แผนการจ ดการความร (Knowledge Management Action Plan) คณะว ศวกรรมศาสตร มหาว ทยาล ยอ บลราชธาน ป งบประมาณ 2551

(1)

แผนการจัดการความรู

(Knowledge Management Action Plan)

คณะวิศวกรรมศาสตร

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

(2)

แผนการจัดการความรู

(Knowledge Management Action Plan)

คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ปงบประมาณ 2551 --- ขอมูลทั่วไป คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเดิมเปนภาควิชาวิศวกรรมศาสตรสังกัดวิทยาลัยอุบลราชธานี ได เปดดําเนินการรับนักศึกษารุนแรกในปการศึกษา 2531 ในสาขาวิศวกรรมเครื่องกล ตอมาในป พ.ศ. 2533 ถูกยกฐานะเปน คณะวิศวกรรมศาสตร พรอม ๆ กับเมื่อวิทยาลัยอุบลราชธานี ถูกยกฐานะเปนมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีตามประกาศ พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 ประกอบดวย 3 ภาควิชา คือ วิศวกรรมเครื่องกล วิศวกรรมไฟฟาไฟฟาและอิเล็กทรอนิกส และวิศวกรรมอุตสาหการ ตอมาไดจัดตั้งภาควิชาวิศวกรรม โยธาและภาควิชาวิศวกรรมเคมีตามลําดับ คณะวิศวกรรมศาสตร ตั้งอยูในพื้นที่การศึกษาของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ประกอบดวย อาคารเรียน หองปฏิบัติการ รวม 7 หลัง พื้นที่ใชสอย ไดแก หองเรียน หองปฏิบัติการ โรงประลอง หองสมุด และบริการสารสนเทศ หองพักอาจารยสํานักงานและอื่นๆรวม 30,855 ตารางเมตร ปณิธาน “คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี จะเปนสติปญญาของสังคม ที่เอื้ออํานวยใหสังคมแกปญหาและ พัฒนาไปอยางสมดุลและยั่งยืน โดยการพัฒนาความเปนเลิศทางวิชาการเพื่อการบริหารจัดการเทคโนโลยี ทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดลอมอยางมีประสิทธิภาพและประหยัด” วิสัยทัศน (Vision) “เปนกําลังหลักในการศึกษา วิจัยและพัฒนางานดานวิศวกรรมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ” เปาประสงค (Goals) จํานวนและคุณภาพของบัณฑิตเพิ่มขึ้นจํานวนงานวิจัย สิ่งประดิษฐ นวัตกรรมและการถายทอดเทคโนโลยี เพิ่มขึ้นจํานวนความรวมมือกับองคกรอื่นๆในภูมิภาคเพิ่มขึ้น ประเด็นยุทธศาสตร (Strategic Issues) ประกอบดวย การผลิตบัณฑิต การผลิตงานวิจัย สิ่งประดิษฐนวัตกรรมและการถายทอดเทคโนโลยี การสรางเครือขายความรวมมือกับองคกรอื่นๆการพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคลากรและ การปรับปรุงระบบการบริหารงาน ยุทธศาสตร (Strategies) เพื่อใหบรรลุตามวิสัยทัศนคณะวิศวกรรมศาสตรมีแนวทางที่จะดําเนินการตามกรอบยุทธศาสตรของมหาวิทยาลัย อุบลราชธานีในระยะเวลา 10 ป (2551-2560) ทั้ง 5 ดานคือ

(3)

1. ยุทธศาสตรการพัฒนานักศึกษาใหเกิดทักษะมีเครื่องมือมีความรูในทฤษฎีพื้นฐานและสามารถนําความรูไปคิด แกปญหาในพื้นที่ไดจริง 2. ยุทธศาสตรการสงเสริมการวิจัยและสรางนวัตกรรมเพื่อใหเกิดองคความรูใหมและผลงานสรางสรรคที่สามารถ นําไปใชเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนในทองถิ่นและประเทศใหอยูไดอยางมีความสุขภายใตกระแสโลกาภิวัฒน 3. ยุทธศาสตรการเสริมสรางความเปนเลิศทางดานฐานขอมูลองคความรูและผูรูในอีสานใตและอนุภูมิภาคลุมน้ํา โขงเพื่อการบริการวิชาการแกชุมชนและสรางมูลคาใหกับมหาวิทยาลัยผานการเรียนรูรวมกับชุมชน 4. ยุทธศาสตรการสงเสริมทํานุบํารุงและฟนฟูรูปแบบและความคิดทางศิลปะและวัฒนธรรมอันดีงามของทองถิ่น และชาติโดยการซึมซับเขาสูวิถีการดํารงชีวิตเพื่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงภายใตความหลากหลายทางวัฒนธรรม 5. ยุทธศาสตรการบริหารดวยหลักธรรมาภิบาลเพื่อพัฒนาองคกรและบุคลากรใหมีคุณภาพและมีความสุข หลักการและเหตุผลในการจัดทําแผนการจัดการความรู สืบเนื่องจากพระราชกฤษฎีกาวาดวยหลักเกณฑและวิธีการบริหารกิจการบานเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 มาตรา 11 กําหนดใหสวนราชการมีหนาที่พัฒนาความรูในสวนราชการเพื่อใหมีลักษณะเปนองคกรแหงการเรียนรูอยางสม่ําเสมอโดย ตองรับรูขอมูลขาวสารและสามารถประมวลผลความรูในดานตาง ๆ เพื่อนํามาประยุกตใชใน การปฏิบัติราชการไดอยาง ถูกตอง รวดเร็ว และเหมาะสมตอสถานการณ รวมทั้งตองสงเสริมและพัฒนาความรู ความสามารถ สรางวิสัยทัศน และ ปรับเปลี่ยนทัศนคติของขาราชการในสังกัดใหเปนบุคลากรที่มีประสิทธิภาพ และมีการเรียนรูรวมกัน ดังนั้นจึงตองมีการ จัดทําแผนการจัดการความรู (KM Action Plan) เพื่อใชเปนแนวทางในการบริหารจัดการความรูของคณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีใหเปนไปตามแนวทางดังกลาวและไดแตงตั้งคณะกรรมการจัดการความรูคณะวิศวกรรมศาสตร เพื่อรับผิดชอบกิจกรรมการจัดการความรู ซึ่งในปงบประมาณ 2551 นี้ไดพิจารณากําหนดนโยบายขอบเขตการจัดการ ความรู(KM Focus Area) เปาหมายและกระบวนการและจัดทําแผนใหสอดคลองกับประเด็นยุทธศาสตรอยางเปนรูปธรรม อันจะนําไปสูสัมฤทธิผลในการดําเนินงานของคณะใหเกิดประโยชนสูงสุดตามแผนการดําเนินงานดังรายการตอไปนี้ นโยบายการจัดการความรู เพื่อใหการจัดการความรูบรรลุเปาหมายที่วางไวคณะวิศวกรรมศาสตรมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจึงวาง แนวนโยบายไวดังนี้ 1. สงเสริมและพัฒนาความรูในองคกรเพื่อใหเกิดเปนองคกรแหงการเรียนรู 2. สนับสนุนใหมีการประมวลความรูในองคกรในดานตางๆเพื่อนํามาประยุกตใชในการปฏิบัติงานเพื่อความ ถูกตองรวดเร็วและเกิดประสิทธิภาพการทํางานที่สูงขึ้น 3. สงเสริมใหอาจารยและเจาหนาที่มีสวนรวมผลักดันการจัดการความรูในองคกรและเกิดการเรียนรูรวมกัน 4. สงเสริมและพัฒนากระบวนการจัดการความรูใหเปนสวนหนึ่งของการทํางานปกติและสอดคลองกับแผนการ จัดการความรูในระดับมหาวิทยาลัย 5. ใชเทคโนโลยีเพื่อการสรางและเชื่อมโยงความรูการจัดเก็บและเชื่อมโยงฐานขอมูลความรู 6. จัดระบบการติดตามประเมินผลการจัดการความรูที่มีประสิทธิภาพ

(4)

ขอบเขตการจัดการความรู (KM Focus Area) กําหนดขอบเขตการจัดการความรูที่สนับสนุนประเด็นยุทธศาสตรทั้งหมดประกอบดวย 1. ความรูเกี่ยวกับการปฏิบัติงานดานการเรียนการสอน 2. ความรูเกี่ยวกับการบริหารจัดการดานการเงินพัสดุบุคคลธุรการการวางแผนงานธุรการและ เลขานุการ 3. ความรูเกี่ยวกับกฎหมายระเบียบขอบังคับดานการเงินพัสดุบุคคลธุรการการวางแผนงานธุรการและ เลขานุการ เปาหมาย 1. รวบรวมความรูประสบการณที่เปน Tacit Knowledge ในตัวบุคลากรของคณะวิศวกรรมศาสตรและความรูที่ เปน Explicit Knowledge ที่มีอยูทั้งจากแหลงความรูภายในและภายนอกองคกร 2. จัดเวที กิจกรรม กระบวนการถายทอดความรูในระหวางบุคลากรทุกสายงาน 3. ใชเทคโนโลยีในเพื่อสรางระบบการจัดเก็บและใหมีการเขาถึงโดยสะดวก 4. สรางกระบวนการมีสวนรวมในการจัดการความรู ปจจัยที่จะนําไปสูความสําเร็จ 1. ผูบริหารใหความสําคัญในการจัดการความรูและผลักดันกระบวนการสูภาคปฏิบัติใหชัดเจน 2. การมีสวนรวมของทุกฝาย 3. กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรูและการพัฒนาตอยอดที่ตอเนื่อง 4. มีการนําเทคโนโลยีมาใช 5. มีกระบวนการวัดผล แนวคิดการจัดการความรู คณะวิศวกรรมศาสตรมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีมุงดําเนินการจัดการความรูเพื่อใหสามารถสนองตอบการ ปฏิบัติงานใหภารกิจหลักของคณะบรรลุเปาหมายคือกระบวนการและเทคนิคการทํางานการจัดการเรียนการสอนซึ่งมี ผูเกี่ยวของคือนักศึกษาอาจารยและบุคลากรสายสนับสนุน ดังนั้นความรูหลักๆที่เกี่ยวของจึงมี อยางนอย 3 หมวดคือ 1. ความรูเพื่อการสนับสนุนภารกิจโดยตรงไดแก 1.1 ความรูเกี่ยวกับขั้นตอนในการทํางาน เชนขั้นตอนการปฏิบัติงานดานบริหารงานบุคคล การเงินการ บัญชีการพัสดุระบบงานสารบรรณการจัดทําแผนงานการบริการการศึกษาการสงเสริมงานวิจัย เปนตน 1.2 ความรูเกี่ยวกับเทคนิคในการทํางาน เชนเทคนิคการสอน การเขียนแผนการสอนการจัดเอกสาร ประกอบการสอนการเขียนตํารา การจัดทําหลักสูตร การเขียนโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนทุนวิจัย แหลงทุนวิจัยเปน ตน

(5)

2. ความรูที่มีความสําคัญในการพัฒนาองคกรเชนความรูเกี่ยวกับเทคโนโลยีและคอมพิวเตอรเปนตน

3. ความรูเพื่อการแกปญหาในการทํางาน เชนความรูเกี่ยวกับระบบ GFMIS ระบบบัญชี 3 มิติเปนตน

การดําเนินงาน

คณะวิศวกรรมศาสตรดําเนินการจัดทําระบบการจัดการความรูโดยใช หลักการของกระบวนการจัดการความรู

(Knowledge Management Process) และกระบวนการบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process) ดังนี้

กระบวนการจัดการความรู (KM Process) มีกิจกรรมหลักไดแก 1. กิจกรรมการบงชี้ความรู

• จัดทําทะเบียนรายการความรูที่ชัดแจง (Explicit Knowledge : EK) และความรูที่ฝงอยูในคน

(Tacit Knowledge : TK)

• จัดทําคูมือการใชความรูที่ชัดแจง (Explicit Knowledge : EK) และความรูที่ฝงอยูในคน (Tacit Knowledge : TK) ที่ตองใชในการปฏิบัติงาน 2. กิจกรรมการสรางและแสวงหาความรู 3. กิจกรรมการจัดความรูใหเปนระบบ 4. กิจกรรมการประมวลและกลั่นกรองความรู 5. กิจกรรมเขาถึงความรู 6.กิจกรรมการแบงปนแลกเปลี่ยนความรู

กระบวนการบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process)

ไดแกการศึกษา เรียนรู และทําความเขาใจกับเครื่องมือหนึ่งในกระบวนการบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process) ไดแก 1) การเตรียมการและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 2) การสื่อสาร 3) กระบวนการและเครื่องมือ 4) การเรียนรู 5) การวัดผล 6) การยกยองชมเชยและการใหรางวัล

(6)

การเชื่อมโยงกระบวนการจัดการความรูกับกลุมตางๆ กลุมเจาหนาที่ วิเคราะห นโยบายและ แผน กลุมนักวิชาการ คอมพิวเตอร กลุมวิจัย กลุมนักวิชาการ ศึกษา กลุมเจาหนาที่ บุคคล กลุมนักวิชาการ พัสดุ กุลมนักวิชาการ เงินและบัญชี กลุมอาจารย ชุมชนนักปฏิบัติ คณะกรรมการ จัดการความรู มหาวิทยาลัย อุบลราชธานี ชุมชนนัก ปฏิบัติ คณะกรรมการ ประสานการ ปฏิบัติงานบุคลากร สายสนับสนุน คณะกรรมการ จัดการความรูคณะ วิศวกรรมศาสตร

(7)

6.วงจรเกี่ยวกับความรูและการพัฒนาตอยอดความรู เนื่องจากกระบวนการในการจัดการองคความรูเปนการรวบรวมความรูประสบการณที่เปน Tacit Knowledge ใน ตัวบุคคลและความรูที่เปน Explicit Knowledge ที่มีอยูทั้งจากแหลงความรูภายในและภายนอกองคกร ดังนั้นการถายถอด ความรูจึงตองจัดใหเกิดกระบวนการที่ตอเนื่องอยางไมมีที่สิ้นสุด ตามวงจรเกี่ยวกับความรูและการพัฒนาตอยอดความรู ดังนี้ แผนภูมิที่ 1 แสดงกระบวนการจัดการความรูของคณะวิศวกรรมศาสตร

(8)

(9)

แผนปฏิบัติการการจัดการความรู คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ปงบประมาณ 2551 มีรายละเอียดของแผนการจัดการความรูและกิจกรรม ดังนี้ ลํา ดับ กิจกรรมการ จัดการความรู ระยะ เวลา ตัวชี้วัด เปาหมาย งบประ มาณ ผูรับผิด ชอบ สถานะ หมายเหตุ 1 กระบวนการจัดการความรู (KM Process) มีกิจกรรมหลักไดแก 1. การบงชี้ ความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีทะเบียนรายการความรูในเรื่อง ตางๆ จัดทําทะเบียนรายการความรูที่ชัดแจง (Explicit Knowledge : EK) และความรูที่ฝงอยูในคน (Tacit Knowledge : TK) อยางนอย 10 เรื่อง - คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 2. การจัดความรู ใหเปนระบบ ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีการจัดทําคูมือการปฏิบัติงาน หรือเอกสารความรูในเรื่องตางๆ จัดทําคูมือความรูที่ชัดแจง (Explicit Knowledge : EK) และความรูที่ฝงอยูในคน (Tacit Knowledge : TK) ที่ตองใชในการปฏิบัติงาน อยางนอย 10 เรื่อง - คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 3. การสรางและ แสวงหาความรู ก.พ.51 1.บุคลากรสายสนับสนุนได แลกเปลี่ยนเรียนรูประสบการณและ เทคนิคการทํางานจากหนวยงาน อื่นๆ จัดโครงการศึกษาดูงานระบบสํานักงานและ ระบบสนับสนุนการเรียนการสอนปละ 1 ครั้ง 60,000 สํานักงาน เลขานุการ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 2.บุคลากรมีหนังสือวารสารอาน เพื่อเพิ่มพูนความรู จัดโครงการจัดซื้อและตออายุวารสาร 30,000 งานบริ การสาร สนเทศฯ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 จัดโครงการซื้อทรัพยากรหนังสือพิมพประจําป 30,000 ” ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 จัดโครงการซื้อหนังสือ 350,000 ” ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ

(10)

4. การประมวล และกลั่นกรอง ความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีการประชุมของคณะกรรมการที่ รับผิดชอบ จัดประชุมคณะกรรมการคณะทํางานจัดการ ความรูในคณะวิศวกรรมศาสตรอยางนอย 1 ครั้ง - คณะกก. KM 5. การเขาถึง ความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีสื่อหรือสารสนเทศที่ชวยให บุคลากรเขาถึงความรู 1.จัดทําบอรดประชาสัมพันธ การจัดทํามุมขาวสารความรู/นิทรรศการ ใน สํานักงานเลขานุการอยางนอย 1 จุด - สํานักงาน เลขานุการ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 2.จัดโครงการปรับปรุงพื้นที่หองสารสนเทศเพื่อ การแสดงนิทรรศการ 35,000 งาน บริการ สารสนเท ศทาง วิศวกรรม ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 3.จัดทํา Web Blog ของคณะวิศวกรรมศาสตร - งาน บริการ คอมพิวเต อร ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 4. โครงการพัฒนาโปรแกรมสารสนเทศเพื่อการ จัดการสํานักงาน 105,000 งาน บริการ คอมพิวเต อร โครงการใหม 6. การแบงปน แลกเปลี่ยน ความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีเวทีหรือกกิจกรรมเพื่อการ แลกเปลี่ยนเรียนรู 1.จัดโครงการประชุมเพื่อการถายทอดองค ความรูและประสบการณทํางานในระหวาง บุคลากรสายสนับสนุนจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู 10,000 สํานักงาน เลขานุการ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550

(11)

6 ครั้ง ต.ค.50- ก.ย.51 2.จัดมุมกาแฟ (Tea Corner) ในสํานักงาน เลขานุการ - คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 3.เจาหนาที่เขารวมกิจกรรมชุมชนนักปฏิบัติ (CoP) ในสายงานตางๆคือ กลุมผูปฏิบัติงานดานพัสดุ กลุมผูปฏิบัติงานดานบุคคล กลุมผูปฏิบัติงานดานวิชาการ กลุมผูปฏิบัติงานดานสงเสริมการวิจัย กลุมผูปฏิบัติงานดานการเงินและบัญชี กลุมผูปฏิบัติงานดานคอมพิวเตอร - บุคลากรที่ รับผิด ชอบงาน นั้นๆ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 13-15 ก.พ. 51 4.จัดโครงการสัปดาหวิจัยและสิ่งประดิษฐ 80,000 หนวย สนับ สนุน การวิจัยฯ ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 5.จัดโครงการขาวสารงานวิจัยและบริการ วิชาการ 36,000 ” ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550

2 กระบวนการบริหารการเปลี่ยนแปลง (Change Management Process)

1.การเตรียมการ และการ ปรับเปลี่ยน พฤติกรรม ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีคณะกรรมการจัดการความรูของ คณะมีความรู และเผยแพรความรู ดานการจัดการความรูใหแก บุคลากรของคณะ/สํานัก 1.การสงผูแทนคณะเขารวมโครงการอบรม เรื่องการจัดการความรูภายในองคกรที่ คณะกรรมการจัดการความรูมอบ.จัดขึ้นป 2551 - คณะกก. KM

(12)

2.เสริมสราง ความรูและการใช เครื่องมือดานการ จัดการความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีการเสริมสรางความรูและการใช เครื่องมือดานการจัดการความรู สงบุคลากรเขารวมโครงการอบรมจัดทํา web Blog ที่มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจัดขึ้น - คณะกก. KM 3.การพัฒนาตอ ยอดองคความรู ต.ค.50- ก.ย.51 1.มีการใชความรูและแลกเปลี่ยน เรียนรูเพื่อตอยอด 1.นําความรูมาใชเพื่อลดขั้นตอนการทํางานและ เพิ่มประสิทธิภาพการทํางาน - คณะกก. KM 2.โครงการพัฒนาบุคลากรสายสนับสนุน 150,000 คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 3.โครงการพัฒนาบุคลากรสายอาจารย 150,000 คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 2. การการเขารวมดําเนินการดาน การจัดการความรูในองคกร 4.ขยายการเรียนรูกับสื่อตางๆในระดับกวาง เชน จดหมายขาวแผนพับเว็บไซดรายการวิทยุ ของมหาวิทยาลัย เปนตน - คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550 ต.ค.50- ก.ย.51 5.ผูแทนคณะเขารวมการประชุมคณะกรรมการ การจัดการความรูระดับมหาวิทยาลัย - คณะกก. KM ตอเนื่องจาก ปงบประมาณ 2550

(13)

จ. การติดตามและประเมินผล คณะวิศวกรรมศาสตรมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีจะติดตามประเมินผลการจัดการความรูโดยมุงเนนวัดผลสําเร็จ 3 ประเด็นคือ 1. ดานระบบและกระบวนการจัดการความรู 2. ดานผลลัพธ ( Out put) 3. ดานผลกระทบที่เปนประโยชน ( Out come) ตัวชี้วัดที่สําคัญ 1. จํานวนกิจกรรมที่เกิดขึ้นในกระบวนการจัดการความรู 2. จํานวนบุคลากรที่เขารวมกิจกรรม 3. จํานวนขอมูลความรูที่ไดรับการถายถอดและรวบรวมขึ้น 4. จํานวนชองทางในการเขาถึงองคความรู เครื่องมือที่ใชในการวัดผล 1. การจัดประชุมเพื่อสรุปผลการดําเนินงาน 2. แบบสํารวจ / แบบประเมินโครงการ ---