รายงานผลการดําเนินงาน
โครงการจัดงานสงเสริมและเผยแผพระพุทธศาสนา
เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑
จังหวัดนครราชสีมา
โดย
สํานักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครราชสีมา
****************************************************************************** เอกสารลําดับที่ ๕ / ๒๕๕๑ กลุมสงเสริมศาสนาศิลปะและวัฒนธรรม สํานักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครราชสีมา โทร. ๐ ๔๔๒๕ ๕๐๖๖คํานํา
เนื่องในวันมาฆบูชา ตรงกับขึ้น๑๕ ค่ํา เดือน๔ เปนวันสําคัญทางพระพุทธศาสนา หรือเรียกอีกอยางหนึ่งวา “วันจาตุรงคสันนิบาต” และเปนวัน ขึ้น๑๕ ค่ํา ที่พระจันทรเพ็ญเสวยมาฆฤกษ วันที่พระสงฆ ที่เปนผูทรงคุณวิเศษ ไดบรรลุอภิญญาทุกองค จํานวน๑,๒๕๐ รูป มาประชุมกันโดยมิได นัดหมาย เปนวันสําคัญยิ่งทางพระพุทธศาสนาที่พุทธศาสนิกชนจะไดประกอบพิธีบูชาเปนกรณีพิเศษ เชน ทําบุญตักบาตร เวียนเทียน สมาทานศีล ฟงธรรมและเจริญจิตภาวนา เพื่อเปนการนอมรําลึกถึง พระคุณอันประเสริฐของพระพุทธเจา พุทธศาสนิกชนจึงไดถือปฏิบัติสืบตอกันมาเปนเวลาชานาน เพื่อเปน การสืบทอดเจตนารมณ และรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของพุทธศาสนิกชนโดยเฉพาะอยางยิ่ง เพื่อจรรโลงพระพุทธศาสนาอันเปนศาสนาประจําชาติไทยใหวัฒนาถาวรคูชาติตลอดไป สํานักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครราชสีมา จึงจัดโครงการจัดงานสัปดาหสงเสริม พระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชาประจําป๒๕๕๑ ขึ้นในวันพฤหัสบดีที่ ๒๑กุมภาพันธ ๒๕๕๑ดวยความรวมมือของพุทธศาสนิกชนจังหวัดนครราชสีมา องคกรปกครองสวนทองถิ่น สวนราชการการจัดกิจกรรมครั้งนี้สําเร็จลุลวงตามวัตถุประสงค จึงขอขอบคุณทุกฝายที่มีสวนรวมในการ จัดงานครั้งนี้วันมาฆบูชา
ความหมายวันมาฆบูชา หมายถึงการบูชา ในวันเพ็ญเดือนมาฆะหรือ เดือน ๓ มาฆบูชา ยอมาจากคําวา “มาฆบุรณมี” มาฆะเปนชื่อของเดือน๓ มาฆบูชาจึงหมายถึงการบูชาพระในวันเพ็ญ เดือน๓ ถาปใดมีเดือนอธิกมาส คือมีเดือน๘สองหนวันมาฆบูชา ก็จะเลื่อนไปเปนวันขึ้น๑๕ ค่ํา เดือน๔ ความสําคัญ วันมาฆบูชา เปนวันขึ้น๑๕ เดือน ๓ มีเหตุการณอัศจรรยที่พระสงฆ สาวกของพระพุทธเจา จํานวน ๑,๒๕๐ รูป มาเฝาพระพุทธเจา ณ วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห แควนมคธ โดยมิไดนัดหมาย พระสงฆทั้งหมด เปนพระอรหันต ผูไดอภิญญา ๖ และเปนผูไดรับ การอุปสมบทโดยตรงจากพระพุทธเจา ในวันนี้พระพุทธเจาไดแสดงโอวาทปาติโมกข ในที่ประชุมสงฆ เหลานั้นซึ่งเปนหลักการ มีเนื้อหา โดยสรุปคือ ใหละความชั่วทุกชนิด ทําความดีใหถึงพรอมและทําจิตใจ ใหผองใส ความเปนมา ๑.สวนที่เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา หลังจากพระพุทธเจาไดตรัสรูได ๙ เดือน ขณะนั้นเมื่อเสร็จพุทธกิจแสดงธรรมที่ถ้ําสุกร ขาตาแลว เสด็จมาประทับที่วัดเวฬุวัน เมือง ราชคฤห แควนมคธ ประเทศอินเดียในปจจุบัน วันนั้น ตรงกับวันเพ็ญเดือนมาฆบูชา หรือเดือน ๓ ในเวลาบาย พระอรหันตสาวกของพระพุทธเจา จํานวน ๑,๒๕๐ รูป ไดมาประชุมพรอมกัน ณ ที่ประทับของพระพุทธเจา โดยมิไดนัดหมายกันไวกอน นับเปนเหตุอัศจรรยที่มีองคประกอบ ๔ อยาง คือ ๑. เปนวันขึ้น ๑๕ ค่ํา เดือน ๓ ๒. พระสงฆจํานวน ๑,๒๕๐ รูป มาประชุมกันโดยมิไดนัดหมาย ๓. พระสงฆที่มาประชุมกันนั้น ลวนเปนผูบรรลุอภิญญา ๖ แลวทั้งสิ้น ๔. พระสงฆทั้งหมดเปนผูไดรับการอุปสมบทโดยตรงจากพระพุทธเจา โดยเหตุที่มีองคประกอบสําคัญดังกลาว จึงมีชื่อเรียกอีกยางหนึ่งวา วันจาตุรงคสันนิบาต และในโอกาสนี้ พระพุทธเจาไดแสดงโอวาทปาติโมกขในที่ประชุมสงฆเหลานั้น ซึ่งถือเปนการประกาศ หลักการ อุดมการณ และวิธีปฏิบัติทางพระพุทธศาสนา๒. การถือปฏิบัติ ในวันมาฆบูชาในประเทศไทย พิธีวันมาฆบูชา นี้เดิมทีเดียวในประเทศไทยไมเคยทํามากอน พระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกลาเจาอยูหัว ทรงอธิบายไววาเกิดขึ้นใน สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกลาเจาอยูหัว รัชกาลที่ ๔ แหงกรุงรัตนโกสินทร โดยทรงถือตามแบบโบราณบัณฑิตที่นิยมกันวา วันมาฆบูชา มีพระจันทรเสวยฤกษ มาฆะเต็มบริบูรณ เปนวันที่พระอรหันตสาวกของพระพุทธเจา ๑,๒๕๐ รูป ไดมาประชุมพรอมกันดวยองค ๔ ประการ เรียกวา จาตุรงคสันนิบาต พระพุทธเจาไดตรัสเทศนาโอวาทปาติโมกขในที่ประชุมสงฆ เปนการประชุมใหญและเปน การอัศจรรยในพระพุทธศาสนา นักปราชญจึงถือเอาเหตุนั้นประกอบการสักการะบูชา พระพุทธเจา และพระอรหันตสาวก ๑,๒๕๐ รูป นั้นใหเปนที่ตั้งแหงการเลื่อมใส **********************
แบบรายงานสรุปผลการดําเนินงาน
โครงการจัดงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑
สํานักงานวัฒนธรรมจังหวัดนครราชสีมา
********************
๑. โครงการ จัดงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑ ๒. วัตถุประสงค ๑. เพื่อรณรงค ปลูกจิตสํานึก ใหเด็ก เยาวชน ประชาชน ตระหนักถึงความสําคัญใน วันสําคัญทางพระพุทธศาสนาอีกวันหนึ่งคือวันมาฆบูชา ๒. เพื่อเสริมสรางปลูกฝงคุณธรรมจริยธรรมแกเด็ก เยาวชน ประชาชน และเจาหนาที่ ของรัฐใหรวมกัน ลด ละ เลิกอบายมุข ทุกประเภท เขาวัดปฏิบัติธรรมถวายเปนพุทธบูชา และนอมเกลาฯ ถวายเปนพระราชกุศลแดองคพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว ฯ ที่ทรงเปนพุทธมามกะ และทรงอุปถัมภ พระพุทธศาสนา ใหมั่นคงสืบทอดมาอยูคูชาติไทยจนถึงปจจุบันนี้ ๓. เพื่อจรรโลงสังคมไทยใหเปนสังคมที่มีคุณธรรมจริยธรรมอยางยั่งยืนโดยใชมิติทางศาสนา ๓.เปาหมาย พระสงฆ ประชาชน ขาราชการ เจาหนาที่ของรัฐ ครู นักเรียน นิสิต นักศึกษา ในจังหวัดนครราชสีมา จํานวน ๙,๙๕๐ รูป/คน ๔. ระยะเวลา/ สถานที่ วันที่๒๑ มีนาคม ๒๕๕๑ - บริเวณลานอนุสาวรียทาวสุรนารี - หนาพระอุโบสถวัดสุทธจินดา อําเภอเมืองนครราชสีมา - บริเวณวัดพระนารายณมหาราชวรวิหาร อําเภอเมืองนครราชสีมา ๕. งบประมาณ- ไดรับจัดสรรจาก กรมการศาสนา จํานวน ๕,๐๐๐.๐๐ บาท - จากสํานักงานจังหวัดนครราชสีมา จํานวน ๔,๐๐๐.๐๐ บาท - จากเทศบาลนครนครราชสีมา จํานวนเงิน ๕๕,๐๐๐.๐๐ บาท รวมจํานวนเงินที่ใชในการบริหารจัดการโครงการ ๖๔,๐๐๐.๐๐ บาท
๖. ผูรับผิดชอบโครงการ นายสุรทิน อองพิมาย ตําแหนงนักวิชาการวัฒนธรรม๗ว ๗. กิจกรรมที่ดําเนินงาน -จัดพิธีทําบุญตักบาตรบริเวณลานอนุสาวรียทาวสุรนารี อําเภอเมืองฯ -จัดปฏิบัติธรรมและพิธีเวียนเทียน ณ วัดสุทธจินดา ตําบลในเมือง อําเภอเมืองฯ -จัดกิจกรรมวันมาฆบูชา และพิธีเวียนเทียน ณ วัดพระนารายณมหาราช ตําบลในเมือง อําเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา - ฟงธรรม เขาวัดปฏิบัติธรรม เจริญพระพุทธมนต แสดงตนเปนพุทธมามกะ - เวียนเทียนในวันมาฆบูชา - ทุกวัดในจังหวัดนครราชสีมาจัดพิธีทําบุญตักบาตร และพิธีเวียนเทียน ๘. ผลสําเร็จของงานผลการจัดกิจกรรมดําเนินงานวันมาฆบูชา โครงการจัดงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป๒๕๕๑ ของจังหวัดนครราชสีมา ปริมาณ การดําเนินงานกิจกรรม สถานที่ จํานวนผูเขารวม ๑. กิจกรรมทําบุญตักบาตร - บริเวณลานอนุสาวรียทาวสุรนารี - ทุกวัดในเขตจังหวัดนครราชสีมา ๘๐๐คน ๑,๖๕๐ คน ๒. กิจกรรมเขาวัดปฏิบัติธรรม - ทุกวัดในเขตจังหวัดนครราชสีมา ๘,๘๕๐คน ๓. กิจกรรมเวียนเทียนในวันมาฆบูชา - วัดพระนารายณมหาราช - วัดสุทธจินดา - ทุกวัดในเขตจังหวัดนครราชสีมา ๑,๐๐๐ คน ๗๕๐ คน ๔๓,๒๐๐ คน ๔. การจัดนิทรรศการเรื่องพุทธประวัติ - การประกวดประดิษฐประทีปโคมถือ - การะประกวดอาราธนาศีลอาราธนาธรรม - วัดพระนารายณมหาราช ” ” ๓๐๐ คน ๑๕๐ คน ๒๕ คน
ความรวมมือของหนวยงานราชการหรือองคกรเครือขายในการจัดการดําเนินงาน รายชื่อหนวยงาน สถานที่ กิจกรรม - เทศบาลนครนครราชสีมา วัดพระนารายณมหาราช ประกวดวาดภาพทางพุทธประวัติ, ประกวดประทีปโคมถือ,เวียนเทียน -วัดสุทธจินดา บริเวณหนาพระอุโบสถ - จัดปฏิบัติธรรม , เวียนเทียน -หัวหนาสวนราชการทุกหนวยราชการ ในจังหวัดนครราชสีมา บริเวณลานอนุสาวรีย ทาวสุรนารี - ทําบุญตักบาตรขาวสารอาหารแหง -หัวหนาสวนราชการทุกหนวยราชการ ในจังหวัดนครราชสีมา วัดพระนารายณมหาราช - รวมพิธีเวียนเทียน พระสงฆพระ ธรรมเทศนา - จากการสังเกตวันมาฆบูชาในปนี้ ปรากฏวาเยาวชนและวัยรุน พากันเขาวัดทําบุญและ รวมพิธี เวียนเทียนเปนจํานวนมาก คุณภาพ - ขาราชการนักเรียน นิสิต นักศึกษาเยาวชนและประชาชน ที่เขารวมโครงการ ไดเขาวัดปฏิบัติธรรม และรวมทํากิจกรรมในวันมาฆบูชา นําหลักธรรมไปปฏิบัติไดอยางถูกตอง จนสามารถทําใหตนเองเปนผูมีคุณธรรมจริยธรรมเปนแบบอยางแกสังคมไดอยางเปนสุข - ประชาชนนําครอบครัวญาติพี่นอง บุตรหลาน มารวมพิธีเวียนเทียนทําใหเกิด ครอบครัว อบอุนดวยธรรมะเกิดความสมานสามัคคีในครอบครัว ๙. การนําไปใชประโยชน - พุทธศาสนิกชนเขาใจในหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาไดอยางลึกซึ้งนําหลักธรรมไป ปรับใชในการดําเนินชีวิตประจําวัน - สังคมมีความสงบสุขเนื่องจากประชาชนพุทธศาสนิกชนปฏิบัติตนตามหลักธรรม คําสอนในพระพุทธศาสนา - ประชาชนเขาวัดแลวเกิดความสบายใจ มีจิตใจที่สงบ สามารถใชวัดเปนสถานที่ พักผอนทางใจ ๑๐. ปญหาอุปสรรค งบประมาณที่ทางกรมการศาสนาจัดสรรมาจังหวัดดําเนินการจัดกิจกรรมนอย จะตองอาศัยและ ขอความรวมมือกับหนวยงานอื่นๆ ในการจัดงาน บางครั้งไมสะดวกในการปฏิบัติงานเทาที่ควร ๑๑. ขอเสนอแนะ -
ภาพกิจกรรม
โครงการจัดงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑
ของจังหวัดนครราชสีมา
นายสุธี มากบุญ ผูวาราชการจังหวัดนครราชสีมาและพุทธศาสนิกชนรวมกันทําบุญตักบาตร ณ บริเวณลานอนุสาวรียทาวสุรนารี อําเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา
ในงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑ ณ วิหารหลวงวัดพระนารายณมหาราช ตําบลในเมือง อําเภอเมืองนครราชสีมา โดย นายพงษศิริ กุสุมภ รองผูวาราชการจังหวัดนครราชสีมาประธานในพิธีฝายฆราวาส
พระธรรมวรนายก เจาคณะจังหวัดนครราชสีมา ประธานสงฆ ณ วิหารหลวงวัดพระนารายณมหาราช วรวิหาร
ภาพกิจกรรมพุทธศาสนิกชน รวมกันเวียนเทียน
ในงานสงเสริมพระพุทธศาสนา เนื่องในเทศกาลวันมาฆบูชา ประจําป ๒๕๕๑ ณ วิหารหลวงวัดพระนารายณมหาราช ตําบลในเมือง อําเภอเมืองนครราชสีมา
อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุเพื่อใหพุทธศาสนิกชนกราบไหว และพิธีเวียนเทียน
ณ วัดสุทธจินดา ตําบลในเมือง อําเภอเมืองนครราชสีมา