ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพและโครงการส่งเสริมศิลปาชีพ
แนวพระราชด าริ ข้าพเจ้าได้ตามเสด็จ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงน าของพระราชทาน ไปช่วยเหลือราษฎร มักจะเป็นเครื่องอุปโภค บริโภค แล้วก็รับสั่งกับข้าพเจ้าว่า การช่วยเหลือแบบนี้ เป็นการช่วยเหลือเฉพาะหน้า ซึ่งช่วยเขาไม่ได้จริงๆ ไม่เพียงพอ ทรงคิดว่าท าอย่างไร จึงจะช่วยเหลือชาวบ้าน เป็นระยะยาว คือ ท าให้เขามี หวัง ที่จะอยู่ดีกินดีขึ้น ลูกหลานได้เข้าโรงเรียน ได้เรียนหนังสือ ซึ่งในเรื่องนี้ รัฐบาลได้พยายามส่งเสริมอยู่แล้ว เขาเพิ่มจ านวนโรงเรียนขึ้นอย่างสม่ าเสมอ แต่ชาวนาชาวไร่บอกว่า เขาส่งให้ลูกไปเรียนหนังสือ ไปเข้าโรงเรียน ไม่ได้ เพราะต้องอาศัยอยู่เป็น ก าลังช่วยกันท ามาหากิน ดังนั้น จะพบเด็กที่อยู่ในวัยเรียน ไม่ได้มาเรียนหนังสือ อีกมาก ส่วนมากก็ได้จบ ป.๔ ซึ่งก็น่าเป็นห่วง ด้วยเหตุผลดังกล่าว ข้าพเจ้าจึงเริ่มคิดหาอาชีพเส ริม ให้แก่ครอบครัวชาวนา ชาวไร่ และ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ก็ทรงหาแหล่งน้ า ให้การท าไร่ท านาของเขา เป็นผลต่อประเทศชาติ ต่อ บ้านเมือง ทรงพระราชด าเนิน ไปดูตามไร่ของเขาในที่ต่างๆ ทรงคิดว่านี้เป็นการให้ก าลังใจ และที่ทรงให้ ข้าพเจ้าดูแล พวกครอบครัว ก็เลยเป็นที่เกิด ของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีความห่วงใยประชาชนในชนบท พระองค์ทรงมี พระราชด าริ ที่จะช่วยให้พสกนิกรของพระองค์ท่าน มีความเป็นอยู่ และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น มีรายได้เพียงพอ ต่อการเลี้ยงครอบครัว จึงได้พระราชทานพระราชด าริ ให้ประชาชน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ท างาน ศิลปาชีพ เพื่อเพิ่มพูนรายได้ การด าเนินงานในศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพแต่ละแห่งจะจัดเป็นกลุ่มต่างๆ ตามความเหมาะสมของแต่ละ ท้องถิ่นและบุคคล เพื่อให้การฝึกอบรมแก่สมาชิก รวมทั้งจัดหางานให้สมาชิกด าเนินการ เพื่อน าไปจ าหน่าย เป็นรายได้เสริมของสมาชิกแต่ละกลุ่ม วัตถุประสงค์ 1) เพื่อช่วยเหลือราษฎรในต่างจังหวัดให้ได้มีอาชีพเสริม มีรายได้เพิ่มขึ้น ได้ใช้เวลาว่างให้เป็น ประโยชน์ และช่วยยกระดับความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น 2) น าเอาทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่น มาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างคุ้มค่า 3) เป็นการอนุรักษ์มรดกแห่งศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านซึ่งใช้สอยอยู่ในชีวิตประจ าวัน สถานที่ด าเนินการ: (๑) บ้านกุดนาขาม ต.เจริญศิลป์ อ.เจริญศิลป์ จ.สกลนคร (๒) บ้านทรายทอง ต.ปทุม วาปีอ.ส่องดาวจ.สกลนคร (๓) บ้านบ่อเดือนห้า ต.โคกภู อ.ภูพาน จ.สกลนคร(๔) บ้านจาร ต.ม่วง อ.บ้านม่วง จ.สกลนคร (๕) บ้านดอนค า-เสนานฤมิตร ต.นาแต้ อ.ค าตากล้า จ.สกลนคร (๖) บ้านปุารักน้ าโครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านกุดนาขาม ที่ตั้งโครงการ บ้านกุดนาขาม ต าบลเจริญศิลป์ อ าเภอเจริญศิลป์ จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กรมทหารราบที่ 3 อ าเภอเมือง จังหวัดสกลนคร หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านกุดนาขาม มีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรม ด้านหม่อนไหม ๗๗๗ ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม สาวเส้นไหม ทอผ้า รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืนโครงการฯ และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านทรายทอง ที่ตั้งโครงการ บ้านทรายทอง ต าบลปทุมวาปี อ าเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 8 จังหวัดขอนแก่น หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านทรายทอง มีสมาชิกศิลปาชีพทั้งหมด 861 ราย โดยมีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรมด้านหม่อนไหม (กลุ่มทอผ้าไหม) จ านวน 536 ราย กลุ่มผ้าปัก 226 ราย และกลุ่มจักสาน 99 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ทอผ้าไหมอย่างเดียว รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืนโครงการฯ และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่ เอง
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านบ่อเดือนห้า ที่ตั้งโครงการ บ้านบ่อเดือนห้า ต าบลโคกภู อ าเภอภูพาน จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ จังหวัดทหารบกสกลนคร หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านบ่อเดือนห้า มีสมาชิกศิลปาชีพทั้งหมด 918 ราย โดยมีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรมด้านหม่อนไหม แยกเป็นกลุ่มทอผ้าไหม จ านวน 778 ราย กลุ่ม ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม 85 ราย นอกจากนี้ยังมีกลุ่มผ้าปัก 33 ราย และกลุ่มจักสาน 22 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและทอผ้าไหม รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรกลุ่มทอผ้าไหม จะรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืน และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่าย ในพื้นที่ เกษตรกรกลุ่มปลูกหม่อนเลี้ยงไหม จะรับไข่ไหมพันธุ์ไทยพื้นบ้านจากศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร โดยสาวเส้นไหมจ าหน่ายให้พ่อค้าที่มารับซื้อ และใช้ทอผ้า ส่งพระต าหนักภูพานราชนิเวศน์
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านจาร ที่ตั้งโครงการ บ้านจาร ต าบลม่วง อ าเภอบ้านม่วง จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 13 จังหวัดอุดรธานี หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านจาร มีสมาชิกศิลปาชีพทั้งหมด 447 ราย โดยมีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรมด้านหม่อนไหม (กลุ่มทอผ้าไหม) จ านวน 199 ราย กลุ่มทอผ้าฝูาย 68 ราย กลุ่มผ้าปัก 152 ราย กลุ่มจักสาน 20 ราย กลุ่มตีเหล็ก 3 รายและกลุ่มเฟอร์นิเจอร์ 5 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ทอผ้าไหมอย่างเดียว รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรกลุ่มทอผ้าไหม จะรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืน และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านดอนค า-เสนานฤมิตร ที่ตั้งโครงการ บ้านดอนค า-เสนานฤมิตร ต าบลนาแต้ อ าเภอค าตากล้า จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 3 จังหวัดสกลนคร หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านจาร มีสมาชิกศิลปาชีพที่ด าเนินกิจกรรม ด้านหม่อนไหม (กลุ่มทอผ้าไหม) จ านวน 339 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ทอผ้าไหมอย่างเดียว รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรกลุ่มทอผ้าไหม จะรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืน และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านป่ารักน้ า ที่ตั้งโครงการ บ้านปุารักน้ า ต าบลโคกสี อ าเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 13 จังหวัดอุดรธานี หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านปุารักน้ า มีสมาชิกศิลปาชีพทั้งหมด 779 ราย โดยมีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรมด้านหม่อนไหม (กลุ่มทอผ้าไหม) จ านวน 284 ราย กลุ่มทอผ้าฝูาย 424 ราย และกลุ่มผ้าปัก 71 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ทอผ้าไหมอย่างเดียว รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรกลุ่มทอผ้าไหม จะรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืน และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่
โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านหาดแพง ที่ตั้งโครงการ บ้านหาดแพง ต าบลหาดแพง อ าเภอศรีสงคราม จังหวัดนครพนม หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 3 จังหวัดนครพนม หน่วยปฏิบัติงาน ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สกลนคร ข้อมูลพื้นฐานด้านอาชีพหม่อนไหม โครงการส่งเสริมศิลปาชีพอันเนื่องมาจากพระราชด าริฯ บ้านหาดแพง มีเกษตรกรที่ด าเนินกิจกรรมด้าน หม่อนไหม ๑๑2 ราย ลักษณะการประกอบอาชีพด้านหม่อนไหม คือ ทอผ้าไหมอย่างเดียว รูปแบบการผลิตและการตลาดหม่อนไหม เกษตรกรกลุ่มทอผ้าไหม จะรับเส้นจากโครงการศิลปาชีพ แล้วทอผ้าส่งคืน และทอเป็นผ้าผืน จ าหน่ายในพื้นที่
