Set : หมายถึง การเลือกจากกลุ่มของ Record ที่ได้เลือก ไว้แล้วในครั้งก่อนหน้า
จากตัวอย่างในการก าหนดเงื่อนไขในการค้นหาข้อมูลข้างต้น คือ
[Tambon_na] = "กระโทก"หมายถึงการค้นหา Record ใน Field Tambon_na ที่มีค่าเท่ากับ กระ โทก (หมายถึงค้นหาต าบลที่ชื่อกระโทก) ซึ่งมีล าดับขึ้นตอน คือ
1. เลือก Field ที่ต้องการค้นหาข้อมูล โดยการดับเบิลคลิกตรงชื่อที่ต้องการ 2. ก าหนดเงื่อนไข คือ เท่ากับ (=) โดยคลิกปุ่มเงื่อนไขที่ต้องการ
3. เลือกชื่อต าบลที่ต้องการ (เลือก Recordที่ต้องการ) โดยการดับเบิลคลิกตรง ชื่อที่ต้องการ
4. เลือกปุ่มค าสั่งที่ต้องการ ได้แก่ New Set, Add to Set, Select From Set
Select By Theme… : คือค าสั่งที่ใช้ในการเลือก (Selected) โดยผู้ใช้สามารถก าหนด เงื่อนไขต่างๆ ที่ต้องการได้ โดยเลือกจาก Theme ที่ต้องการ (Select features of active themes that) และก าหนดเงื่อนไข (the Selected features of)
Create Buffers… : ใช้ส าหรับการสร้าง Buffer หรือแนวกันชน กับชั้นข้อมูลที่ ต้องการ เช่น แนวกันชนรอบพื้นทีอุทยานแห่งชาติ เป็นต้น
รูปแสดงตัวอย่างการสร้าง Buffer รอบพื้นที่ระยะรัศมี 500 เมตรของหมู่บ้าน
Clear Selected Features : เป็นค าสั่งที่ใช้ส าหรับการสั่งให้ ArcView ยกเลิกการ เลือก (Clear Selected) กับ Record หรือ Theme ที่ถูกเลือกอยู่
รูปแสดง Record ในตารางและ Graphic ใน View ที่ถูกเลือก (Selected) อยู่ (จุดและ Record ที่มีสีเหลือง) ซึ่งผู้ใช้สามารถใช้ค าสั่ง Clear Selected Features
เพื่อยกเลิกการเลือก
หมายเหตุ : การเลือก หรือ Select ในโปรแกรม ArcView เป็นหนึ่งในรูปแบบการท างานที่มี ความส าคัญ เนื่องจากค าสั่ง (Command) หรือเครื่องมือ(Tools) ใน ArcView จะตอบสนอง หรือ ใช้กับเฉพาะ Record ที่ถูกเลือกอยู่เท่านั้น ซึ่งในการใช้งาน ArcView นั้น ผู้ใช้ต้องสังเกตอยู่เสมอ ว่า ชั้นข้อมูล (Theme) หรือ ตาราง (Table) ที่ผู้ใช้ก าลังท างาน หรือก าลังจะใช้ค าสั่งด้วยนั้น มี บางส่วนของ Graphic หรือ บางส่วนของ Record ถูกเลือกอยู่หรือไม่ เพราะถ้าอยู่ในสถานะถูก เลือก (Selected) ค าสั่งต่างๆจะมีผลต่อเฉพาะ Record และ Graphic ที่ถูกเลือกอยู่เท่านั้น
เมนู Graphics
คือเมนู ที่ใช้ในการท างานกับ Graphics ได้แก่ ตัวอักษร(Text) รูป และสัญลักษณ์ต่างๆ ที่แสดง บนหน้าจอ View
Properties : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับก าหนดคุณลักษณะของGraphic หรือ Text ซึ่งจะ ท างาน (Active) ก็ต่อเมื่อผู้ใช้ คลิกเลือก Graphic หรือ Text1 ตัวใดตัวหนึ่งบนหน้าจอ Viewเท่านั้น
Text Properties Graphic Properties
Text and Label Defaults..: คือค าสั่งที่ใช้ในการก าหนดค่ามาตรฐาน (ค่าDefault) ของการแสดงผล Text และ Graphic บนหน้าจอ View ซึ่งผู้ใช้สามารถก าหนดรูปแบบที ต้องการได้ทั้งขนาด สี และ รูปแบบของตัวพิมพ์ (Font) ซึ่งจะเป็นเฉพาะกับ Text และ Graphic ที่ผู้ใช้พิมพ์ หรือวาดขึ้นด้วยตนเองเท่านั้น
Size and Position : คือชุดค าสั่งที่ใช้ส าหรับการก าหนดขนาด (เทียบกับขนาดจริงบน พื้นผิวโลก) และต าแหน่ง (อ้างอิงกับพิกัดต าแหน่งของโลก)
Align : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับสั่งให้ Text หรือ Graphic เรียงตัว หรือมีรูปแบบการวางตัว ตามที่ผู้ใช้ก าหนด เช่น สั่งให้เรียงตัวอยู่ตรงกึ่งกลาง หรือชิดขอบด้านใดด้านหนึ่ง และ ในขณะเดียวกัน ยังสามารถสั่งให้ Text หรือ Graphic มีขนาดความสูงและความกว้าง ตามที่ผู้ใช้ก าหนดได้ ซึ่งก่อนที่จะใช้ค าสั่ง Align นั้น ผู้ใช้ต้องใช้เมาส์คลิกเลือก Text หรือ Graphic ที่ต้องการก่อน โดย Text หรือ Graphic ที่ถูกเลือกบนหน้าจอ View นั้น จะมีจุดสีด า ล้อมรอบเป็น 4 เหลี่ยม
รูปแสดงหน้าต่างส าหรับก าหนดการเรียงตัวและขนาดของ Graphic และ Text
รูปแสดง Graphic ที่อยู่ในสถานะไม่ถูกเลือก และสถานะถูกเลือก
Bring to Front : คือค าสั่ง ที่ใช้ส าหรับสั่งให้น า Graphic หรือ Text ไปไว้ด้านหน้าสุด ของการแสดงผล
Send to Back : คือค าสั่ง ที่ใช้ส าหรับสั่งให้น า Graphic หรือ Text ไปไว้ด้านหลังสุด ของการแสดงผล
Group : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับจัดกลุ่ม หรือยึด Graphic และ Text ให้ติดกัน หรือรวม เป็นวัตถุชิ้นเดียวกัน เพื่อให้สะดวกต่อการปรับปรุง แก้ไข เคลื่อนย้าย หรือสะดวกใน การตกแต่ง เป็นต้นก่อน Group มีลักษณะเป็นวัตถุ 2 ชิ้น หลัง Group รวมเป็นวัตถุชิ้น เดียว(สังเกตจากจุดที่มุมของวัตถุ)
Ungroup : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับสั่งให้ยกเลิกการจัดกลุ่ม ซึ่งเป็นการย้อนค าสั่งGroup
Attach Graphic : คือการเชื่อมโยงกราฟิก (Graphic) ที่ผู้ใช้สร้างขึ้น ไม่ว่าจะเป็น ตัวอักษร (Text) รูปภาพ (Graphic) เข้ากับชั้นข้อมูลที่ก าลังแสดงผลอยู่ (และก าลังอยู่ใน สถาน Active) ซึ่งตัวอักษรหรือรูปภาพนั้น จะถูกควบคุมการเปิด – ปิด (On/Off) การ แสดงผลไปพร้อมๆ กับการเปิด – ปิด Theme นั้น
Detach Graphic : คือการยกเลิกค าสั่ง Attach Graphic
เมนู Windows คือชุดค าสั่งที่ใช้ส าหรับการจัดการในการแสดงผลของของหน้าต่าง (Windows) ซึ่งผู้ใช้ จะสามารถควบคุมการจัดเรียงหน้าต่าง การเลือกดูการท างานในส่วนต่างๆ ของ Projectและ เรียกใช้เครื่องมือในการปรับแต่งสัญลักษณ์ซึ่งแสดงในหน้าต่าง หรือ Windows ได้ Tile : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับ การสั่งให้หน้าต่าง(Windows) ทุกๆ หน้าต่างที่เปิดอยู่ ไม่ว่า จะเป็น View, Table หรือ Layout จัดเรียงตัวโดยปรับ ขนาดและรูปร่างให้สามารถ เห็นได้ครบทุกหน้าต่างที่เปิด อยู่
หน้าจอก่อนใช้ค าสั่ง Tile หน้าจอหลังการใช้ค าสั่ง Tile
Cascade : คือค าสั่งที่ใช้ส าหรับการสั่งให้หน้าต่าง (Windows) ทุกๆ หน้าต่างที่เปิดอยู่ ไม่ว่าจะเป็น View, Table หรือ Layout จัดเรียงตัวโดยซ้อนทับกันแต่เหลื่อมทับให้สามารถ มองเห็นส่วนหัวหน้าต่าง (Title) ได้ครบทุกหน้าต่างที่เปิดอยู่ โดยหน้าต่างที่ Active อยู่ จะเรียง ตัวอยู่ด้านบนสุด
หน้าจอก่อนใช้ค าสั่ง Cascade หน้าจอหลังการใช้ค าสั่ง Cascade
Arrange Icons : คือชุดค าสั่งที่ใช้ส าหรับสั่งให้ ArcView จัดเรียงหน้าต่างที่ผู้ใช้เปิด ขึ้นมาท างานใน Project เช่น View หรือ Table ซึ่งอยู่อย่างกระจัดกระจาย น ามา
จัดเรียงไว้ด้านล่าง เพื่อความเป็นระเบียบ
Show Symbol Window : คือชุดค าสั่งที่ใช้ส าหรับการเรียกเครื่องมือในการปรับแต่ง สี สัญลักษณ์ และข้อความต่างๆ ที่แสดงผลอยู่บนหน้าจอของโปรแกรมArcView ทั้งหมด ซึ่ง แบ่งออกเป็นการปรับแต่งในรูปแบบต่างๆ ดังนี้
- การปรับแต่งรูปแบบของสีพื้นและขนาดของเส้นขอบ ใน Fill Palette นั้นผู้ใช้สามารถก าหนดรูปแบบ หรือ Pattern ของสีพื้นที่โดยคลิกเลือกรูปแบบของพื้นหลังที่ต้องการ เช่น พื้นทึบ พื้นลายจุด หรือพื้นลายเส้น พร้อมทั้งการก าหนด ขนาดของเส้นขอบ (Outline) ได้ตามที่ต้องการซึ่งการ ปรับแต่งใน Fill Palette นั้น จะใช้ส าหรับการปรับแต่ง Graphic ที่มีลักษณะเป็นพื้นที่รูปปิด (Polygon) เท่านั้น - การปรับแต่งรูปแบบและลักษณะของเส้น(Line) ใน Pen Palette นั้น ผู้ใช้สามารถก าหนดรูปแบบของเส้น เช่น เส้นประ เส้นคู่หรือเส้นมีลายขวาง (เส้นทางรถไฟ) และ สามารถก าหนดขนาดของเส้นที่ต้องการได้ ซึ่งการปรับแต่ง ใน Fill Palette นั้น จะใช้ส าหรับการปรับแต่ง Graphic ที่มี ลักษณะเป็นเส้น (line) เท่านั้น - การปรับแต่งรูปแบบและลักษณะของจุด(Point) ใน Marker Palette นั้น ผู้ใช้สามารถก าหนดรูปแบบของจุด เช่น จุดวงกลม จุดสี่เหลี่ยม หรือจุดที่มีรูปแบบตามที่ผู้ใช้ ต้องการ เช่น รูปเสาไฟฟ้า รูปดาว ฯลฯ และสามารถ ก าหนดขนาดของจุดที่ต้องการได้ ซึ่งการปรับแต่งใน Marker Palette นั้น จะใช้ส าหรับการปรับแต่ง Graphic ที่มี ลักษณะเป็นจุด(Point) เท่านั้น
- การปรับแต่งรูปแบบและลักษณะของตัวอักษร(Text) ใน Font Palette นั้น ผู้ใช้สามารถก าหนดรูปแบบของตัวอักษร เ ช่นAngsanaUPC, CordialUPC, BFongnamasฯลฯ และ สามารถก าหนดขนาด และความหนาเอียงของตัวอักษรที่ ต้องการได้ ซึ่งการปรับแต่งใน Font Palette นั้น จะใช้ ส าหรับการปรับแต่งตัวอักษรเท่านั้น
- การปรับแต่งสี (Color) ใน Color Palette นั้นถือเป็นส่วนที่ ผู้ใช้โดยทั่วไปจะได้สัมผัสและเกี่ยวข้องด้วยมากที่สุด เพราะ ใน ColorPalette นั้น ผู้ใช้สามารถก าหนดหรือเลือกสีให้กับ Graphic หรือตัวอักษรทุกตัว ทุกรูปแบบที่แสดงอยู่บน หน้าจอได้ทั้งสีพื้นด้านหน้า(Foreground) สีของฉากหลัง (Background) สีของเส้นขอบ (Outline) และสีของตัวอักษร (Text) ซึ่งผู้ใช้ต้องคลิกเลือกวัตถุที่ต้องการจะปรับสีก่อน แล้วเลือกในช่องของ Color
- Palette Manager : คือส่วนของการปรับแต่งPalette ทั้งใน ส่วนของการเพิ่มเติมรูปแบบของการปรับแต่งสี และ สัญลักษณ์ รวมถึงการน าเข้าสัญลักษณ์จากแหล่งอื่น Control Tools : คือชุดเครื่องมือส าหรับใช้ในการออกแบบ ปุ่มควบคุม หรือปุ่ม เครื่องมือต่างๆ เช่น การสร้างปุ่ม สร้าง Combo Box ฯลฯ ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ใช้สามารถ ออกแบบส่วนติดต่อผู้ใช้ (UserInterface) รูปแสดงหน้าต่างส าหรับออกแบบเครื่องมือ รูปแสดงการก าหนดคุณลักษณะของปุ่มควบคุม
2. ปุ่มควบคุม (Button Bar) คือปุ่มค าสั่ง ที่ใช้ในการควบคุมการท างานของโปรแกรม ซึ่งจะมีลักษณะการใช้งานที่แตกต่างจากปุ่มเครื่องมือ คือ เมื่อผู้ใช้คลิกที่ปุ่มควบคุมโปรแกรม จะท างานทันที ซึ่งต่างจากปุ่มเครื่องมือ ซึ่งจะท างานในลักษณะการเปลี่ยนรูปแบบของเครื่องมือ ตามที่ผู้ใช้เลือก ซึ่งการท างานจะเริ่มขึ้นเมื่อผู้ใช้ ใช้เมาส์คลิกชั้นข้อมูลในช่องแสดงผลของ View รูปที่ 3 แสดงปุ่มควบคุมในโปรแกรม ArcView ปุ่มบันทึก : ใช้ส าหรับสั่งให้บันทึกข้อมูลการเปลี่ยนแปลงที่ผู้ใช้ท ากับ ArcView
ปุ่มเพิ่มชั้นข้อมูล (Add Theme) : ใช้ส าหรับการเลือกชั้นข้อมูล หรือ Theme ขึ้นมา น าเสนอในหน้าจอ View ของ ArcView ซึ่งจะปรากฏหน้าต่างส าหรับเลือก (Browse) ไฟล์ชั้นข้อมูล
ปุ่มก าหนดคุณสมบัติของชั้นข้อมูล (Theme Properties) : ใช้ก าหนดคุณสมบัติ ของชั้นข้อมูล
ปุ่ม Legend Editor : ใช้ส าหรับการปรับแต่งส่วนแสดงสัญลักษณ์
ปุ่มเปิดตารางชั้นข้อมูล (Theme Table) : ใช้ส าหรับสั่งให้ ArcView เปิดตารางที่ เชื่อมโยงกับ Theme ข้อมูลนั้นขึ้นมา
ปุ่มค้นหาข้อมูล (Find) : ใช้ส าหรับค้นหาข้อมูลในชั้นข้อมูลที่ก าลัง Active อยู่ส าหรับ รายละเอียดในการใช้งาน
ปุ่มค้นหาข้อมูลตามเงื่อนไข (Query) : ใช้ส าหรับค้นหาข้อมูลโดยที่ผู้ใช้สามารถ ก าหนดเงื่อนไขในการแสดงผลได้
ปุ่ม Zoom to Full Extent : ใช้ส าหรับก าหนดให้ ArcView ท าการย่อ หรือขยาย หน้าจอ View ให้สามารถมองเห็น Theme ทั้งหมดที่แสดงผลอยู่ได้
ปุ่ม Zoom to Active Theme : ใช้ส าหรับการก าหนดให้ ArcView ท าการย่อหรือ ขยายหน้าจอ View ให้สามารถมองเห็น Theme ที่ก าลัง Activeอยู่ได้
ปุ่ม Zoom to Selected : ใช้ส าหรับการก าหนดให้ ArcView ท าการย่อ หรือขยาย หน้าจอ View ให้สามารถมองเห็น Record ซึ่งเป็น Graphicของ Theme ที่ถูกเลือก (Selected) อยู่ โดยน า Graphic ที่ถูกเลือกมาไว้ตรงจุดกึ่งกลางของหน้าจอแสดงผล (View)
ปุ่ม Zoom in : ใช้ส าหรับการขยายหน้าจอ หรือส่วนแสดงผล ให้สามารถมองเห็น Graphic ได้ในระยะใกล้ขึ้น (Close up)
ปุ่ม Zoom Out : ใช้ส าหรับการขยายหน้าจอ หรือส่วนแสดงผล ให้สามารถมองเห็น Graphic ได้ในระยะที่ไกลออกไป (Tele) ปุ่ม Zoom to Previous : ใช้ส าหรับการย้อนกลับระยะการย่อ หรือขยายของหน้าจอ View กลับไปยังครั้งก่อนหน้าที่จะมีการย่อหรือขยาย ซึ่งจะย้อนกลับระยะการ Zoom ได้ทั้งหมดไม่เกิน 5 ครั้ง 3. ปุ่มเครื่องมือ (Tool Bar) คือปุ่มค าสั่งที่ใช้ในการเลือกเครื่องมือในการท างานที่ผู้ใช้ ต้องการ เช่น การสอบถามข้อมูล การย่อ – ขยาย การวัดระยะทาง เป็นต้น รูปที่ 3 แสดงปุ่มเครื่องมือในโปรแกรม ArcView ปุ่มเครื่องมือ มีลักษณะที่แตกต่างไปจาก ปุ่มควบคุม ซึ่งน าไปเสนอข้างต้น คือ จะไม่ท างาน ในทันทีที่ผู้ใช้คลิกเลือกปุ่ม ซึ่งในการใช้งานผู้ใช้ต้องคลิกเลือกปุ่มเครื่องมือที่ต้องการให้มี ลักษณะบุ๋มลงไป จากนั้นจะสังเกตเห็นเมาส์ มีลักษณะเปลี่ยนไป ตามรูปแบบสัญลักษณ์ที่ แสดงบนปุ่ม ซึ่งผู้ใช้ต้องน าเมาส์คลิกลงไปบนหน้าจอ View หรือบน Graphic ที่ต้องการท างาน ด้วย เปรียบได้กับการเลือกใช้เครื่องมือในการท างานนั่นเอง ปุ่ม Information : ใช้ส าหรับการสอบถามข้อมูลบนหน้าจอ View โดยผู้ใช้ต้องคลิก Theme ที่ต้องการสอบถามข้อมูลในส่วนแสดงผลสัญลักษณ์ (TOC) ให้Active คือมี ลักษณะนูนขึ้นมาเสียก่อน จึงจะใช้เครื่องมือนี้ได้ ซึ่ง Arc View จะดึงตารางข้อมูล เชิงบรรบาย (Attribute Data) ณ Record ที่เชื่อมโยงกับตัว Graphic ผู้ใช้เลือก ขึ้นมา แสดงต่อผู้ใช้ ดังตัวอย่างดังรูป
ปุ่ม Pointer : หรือปุ่มชี้ ใช้ส าหรับการท างานโดยทั่วไปของ Arc View เช่นเดียวกับ Pointer ในโปรแกรมอื่นๆ ซึ่งการคลิกเลือกเมนู หรือการคลิกเลือก Record หรือการ
เคลื่อนย้าย Graphic ฯลฯ ผู้ใช้ต้องคลิกเลือกเมาส์ให้เป็น Pointer เสียก่อนจึงจะท างาน ได้
ปุ่ม Vertex Edit : ใช้ส าหรับการปรับแก้ Graphic ที่แสดงผลอยู่บนหน้าจอ View โดยก่อนใช้ปุ่มเครื่องมือนี้ ผู้ใช้ต้องคลิกเลือกที่เมนู Theme และเลือกค าสั่งStart Editing เพื่อก าหนดสถานะของ Theme ให้พร้อมส าหรับการแก้ไขเสียก่อน จึงจะใช้เครื่องมือ Vertex Edit ได้ โดยเครื่องมือ Vertex Edit จะช่วยให้ผู้ใช้สามารถท าการแก้ไข เส้น (Line) และพื้นที่รูปปิด (Polygon) ได้อย่างอิสระ
ปุ่ม Select Feature : หรือปุ่มเลือก Graphic ใช้ส าหรับการเลือก Graphic บนหน้าจอ View ซึ่งการเลือกจะมีผลต่อทั้งตัว Graphic และตัว Record ในTable ของ Theme ที่ ผู้ใช้เลือก ซึ่งอาจใช้ประโยชน์ในการเลือกดูข้อมูลที่ผู้ใช้สนใจ (ซี่ง Graphic และ Record ที่ถูกเลือก (Selected) จะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง) แล้วใช้ค าสั่ง Open Theme Table หรือ คลิกปุ่ม ตาราง เพื่อดูรายละเอียดของ Record ในตารางประกอบได้
ปุ่ม Zoom in : ใช้ส าหรับการขยายหน้าจอ หรือส่วนแสดงผล ให้สามารถมองเห็น Graphic ได้ในระยะใกล้ขึ้น (Close up) ซึ่งจะแตกต่างจากปุ่มค าสั่ง คือ จะไม่ ท างานทันทีที่คลิกปุ่ม แต่ผู้ใช้จะสามารถเลือกพื้นที่ที่ต้องการ Zoom in ได้ โดยหลังจาก ใช้เมาส์คลิกปุ่ม ให้มีลักษณะบุ๋มลงไปแล้ว ให้ใช้เมาส์วาด หรือลาก (Drag) ล้อมรอบพื้นที่ที่ต้องการจะขยายและปล่อยเมาส์ Arc View ก็จะท าการขยายเฉพาะ พื้นที่นั้นให้ให้กับผู้ใช้ทันที ปุ่ม Zoom Out : ใช้ส าหรับการขยายหน้าจอ หรือส่วนแสดงผล ให้สามารถมองเห็น Graphic ได้ในระยะที่ไกลออกไป (Tele) ซึ่งจะแตกต่างจากปุ่มค าสั่ง คือ จะไม่ ท างานทันทีที่คลิกปุ่ม แต่ผู้ใช้จะสามารถเลือกพื้นที่ที่ต้องการZoom in ได้ โดยหลังจาก ใช้เมาส์คลิกปุ่ม ให้มีลักษณะบุ๋มลงไปแล้ว ให้ใช้เมาส์วาด หรือลาก (Drag) ล้อมรอบพื้นที่ที่ต้องการจะขยายและปล่อยเมาส์ Arc View ก็จะท าการย่อเฉพาะพื้นที่ นั้นให้ให้กับผู้ใช้ทันที ปุ่ม Pan : หรือปุ่มเลื่อนแผนที่ ใช้ส าหรับการเลื่อนแผนที่ไปมาบนหน้าจอ ในลักษณะ เดียวกันกันการเลื่อนแผ่นกระดาษบนโต๊ะนั่นเอง ซึ่งการใช้งานผู้ใช้ต้องคลิกปุ่ม ให้ มีลักษณะบุ๋ม จะสังเกตการเปลี่ยนรูปแบบของเมาส์คือเปลี่ยนเป็นรูปมือเช่นกัน จากนั้น ให้ใช้เมาส์คลิกปุ่มซ้าย (Left Button) ค้างไว้บนหน้าจอ View จากนั้นเลื่อนไปมาตาม ต้องการ
ปุ่ม Measure : หรือปุ่มวัดระยะทาง ใช้ส าหรับการวัดระยะทางบนแผนที่ ซึ่งผู้ใช้ สามารถวัดระยะทางเทียบเท่ากับระยะทางจริงบนผิวโลกได้ ในการใช้งานผู้ใช้ต้องคลิก ปุ่ม ให้บุ๋มลงไป จากนั้นน าเมาส์ไปคลิกบนหน้าจอView เพื่อวัดระยะทางได้ทันที
ปุ่ม Hot Link : หรือปุ่มส าหรับเชื่อมโยงข้อมูลอื่นๆ เข้ากับต าแหน่งเชิงพื้นที่
ปุ่ม Label : คือปุ่มส าหรับเขียน Label ลงบนหน้าจอ View ซึ่งปุ่มนี้จะมี ลักษณะพิเศษคือ หากผู้ใช้คลิกเมาส์ค้างไว้ ปุ่มจะยืดยาวออกเพื่อแสดงให้เห็น รูปแบบของ Label ทั้งหมดที่ผู้ใช้สามารถใช้ได้ ซึ่งจะมีรูปแบบที่แตกต่างกันไป โดยข้อความหรือ Textที่จะแสดงบน Label นั้น จะสัมพันธ์กันกับ Label - Field ของ Theme ที่ผู้ใช้เลือกตอนใช้งานเมนูค าสั่ง Theme - Auto– Label ดังนั้นหาก ผู้ใช้ต้องการเปลี่ยนแปลงข้อมูลหรือ Fieldที่จะวางลงบน Label ให้ผู้ใช้ใช้ค าสั่ง Theme Auto – Labelและเลือก Label – Field ที่ต้องการ
ปุ่ม Text : คือปุ่มส าหรับเขียน Text หรือข้อความลงบนหน้าจอ Viewซึ่งปุ่มนี้ จะมีลักษณะพิเศษคือ หากผู้ใช้คลิกเมาส์ค้างไว้ ปุ่มจะยืดยาวออกเพื่อแสดงให้ เห็นรูปแบบของ Text ทั้งหมดที่ผู้ใช้สามารถใช้ได้ ซึ่งจะมีรูปแบบที่แตกต่างกัน ไป เมื่อผู้ใช้เลือกรูปแบบของ Text ที่ต้องการ ให้น าเมาส์ไปวางไว้บนหน้าจอ View ณ ต าแหน่งที่ต้องการ จากนั้น Arc View จะแสดงหน้าต่างส าหรับการ พิมพ์ข้อความ ให้ผู้ใช้พิมพ์ข้อความที่ต้องการลงไป ดังรูป
ปุ่ม Drawing : หรือปุ่มส าหรับวาดรูป ซึ่งปุ่มนี้จะมีลักษณะพิเศษคือหากผู้ใช้ คลิกเมาส์ค้างไว้ ปุ่มจะยืดยาวออกเพื่อแสดงให้เห็นรูปแบบของ Graphic ที่ผู้ใช้ สามารถใช้ได้ เช่น Draw Point,Draw Line และ Draw Rectangle ซึ่งผู้ใช้เพียง เลือกรูปแบบของ Graphic ที่ต้องการวาดโดยคลิกปุ่มที่ต้องการ จากนั้นน า เมาส์ไปวาดรูป Graphic ที่ต้องการบนหน้าจอ View ได้ทันที ส่วนแสดงมาตราส่วนของแผนที่ ใช้ส าหรับก าหนดมาตราส่วน หรืออ่านค่ามาตราส่วน ของแผนที่ที่ก าลังแสดงอยู่บนหน้าจอ View ซึ่งในการใช้งาน ผู้ใช้สามารถก าหนดค่าของมาตรา ส่วนของแผนที่ที่ต้องการให้แสดงผล ได้โดยการป้อนค่ามาตราส่วนทีต้องการลงในช่องดังกล่าว ได้ทันที ส่วนแสดงพิกัดของแผนที่ เป็นส่วนแสดงค่าพิกัดของแผนที่ ณ ต าแหน่งที่เมาส์วาง อยู่ ซึ่งผู้ใช้สามารถทราบพิกัดของข้อมูลหรือต าแหน่งที่ต้องการได้ โดยน าเมาส์ไป วาง ณ ต าแหน่งที่ต้องการและอ่านค่าจากต าแหน่งดังกล่าว
