هرود 4 هرامش ، 4 ناتسمز ، 9831
تاحفص : 893 -898 Vol. 4, No. 4, Winter 2011
Pages: 313-318
رابتعا و تخاس
ي
با
ي
قم
ي
لمع ماستلا و شرگن شا
ي
زامن هب
Making and determination the validity and reliability the scale for
assessing being bound to prayer
تفايرد خيرات :
42 / 8 / 8888
يظينا زفعج
، يديٌن دحا
8
ينيظح نظعا ، دابآزصن داژن
4
هديکچ وهدقه : گرشث سا يكي سبوً يهلاطا ضيازف ييزر
يلبع ّ تزكه فيلکر ييزر
ذطا ملاطا يزيثزر .
يراشثا سا ٍصبفزطا بث تجاّ يبُسبوً َث ماشزلا ىاشيه غجٌط
يکوه ذطا يزها زجزعه .
يلوع ماشزلا ّ عزگً صبيقه يفزعه َلبقه ييا فضُ
سبوً َث ذطا .
عًر : يقث ٍبگؼًاص ىبٌکربک يهبور لهبػ يربهآ َعهبج َ
للها ( جع ) يه ضػبث .
ًَْوً نجد 724
َث َک ضًصْث زفً ضًضػ ةبشزًا صززطصرص درْؿ
. يبُراشثا
ذِج صبيقه لهبػ غُّژپ َث يلوع ماشزلا صبيقه ّ يًّزيث ّ يًّرص يزيگ
َث َک يجُذه داصبقزعا ا ّ عزگً صبيقه يياّر يييعر رْظٌه
سبوً َث يلوع ماشزل
ضًضػ ٍصبفزطا .
عّر سا ييٌچوُ يلهبع ليلذر ّ يگزظجوُ يربهآ يبُ
ضػ ٍصبفزطا يفبؼزکا .
وتفاي اى : ربجزعا تيزض صاص ىبؼً غُّژپ جيبزً َهبٌؼطزپ
يًبظوُ زظً سا
يًّرص 22 / 0 َلؿبف َزفُ کي بث صبيقه ييبهسآسبث تيزض ، 29
/ 0 تيزض ّ
صبيقه يفيـٌر 74
/ 0 ضهآ ذطضث . ُ َث يلوع ماشزلا ّ عزگً صبيقه يگزظجو
ذِج ،يجُذه داصبقزعا َث يلوع ماشزلا صبيقه بث ،سبوً صبيقه يًّزيث يزيگ
ذِج ّ درْپلآ َث درْپلآ صبيقه يًّرص يزيگ
تيرزر 96 / 0 ، 47 / 0 ّ 92 / 0
ضهآ ذطضث . صبيقه َکصاص ىبؼً يلهبع ليلذر سا لؿبد جيبزً ييٌچوُ
َزسبط ليکؼر لهبع ربِچ سا ٍضػ ًبعوج َک ذطا ٍضػ
40 / 79 ضًبيراّ سا ضؿرص
يه يييجر ار لک ضٌک
.
وجيتن يزيگ : لدازه ىضًارذگ بث سبوً َث يلوع ماشزلا ّ عزگً صبيقه
ىاّر يلوع ماشزلا ّ عزگً غجٌط َث رصبق يياّر ّ ربجزعا ىصْث اراص ّ يجٌط
ذطا سبوً َث ىاراشگسبوً .
ٍّلاع صبيقه ييازثبٌث َث َكٌيازث
صْس درْؿ يجٌط
يه ،صراص يياربك ىبًبولظه يازث غُّژپ مبجًا رص ىآ سا ىاْر
يُّزگ يبُ
صْوً ٍصبفزطا .
هژاًديلک اى : صبيقه ،ييص ،سبوً ذِج ،ربجزعا ،يياّر ،يٌيص يبُ
يجُذه يزيگ .
عزيذپ خيرات :
7 / 81 / 8889
Anisi J. MSc, Navidi A. PhD, Hoseinnezhad A. BSc
Abstract
Introduction: Prayer is one of the largest Islamic practices and the highest educational school homework Islam. Measure commitment to the obligatory prayers, using a valid tool is possible. This article introduces a scale that has made much practical attitude and commitment to prayer, the worshipers will measure.
Method: Statistical community, including all staff Baqiyatallah University of Medical Sciences. Sample size 427 patients who were selected. Research tools, including External and Internal religious orientation Alport’s scale, and the scale of self examiner factor analysis method was used obtain operating test.
Results: The results of this study showed that the reliability coefficient view point of interval consistency was (r = 0.92), and test retest coefficient in a week duration was (r = 0.96), and half split coefficient was (r = 0.87).Content validity and face validity assessed by the clergy, psychologist, and prayers .Also correlation of scale with religious beliefs and Alport’s scale External and Internal were respectively 0.61, 0.34 and 0.62.
Conclusion: This scale, able to measure attitude and being bound to prayers in Moslems.. Also we can use it for scientific research, and cultural-religious programming.
Keywords: practical obligation, religious scales, validity, reliability, Prayers, factor analysis, Alport’s scale.
ِ٘مت ٖىضصپ مَلع ُاگطًاد للها
( جع )، تام٘محت صوسه ٕزاتفز مَلع
ىاسٗا ،ىاسْت ،
6 -ىازيا ،ىازِر ،عرّزپ ّ عسْهآ دبعلبطه ٍبگؼُّژپ
2 يكػشپ مْلع ٍبگؼًاص َيقث
للها ( جع )، دبقيقذر شكزه يربزفر مْلع
ىازيا ،ىازِر ،
Corresponding Author: Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
894 يسينا ناراکمه و ـــــــــ
ـــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
همدقم
سا يكي سبوً گرشث
ييزرر ضضازرف يهلارطا يلبرع ّ ييزرر فريلکر
ذرطا ملارطا يزيثزر تزكه .
رقاّرص
َروُ صسر رص سبروً
ّ داصبرجع
َدْلزط َهبًزث ّ يزيثزر يبُ ملاطا يػرّزپ
ذرطا
[ 6 ] . رص زرؼث ْرط
ٍراْوُ زيربر َث
بجًص طزپ َرك ذرطا ٍصْرث يْرٌعه دصبجع ّ غز
رص زُبظر َجيزً يٌيع
صا رص دصبجع ييا يرِلا ىبري
يرلجر سبروً رص
،ذطا َزفبي ّ ٍصْجً يًبيدّ ىبيصا ؽْـشه سبوً َك ذفگ ضيبث بها
ذطا ٍصْث حزطه شيً يًبيدّزيغ ىبيصا رص يزد .
ىبزرطبث ىبرًْي رص
ضثبعه رص ىبٌهؤه َث
خليطّ يًبثزق ّ سبوً نؼس سا ار ىبػصْس ىصزك
يه يربي ّا سا ّ َزسبط يويا اضس ضٌزظج
. رص َرك يهبرگٌُ ىبريزجر
ج َعهْؿ زث يٌؼ يه بپ رص سّر ضرٌچ ضرػ َرث ّ ٍصزرك ذرهبقا برجًآ
يره ْغؼه ؾقر ّ بعص ،سبوً ،فاْط ضًضرػ
. ىازريا رص ييرٌچوُ
ىبزطبث ؿ ثب ئ ّ يي يآ َرك ضرًصْث ىبيضاضٌه رص ىبًبولرظه َيجرػ يرٌي
ضٌزػاص ْضّ مبجًا ّ سبوً يراشگزث .
ىبًبولرظه ضرًٌبه شيً ىبيزؼررس
ظَتػصه ٕاتّاعد ٍ شاتوً تلٍ جٌپ زد دٗات دتًٌاَصت از دَتخ
.
زد يٌ٘چوّ دَتْٗ ةّاره زد شاوً ست ،نّ ٕددعته تاٗاٍز ٍ تاٗآ
سا ُدض ُزاضا ٘ح٘سه ٍ =
2 .<
،دزاد ٖٗلاات زا٘ست ُاگٗاج ٍ ششزا ملاسا زد شاوً ِت
ٕزَط ِو ىآسل زد
ِتفگ يصس شاوً شا ٕددعته تاٗآ شا ص٘ت ٍ دًا
84 ِولو ِثتسه ةولص
ىآ تامتطه ٍ ت
ِ ُدض ُدست زاو ىاطً ٍ
ُدٌّد يٗا ِو سا ىآ
تداثع نْه مشلاه ملاسا ات ِضٗسف ي٘لٍا ٍ ُدَت ٕا
ا ِو س
سثها٘پ مسوا ( ظ ) ِضٗسف يٗسخآ ٍ ُدسو غلاتا مدسه ِت ٕا
ا ِو س
يسه ماگٌّ ات طلاس ىاسًا شا
ٖوً دَض . اٍز ٍ ىآسل ٗ
شاوً تا از
سٍ ٘ تلاىطه ماگٌّ زد ىاٌهؤه ِت هوو ِل ؛
زادشات ٕ شا ىاٌهؤه
اّزاو ٕ ضش ؛ سٍ ٘ زاگتسز ِل ٕ ؛ سٍ ٘ ِل سثو شا ىاٌهؤه ىدض ناپ
دٌسپدَخ ٍ ٕ
؛ اه ٗ ٌها ٍ صهازآ ِ ٘
ىاٌهؤه بَلل ٖه
اد ً دٌ = 2 .<
ِت سظً ٖه ه صجٌس دسز ٘
اّشاوً ِت ماصتلا ىاص ٕ
ُدافتسا ات ةجاٍ
زاصتا شا ٕ سها سثتعه ٕ ،دضات يىوه استاٌت
ٗ ا ي ٗ ات ِلامه ي فدّ
فسعه ٖ زاصتا ٕ ه ِو ةساٌه ٘
لوع ماصتلا ٍ شسگً ىاص ٖ
از ىاًاولسه
ْت ،دّد زاسل صجٌس دزَه شاوً ِت ثسً ٘
سا ُدض ِ .
طسسپ ٖ ا زد ِو ٗ حسطه اجٌ ٖه
ا دَض ٗ د ِو سا ي ٗ
زادٌ ٕ دامتعا ٍ
سها ادخ ِت ٕ ػصض ٖ ضاً ٍ ٖ ًٍزد ِتسجت شا ٖ
سا ِتًَگچ سپ ،
ٖه ه ىاَت ٘ د ٍ تادامتعا ىاص ٗ
زادٌ ٕ جٌس از داسفا ٘
زد ؟د ِتت تساپ
اٗ ي صسسپ ٖه فگ ىاَت ّوو
ٖ شاس ٕ ّافه ٘ زاتفز ن ٕ فطاتع ، ٖ ، ٍ
تخاٌض ٖ ِت ِزَظٌه غَت ٘ ولع ف ٖ ،اًْآ ِت ِزَط سٍ ٘ ًاسًا مَلع زد ع ٖ
ِت ُهتٍٗ ٍستض اتت ىاٍز
ٖتساٌض تولع ٖ ،نّدشَتً ىستل ستخاٍا زد
شستسگ ٗ سا ِتفا . دًا ٗ ِط اّزاتفز ٍ اّ ٕ
دٗ ٌ ٖ ست دًٌاوّ ٘ زا ٕ شا
اّزاتفز ٕ ُشادًا ٍ صجٌس لتال ىاسًا ٕس٘گ
سا . د ةتو زد ٗ تٌ ٖ
ِت ُهٍٗ سو ىآسل ٗ عخاض ن ٕاّ سعت ٗ ِو سا ُدض ف ِت
ٔل٘تسٍ ىآ
عخاض اّ ٖه صتطت سفاتو ٍ كفاٌه داسفا شا از يهؤه داسفا ىاَت ٘
ع
داد . ِت ِىاٌَع ىاتسًا تافتغ ستػعلاٍ ُزَس زد دًٍادخ ًَِوً ٕاتّ
ا يتتضاد زد از كفَه ٗ
لتوع ماتجًا ،ىاتو تسزد زاتتفگ ٍ لاتغ
ٖه ىاسًا ٍ ،دًاد اّ
ٖٗ ش از دٌتتسّ قَف تافغ دلاف ِو از تٗ
ىا زاتو
ٖه دًاد . استاٌت ٗ ي ِت ٔل٘سٍ عخاض ٕاّ دٗ ٌ ٖ اًاَت ٖٗ داستفا صجٌس
دٗ ً زادتتٌ تت٘ ىاتتىها ص رتتپ ٗ دَتتت دتتّاَخ س .
ِتتتسظً ا ٗ ٍ صجٌتتس ِتتىٌ
ُشادتتًا ٕستت٘گ اتتّزٍات ٕ دٗ تتٌ ٖ تتست باتتثتزا ٘
دصً زا ٗ تتى ٖ ُشَتتز اتتت
ىاٍز ٖساٌض دٗ استاٌت ،دزاد ي ٗ
لاعف شاغآسس ي ٘
ٕاّ د صجٌس ٗ تٌ ٖ
ات از ٗ ىاٍز تاعلاطه زد د د ىاساٌض
ٌٗ ٖ دسو َجتسج .
ْت ٘ خاس ٍ ِ
ىَهشآ ٍ اّزاصتا ٕاّ
دٗ زادٌ ٕ طضَو ٖ د ىاساٌطًاٍز ِو سا ٗ
تٌ ٖ
ِت ِزَظٌه وو ٖ ٕشاس ّافه ٘ د ن ٌٗ ٖ ِت زاو ِتفسگ دتًا . دستىلوع ِتتثلا
ىاٍز ْت زد ىاساٌض ٘
اّزاصتا ِ ٕ ع ٌ٘ ٖ دٍدحه ٖه ُدّاتطه ستت دَض
متسه ٘ اّزاتفز لمتسه ٍ ن ٕ
دٗ ٌ ٖ استاٌت ، ٗ اتّزاتفز شا ِتسد ىآ ي ٕ
دٗ ٌ ٖ ُاز شا ِو اّ ٕ ػصض ًلاهاو ٖ
ِت سد ٖه آ ٗ ً ،د ٘ ىَتٌف دتٌهشا
غاخ ٖ سضاز ثحت شا جزاخ ِو سا ٖه
دضات . ض ِلوج شا ٘ َُ اتّ ٖٗ
ساسا صمً ِو ٖ
لغا ٍ ٖ عوج زد زٍآ ٕ زاتتفز ُشَتز زد تاتعلاطا
دٗ ٌ ٖ صتسسپ ِتت تساپ ،زاتتفز ُدّاطه لهاض ،دزاد اتّ
ةتلال زد
ِهاٌطسسپ ٕاّ جٌسدَخ ٖ ٖه دضات . دل زد ٗ و ٖ يٗست شٍز دادعت ،اّ
لو زد سضاز داسفا ٘
،اس ٗ ٍ دٍزٍ ىاهش ،ىاًآ زَضز تاعفد ا ٗ
زاتو ا ٕ
ماجًا اجًآ زد ِو ٖه
ثث دًداد ٖه
دض . ض ٘ َُ ٕاّ تٌتثه صجٌس ٖ
جٌسدَخ ٍ زاتفز ُدّاطه ست ٖ
َوعه شٍز لتتامه زد ًلا ٕاتّ
ت ت٘ ىا
ِتسجت ٕاّ ػصض ٖ ا شا لغاز تاعلاطا ٍ ،دزاد زاسل ٗ
تض ي ٘ َُ اتّ
شزا زد ٗ تا ٖ أت ٘ٗ د د ٗ ُدافتسا ي ٖه
دَض . زد ىاسگطٍّهپ اتس
1975
لاعف صّاو ٘
د ٌٗ ٖ ست زد ٗ ًات ٘ َتضع ىدتض نو ساساست از ا ٗ
زد
لو ٘ د سزاده زد زَضز ،اّاس ٌٗ
ٖ ثت سدتمه باتتو تئاسل ٍ ، ٘ت٘
ي
ُدسو دًا . خست ٖ دٗ عخاض شا ىاسگطٍّهپ شا سگ ٖٗاّ
اتعدا دتًٌاه ٕ
ا ِت داسفا ٗ ه ،ىاو ٘ ادتّا تاًاعا زادمه ،اعد ٍ تداثع ىاص ٖٗ
دادتعت ٍ
جاچ تلاامه أت زد ُدض
٘ٗ د مفاَه ٍ د ٗ
شزا نلاته از ي تٗ
تا ٖ زاستل
ُداد دًا = 3 .<
ٗ تتى ٖ اتتّزاو شا ٕ هش زد يزصتتت ٘
د زاتتتفز صجٌتتس ِتتٌ ٗ
تتٌ ٖ زاتتو
اتَل ( 1986 ) ِو سا ِهاٌطسسپ ٕا ج ه صجٌس ْ ٘
ا ىاص ٗ زد ىاو
ُدستسگ طس ٕا
ْت ٘ سا ُدسو ِ ،
ِت ٕزَط ِو اس زد اّ ٕ 1914
ٍ 1933 ِهاٌطسسپ ٕا تاداتمتعا دزَته زد نْه صسسپ ٍد ات ُاتَو
ثّره ٖ است ، ٕ ٍّسگ ٖ سهآ ِتسجست ىادٌوطًاد شا ٗ
داتسسف اى ّ
٘ ٍ ل
ً دَّ ٘ ص تاتو زد ٖ مه ىاٌَع ات ت٘
سا اتّ ٕ دٗ زادتٌ ٕ تت ٘ ص شا 120
مه ٘ د سا ٌٗ ٖ غَت از ٘ ُدَوً ف دًا . ٌچوّ ٘ ي ِسسؤه شا ِتو جَلاتگ
ِّد 1930 هش زد از دَخ زاو ٘
جٌتسسظً ٌِ ٖ
، تسا ُدستو ٍستض
وْه صمً ٖ د ِت ثسً مدسه شسگً صجٌس زد ٗ
ٍ سا ِتضاد ي
اتً شا ٗ صٍّهپ ج ٕاّ
ىآ ِسسؤه ٖه دَض ِت ِزَط ت دٌتتسه ت٘٘ تاس
سهآ مدسه شسگً ٗ
از اى ِظَػخزد دٗ
ادٌ ز ٕ داد زاستل صجٌس دزَه
=
4
.< ٌچوّ ٘ ي ِهاٌطسسپ ٕاّ ست ٘ زا ٕ وو زد ٖ ٕشاس ، ُشادًا ٕست٘گ
د زاتفز صجٌس ٍ ٌٗ
ٖ ِثٌج شا داسفا ٕاّ
تضسگً ٖ زاتتفز ٍ ٕ ْت ت٘ ِ
خست ِو ، سا ُدض ٖ
اًْآ شا از ٖه دست ماً ىاَت :
پ٘ ّ ست ٘ صتل ( 2004 )
دجت ٍ طست ُزاتزد ٗ
د زد سظً ِهاٌطسسپ گدًش
ٖ ثّرته ٖ تزٍ ، ٘ يتتگٌ
( 2003 ) زاثتعا ٍ حلاغا ،طست ِظَػخزد ٗ
تا ٖ مه ُاتتَو مسف ت٘
ثّرتته دتتْعت ٖ
تتطٍّهپ ٖ تتسه زد ٘ ح ٘ لَتاو ىا تت٘ ،ىاتتتستٍسپ ٍ ه
ئادَت ٘ ت داسفا ٍ ىاًاولسه ،اٍّدٌّ ،ىا ٖ
ٍ ستسل ٍ ةّره (
1998 ) زد
طٍّهپ ٖ ِهاٌطسسپ عضٍ
٘ ثّره ٖ استت از ٕ اتپٍزا اوتض مدسته
( ًَتسا ٖ ىاتش ) ِت ِشٍز لحت ٘ لهاع ل ٖ دٌتخاس = 5 ٍ 6 ٍ 7 .<
خست ٖ شا ِهاٌطسسپ ٕاّ دٗ ٌ ٖ ِو ِت ِزَظٌه وو ٖ شاس ٕ ُشادًا ، ٕس٘گ
د زاتفز صجٌس ٍ ٌٗ
ٖ داسفا ا زد ٗ ْت ىاس ٘ ُدض ِ دًا شا دٌتسّ تزاثع :
ِهاٌطسسپ صتٗسلگ يتطلگ طسَت ٖثّره شسگً (
1373 ) ؛ ِهاٌتطسسپ
ٖثّرته بَچزاچ زد ٖساٌضدَخ
عاتوتجا ٖ تگزصت ىاتج طتسَت ٖ
( 1378 )؛ مه تت٘ ُشادتتًا سا ٕستت٘گ
تتمتعا ا تته شستتگً ٍ تاد ر
ثّ ٖ
ادتتخ طتتسَت ىاتَجتتطًاد ٗ
زا ٕ ٍ دستتف ىازاتتىوّ (
1378 ) ؛ مه تت٘ سا
ْج ٕس٘گ ثّره ٖ هاسْت طسَت ٖ
( 1378 ) ؛ تْج سات٘مه ٕست٘گ
ًٖاجٗاتزذآ طسَت ملاسا ست ِ٘ىت ات ٖثّره (
1382 )؛ ِت لوع سا٘مه
ٌٖٗد ٕاّزٍات (
دثعه ) ٕزاصتلگ طسَت (
1380 )؛ ٖجٌتسدَخ سات٘مه
ٕدتًَٗ طتسَت ٖهلاتسا تادامتعا ِت ٖلوع ماصتلا (
1376 ) = 8 ٍ 9 < .
اززد سضاز لاع ،اتّزاتفز شا ٕزا٘تست صجٌتس ٕاست زَطوزد تٗ
ٍ ك
شسگً ٕاّ ،ٌٖٗد ِهاٌطسسپ اّ سا٘مه ٍ ٖٗاّ ْ٘ت ُدض ِ ، ٖلاززد ِو
شٍز زد ىاًاولسه ِو ِ٘هَٗ ةجاٍ ٕاّشاوً صجٌس ٕاست ِتثتسه جٌپ
از ىآ ماجًا ٖه تسا ُدتطً ِتخاتس ستثتعه ٍ ةساٌه ٕزاصتا ،دٌّد .
شاتوً صجٌتس ٕاست سثتعه ٍ ةساٌه ٖسا٘مه خاس ٍ ِْ٘ت يٗاستاٌت ُدٗا ٕسها زٍد ٍ آ شا سً٘ زاظتًا .
ِج٘تًزد ٖلتغا فدّ صٍّهتپ
ىآ دَت ِو ِجَتات ِت عتاتٌه ٖلتغا ىاًاولتسه ىآستل ٖتٌعٗ
ٌتس ٍ ،
شسگً ىاص٘ه ِو ةساٌه ٕزاصتا تلا ٍ
ثتسً از ىاًاولتسه ٖلوع ماص
زاسل صجٌس دزَه شاوً ِت ٖه
ددسگ ِْ٘ت ،دّد .
عًر زاتهآ ِعهاج ٕ
ا زد ِتعلاطه دزَته تٗ
هاتوت صٍّهتپ ي ٖ
ىاتٌوزاو
ىتتضصپ مَتتلع ُاگتتطًاد ٖ
ِتت٘مت للها ( تتع ج ) ( ىش ىاتتٌوزاو وتتسز ،
ٖ ،
دادزاسل ٕ َجطًاد ٍ ىاشاتسس ٗ
ىا ) دَت . تسزستدزَه ًَِوً نجز ٖ
زد
صٍّهپ 427 دًدَت . شٍز ًَِوً ٕس٘گ سضاز صٍّهپ زد تض ِت
٘ َُ
ًَِوً ٕست٘گ زد ىازاصگشاتوً شا سستتسد دَتت
. ا زد تٗ شا صٍّهتپ ي
مه ٘ سا ٕاّ « ْج ٕست٘گ تًٍزد ٖ ت ٍ ٘ تًٍس ٖ تزَتپلآ » ٍ « ماصتتلا
لوع ٖ ثّره تادامتعا ِت ٖ
» ِتت ِزَتظٌه تسزست ٖ اٍز ٖتٗ نتّ ىاتهش
دض ُدافتسا .
فلا ) همانشسرپ تهج
رريگ ترولل يبهرم :
ٗ تى ٖ شا
مه ٘ سا اّ ٖٗ هش زد ِو ٘ ْج ٌِ ٕس٘گ ثّره ٖ تست ٍ ُدض ِتخاس ٘
زا
سا ِتفسگ زاسل ِجَتدزَه ،
مه ٘ ْج سا ٕس٘گ
ثّرته ٖ تًٍزد ٖ ٍ
ت٘ ًٍس ٖ تزَپلآ ٖه دضات . اٌثه ست تزَپلآ ٕ
صضَو اّ ٕ ستظً ٕ شا
عتس ٖ مه يتخاتس زد ٘
تسا ٖ استت ٕ ُشادتًا ٕست٘گ دَتتوً ةّرته .
ٍا
ِت ي٘وّ زَظٌه ٗ مه ه ٘ سا 20 ُداته ٕا ِتو خاتس 11
ىآ ُداته
تتْج ٕستت٘گ ت٘ تتًٍس ٖ ٍ 9 تتْج ِتتت ىآ ُداتته ٕستت٘گ
تتًٍزد ٖ از
ٖه جٌس ٘ دًد . اتس زد 1963 تگف ٘ ي تٗ ِصتسً ه 21
ُداته ٕا شا
مه ٘ سا ( ًٍزد ٖ ت ٘ ًٍس ٖ ) صتسسپ ماتوت ِتو خاس ٕاتّ
مه ت٘ سا ىآ ست ٍُلاع ٍ ُدض باصتًا ىآ زد تزَپلآ
ٗ د صسسپ ه ٗ
ً ستگ ت٘ ص
ا ِتتو دٍصتتفا ىآ ِتتت تتٗ
صگ ي ٗ گتتتسثوّ ِتتٌ ٖ
لااتتت ٖٗ ( 61 / 0 ) اتتت
ْج ٕس٘گ ت٘ ًٍس ٖ ا دعت ِت ىآ شا ٍ ضاد ٗ
مه ي ٘ ت سا ٘ دزَته ستط
سا ِتفسگ زاسل ُدافتسا .
محت كثط ت٘ گتتسثوّ تزَتپلآ ك ٖ
تت ٘ ي
ُداه ٕاّ ْج ٕس٘گ ثّره ٖ تًٍزد ٖ ُداته اتت ٕاتّ تْج ٕست٘گ
ثّره ٖ ت ٘ ًٍس ٖ ( 21 / 0 ) دَت . دادعت زد ٕ د تاعلاطه شا ٗ
،سگ ِلوج شا
تاعلاطه ٖ گف طسَت ِو ٘
َغ ي گتسثوّ ، فسگ تز ٖ
تْج ٕست٘گ
ثّره ٖ ًٍزد ٖ ت ٍ ٘ ًٍس ٖ 20 / 0 -ست ِو دَت ٘ دصً زا ٗ گتسثوّ ِت ه ٖ
ِثساحه دَت تزَپلآ طسَت ُدض .
مه ٘ ْج سا ٕس٘گ
ثّره ٖ ًٍزد ٖ
ت ٍ ٘ ًٍس ٖ زد ٍ تسا ُدتض ِتوجست ٖتسزاف ِتت ىاستٗا زد تزَتپلآ
زاثتعا ددعته تاعلاطه ٗ
تا ٖ سا ُدض = 10 .<
ب ) امرزلا ينرسدتخ سايقم ادارقزعا هره رلمع
يبهم : مه ٘ دَخ سا جٌس ٖ تلوع ماصتلا ٖ
ثّرته تاداتمتعا ِتت ٖ
ِهاٌطسسپ ٕا سزست فدّ ات ِو سا ٖ
ه ت٘ ٍ ماتىزا ِتت لتوع ىاص
هلاسا تازَتسد ٖ
ًَ طسَت ٗ د ٕ زاثتعا ٍ ِتخاس تٗ
تا ٖ تسا ُدتض .
است ٕ سزست ٖ اٍز ٖٗ اَتحه ٕ مه ت٘ شا سا ُدافتتسا ىاتػػصته ستظً
دض . دادعت ٕ ًازٍز شا ٘ دًا ،ىَ ٗ ُاگتطًاد ىاداتسا ٍ ىاولسه ىادٌوط
مه ٘ زاصتا از سا ٕ
استت ةساٌه ًاتثسً ٕ
ُشادتًا ٕست٘گ تلوع ماصتتلا ٖ
ثّره تادامتعا ِت ىاولسه ٖ
د اٍز از ىآ شا ُدافتسا ٍ دٌتسًاد ٗ
دًد .
اٍز ٖٗ مه ٘ ِت سا سط ٗ ِك دٗ سگ ٕ ً ٘ تسزست ص ٖ دتض . دادتعت 35 شا ستفً
ساپ َگ ٗ تاهدمه ِعلاطه زد ِو ىا ٖ
ِت ِهاٌطسسپ َته
سظًدز تساپ
زد دًداد ٗ داسفًا ِثزاػه ه ٕ
شا ٍ وسض ِظاحل
ه ٘ اپ ىاص ٗ ىدَت دٌث
ثّرتته تاداتتمتعا ِتتت ٖ
ستتت سگتتطٍّهپ طتتسَت ٍز
ٕ تتٗ مه ه تت٘ سا
20 ِجزد ٕا ِثتز ٕدٌت دًدض . داسفا ٗ لوع ماصتلا ظاحل شا ُدضدا ٖ
ِت
ثّره تادامتعا ٖ
ً ٘ د طسَت ص ٗ زد ىاسگ تٗ مه ه ت٘ سا 20 ِتجزد ٕا
ِثتز ٕدٌت دًدض . سپس گتسثوّ ٖ ت ٘ ي ساپ ٕاّ تثتو ٖ تها ٍ ت٘ شا
ستض ٍ دتض ِثتساحه ،ِثزاػه ٗ
گتتسثوّ ة ٖ
تت ٘ تها ي ت٘ شا ٕ ِتو
ِثزاػه ه ِت سگ ٘ اپ ىاص ٗ ٍ دَتت ُداد ظاتػتخا دستف ستّ ىدَت دٌث
ُسوً ٕا شا دسف ىآ ِو سط
ٗ ِك ِت ىداد ساپ ِهاٌطسسپ
ُدستو ةسو
ات ستاست ،دَت 86
/ 0 ِتت آ تسد دته . سات٘مه زاتثتعا ٖتسزست ٕاستت
دَخ ٖٗاهشآشات شٍز شا صً٘ ٖثّره تادامتعا ِت ٖلوع ماصتلا ٖجٌس
دض ُدافتسا .
گتسثوّ ٖ ةٗستض ٍ ِتفّ هٗ ىَهشآ ٍد ي٘ت ِلغاف
گتسثوّ ٖ ات ستاست 81 / 0 دَت = 9 <.
خاس ٕاست شاوً ِت ٖلوع ماصتلا ٍ شسگً سا٘مه
ادتتا ، ِتت ِزَتظٌه
صسسپ ِْ٘ت ٕاّ
جتًْ ،ىآستل ِتت ِتعجاسه اتت ٖتتسجت ِتغلاثلا
، ٍ
ا ٗداز ث ،دَتت شاتوً ُزاتتزد ِتو ٖتاتٗاٍز ٍ ثتٗدازا ،تاٗآ ٖهاوت ،
ص٘ف ٍ ِعلاطه دض ٕزادست
. جاسصتتسا ةلاطه سپس ةتلال زد ُدتض
صسسپ ٕاّ دهآزد صجٌس لتال .
شا ص٘تت ًاتثٗسمت ِتلزسه يتٗا زد
هٗ دٗدسگ ِْ٘ت صسسپ دغ .
زد دعت ِلزسه ِت
ِزَظٌه ٖتٗاٍز ٖسزست
صسسپ ٕاَتحه ،نتلعه ت٘تست ُاگتطًاد د٘تاسا شا ٕدادعت سظً ،اّ
893 يسينا ناراکمه و ـــــــــ
ـــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
٘مت ٖىضصپ مَلع ُاگطًاد ِ
للها ( جع ) ٌه ُزاتزد ا ٕاَتتحه ىدَتت ةس
صسسپ ٕاّ ِْ٘ت دتض ِتساَخ سا٘مه فدّ ات ُدض .
دت٘ٗأت شا ستپ
ٕاَتحه ٖٗاٍز ِهاٌطسسپ
سپ لٗدتعت ٍ حلاتغا ٕاستت ، صتس
ٕاتّ
ِلزسه ٍد زد سا٘مه ِت
ِزَظٌه ،ٖتاهدتمه ٖسزست ِهاٌتطسسپ
زد 60
ت٘مت ٖىضصپ مَلع ُاگطًاد ىاٌوزاو شا سفً ِ ا
لله ( جتع ) ٍ دتض ماتجًا
ساپ سپس ٕاّ
ِتٗصجت دزَه ىاًآ تفسگ زاستل ٕزاتهآ لت٘لحتٍ
.
ٗاًْزد ِهاٌطسسپ ُداهآ
ُدض ِت ُِاسوّ سگٗد سا٘مه ٍد زد
ىاٌوزاو
ِ٘مت ُاگطًاد للها
( ع ج ) دض اسجا . يٌ٘چوّ ِت ِزَتظٌه زاتثتعا ٖتسزست
،ٖٗاهشآشات ِهاٌطسسپ
ٍٕز 40 ِت ىاٌوزاو شا سفً لغاف
ٔ هتٗ ًٖاهش
دض اسجا ِتفّ .
ٕاسجا شا سپ ِهاٌطسسپ
ُسوً ٍ ىآ ٕزارگ ِت
ِزَظٌه
ٗا ٖسزست ٌ شٍز شا ، تسا ُدتض ل٘ىتطت لتهاع دٌچ شا سا٘مه ِى
ِت ٖفاطتوا ٖلهاع ل٘لحت َ٘تض
ٓ ِتفلؤه ٕاتّ ٖلتغا (
Principal
components
) سواتوٗزاٍ صخستچ اتت (
Varimax Rotation
)
دتتض ُدافتتتسا .
اتتت ٖتتسا٘مه ِتتج٘تًزد 50
لتتهاعزاْچ ٍ صتتسسپ
( ِتجَت ؛ٖعاتوتجا ٍ ٕدستف ٖگدًش زد شاوً ٖطصتسثا ِتت لتوع ٍ
تاثحتسه ٍ شاتوً ماتجًا ٕاست دسف ٕدج ماوتّا ؛ زَتضز
زد ةتلل
شاوً ) دض ِْ٘ت . ُداد ي٘تٌچوّ صٍّهتپ ٕاتّ
شٍز اتت ٕاتّ زاتهآ
ٖف٘تتغَت (
دزادًاتتتسا فاستتحًا ٍ ي٘گًاتت٘ه ،دتتغزد ،ٖتتًاٍاسف )
ٍ
ٖطاثٌتسا ( ٘پ ٖگتتسثوّ ىَتسس
ٖفاتطتوا ٖلهاتع لت٘لحت ٍ ، )
اتت
زاصفا مسً شا ُدافتسا
SPSS 15
ِٗصجت ٍ دًدض ل٘لحت .
ازن ي ج سزستدزَه ًَِوً نجز ٖ
زد صٍّهپ 427 دًدَت . 1 / 73 شا دغزد
دزَه ًَِوً سزست
ٖ ٍ دسه 9 / 26 دًدَت ىش دغزد .
ٌس ٌِهاد ٖ
ًدَهشآ ٖ اّ 20 ات 55 ه ٍ اس ٘ گًا ٘ فاسحًا ٍ ي عه
٘ ىاًآ يس زا
ِت تست ٘ ة 52 / 30 ٍ 95 / 8 دَت . 2 / 60 ًدَهشآ شا دغزد ٖ
ٍ لّأته اّ
8 / 39 دًدَت دسجه دغزد .
ِسظًشا عضٍ ٘ ػحت ٘ل ٖ 3 / 37 زد دغزد
ػحت عطمه ٘ل
ٖ تد ٘ د ٍ ىاتسس ٗ
نلپ ؛ 11 عطمه زد دغزد قَف
دٗ نلپ ؛
9 / 45 ل عطمه زد دغزد ٘
ٍ سًاس 8 / 5 ػحت عطمه زد دغزد ٘ل
ٖ
قَف ل ٘ دًدَت ستلاات ٍ سًاس .
جيبزً َث ذطص يازض سا ٍضهآ ربجزعا ت
( يًّرص يًبظوُ )
سا ٍصبفزطا بث
يبفلآ عّر ربجًّزک
22 / 0 َلؿبف َزفُ کي بث صبيقه ييبهسآسبث ؛
29 / 0 يفيـٌر ّ 74
/ 0 َث ذطص ضهآ . تيازض ييٌچوُ َث
ذطص ٍضهآ
ىبؼً ضٌُص ح ٌعه ب خطط رص يراص (
006 / 0
>
p
) ذطا ( ٍربوػ ّضج 6
.)
ماصتلا سا٘مه ات ،شاوً ِت ٖلوع ماصتلا ٍ شسگً سا٘مه ٖگتسثوّ ْج ،ٖثّره تادامتعا ِت ٖلوع ٍ تزَپلآ سا٘مه ًٍٖس٘ت ٕس٘گ
ْج ِت تزَپلآ سا٘مه ًٍٖزد ٕس٘گ ة٘تست
61 / 0 ، 34 / 0 ٍ 62 / 0 ِت دهآ سد . يٌ٘چوّ ِت ةٗاسض سد ىاطً ُدهآ ٌعه ٓدٌّد ا زد ٕزاد
طس ( 01 / 0
> p
) سا ( ُزاوض ٍدج 2
.)
هراوػ لًدج 8
-ساون وب يلوع ماشتلا ً عزگن صايقه رابتعا بيازض
رابتعا عاٌنا زض
ي رابتعا ب
( r ) رادانعه حطط
ي ( p )
ناظوى ي نًرد ي 22
/ 0 006
/ 0
اهسآساب يي 29
/ 0 006
/ 0
صنت ي ف ي 74
/ 0 006
/ 0
لًدج هراوػ 4 ساون وب يلوع ماشتلا ً عزگن صايقه يگتظبوى ضيزتاه
صايقه اب ياى تيج يزيگ يبىذه تاداقتعا وب يلوع ماشتلا ً يبىذه
فيدر صايقه
اى 8
4 8 2
8 ماشزلا ّ عزگً صبيقه
سبوً َث يلوع 6
4 َث يلوع ماشزلا صبيقه
يجُذه داصبقزعا 96
/ 0 6
8 ذِج يزيگ يًّزيث
صبيقه درْپلآ 47
/ 0 43 / 0 6
2 ذِج يزيگ يًّرص
درْپلآ صبيقه 92
/ 0 96 / 0 46 / 0 6
اتً ٗ لحت شا لغاز ج ٘
لهاع ل ٖ داد ىاطً مه ِو ٘ ماصتلا ٍ شسگً سا
لوع ٖ ىطت لهاع زاْچ شا ٘
ًاعوج ِو سا ُدض ل 30
/ 46 شا دتغزد
زاٍ ٗ ثت از لو سًا ٘٘
ي ٖه دٌو . ٍا لهاع ، طصتسثا ٖ گدًش زد شاوً ٖ
دسف ٕ عاوتجا ٍ ٖ ثت از ٘٘ ي ٖه دٌو ؛ مٍد لتهاع ِتجَت
ِتت لتوع ٍ
ىاطً تاثحتسه ٖه
ت مَس لهاع ؛دّد ٘
دتج ماوتّا ٍ ماصتلا سگًا ٕ
است دسف ٕ زَضز ٍ ثلاسه شا مزاْچ لهاع ٍ سا شاوً ماجًا ةتلل
اىز شاوً زد ٗ
ٖه دٌو . ٍا لتهاع 388
/ 17 زاٍ شا دتغزد تٗ
سًا
ثت از لو ٘٘ ي ٖه ٍ دٌو 14 ست اؤس ٍز ٕ لهاع زات ٍا لهاع ٖ
ت ٘ ص
شا 30 / 0 دًزاد . مٍد لهاع 354
/ 10 زاٍ شا دغزد ٗ
ثت از لو سًا ٘ت٘
ي
ٖه ٍ دٌو 12 ٍزست اؤس ٕ
لهاتع زاتت مٍد لتهاع ٖ
تت ٘ شا ص 30 / 0
دًزاد . مَس لهاع 70
/ 9 زاٍ شا دغزد ٗ
ثت از لو سًا ٘٘
ي ٖته ٍ دتٌو
12 ٍزست اؤس ٕ
لهاع زات مَس لهاع ٖ
ت ٘ شا ص 30 / 0 دًزاد . لتهاع
مزاْچ 861 / 8 زاٍ شا دغزد ٗ
ثت از لو سًا ٘٘
ي ٖه ٍ دٌو 10 اؤتس
ٍزست ٕ لهاتع زاتت مزاْچ لهاع ٖ
تت ٘ شا ص 30 / 0 دتًزاد . تٌچوّ ٘ ي
افو عخاض ٗ
ًَِوً زادست ٕ (
KMO
) ات ستاست 82 / 0 ٍ دَتت جٗاتتً
َهشآ تزات ى ل اٌعه ٖگتسثوّ سگًا٘ت دَتت تلااؤتس ي٘تت ٖفاتو زاد
( 001 / 0
> p
، 59 / 7771 ;
; df (
1225
هراوػ لًدج 8
ساون وب يلوع ماشتلا ً عزگن صايقه تلااؤط يلهاع ياىراب
غطزپ هراوػ لهاع
لًا غطزپ هراوػ
لهاع مًد غطزپ هراوػ
لهاع مٌط غطزپ هراوػ
لهاع مرايچ
7 92
/ 0 2
79 / 0 6
94 / 0 3
94 / 0
64 72
/ 0 4
33 / 0 9
70 / 0 67
72 / 0
64 37
/ 0 2
37 / 0 4
70 / 0 20
34 / 0
26 39
/ 0 66
94 / 0 60
32 / 0 22
77 / 0
44 46
/ 0 67
93 / 0 62
72 / 0 29
30 / 0
47 42
/ 0 63
74 / 0 69
39 / 0 49
34 / 0
43 42
/ 0 24
42 / 0 27
32 / 0 76
74 / 0
44 42
/ 0 27
44 / 0 22
37 / 0 73
72 / 0
47 32
/ 0 23
46 / 0 40
32 / 0 74
32 / 0
42 49
/ 0 24
74 / 0 72
47 / 0 72
99 / 0
70 94
/ 0 46
76 / 0 77
46 / 0
74 30
/ 0 42
32 / 0 77
39 / 0
79 32
/ 0
30 34
/ 0
ٍژيّ عسرا 927
/ 7 ٍژيّ عسرا
644 / 3 ٍژيّ عسرا
730 / 7 ٍژيّ عسرا
746 / 7
ضًبيراّ ضؿرص يييجر ٍضػ 477
/ 64 ضًبيراّ ضؿرص
يييجر ٍضػ 437
/ 60 ضًبيراّ ضؿرص
يييجر ٍضػ 40
/ 2 ضًبيراّ ضؿرص
يييجر ٍضػ 796
/ 7
هييزن و ثحه ريگ
فلؤه ٖگهٍٗ اٗ ٍ طٗاسض ىا از ٕداٗش ٕاّ
ٕاست هٗ ىَهشآ ال تئ ل ا ،دتً
ِو ٖگهٍٗ يٗا ٖه از اّ
دسو ِغلاخ ٖلغا ٖگهٍٗ زاْچ زد ىاَت .
سگا
ٖه دضات ُدض عوج ىَهشآ زد ٖگهٍٗ زاْچ يٗا ىَتهشآ ِو فگ ىاَت
بَخ سا . ٖگهٍٗ يٗا شا دٌتتسّ تزاتثع اّ
: ،ٖتٗاٍز ِتجزد ،ٕدتٌت
ٍ ،زاثتعا ،ٖگهٍٗ زاْچ يٗا ىا٘ه شا ؛دزادًاتسا ٕازاد زاتثتعا ٍ ٖتٗاٍز
دٌتسّ ٕستط٘ت ٘وّا .
ُشادًا شا سا تزاثع ٖٗاٍز ٕاّس٘ ته ٕس٘گ
ِت ِعلاطه دزَه ِت ٖعلاٍ زَط
ِتزاثع ٖتٗاٍز ٕازاد ًٖاتهش اّزاصتا سگٗد
چًآ ِو دٌتسّ ِو از ِ
سظًدزَه دتًس٘گت ُشادتًا سا .
تزاتثع زاتثتعا
ٖتته ِتتو ٕداتتوتعا شا تتسا شا ِتتو ،ىَتتهشآ هتتٗ جٗاتتتً ِتتت نً٘اَتتت
ٖه لغاز ىآ ٖلاَته ٕاّدستزاو ،دَض
ن٘تضات ِتتضاد =
11 .< لت٘لحت
ست دزاد للاد صً٘ يٗد داعتا زد ٖلهاع شٍز شا ٍّٖسگ
ٕاتّ ٕزاتهآ
پ٘ دَتجٍ ِو ُد٘چ تسا ىَتتسست ىَتّسه ىآ
. ٍز ش ٕاتّ لت٘لحت
اَع سگا له ٍ ُد٘چ٘پ ِچ زاَضد
دً ِل٘تسٍ ٖلٍ ٕا
ىدستو ُداتس ٕاستت
٘ ته اتتتّس دٌتتتتسّ = 12 .< ىاٍز شا ٖتتتخست ي٘تتتٌچوّ ٍ ىاتتتساٌض
ِعهاج هتت ٖتت٘ف٘و يٗدتت ِو دًٌآست يٗد ىاساٌض ِتو تسا ٕدتعت
ٖه د٘جٌتس عخاض دٌچ ةلال زد از ىآ ىاَت اتها ،
تٗسروا لتتامهزد
ٗد ِت ىاًآ دٌچ ُاگد ٕدعت دًدمتعه = 13 .<
ِت جٗاتً سد زد ُدهآ شسگً سا٘مه ِو داد ىاطً سضاز صٍّهپ
ازاد شاوً ِت ٖلوع ماصتلا ٍ ٕ
اٍز ٖٗ سا اَتحه .
تٌچوّ ٘ اٍز ي ٖتٗ مه ات ىآ ىاهصوّ
٘ سا ٕاّ ٍ ٖثّرته تاداتمتعا ِتت ٖتلوع ماصتتلا
ْج ٕس٘گ ثّره ٖ فسگ زاسل د٘ٗأت دزَه تزَپلآ .
لتال ِتىً ِجَت
مه زد ٘ سا ِتخاس ه ِتو تسا ىآ ُدتض ت٘
ستض ىاص ٗ گتتسثوّ ة ٖ
ِت سد ُدتهآ تْج اتت ٕست٘گ تًٍزد ٖ ثّرته ٖ ت تزَتپلآ ٘ شا ستتط
ْج ٕست٘گ ت٘ تًٍس ٖ تسا ، استاتٌت ٗ ِتت ي ستظً ٖته مه دتسز ت٘ سا
ِتخاس ت ُدض ٘ ْج ستط ٕس٘گ ًٍزد ٖ زاسل صجٌس دزَه از ٖه
دّد .
ٌچوّ ٘ سزست جٗاتً ي ٖ
شاوً ِت ٖلوع ماصتلا ٍ شسگً سا٘مه زاثتعا
مه ِتتو داد ىاتتطً تت٘
شا سا ًاتتسوّ زاتتثتعا ٖ
تتًٍزد ٖ ، اتتهشآشات ٖٗ ٍ
ػٌت ٘ف ٖ ثساٌه ٖ سا زادزَخست .
سزست زد ٖ زاتخاس لهاع ٖ ُدّاطه
مه ِو دض ٘ ىطت لهاع زاْچ شا سا ٘
ًاتعوج ِو سا ُدض ل 30
/ 46
زاٍ شا دغزد ٗ
ثت از لو سًا ٘٘
ي ٖه دٌو . زد مه َوجه ٘
شستگً سا
لوع ماصتلا ٍ ٖ
شا شاوً ِت 50 اؤس ىطت ٘ تساپ ِو ،دض ل ٕاتّ
ىآ
ِتتت تتض ٘ َ ٓ ل٘ ٍ تستتى ِتتت ِتزَتتغ 5 صگ ٗ ِتتٌ ٕا شا « تتّ ٘ چ تتلٍ » اتتت
« وّ ٘ ِط » ْت ٘ سا ُدض ِ .
است ٕ صگ ٗ ٌِ « ّ ٘ چ تلٍ » ،سفتغ ُستوً
است ٕ صگ ٗ ٌِ « خ ٘ل ٖ نو » ُسوً ٗ است ،ه ٕ صگ ٗ ٌِ « ّاگ ٖ » ،ٍد ُسوً
است ٕ صگ ٗ ٌِ « ةلغا » استت ٍ ،ِتس ُسوً ٕ
صگ ٗ ِتٌ « وّ ٘ ِتط » ُستوً
سا ُدض ِتفسگ سظًزد زاْچ .
خست ٖ تلااؤس شا ِت
ِتزَغ سَىعه
ُسوً زارگ ٕ ٖه شا تاستوً ِتٌهاد دًَتض 0
اتت 200 ته ت٘ ٍ تسا س
واز ستلاات تاسوً ٖ
وّا شا ٘ ت ٘ سا شاوً ِت ستط .
استاٌت ٗ سا٘مه ي
لزاسه ىدًازرگ ات شاوً ِت ٖلوع ماصتلا ٍ شسگً ىاٍز
893 يسينا ناراکمه و ـــــــــ
ـــــــ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــــــــــــــ
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
ٍ زاثتعا ىدَت اٍز
ٖتٗ ٖتلوع ماصتتلا ٍ شستگً صجٌتس ِتت زداتل
سا شاوً ِت ىازاصگشاوً .
دٌچسّ ٗ ى ٖ دٍدحه شا ٗ ٕاتّ صجٌتس
ا شاوً ٗ اّزاتفز ِو سا ي ٕ
دٗ ٌ ٖ ازاد ٕ ٍد ُت سّاتظ دع ٕ ٌطاتت ٍ ٖ
اّزاصتا ٍ ،دٌتسّ ٕ
صجٌس ِت ِزَط سّاتظ داعتا َوعه ٕ
از زاتتفز
زاسل صجٌس دزَه ٖه
اتًاَت ٍ دٌّد ٖٗ
ُشَتز ِتت ىدتض دزاٍ تّ
ٕا
ٌطات ٖ ست ِىًاٌچ ،دًزادً از ٘
زا ٕ ىاسگتطٍّهپ ٍ ىاساٌض ِعهاج شا
عاوتجا مَلع ٖ
سزست ِو دٌتسّ فستعه ٖ
سّاظ ٕ د زاتفز ٌٗ ٖ سّ ات
تلد ٖ ست است ِچ سا ِتصپاً ٍ ماخ ،دضات ِو ٘
زا ٕ يىوه داسفا شا
لاعف زد سا ٘
ٕاّ ثّرته ٖ تلٍ ،دٌتضات ِتتضاد وزاتطه ٖ
ا تٗ ي
لاعف ٘ ضاً ًافسغ ٖ
ا شاستا شا ٗ د ىاو ٌٗ ٖ تٌچوّ ٍدتضاثً ٘
يتىوه ي
د زاتفز سا ٗ
تٌ ٖ ٍز شا ًافستغ ٕ
تداتع تٗ استت ا ٕ ىدتض ُدزٍآستت
د تازاظتًا ٗ
گ تزَغ ىاسگ ٘
دس .
زد ساپ ٖه ا دٌچسّ ِو فگ ىاَت ٗ
ي از تلااىضا ًَِگ ٖته
ىاَتت
هاوت ُزاتزد ٖ
اّزاتفز ٕ ُشادًا ات داسفا ٕا
ا ات ،دسو ُدّاطه ٗ
اتز ي
سزست ٖ لد ٘ ض ِت ك ٘ اهشآ َُ ٗ ط ٖ د زاتفز صجٌس ْج ٗ
تٌ ٖ ِستظًشا
لوع ٖ غ ٘ وّ ِت ، سا يىوهس ٘
لد ي ٘ خست ل ٖ ىاٍز شا د ىاساٌض ٌٗ ٖ
شزا ىاىها مدع ِت ٗ
تا ٖ د زاتفز ٌٗ ٖ ِت ِتزَغ اهشآ ٗ ط ٖ دتًزاد ىاعذا
ض ىاًآ ٍ ٘ َُ ٕاّ اهشآ ِثض ٗ تط ٖ گتتسثوّ شٍز دتًٌاه ٖ
استت از ٕ
شزا ٗ تا ٖ د زاتفز ٌٗ ٖ ةساٌه ست ٖه دًٌاد .
زد اًْ ٗ ات ٗ سزست ِو دسو ىاعذا د ٖ
شزا ٍ ٗ تا ٖ ه ٍ تاداتمتعا ت٘
ىاص
دٗ زادٌ ٕ ِثٌج شا داسفا ٕاّ
تلااىتضا ات فلتصه ٖ
اتت ، تسا ِتجاَه
ا دَجٍ ٗ ةزاغ ي ِتتضز زد ىاستظً ىاٍز
ٖتساٌض د تٗ ي ٖته َگ ٗ دتٌ
ٖه زَطس ىاَت ٖ
د زاتفز شا ٌٗ ٖ ات از ِهاٌطسسپ اتّ مه ٍ ت٘ سا ٕاتّ
زد ات ٍ دزادًاتسا ٍ فزاعته يتفسگ سظً
ه٘ اطخ ىاص ٕ ُشادتًا گ ت٘ س ٕ ،
شزا دزَه ٗ تا ٖ داد زاسل . لٍ ٖ وع حَطتس زد ت٘
ك شا دزاد تزٍستض ستت
شٍز ٕاتتّ غ ٘ س متتتسه ٘ اتتّزاصتا دتتًٌاه ن ٕ
گدتتًش ٍ يىفاستتف ٖ
ِتتهاً
ػصض ٖ صٍّهپ ٍ ٕاّ و ٘ف ٖ دپ دًٌاه ٗ تساٌضزاد ٖ دستو ُدافتتسا .
استاٌت ٗ دٍدحه ي ٗ ٕاتّ دتز زد صجٌتس ٕ
ً ٘ شا عًاته ِتو تس
د زاتفز صجٌس ٌٗ
ٖ ددسگ .
زد ِوتاخ ِت ِىاٌَع تً ٘ ِج ٕس٘گ ات تٗ ٍ شستگً سات٘مه ِتو تفگ د
ماصتتلا ٍ شستگً ىاصت٘ه صجٌتس ِتت زداتل شاتوً ِتت ٖلوع ماصتلا سا شاوً ِت ىاولسه ىازاصگشاوً .
ىآ شا يٗاستاٌت ٖه
ىاَت ِت ِتزَغ
دسف ٕ ٍّسگ ٍ ٖ دَوً ُدافتسا .
ركشت و ريدقت يٗدت مف ٖلٍ مستحه ٖگدٌٗاوً شا ِل٘سٍ ٖىضصپ مَلع ُاگطًادزد ِ٘
ِ٘مت ا لله ( جع ) تدعاسه صٍّهپ يٗا ٕاسجا زد ِو از مشلا ٕاّ
ِتضاد ٖه سىطت ٍ سٗدمت دًا ددسگ
.
عبانم
1- Vaezinezhad H. Spirit cleanliness. Tehran,
publications of Setad Eghameh Namaz, 1995.[Persian]
2- Fahari SA. Flight in Kingdom. Publications of Nehzat
Zanan Muslim, 2000. [Persian]
3- Azarbayejani M, Moosavi M. Introduction to
Psychology of Religion. Tehran, Publications of SAMT 2006.[Persian]
4- Khaaki M. Analysis of the functions of religion and
religious faith(Theoretical religious scales) .Publications of Research Universities and Hozeh.2005. 118-120. [Persian]
5- Leslie P, Francis J; Robbins M. The development of
the Revised Religious Life Inventory (RLI-R) by exploratory and confirmatory factor analysis. Personality and Individual Differences, 38 (2005): 1389–1399.
6- Everett L,Worthington Jr , Nathaniel G , Wade , and
Terry L, Hight J. Development, Refinement, and
Validation of a Brief Scale for Research and Counseling
.The Wright Institute. Journal of Counseling Psychology
Copyright 2003 by the American Psychological
Association, Inc. 2003 ;Vol. 50, No. 1: 84–96.
7- Lehtsaar T, Lukaszewski M; Malony H . Factor
Analysis of the Religious Status Inventory in the Estonian Language, International Journal for the Psychology of Religion, .1998 ; Vol. 8: 12 pgs.
8- Khodayarifard M.Range of local research context of
making religious scales (Theoretical religious scales). Publications of Research University and Hozeh.2005 . 437-449. .[Persian]
9- Navidi A, Abdolahi H. Relationship between
depression and being bound to of Islamic beliefs among high school students in Tehran. J Training and Education,(17)2,1996.9-13. .[Persian]
10-Janbozorgi M. Short-term efficacy psychotherapist
with and without religious orientation inhibition on anxiety and stress. Ph.D Thesis, Tarbiat Modares University, 1999. [Persian]
11-Azargashb E.Medical Research Methodology. Tehran,
publications of Laadan, 1998.[Persian]
12-Pashasharifi H. Psychometric principles and mental
trial. Tehran, publications of Laadan, 2002.[Persian]
13- Volf DM. Psychology of Religion (Dehgani M.