Copyright©2021, University of Isfahan. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (http://creativecommons.org/licenses/BY-NC-ND/4.0), which permits others to download this work and share it with others as long as they credit it, but they can’t change it in any way or use it commercially.
Doi: 10.22108/liar.2020.121676.1803
Document Type: Research Paper
Vol. 12, Issue 4, No.33, Winter 2020-2021, pp. 73-96 Received:17/02/2020 Accepted:03/05/2020 https://ui.ac.ir/en
Oral-Oriented Teaching of Meter through the Use of Music: Proposing a New Method of Teaching Meter in Poetry
Najme Dorri*
*Corresponding author: Associate Professor of Persian Language and Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
Mahdi Pourmohammad
Assistant professor of Psycho linguistics Institute for Cognitive & Brain Sciences The University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran
Abdul Majid Ziaratzade
M. A. Student of Persian Language Teaching, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
Abstract
The prosodic meter of poetry and rhythm of music both originate from the same source which is the symmetric sequence of sounds in time. Prosody seeks to understand various types of metric lines in poetry. Since the first tool for recognizing and understanding meter is through listening, it would be beneficial that teaching methods to be based on listening and speaking skills. However, teaching methods in most formal educational institutions focus more on the lingual aspects than musical ones. In traditional education methods, the participant should go through the labyrinth of learning traditional prosody to understand and memorize a piece. The difficulties of understanding prosody in classical approaches are rooted in onomastics and the categorization of Bohoor and Zahafat. The principles are not only obstructive but also confuse learners. Vaziri (1314, 1315), Khanlari (1386), Najafi (1391) consider the existence of Zahafat unnecessary and have put them all aside. They have smoothened the path of learning through regulating the exceptions, discretions, and necessities of poetry. According to the authors' experiences, there has not been a proper method for understanding meter and preserving that knowledge for a long-term. The method proposed in this study is the use of music to facilitate learning and long-term memorization of Persian poetry metric lines. This study aims at preventing the hardships and difficulties of learning prosody by updating the learning method and using musical content. With the proposed approach, two goals could be achieved: facilitating the
learning while enjoying the process and empowering the long-term memorization of Persian metric lines. The first stage of this interdisciplinary study is gathering information from library and literature review. The next is some oral practices. The data procession method was descriptive-analytic. The results show that the educational musical content is necessary for teaching Persian poetry meter. The following order is followed in this paper: First, a summary of findings by other researchers on the effects of music on the brain and learning process and the role of music in teaching is presented. Second, by studying the sources in linguistics and definitions of the natural rhythm of speech, referring to Persian prosody and the theory of music, the constituents of music and prosody are adjusted. Then, the existing difficulties of naming the meters and classifications are analyzed to identify the issues regarding the process of learning prosody (which is the main purpose of this study). Finally, it has been shown that to produce a scientific content of musical learning, the characteristics of prosody should be considered. Knowing the principles of prosody and music is the main factor to offer ways for the use of music in prosody learning.
In composing prosodic melodies, the musical rhythm and note durations are not choosable for the producer since these constituents are unconscious. To produce prosodic melodies, the producer has to choose three-note durations among 21 possible choices. These durations are the eighth note (e), quarter note (q), a dotted quarter note (j) that in the making of musical contents have identical relations with tri-syllable prosody (short, high, and long). Prosodic melodies are the same as Persian meters with syllables having bass capabilities in addition to prosodic ones (regarding duration and sentence structures) with the ability of intervals among durations that makes them capable of being a part of major and minor scales in addition to Iranian Dastgah such as Mahoor, Homayoon, Shoor. Learners can listen to the respective melody repetitively to learn and memorize a verse. By this approach, the prosodic meters are easier to understand without being forced to go through traditional rules. Through studying the sources on traditional prosody and fundamental issues of Bohoor, and new sources on this matter which consider Zahafat unnecessary or even wrong, it could be concluded that learning prosody adds nothing but understanding the forms. In new prosody, understanding the rules of syllable scanning all depend on understanding the meter first. Learning the meter can be facilitated by using it in repetitive sessions of listening. This practice does not require any professional skill.
The results of this study show that prosody contains a few parts of the musical capabilities. That is, all such capabilities are available in the theory of music. As a result, it is possible to modernize all the rules of Persian poetry through rhythm. Besides, the data provided by this research paves the way for creating educational musical contents with melodic prosody to facilitate learning and long-term memorization of Persian poetry meter.
Keywords: Training prosody, music theory, meter, rhythm, prosodic melodies
References
- Azaminia, M. (1998). The Ways and Customs of the Houses. Tehran: Sure Press.
Treatises, Kanz-o-altohaf Hasan Kashi. Tehran: University of Tehran Press.
- Buban, N. (2009). Rhythmic review of vocabulary bases: official Persian poetry and prose. Journal of Linguistic Research, (1), 101-122.
- Dehkhoda, A. (1993). Dictionary, Under the Supervision of Mohammad Moein and Sayed Jafar Shahidi. Tehran: University of Tehran.
- Dehlavi, H. (2000). The Connection between Poetry and Vocal Music. Tehran: Mahoor Foundation. - Fesharaki , M. (2009). Three Treatises on Prose. Tehran: The Cultural Elites and Works Institute. - Forogh, M. (1957-1959). Compilation of music and poetry, Journal of Music, Vol: 3, Tehran. - Forsat Shirazi, M. (2013). Bohur ol Alhan. Tehran: Moein.
- Grabe, E. and & Ling. L. (2002). Durational variability in speech and the rhythm class hypothesis, Papers in Laboratory Phonology 7, Mouton.
- Hafez, Sh. (1999). Divan, Mohammad Ghazvini and Ghasem Ghani (emend.). Tehran: Borhan. - Haghshenas, A. (2001). Phonology. Tehran: Agah.
- Hayes, B. (1984). The phonology of rhythm in English, Linguistic Inquiry, Massachusetts Institute of Technology, 15 (1).
- Heydari, A. (2015). Prosthetic impulses are function of precise order, Journal of Literary Techniques, 7 (1), 65-72.
- Jahedjah, A. (2014). Investigation the delay of poetry in the meter of Persian poetry, Journal of Literary Arts, 6, (2), 59-68.
- Kager, R. (1995). Review of Bruce Hayes' metrical stress theory: principles and case studies, Phonology, 12, 437-464.
- Kager, R. (2007). Feet and metrical stress, Cambridge Handbook of Phonology, P. de Lacy (ed.), 195-227, online eversion at:
http://www.let.uu.nl/~Rene.Kager/personal/Cambridge.
- Karami, M. (2000). Prose and Rhyme in Persian Poetry. Shiraz: University of Shiraz.
- Khazrayi, B. (2004). Igha’ and igha’ courses in the Safi-o-din Ormavi treatises, Fiction, Academy of Art, 11, 46-57.
- Kiyani, M. (2015). Rhythm in poetry and music, Journal of Persian Literature, 5, (1). - Kiyaninezhad , M. (2003). Reed Playing Style. Tehran: Javan Art-house.
- Lee, Ch. S. & Neil P. M. T. (2004). Toward an auditory account of speech rhythm: application of a model of the auditory primal sketch to two multi-language corpora, Cognition, 93, 225-254.
- Magne, C. Aramaki, M., Astesano, C., Gordon, R. L., Ystad, S., Farner, S. & et al. (2004). Comparison of rhythmic processing in language and music: an interdisciplinary approach, Journal of Music and Meaning, No.3, online version at:
http://www.lma.cnrsmrs.fr/~kronland/JMM/Rhythm.
- Mallah, H. (1997). The Connection between Poetry and Music. Tehran: Nashr-e Faza. - Mansuri, P. (1997). Fundamental Theory of Music. Tehran: Nashr-e Karname.
by author.
- Miller, A. (2017). The Effects of Music on Short-Term and Long-Term Memory. The University of Lowa. - Najafi, A. (2016). The Weight of Persian Poetry. Tehran: Nilufar.
- --- (2015). About the meter of Persian Poetry Classification. Tehran: Nilufar. - Natel Khanlari, P. (2007). The meter of Persian Poetry. Tehran: Tus.
- Purtorab, M. (1988). Music Theory. Tehran: Cheshme.
- Razi, Sh. (2008). Almojam-fi-maaeir-ashar-el-ajam, Mohammad Ghazvini and Modares Razavi (emend.). Tehran: Zavvar.
- Saadi, M. (2003). Divan, Mohammad Ali Forughi (emend.). Tehran: Ghoghnus.
- Salmani, M. & Naser. H. (2018). Classification of prosthetic Persian Poetry, Journal of Literary Arts, 10, 119-134.
- Shafiei Kadkani, M. (1991). Music of Poetry. Tehran: Agah.
- Shamisa, S. (2007). Prose and Rhyme. Tehran: Payam-e Noor University.
- Tusi, N. (2010). Meyarol-ashaar and Mizan-ol-afkar-fi-sharh-e- meyar-ol-ashaar, Mohammad Fesharaki (emend.). Tehran: Miras-e Maktub.
- Vahidiyan kamyar, T. (1986). Literary Arts and Figures (Prosody), a handbook for the fourth year of high school. Tehran: Ministry of Education press.
یهافش شزومآ -هب اب ضورع روحم رعش نزو سیردت رد ون یراکهار ؛یقیسوم یریگراک یرد همجن ، رایشناد هورگ ناریا ،نارهت ،سردم تیبرت هاگشناد تایبدا و نابز [email protected] دمحمروپ یدهم ، رایداتسا هورگ تخانش مولع هدکشهوژپ یتشهب دیهش هاگشناد زغم و ی [email protected] ترایز دیجملادبع هداز ، یوجشناد دشرا یسانشراک یسراف نابز شزومآ هاگشناد ناریا ،نارهت ،سردم تیبرت [email protected] هدیکچ شناد هلمجزا هیفاق و ضورع یات و مود وداسوتم مرود رد یاسراف تاایبدا یصصخت راوشد سورد زا و تسا یبدا یاه حم هاگشناد یم بوس هب یمسر زکارم رد ضورع شزومآ رضا لا رد .دوش یور لیلد فا ز ولوقم هب میدق نایضورع ندروآ هقبط و یدنب مان مدیچیپ و راوشد دعاوق اب ار ناربراک ،یسراف رعش نازوا یاه هبور روحب یسانش ییاجات ؛تسا هدرک ور یاخرب هک هتسناد یرورضریغ ار تافا ز دوجو دیدج نایضورع زا هب ار نآ و هدراک فذ شزومآ دنور زا یلک یاااب .دانا را ن هاب لاا یم هب و نزو ویلوا تخانش یارب یبسانم شور نونکات دسر هئارا راکهار .تسا هدشن ی ارط نآ تدمدنلب یراپسدای ایا رد هدش هتشرانیب ِشهوژپ هب و ییاقیسوم یشزومآ یاوتحم دیلوت ،یا هب ،نآ یریگراک و ویراست روا نم هاب یانچمه و لیهاست یراپاسدای هب .تسا یسراف رعش نازوا تدمدنلب نااکرا و یدااینب میهاایم تاسخن ،ییاقیاسوم یاشزومآ یاوتحم هب یملع یبایتسد رو نم لیکشت تیلباق دود ات دش هسیاقم نآ یاهدربراک و دش هداد قیبدت یقیسوم و ضورع مدنهد شاناد رد ضورع ییاقیسوم یاه .دیآ تسد هب یقیسوم هس یاهاجه یب یربتعم قابدنا هجیتنرد ( گنچ تن هس اب یضورع )هدیشک ،دنلب ،هاتوک( وناگ e هایاس و ) ( q هدقن ِهایس و ) ( راد j داجیا اب و ساسا یمه رب .دمآ تسد هب یقیسوم یروئت رد هلمج ِموهیم اب عارصم ره نزو ینچمه و ؛) « ییاقیسوم ولصاف » مآ یاوتحم ،یضورع یاهاجه یبانیب ناونع هب ،ییاقیسوم یشزو « یدولم یاضورع یاه » هاک دامآ تاسد هاب هنومن و دش هداد حرش نآ دیلوت دنیارف .تسا هدمآ هلاقم تسویپ هب نآ زا یا هژاودیلک اه یدولم ،متیر ،نزو ،یقیسوم یروئت ،ضورع ِشزومآ : یضورع یاه همدقم عش و یقیسوم دنویپ مرابرد یرایسب یملع یاهدرواتسد نونکات هداش هائارا یسراف ر ناامه .تاسا نارگاشهوژپ راارآ رد هاک رواط خیرات یقیسوم ،نارعاش رتشیب تسا دوهشم تایبدا هدواب زاین ناد اراجا زاوآ و زااس تخاوان ااب هارامه ار دواخ راعاشا ا وامعم و دانا تابتاکم لوؤسم Copyright © 2021, University of Isfahan. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (http://creativecommons.org/licenses/BY-NC-ND/4.0/), which permits others to download this work and share it with others as long as they credit it, but they cannot change it in any way or use it commercially.
Doi: 10.22108/liar.2020.121676.1803 یشهوژپ :هلاقم عون لاس مهدزاود هرامش ، 4 یپایپ( 33 ) ناتسمز 1399 ص ، 73 -96 :لوصو خیرات 28 / 11 / 1398 :شریذپ خیرات 14 / 2 / 1399
یم هدرک اسانت دواجو زین نآ و دنتسه هشیر کی زا ودره ،یقیسوم رد متیر و یضورعرعش نزو .دنا رذاگهر زا تاواصا یلاوات رد ، تیّمک یم یاربانب .تسا ینامز یاه .دنشاب هتشاد ییانشآ یرگید شناد اب ید ات دنریزگان هزو ودره ناربراک تیگ ناوت ضورع ملع ی هب هک تسا لابند اسانش یی اربانب .تسا رعش نزو عاونا ی ناکرا زا نزو یلصا یا ملع هاب راماش ام ی دور . هاکاجنآزا تسخن ی کاردا و تخانش ول رم نزو زا نش هار ندی لصا یم ،دوش رتهب نآ تسا هاک یاانبم شزوامآ نآ ن زای شور سااسا راب ااه ی نش یرادی راتیگ و ی راوتسا دشاب . یا رد یلا تسا هک یاهدرکیور شزومآ ضوراع ماسر زاکارم رد ،ی ب رتاشی هابنج ااه ی ناابز ی ار رد رب هتفرگ ات هبنج یاه ییاقیسوم یعامس و . زا وس ی د رگی رد شور اه ی تناس ضورع شزومآ ،ی اراب زوامآون ی و کرد هاب یراپاسدای نزو کی عارصم و زیمت د زا نآ رگی ط هب روبجم ،نازوا ی ندراک پراپ لا ارم چی ماخو تناس ضوراع داعاوق ی .تاسا لای د یراواشد خشت صی نزو و ندوبراّرف لادم رد تنس ضورع شزومآ ،ی وقاورد هب مان دعاوق سانش ی هقبط و نب د ی تافا ز و روحب نآ یمرب ددراگ . دعاوق دوجوم هن اهنت هب یتسرد اشگهار ،تسین یهاگ ناگدنریگدای ار اب یمگردرس هجاوم یم دنک . یریزو هلمجزا دیدج نایضورع ( 1314 و 1315 ) ( یرلناخ ، 1386 ( ییجن و ) 1391 و هتاسناد یرورضریغ ار تافا ز دوجو ) هب ار نآ هتشاذگ رانک یلک ب اهنآ .دنا شزوامآ ریاسم یدودا ات یرعاش تایرورض و تارایتخا و تائانثتسا ندروآرد هدباض تحت ا هدرک راومه ار ضورع ضورع نانچمه یلو ؛دنا هایلوا تخانش تسخن تسا مز ،طباوض نآ لامعا یارب نازومآ رعاش نازوا زا یا یسراف اک یقسن و م ن وبات ار یضورع تافا ز نارگشهوژپ یخرب .دنشاب هتشاد و درایم وتاسد ود هاب ار ااهنآ و هتسناد یملع الام هدرک میسقت کرم هعومجمریز لماش دوخ هک دنا ( تاسا ییاه ،یردای 1394 : 72 مااجنا یاهوجتاسج هاک ااجنآ اات ) و هداش یم ناشن هلاقم یا ناگدنراگن تایبرجت هاب و نزو وایلوا تخانش شزومآ یارب یبسانم راکهار نونکات دهد دامدنلب یراپاسدای نآ ت هئارا راکهار .تسا هدشن هئارا هب ،شهوژپ یا رد هدش هاب ،یقیاسوم یریگرااک هاب یانچمه و لیهاست و ویراست روا نم یراپاسدای زا هدایچیپ و راواشد لا ارم ندودز شهوژاپ ایا یلاصا فداه وقاورد .تسا ضورع شزومآ رد ،یسراف رعش نازوا تدمدنلب تحم یانبمرب ضورع شزومآ ندرکدمآزور و شزومآ هب اب ات ؛تسا ییاقیسوم یشزومآ یاو ود هاب یداهناشیپ یواگلا یا یریگراک ش لئان مهم و گرزب درواتسد و یریگدای تلوهس و تذل )فلا :میو هب )ب .یسراف رعش نازوا تدمدنلب یراپسدای هتشرانیب یشهوژپ ،هلاقم یا نوچ یم رامش هب یا وامج هب تسخن ،دور تااعلادم قایرط زا تااعلاطا یروآ هاناخباتک و یا یییصوت شور هب سپس و دش هتخادرپ یهایش تانیرمت ماجنا -هب تاعلاطا یلیلحت تسد هدروآ ومج رضا ولاقم لاق رد هدمآ .تسا دییم و یدربراک یسراف رعش نازوا شزومآ یارب هک هدیماجنا ییاقیسوم یشزومآ یاوتحم دیلوت هب شهوژپ یا ؛دش رضا شهوژپ رد لادم نایب یترت هصلاخ تسخن هک تسا رارق یزا هتفای زا یا ینتبم نارگشهوژپ یاه راب یقیسوم تاریرأت رب ناابز وباانم واعلادم ااب داعب وال رم رد ،تسا هدش یسررب شزومآ رد یقیسوم دربراک شقن و تّیمها و یریگدای و ه فا و یاسانش ت و یسراف ضورع وبانم هب هعجارم و راتیگ یعیبط متیر فیراعت یوجتسج لیکشت یازجا ،یقیسوم یروئ ضوراع و یقیاسوم مدانهد یراوشد یسررب و دقن هب همادا رد ؛دش یقیبدت یسرررب مان ل ارم رد دوجوم یاه هقبط و نازوا یراذگ هاتخادرپ رواحب یدانب اات داش ایتاسا هاب ماداقا یلصا تلع هک نآ ندوبراّرف و یمهفرید ینچمه و ضورع یریگدای و شزومآ هب طوبرم تلاکشم دروام شور زا هد تسام ر ن -هب تیاهنرد .دشاب رضا شهوژپ ماجنا ترورض رب یدیکأات و دوش مولعم یاشزومآ یاواتحم هاب یاملع یبایتاسد رودنم تیلباق دود یقیسوم و ضورع یداینب میهایم وسیاقم و یقیبدت یسررب اب ،لاکیزوم یام یسررب یقیسوم مزو رد ضورع یاه دواش یم هنوگچ دوش مولعم ات هب و ییاقیسوم یشزومآ یاوتحم هب ناوت ؟تفای تسد ضورع شزومآ رد نآ یریگراک 1 -1 شهوژپ ۀنیشیپ با نوچ ینادنمشناد هدرمشرب ار ضورع و عاقیا یازجا دوخ رارآرد ...و یزاریش تصرف ،یباراف ،یومرا ،یغارم ،انیس ااب و هداد قیبدت مه دوخ رارآ رد ناققحم رتشیب .دنا « لیلخ ف دم ا ب یدیهار » هتاسناد ضوراع و یقیاسوم مالع ودره وضاو ار .دانا دراهکا رئابیون 1 یم دیوگ « لیلخ ییاناوت دیدرگ ضورع عادبا جوم عاقیا رد دم ا ب » ،یجرگ( 1381 ا 1382 : 119 رد .) مزوا 1. Eckhard Neubauer
قییلت رعش و یقیسوم زین یولهد ( 1379 ) هب روط لّصیم اهاجه ی سراف ضورع ی تن اب ار اه ی سوم یقی بدت قی اد ،هد یلو نواچ ور درکی شزومآ ی یارب کرد ضورع ،هتشادن ررا یو ارب ی گنهآ شزومآ زاس ی یور رعش یضورع یسراف فیلأت هدش تاسا و زگ رد شنی تن اه ی قابدنا ،ی زا رذگهر دنرید ( duration ) اب ششک ِ سانت ااهاجه رد اه ی اشک و دانلب و هااتوک ،هدی هامه ااج ناسکی ن تسی . تصرف ولودلا یزاریش هب وجو د سانت ب ی ضورع نازوا ی هاگتسد و اه ی سوم یقی ا یناری یارب یارجا زاوآ هراشا هدرک تسا . ینچمه هب فیرعت ملع یقیسوم و عاقیا و ضورع هتخادرپ و یب یازجا یقیاسوم و ،ضوراع تااقبادم ی هائارا ار هدرک تسا : « ،عاقیا یتعامج تارقن م هک دنتسه نای ،اهنآ ونمزا ونّیعم هدودحم وقاو دوش » وقبادم هب همادا رد و حلاداصا عااقیا و میهایم :تسا هتخادرپ ضورع « نانچ ا هک عاقی ناکرا ار ،تسا هک راودا یعاقیا زا نآ ترتم یم دوش . نازوا راعاشا ار زاین نااکرا ،تسا هک روحب زا اهنآ ایترت یام ،دابای ناامه باس و داتو و هلاصاف هاک رد رعاش ،تاسا ا رد عااقی اسوم یقی ن زای تاسه » تصرف( هلودلا ، 1392 : 21 .) حلام ( 1367 ) مض اهاجه وقبادم ی ضورع ی روائت رد تان ااب ی اسوم ،یقی مراابرد کاینکت یااه گنهآ راذگ ی یور ،رعش رب رعش ندورس ساسا ن و گنهآ زی اب گنهآ و رعش ندورس ه رواط ،ناامزمه لایذ ناوانع « شور یااه هس وناگ دنویپ رعش و یقیسوم »، یتاکن ار نایب هدرک تسا ک ه ترابع دنا زا : « شنیرفآ گنهآ یور یرعش ؛هدامآ ندورس رعش یارب یگنهآ هدامآ رفآ و ندی تخانش و ،رعش موهیم و انعم کرد :تسا هدش هراشا مهم وتکن هس هب تسخن شور رد .مهاب اون و رعش ناعم ی ره کی هراپ باختنا رد ؛تاملک زا ا ی زا کی اب رعش دی دنا فدع ودقن وشی تفرگ ر ن رد رعاش سوم نزو ؛دوش ه یقی اب ار دی درک جارختسا ملاک دوخ نزو زا » ،حلام( 1367 : 240 .) ینچمه رد شخب یرگید زا باتک لیذ ناونع « هتکن ییاه مراابرد دانویپ رعش و یقیسوم »، تارایتخا یرعاش ار رکذتم هدش تسا هک رد ن اجنآ زی لدم هزات ا ی دوجو درادان . یعییاش ینکداک ( 1370 ) هاب سوم یقی نورد ی سوم ،رعش یقی رانک ،ی سوم یقی ب ینوری سوم و یقی ونعم ی هجوت هدرک تسا . ینچمه د هاگدی یاه « ناوخا ایاصلا » ک مرابرد ار یناهی ندوب سوم یقی و تابسانت یضایر هنوگ شا و زین یاهدرواتسد یباراف ینبم راب « فوالئم ندواب یقیاسوم و لایامت سین هب م ن و مه یگنهآ و ییابیز و تهابش یاه یب یقیسوم و ؛رعش یقیسوم و یشاقن ...و ار هدروآ تسا د شخب رد و یرگی ن باتک زا زی با ولاسر همجرت س انی هام مرابرد ار تی ضورع رکذ هدرک تسا . نابوب ( 1386 ر ،) متی اپ رد ار هی یاه سررب ،ناگژاو ی اوآ یی ط هاگتسد زا هدایتسا اب وا .تسا هدرک فی ،راگن ور ی ار هنای هب تروص یارجمود ی اضف رد و ی مرن رازفا Adobe Audition هزادنا هب گ ِیری مک ِششک تّی یاه ر مزو هس رد دنلب و هاتوک ِمتی بط ِیعی راتیگ (Speech Rhythm) ، نزو تخاس ِی (Metrical Structure) ضورع رعش نزو و نابز ی رد .تسا هتخادرپ عومجم ِریداقم زیامت رد لصاوف نایم هزااغآ یا هاک یاراب تاّیمک یااه هاتوک و دنلب هب تسد هداد ،تسا هب روط م ، یگنای ارب ی مک تّی یاه هاتوک 13 / 0 نار ،هی ارب و ی مک تّی یااه دانلب 23 / 0 نار های هدواب هب .تسا م ر ن ی دسر ریداقم یگنایم یا ود عون ،تّیمک رب فلاخ دادرارق ،یضورع تبسن ود هاب کای هتاشادن و تایّمک هااتوک یمک رتشیب زا فصن تیّمک ،دنلب نامز هب نآ صاصتخا هداد هدش تسا . ( نارگید و ینایک 1394 مراابرد و تاسا هدواب )دام ا ابا لیلخ( رین کی ،ضورع و عاقیا ملع ودره وضاو هکنیا مرابرد ) هدرک ثحب یقیسوم و رعش کرتشم روخشبآ هاتخادرپ ضوراع ویماست هجو و هچخیرات یسررب و فیرعت هب همادا رد .دنا و دانا هژبا ضورع یاه هداد رارق مه ربارب رد ریز دننام ار عاقیا و .دنا لودج 1 یقیسوم و عاقیا ۀقباطم ک( ینای و ،نارگید 1394 ) عاقیا ضورع ییاقیسوم وعدق رعش هراگنا ای هلمج هعدق یاه عارصم ،تایبا هلمج ای اه رعش یاه ناکرا هژاو و ناکرا و لیعافا اه ششک رد تبسن توکس و اه اه اهاجه تبسن )کرحتم کاس مرقن( هرقن توصم و تماص ،تکر و فر
چیه شهوژپ زا کی هب یشیپ یاه هژبا قابدنا هب قیقد روط یاواتحم یارباانب ؛تسا هتخادرپن یقیسوم یروئت و ضورع یاه یدولم و لاکیزوم یشزومآ هب ،یضورع یاه یراپسدای و یریگدای ویرست و لیهست رو نم فداه( یاسراف رعش نازوا تدمدنلب )شهوژپ یا یلصا .دشاب اشگهار ضورع شزومآ تلاضعم ل رد دنراودیما ناگدنراگن هک تسا یون یشلات 2 -فیراعت و یرظن بوچراچ هتشرانیب ِشهوژپ یا رد یر ن بوچراهچ یم شخب راهچ لماش یا یناابم و هاچخیرات هاب تاسخن هک یترت یا هب ؛دوش ضورع یر ن یم هتخادرپ مزوا رد متایر فیرااعت یاسررب و یقیاسوم یروائت رد متایر زا یراصتخم تخاناش سپس ،دوش نابز یم هعلادم یسانش هب اهتنا رد و دوش وجار یملع تادنتسم هب یبایتسد رو نم هاب تایمها هب ،شزوامآ رد یقیاسوم یریگرااک خ و یلخاد ِنارگشهوژپ ِیهاگشیامزآ و ینادیم ِتاقیقحت و تاعلادم ینتبم یجرا ناور و یکیزیف تاریرأت رب راب یقیسوم یتخانش ناشن رد ات دش دهاوخ یسررب ،ه فا .دوش دانتسا اهنآ جیاتن هب شهوژپ یا عوضوم تیمها نداد یمیدق ،ضورع ناققحم هقبط حرط یرت هب یسراف و یبرع رعش نازوا زا هک یدنب تسد لیلخ زا ار هدمآ ب مود نراق( دام ا یم )یرجه یسراف نارعاش سپس و درک هضرع یبرع رعش رب ار نوگانوگ لیعافا و فلتخم نازوا تسخن وا .دنناد یامک اب نابز هدرک تیاعر دوخ راعشا رد و ذخا ار نآ لیدبت و رییغت هقبط مویش یا .دنا نرق یط یدنب رد ااه ماجعملا و راعاش ارایعم نراق( و )متیه سیاین نونیلا و ضورع نویامه تشه نرق( و )م ضورع یییس و هدواب ضوراع نارگاشهوژپ رااک یاانبم )ماهن نرق( رد نانچمه تیه مزلق و )مهدزیس نرق( ضورعلامرجش و مدبز ضورعلا ناحل اروحبو و مّرد ییجن ناامه زین )مهدراهچ نرق( ( یرایزو داننام یراصاعم نادنمشناد هکنآ اب .تفای دادتما یتنس مویش 1315 ( یرلنااخ و ) 1327 و 1337 و ) ( دازراف 1349 و ) لولا ( تاس 1976 ( ییجن و ) 1394 و 1395 تسس دعاوق حلاصا هب ،) یراوشد و ناینب یانچمه و یتناس ضوراع مدواهیب یاه هقبط مویش هتخادرپ نآ یدنب بااتک رد ضوراع شزوامآ یراوشد هب طوبرم تلاکشم هراومه ،دنا و هاگاشناد و ناتاسریبد یااه نومزآ لمأت روکنک یاه .تسا زیگنارب باتک رد هدش فیلأت هاگشناد و سرادم رد ضورع شزومآ یارب هک ییاه لتان( تسا یرلنااخ 1386 راایماک نایدای و ، 1365 ، یمرک 1379 اسیمش ، 1386 هدرمشرب ار تافا ز و یضورع نازوا و روحب زین )...نارگید و هتسد و هدراک یدانب وایدقت دانیارف ،دانا انثتسا و یرعاش تارایتخا زین و ییاجه تفایهر لصا هک ار تائ هدروآ لاثم و هدرک فیرعت ،تسا دیدج ضورع یاه یاخرب .دانا هقبط دندرک یعس زین هراهب مض نآ رد هک دنهد هئارا یسراف رعش نازوا زا یدیدج یدنب نواچ ینااسانش ضوراع مدایا زا یرایگ دننک وفر ناکما د رد و یسررب ناشرارآ رد ار ناشیا راک صقاون دندرک یعس ییجن ( ،یداد و یناملس 1397 : 119 .) رد ،دانهد راراق انبم دیاب ار عارصم کی نزو هکنیا اب ،رعش کی نزو تخانش یارب ،برع ضورع زا دیلقت هب یتنس ضورع رد مان ماگنه یم ار تیب ناکرا ،یراذگ یلا رد یا ،دنرامش یفاک عارصم کی یسررب ،یسراف رعش نزو ییاسانش یارب هک تسا تاسا و یم یت ناوت زا لایعافا و لایعافا زا عاراصم ،عاراصم زا تیب ،یتنس ضورع رد .داد صیخشت ار نزو مود عارصم روض نودب اجه مان هب یموهیم و دنلکشتم )هلصاف و دتو ، بس( ناکرا (Syllable) نوچمه یتا لادصا زا هکلب ،تسا هتشادن دوجو « باس » و « دتو » و « هلصاف » یم هدایتسا را هک هدش هیاپ ای ناک یام لیکاشت ار نزو یلاصا یاه ،یایجن( دانهد 1395 : 105 .) ایا زا ماداکره کر یم دوخ اه .دوش رادومن یسراف نابز رد ود نآ زا یتمسق ای ژاوکت ای هژاو ِینزو لاق رد توایتم مرف هس اب دناوت 2 -1 -یقیسوم یروئت رد متیر عاونا هب ،یقیسوم یروئت رد متیر عون هس یلکروط هقبط هدش فیرعت و یدنب ترابع هک تسا :زا دنا « هدااس » ، « یابیکرت » و « گانل .» متیر یا زا مادکره یم اه هسانش بوچراهچ رد ار ییاقیسوم ولمج یعونتم و ناوارف رایسب دادعت دنناوت .دانهد ششوپ دوخ یاه هب زین متیر زا یمراهچ عون هتبلا یم راک نازیم قییلت زا هک دور توایتم یاه هاب )کایرتم نویس دوم ای نازیم رسک رییغت( تاسد یم یازا یدراوم یسراف رعش نازوا رد و دیآ یم یسررب و لیلحت همادا رد هک دش تفای تسد دوش
2 -1 -1 -نازیم اب متیر هداس یاه (SimpleTimes) : نازیم رد ،برض ره هب میسقت لباق هداس یاه 2 و 4 و 8 ن ییااتود تامیسقت نآ هب هک تسا یام زای رایز لکاش رد .دانیوگ هب یم هتخاون برض کی رد مادکره هک تسا دوجوم هایس تن ود ،لوا نازیم رد یترت گانچ تان رااهچ مود نازایم رد ؛دواش یام هتخاون برض کی رد زین یمود یاتود و برض کی رد یلوا یاتود هک دراد دوجو تان رااهچ زاین مواس نازایم رد ؛دواش تن تشه و برض کی رد گنچ ود هس یم هتخاون برض کی رد زین گنچ :دوش لکش 1 -هنومن نازیم /هداس متیر زا یا 4 / 2 2 -1 -2 اب متیر « نازیم یبیکرت یاه » (CompoundTimes) نازیم رد هب میسقت لباق برض ره یبیکرت یاه 3 و 6 و 12 هس تامیسقت نآ هب هک تسا یام زین ییات زایم راگا .دانیوگ مدااس نا هادقن ِهایس تن هب تسا هایس تن هک برض د او دیاب راچان ،دوش لیدبت یبیکرت نازیم هب اب لکش تامیاسقت اات دواش لیدابت راد هس نامه ؛دوش ریذپ ناکما ییات هاب ریز لکش رد .)هاتوک یاجه هس اب تسا ربارب هدیشک یاجه کی هک روط ،لوا نازایم رد ایترت هدقن هایس تن ره د راد هدقن گنچ تن راهچ مود نازیم رد ؛برض کی ر یااتود و براض کی رد یلوا یاتود هک تسا دوجوم راد و برض کی رد گنچ ود تن شش موس نازیم رد ؛برض کی رد مه مود 12 هس تن یم هتخاون برض کی رد زین گنچ :دوش لکش 2 -هنومن نازیم /یبیکرت متیر زا یا 8 / 6 2 -1 -3 -نازیم متیر گنل یاه (IrregularTaime) نازیم هدش لیکشت توایتم نازیم ود زا وقاورد گنل یاه برض شور ااعدق ،توایتم نازیم ود .دنا دانهاوخ یتواایتم تفراگ برض یربانب .تشاد یم هدز گنَل نازیم کی رد هک ییاه ر لثم ااقیقد .دوب دهاوخن ناسکی ،ینامز تیّمک رذگهرزا ،دوش ها ، تافر ماگ مویش ااعدق ،دشاب گنل اهاپ زا یکی هک یتقو ، یامز هاب ااهاپ زا یکی ندیسر ینامز تّیمک و دوب دهاوخن مه لثم اهاپ نداهن نازیم رد .تسا رگید یاپ نآ ندیسر ِینامز تّیمک زا رتمک ای رتشیب برض ینامز تّیمک ینعی .تسا ینچ زین گنل یاه هک ییاه یم هدز نازیم کی رد نازیم .دنتسین یواسم مه اب دوش وقاورد گنل یاه « نازیم ِنازایم دانچ اای ود عاامتجا زا هاک دنتاسه ییاه هدش لیکشت یواسمان دنا » ،بارتروپ( 1368 : 52 نازیم ومه هک ریز لکش رد .) هدش رارکت ااقیقد اه تایایک لوا نازیم یسررب ،دنا یم برضود ،ینامز تیّمک رذگهر زا نازیم ره رد .دنک یم هدز یواسمان تان راب زاین مود برض و لوا تن رب لوا برض .دوش یم هدز موس تان کای و هایس تن کی اب ربارب ،لوا برض ِدنرید .دروخ دهاوخ یدعب نازیم تن یلوا رب زین موس برض .دوش ا رتمک ،گنچ کی و هایس کی یاهدنرید عومجم ااعدق .تسا هایس تن ود اب ربارب مود برض ِدنرید و گنچ یاهدنرید عومجم ز :دوب دهاوخ هایس تن ود لکش 3 -هنومن نازیم /گنَل متیر زا یا 8 / 7 هاقبط لمااش متایر هاگتاسد ،یقیسوم یروئت بوچراهچ رد یلو ،دنراد ناسکی یییرعت ودره ،نزو و متیر وقاورد و یدانب یتامیسقت گرزب وعومجم ،نآ زا هک تسا هب تبسن ار یرت یم تسد هب رعش نزو والمج راه هک تسا یهیدب هکنآ حیضوت .دهد نازیم اب یبیکرت متیر یاراد الاثم هک یقیسوم وعدق کی یفرط زا ،دراد ینزو ییاقیسوم 8 / 6 لیکاشت هلمج دنچ زا ا ومعم ،تسا یم یم سپ ؛دوش نزو زا یخرب تفرگ هجیتن ناوت یم اه یقیسوم یروئت رد متیر وقبط کی رد دنناوت .دنریگ رارق
2 -2 -نابز ةزوح رد متیر فیراعت یسررب یسانش نابز رد هیلؤم هب متیر تخانش یسانش یم طوبرم نابز یریجنزربز و یریجنز یاه هجوتاب .دوش ناابز تواایت هب فیرااعت ااه الاثم ،تسا هدش نایب یعونتم یاهاگدید اب زین متیر « راتیگ زا ییاهد او دادخر زا یشان تسا یررا متیر نامز رد نااسکی یااه » ،ول و یرگ( 2002 و ؛) « مهم ییعت لماع یرت نامزاس مدننک یرادیناش یگتاسجرب رد هک تسا یعونت نازیم ،نابز رد متیر یهد هدیدپ دراد دوجو ییاوآ یاه » ،دات و یل( 2004 ( هنگم .) 2004 نامز راتخاس ار متیر ) هدرک فیرعت هتسجرب رصانع یدنب و تاسا ( زیه 1984 : 44 هلسلس هب ار متیر ) بوانت زا یبتارم مهرد یاه یم طبر هدینت .دهد یم هدشرکذ دراوم ربانب هلسلس تیگ ناوت نامز اب هک ینابز وتسجرب یاهدادیور ینعم یدنب هاب راد رد بواانتم و یلاواتم رواط یم رهاظ ملاک یم فیصوت نابز رد ار متیر ،دنوش هیلؤم .دنک ترابع ینابز وتسجرب یاه دانا و تواص ِشاشک و هایکت ،ااجه زا یام ر ن هب هتبلا .زاون و گنهآ ،گنرد ری ن یریجنزربز یاهاوآ رد ،توکاس یناامز تایّمک ناوانع ااب یراصنع نونکاات داسر نابز هزادنا و یسررب دروم یسانش داداعت هاب یقیاسوم یروائت رد هک تسا یلا رد یا ؛تسا هتفرگن رارق یملع و قیقد یریگ تّیمک ینامز یاه تیّمک ،توص ضورع یخرب حلادصا هب ای توکس هکنآ لا .دراد دوجو زین توکس ینامز یاه گانرد ناناد نابز رتشیب رد یرعش یم و تسا تیمها زئا یسراف رعش هلمجزا و ایند یرعش یاه گنرد عاونا هب ار نآ ناوت و یراابجا یااه هجوتاب یرایتخا یتنس ای ون هب یرود ای و ندوب یتنس رعش ندوب میسقت ( درک یدنب ،هاجدهاج 1393 : 59 .) 3 -یسررب و ثحب ناور تاریرأت ههد رد یریگدای رب یقیسوم ِیکیزیف و یتخانش تخاس ار یجرااخ و یالخاد نارگاشهوژپ هاجوت ،ریخا یاه هداد تسد هب ار یدنمشزرا جیاتن ،ینادیم و یهاگشیامزآ تاقیقحت اب و هدرک لج اک یسررب هب شخب یا رد .دنا یقیاسوم دربر یم هتخادرپ ه فا رب یقیسوم ریرأت و شزومآ رد هاب تایمها راب جیااتن نآ هب دانتسا اب ات دوش شزوامآ رد یقیاسوم یریگرااک .دوش دیکأت زین ضورع 3 -1 -هب هظفاح رب نآ ریثأت و شزومآ رد یقیسوم یریگراک هب یلوا ،شزومآ رد یقیسوم یریگراک لاس رد راب 1930 هب زبا ناونع تافرگ راراق شیاامزآ دروم سلاک طیحم رد یکمک را تراشب( ی د و ،نارگی 1395 .) تیزم یلامت ا دربراک یقیسوم تهج یروآدای ناابز یااه یجرااخ زاین هاب یاانعم یاعقاو هاملک شرتسگ هتفای ،تسا رف( هی ،ار هکدول و ،نارگید 2014 .) هدی رد یقیسوم تبثم تاریرأت وم ینینج مرود رد یت یشزومآ یاه ش هاب ؛تاسا هدش هدهاشم اه ریرأات تاحت هاکیروط ینبم یدهاوش یقیسوم .دراد طاابترا یاشوه مرهب شیازفا اب یقیسوم یریگدای .تسا هدش هداد ناشن هدنیآ رد یریگدای دوبهب رب یباختنا هجوت ،ه فا یور یقیسوم شزومآ تاررا ینچمه (Selectiveattention) ییاناوت ، ییاضف یاه (Spatial) ایر ، تایض ترااهم( یعامتجا لئاسم ل رد ناکدوک ییاناوت رب یقیسوم .تسا هدش هتخانش ناکدوک رد ندناوخ و تارارا )یعاامتجا یااه دراد یتبثم ( یناهیک و تعیرش ،یهانپ 1387 .) یردان و یدنوکم ( 1383 ) یلیاصحت دراکلمع و یریگداای راب ار یقیاسوم ریرأات قع ناکدوک هدومزآ ینهذ مدنام یا هب .دنا هنارت زا یشیامزآ هورگ رد هک یترت کایزوم لاق رد یسراف یابیلا و هناکدوک یاه .دنتفای تسد یتبثم جیاتن هب و دندرک هدایتسا هام هس تدم هب رالیم .تاسا هدامآ تاسد هب یمهم و یدربراک جیاتن و هدش ماجنا یرایسب تاقیقحت نونکات ه فا رب یقیسوم ریرأت مرابرد ( 2017 سوم تاررا ) هاتوک و فا رب یقی نوامزآ زا هدایتاسا ااب ار تدامدنلب و تدم Cued-Recall نااشن و دراک یاسررب ، داد هدایتسا زا یژتارتسا یاه یریگدای ،یبایزاب یم هلصافلاب دناوت سپ نآ زا ینچمه و کی هتیه دعب هب روط یریگمشچ راتهب دواش . هتسویپ شزومآ مزو ناربراک هب لابند شور یاه هداس و ؤم رر تاعلاطا یراپسدای هب یارب دنتسه ینتم . زا یاکی یرتدربرااکرپ
کینکت یاه ،دوجوم هدایتسا راپسدای شور زا (Mnemonics) الاثام ؛تاسا )یاقدنم ساایق هار زا ه فا و شوه تیوقت شور( شور loci1 هب یارب ، ،تاعلاطا یراپسدای زا یاهاضف انشآ هدایتسا یم هب هک رو نم یا هب .دنک یازا ره هاب تاسا راراق هاک یبلدم یم هداد صاصتخا لدم نآ هب ءیش کی ،دوش هدرپس ه فا شناد هک یتقو ات دوش اهذ رد ر ندام الدم یباایزاب هب مزلم زومآ هب ار لدم دناوتب ءیش نآ ندرکروصت اب ،دوش ،ناراکمه و رگلیک( دروآ دای 2000 هچنانچ لا .) هفاضا ندرک راتخاس تااعلاطا هب ینتم یم دناوت ه فا ار شیازفا ،دهد یم زین یقیسوم دناوت صواصخ ایا رد یدربراک یرازبا هاب ارایز ؛داشاب ِیریگرااک یقیاسوم تاعلاطا ار هب هویش یا هداس رت هئارا یم شیامزآ .دهد تعرس تسا هداد ناشن اه ،ارجا هفاضا ندرک متیر و ،یدوالم و دااجیا ،راراکت دنور ِتلوهس ینچمه و ویرست هب یم تاعلاطا یبایزاب اریز ؛دماجنا هدنونش هولاع رب تااعلاطا یرایاسب ،یاملاک زا هنااشن یااه رگید ار رد نآ مهارف یم دنک ( نامیه و ، یبور 1990 فرط زا .) ی اتن جی ِتاعلادم س او ( 1994 ) دراک مولعم ،یقیاسوم هاک واقاورد زا رتارف تاعلاطا ،کیمتیر هب الابق هک یتاعلاطا یبایزاب یارب یم ،تسا هدش هدرپس ه فا .دشاب یدربراک دناوت ،داشاب هداش جارختاسا یاسراف رعاش نازوا دواخ دب زا و یملع یانبمرب هک ییاقیسوم یشزومآ یاوتحم هب یبایتسد یارب هژبا دیاب تسخن تیدوداحم ات دنریگب رارق یداینب ونیابم و هقبادم فاصم رد یقیسوم و ضورع یاه ضوراع ییاقیاسوم یااه تبسن .دوش صخشم یقیسوم هب 3 -2 یراوشد لیلاد ضورع شزومآ یاه یراوشد هیاپ رد هک ییاه شزوامآ رذگهر زا و هدش نآ دعاوق ندوبراّرف و یمهفرید جوم ،دراد دوجو یتنس ضورع یزیر شناد ،یریگدای و ترابع تبوعص یا لی د زا یخرب .تسا هدرک مگردرس ار ضورع ناربراک و نازومآ :زا دنا 3 -2 -1 -توافتم ینازوا یارب کرتشم مان کی زا هدافتسا مان دعاوق ساسارب : دنچ یارب تسا کمم هاگ ،ضورع ِیسانش هقبط لوصا فلاخرب یا و دیآ تسد هب یکرتشم و د او مان ،توایتم نزو مان دعاوق یتقو یترابع هب .تسا یملع یدنب یسانش هقبط کی رد رصانع یارب هک دشاب نانچ ،یملع یدنب یدا او ماان هاب ناواتب دنراد یوهام توایت مه هب تبسن هک یرصنع ود هقبط نآ رب ،تفای تسد ( یمرک الاثم ؛تسا دراو یساسا لاکشا یدنب 1389 وحیص رد ) 48 و 50 الامااک وایدقت اب نزو ود یارب :تسا هداد تسد هب ار کرتشم یضورع مان کی ،توایتم ومش م ی دزوس خ رد رب ی هم ات ا نونک ی هدرکان باوخ نز کت ی ه هداد ور وا تس ی هراوهگ هآ ب ی هراچ ب هآ ی هراچ )امین( وف تلاعاف وف تلاعاف ،یمرک( فوحجم مثم لمر 1389 : 48 ) )روپردان( تسارآ باتفآ جات هب یناشیپ هوک تساخرب مچ مرن رتسب زا حبص داب فا ف تلاع ا ف تلاع ا وف تلاع ،نامه( فوحجم مثم لمر 50 ) لام م ه ی دوش ود هک نزو الاماک توایتم ) اب لاثم ود( تنس ضورع رد ی ای تاسا اکمم ک کرتاشم ماان مثام لامر( )فوحجم اد دنشاب هتش ا و ی ی ک ی د زا ی ل د مهم ی مهفر ی مان ندوبراّرف و سانش ِی تاسا نازوا و رواحب هاقبط یافرط زا و یدانب یم شلاچ هب زین ار ضورع یتنس .دناشک 3 -2 -2 -اب نزو کی مان :توافتم ییاه ماان یلیعاافا مراف کای یاراب تاسا کمم یهاگ یتنس ضورع دعاوق زا یوریپ اب یااه یمن مولعم ساسا یارب .دیآ تسد هب یتوایتم .امین رعش زا یشیپ لاثم دننام .تسا یضورع رحب مادک هب قلعتم ر ندم رعش هک دوش 1 شور کول ی لگنا هب( ی س ی : Method of Loci ) ی ک ی زا اهوگلا ی دربراک ی دوبهب ه فا تسا هک رد نآ زا وصت ی زاسر ی و ا ه ف اضف یی هدایتسا م ی دوش . رد ا ی شور زا تاعلاطا حم ی د ی انشآ ارب ی ی روآدا ی رس ی و تاعلاطا دج ی د هرهب گ ی ر ی م ی دوش .
ی ک ی زا ویدقت یاه ب ه تسد آ ا زا هدم ی رعش « وف لعاف ل وف لعاف ل » تسا هک « عوادقم مثم کرادتم » هاتفرگ ماان تاسا ،یمرک( 1389 : 93 یم ،رحب ره هب قلعتم تافا ز تسرهف هب هعجارم اب یلو .) مان هب ناوت لعااف الاثم .تفای تسد یتوایتم یاه لمر رحب رد « فوذحم » وف و ، ل « ملصا » :نامه( دراد مان 39 و 40 یم قوف رعش یاربانب ؛) دناوت « ملصا فوذحم مثم لمر » زاین ، لعاف ویاپ ینچمه ،زجر رحب رد .دریگب مان « عوفرم » وف ویاپ و ، ل « ّذ ا » :نامه( دراد مان 75 نزو یمه سپ ؛) دعاوق ساسارب مان سانش ی تنس ضورع ،ی ب ا مان » ّذ ا عوفرم مثم زجر » زین م ی دناوت یفرعم دوش ضورع رگا . د میامعت دنیارف ساسارب نازومآ ر هتخومآ هچنآ دنا ویدقت ،دننک عافا هب ی ل عونتم ی تسد یم یا رد و دنبای راعاشا نزو ماان هاب یاسرتسد ِدانیارف یاهرّیغتم تروص هب ار نآ ییاج رد یمرک ؛دش دهاوخ ربارب یدنچ تروص « وف تلاعاف وف تلاعاف » رحب و هدرک ویدقت « فوحجم مثم لمر » ار ،یمرک( هداد تسد هب 1389 : 48 و ) واف لعااف( وایدقت زا یراگید مرف اب ار رعش نامه یضورع مان رگید یاج رد لعااف ال وف ،) ل « عودقم مثم کرادتم » :نامه( تسا هدرک یفرعم 93 .) رد تقو وقاو ی نزو اب زومآون سانش ی مان و راذگ ی ی ک هجاوم رعش م ی دوش ، ُط هب ُر م فلتخم ق ی دناوت باوج هب اه ی توایتم ی ا و دسرب ی هلئسم ا ی تاسا هاک هاب ار ناگدانریگدای مگردراس تداش یم رد ینچمه و دنک ارط ی س ؤ نومزآ ت ا اه ی ار نآ زج و روکنک شلاچ زین .تشاد دهاوخ لابند هب ییاه 3 -2 -3 -یمرفدنچ یتنس ضورع رد )هلصاف و ببس ،دتو( ناکرا ندوب هب و یریگدای رد یراوشد جوم هک یمهم لی د زا یکی عافا یراپسدای یام یضورع لی ِنزو کای یاراب مراف عوانت ،دواش .تسا یضورع لصاف و بس ،دتو و هب مادکره اهنت یی ب اب ی ش زا ی ک اسانش مرف یی م ی دنوش ا و ی ن هلئسم ی ز نازوامآون یاراب هاب د ی مهفر تنس ضورع دعاوق تخانش ندش ،ی هدش رجنم تسا مرف اب ،نورقم ِدتو الاثم ؛ یاه َف َع ،وع ُل َع ، َم ،لا اای ؛ داتو قورایم ااب مرف یاه َوْیت ،ِعاف ،ُت مرف اب زین یرغص ولصاف و ؛ یاه ُتَلَع و ایَتُم یم راک هب رد ؛دنور یلا و دانراد نزو کای اهنت مادکره هک یم ر ن هب .دوش هداد صیصخت مرف کی اهنت هک تسا نآ رتهب ینزو فیتوم ره یارب هایاپ هچنانچ دسر مراف ااب ،یاضورع یااه ب( یناتا د او اب نورقم دَتَو الاثم هکنانچ ،دوش هئارا )لیعافا یاج ه « َنَت » ااب ار قوریم دتو ، « َت اَت » ااب ار یرغاص ولاصاف و « َنَنَت » یگدیچیپ و اهرارکت و تاهباشت زا یرایسب ،دنوش هداد ناشن یناتا مرف اب ناکرا یقبام قسن یمه هب و یاب یااه زا دروام هقبط خ فذ یسراف رعش نازوا یدنب .دش دهاو 3 -2 -4 -مانرییغت رگید روحب رد یضورع )لیعافا( ۀیاپ کی نداد د تنس ضورع ر ی تاقوا لغا ی ک ویاپ ضورع ی د روحب رد تسا کمم ی رگ ، مان اه ی توایتم ی ب ه گب دوخ ی در ؛ فاا ز الاثام « وف ل » لداعم « ت ت » رحب رد اه ی ترت هب براقتم و کرادتم ،زجر ،لمر ی مان اه ی ،ملصا توایتم مالرا و عوادقم ،ّذ ا ار هاب هتفرگ دوخ تسا ( ،یمرک 1389 : 40 و 75 و 92 و 88 ؛) لا رد ی هک ب اهنت نردم ضورع ه دام م سوم ماخ ی اق یی « وف ال » ات( ) ت س تن ود لداعم ار نآ و دراد هجوت ی ها ( qq ) م ی دناد ّمک رذگهر زا هک ی ت نامز ی اجه ود نامه ی ضورع دنلب ی دنا . ینچمه مرف « َعَف ل » :نامه( فوذحم ،براقتم رحب رد ) َنَت( 87 :نامه( بوبجم ،جزه رد ؛) 55 :نامه( عوبرم ،لمر رد و ) 40 .دراد مان ) کیمتیر فیتوم یرگید لاثم رد « َنَت َنَت » لداعم « ُلِعایَم » :نامه( ضوبقم ،جزه رحب رد 56 :ناامه( نوابخم ،زجر رحب رد و ) 74 زا عومجمرد همه اهنیا و دراد مان ) هک تسا یلئاسم « هعجارم تلوهس » یسآ ضورع ملع رد ار یم ریذپ .دنک مان رد یمازلا هچ ااساسا هک تسا یا یلصا لاؤس هیاپ یراذگ هجوتاب ؟تسا یضورع یاه زاگره نارعااش زا یرایسب هکنیا هب ظی فرص ار دوخ تقو هدرک کرد ار رعش متیر یتسرد هب یلو ،هدرکن تافا ز و روحب مان ندرک روحب مان تخانش ا وصا ،دنا یم باجیا یترورض هچ تافا ز و رعش تسرد ندورس یرگید و تسا نآ تسرد شناوخ ،رعش نزو یریگدای تیمها زا ؟دنک نزو توایت ناوتب هکنیا و نزو رذگهر زا یمااسا ،رعاش کای ِنزو ییاسانش یارب تسین رتهب ایآ .داد صیخشت رگیدکی زا ار اه داهن وسکی هب تافا ز ؟دوش هدایتسا رعش متیر دوخ زا نآ یاج هب و دوش ه یااهاجه یباانیب ،سنااکرف رذاگهر زا ییاقیاسوم )عایترا( ولصاف داجیا ،هدش هئارا شهوژپ یا رد هک یراکتبا و یروآون هب یضورع یدولم( لاکیزوم یشزومآ یاوتحم دیلوت رو نم .تسا )یضورع یاه
چ ،ضورع نادراک و هاگآ نایبرم زا یخرب رد هبرجت هب نو هاتفای شزوامآ هاک دانا و حیاضوت و یتناس ضوراع داعاوق نداد یامن تیایک ار نازومآون ،رعش نزو یریگدای یارب یرعاش تایرورض ینچمه و تارایتخا و تائانثتسا فیصوت یارباانب ،دانک یم یعس یقیرط ره هب ،رعش نزو یاقلا یارب الاثم .دنناسرب نازومآون شوگ هب ار رعش نزو دننک رس سانتم و یلاوتم تابرض اب یم دیلوت ار یتاوصا ،نآ ششک اب سانتم و اجه ره یازا هب ،زیم هب ناتشگنا یا اب اهنآ .دننک رذاگهر زا یبسانت طقف وقاورد راک یم دیلوت تاوصا اب ار ینامز تیّمک قیسوم یروئت رد )ییاقیسوم ولصاف ای عایترا( سناکرف رذگهر زا هک یتاوصا ؛دننک ار همه ی یم مان کی هب یم دیلوت زیم هب یبرم تشگنا دروخرب زا هک یتوص )دماسب( سناکرف رگا الاثم ؛دنناوخ ( لس تن لداعم ،دوش sol ) یم دیلوت هدشرکذ توص هک یمادام ،دشاب یم هدینش لس تن طقف ،دوش یمن )ییاریز( مبوریز ؛دوش ( اف تن ؛دوش fa تان اای ) ( la یمن دیلوت نآ زج و ) توص ؛دوش هب تبسن اه یمن مبوریز مه هامغن اای گانهآ هب دنناوتب هک دنوش یا « هاب یندانامدای » لیدابت یمن و درادن دوجو ییاقیسوم ولصاف اهاجه یبانیب یترابع هب .دنوش لومشم یدولم اریز ؛دنک دیلوت گنهآ ای یدولم دناوت « رایز یمب و » ب هک ییاقیسوم ولصاف نامه ینعی ،تسا تاوصا یب تان یبانی ولاصاف دااجیا ااب لاا .دراد دواجو یدوالم راه یااه یدولم دیلوت و یضورع یاهاجه یبانیب ییاقیسوم )دماسب اب سناکرف( یام یضورع یاه رد راراکت یااهراکهار ااب ار نآ ناوات « ندینش و شناوخ » هب و زیمت و صیخشت و یریگدای یارب نازومآون هذ ات تفرگ راک هب ، ش نازوا یراپسدای یگداامآ یسراف رع هدایتسا ییاقیسوم مدام ،یشزومآ مویش یا رد .دنک ادیپ یرتشیب ییاناوت و یضورع یاهاجه دوخ ،یدولم دیلوت یارب هدش ؛تسا یدولم یا دیلوت رد هک یتاوصا ینعی هب اه یم راک هب ضورع شزومآ رو نم یم ذخا ضورع دوخ زا دنور هاس زا طاقف و دنوش م( ینامز تّیمک عون .دنلکشتم )یضورع یاجه عون هس اب قباد 3 -3 -یقیسوم و ضورع یداینب میهافم یقیبطت یسررب ایا یاقیبدت هاسیاقم و یاسررب هاب ،یقیسوم یروئت رد نآ لباقتم رصانع و ضورع یداینب میهایم فیرعت مض اجنیا رد یم میهایم :دوش مولعم یقیسوم یروئت رد یضورع میهایم یا هاگیاج ات میزادرپ 3 -3 -1 -یقیسوم و ضورع رد ینامز تّیمک ۀقباطم ،یقیسوم رد « تن » ینامز دادتما رذگهر زا اه یم میسقت ریز عاونا هب :دنوش لودج 3 -تن عاونا )ششک( دنرید رذگهر زا یقیسوم یاه تن مان درگ دییس هایس گنچ گنچ ود هس گنچ گنچ راهچ تن لکش )ششک( دنرید د او کی مود کی مراهچ کی متشه کی مهدزناش کی یس مودو کی تصش مراهچو هتکن هتبلا یم یرورض اجنیا رد هک یا هک تسا یا دیامن « ن لباقم و تسار تمس هاگره ،درایگب رارق هدقن کی یتوکس ای ت یم هفاضا نآ }ششک{ هب توکس ای تن نآ ششک فصن مزادنا هب دانک » یناایک( ،داژان 1382 : 64 هاچنانچ و ) « تماس ،هادقنود هتشاذگ یتوکس ای تن تسار مزادانا هب مود ودقن و فصن مزادنا هب لوا ودقن ،دوش 1 4 اای تان نآ دانرید شزرا هاب توکاس یم دیازفا » ،بارتروپ( 1386 : 34 جنپ تّیمک هچنانچ ساسا یمه رب .) گنچ -تسا یدربراکریغ الامع هک رد ،دوران راماش هاب هب یقیسوم یروئت 21 یم ششک عون .تشاد یسرتسد ناوت یهایش تانیرمت و تاقیقحت ربانب ماجنا روحم ،هدش اقم و علادتاسا ااب ی واس کرتاشم مژابا « د ی دانر )شاشک( » د و ضوراع ر سوم ی ق هدیشک یاهاجه زا ر ن فرص( ی اب و )رت هجوت ششک عاونا هب اه ی اجه یی ب سانت و ی هک اهنآ یاراد ِلومرف :تاسا رایز اجه ی هاتوک (U) اجه + ی هاتوک (U) اجه = ی دنلب (-) اجه ی هاتوک (U) اجه + ی دنلب (-) اجه = ی شک ی هد (U-) قابدنا هب ی تسد ی هتفا هک ناشن م ی ب دهد ی خرب ی تن زا سوم رد اه ی ق ی ن ی ز مه ی :تسا رارقرب سانت
یس ی د ( h + ) یس ی د ( h ( درگ = ) w ( درگ و ) w + ) یس ی د ( h هدقن درگ = ) ( راد w. ) ( هایس q ( هایس + ) q ( دییس = ) h ( دییس و ) h + ) ( هایس q هدقن دییس = ) ( راد d ) گنچ ( e + ) گنچ ( e ( هایس = ) q ( هایس و ) q + ) گنچ ( e قن هایس =) هد ( راد j ) گنچ ود ( s ) + گنچ ود ( s ) گنچ = ( e و ) گنچ ( e + ) گنچ ود ( s ) = ِگنچ هدقن راد ( i ) و مه ی سانت ارب ی هتسد اه ی هس گنچ و گنچ راهچ ن ی ز رارقرب تسا . زا فرط ی ومه هتاسد ااه ی قواف ااب ا نت ی م واپمت ( Tempo تعرس/) م ی دنناوت اب مه الاماک ی ناسک دنوش و نچمه ی اب ِلومرف ریز قبدنم دنوش : هاتوک + =هاتوک دنلب و دنلب + =هاتوک شک ی هد تن وتسد شهوژپ یا رد ( گنچ یاه e ( هایس و ) q هدقن هایس و ) ( راد j هاتفرگ رااک هاب یاضورع یاهاجه اب هقبادم یارب ،) هدش یا یشنیزگ ینچ لیلد .دنا تن زا هتسد یا شنیزگ اب هک تسا نازیم ،اه تعراس و امن لوامعم و رات تاسد هاب یرتاناشآ یم .دیماجنا دهاوخ راک تلوهس هب و دیآ 3 -3 -2 -متیر و نزو یقیبطت یسررب شور ربانب هژاو موهیم ندش یاه « عاقیا و متیر و نزو » یم ، نآ و دانراد هرااشا مواهیم کای هاب حلادصا هس ره تیگ ناوت یمهم رایسب وتکن هتبلا .تسا تاوصا یب ینامز بوانتم و سانتم تامیسقت هاک تاسا ایا ،هداش هراشا نادب رتمک نونکات هک گرزب وعومجم ،یقیسوم رد متیر یم لماش ار یرت فرص یقیسوم رد .تسا نآ زا یئزج ،یضورع نزو هک دوش متیر زا ر ن یاه هب نونکات ،دنهارمه کیرتم نویس دوم و نازیم رسک رییغت اب هک یقییلت مان هب متیر عون هس یلک روط کرت ،هداس یاه گانل و یابی مان هب )یرسک دادعا هیبش( مه یور ددع ود اب هک دراد یتاباعشنا متیر عونره .تسا هدش هتخانش « نازیم امن » ییااسانش لباق ؛دانا یاهامن نازیم لماش یبیکرت متیر الاثم 8 / 6 ، 8 / 9 و 8 / 12 نازایم ایا زا مادکره ِمتیر رتسب رد لا .تسا نآ زج و یام ااه ناوات هلمج اقیسوم یاه تن یب ِییاقیسوم لصاوف ِمرف هک داد رارق ار یعونتم یی زااسگنهآ ِیرانه واشیدنا و قوذ هاب ،مادک ره رد اه هب جیاتن .تشاد دهاوخ یگتسب تسد شیامزآ زا هدمآ یم ناشن شهوژپ یا یاه ،یقیاسوم و ضورع یب یداینب وقبادم رد دهد هک تسا کیمتیر ییاقیسوم ولمج کی دوخ عارصم ره ِنزو یم نآ متیر ینچمه و نازیم لکاش رد .داشاب ییاسانش لباق دناوت راراکت یانعی ؛تاسا یاضورع ملااس رواحب زا یکی مدنیامن مادکره یتنس ضورع رد هک تایتم نزو هس هک تسا دوهشم ریز ؛تسا زجر رحب مدنیامن هک لعیتسم رارکت و جزه رحب مدنیامن ، لیعایم رارکت و لمر رحب مدنیامن ، تلاعاف یروائت رد هس ره نازیم عون کی و متیر عون کی یاراد یقیسوم :تسامن لکش 4 -متیر و نزو ۀنیابم 3 -4 -لاکیزوم یشزومآ یاوتحم دیلوت یدولم تخاس رد هلمج نزو و متیر شنیزگ ،یضورع یاه تن یلاوت( ییاقیسوم یاه دنرید ینچمه و )دنرید رذگهر زا اه تن ا اه یم تسد هب یضورع ِنزو ِدوخ ار رصانع یا اریز ؛تسا جراخ زاسگنهآ رایتخا ز یدولم دیلوت یارب زاسگنهآ .دهد یااه تسد یب زا ،یضورع مک 21 تایّمک ایا .تاشاد دهاوخ یسرتسد ینامز تیّمک عون هس هب اهنت ،دنرید عون تراابع ااه زا دانا تن ( گنچ یاه e ( هایس و ) q هدقن هایس و ) ( راد j یاوتحم دیلوت رد هک ) یشزومآ هس یاهاجه اب ییاقیسوم هااتوک( یضورع وناگ یا ودبار ،)هدیشک و دنلب و .تشاد دنهاوخ ینامه یدولم وقاورد یسراف رعش نازوا نامه یضورع یاه هدراک ادایپ یامبوریز تایلباق نآ یااهاجه هک دنا هولااع و دانا ندواباراد راب
تیفرظ تیّمک رذگهر زا( یضورع یاه هلمج مرف و ینامز تیّمک یبانیب )ییاقیسوم ولصاف( عایترا داجیا اب )اه ادایپ ار تاّیلباق ایا ،اه هدرک یم هک دنا ماگ رد دنناوت روژام یاه :گرزب ماگ( Major ) و :کچوک ماگ( رونیم Minor هاگتاسد رد ینچمه و للم یقیسوم ) یااه ج و روش ،نویامه ،روهام دننام یناریا لیصا یقیسوم و عاراصم کای نزو ویراس و نااسآ یریگداای یاراب نازومآون .دنوش دیلوت نآ ز هب ینچمه یم ،دوخ تدمدنلب و فا رد نآ یراپسدای هب ار نزو نامه یضورع یدولم دنناوت .داننک همزمز نآ اب ای و دنونشب ررکم روط یم روصت ،یراکهار ینچ اب ع دعاوق مدیچیپ و ضقانترپ ل ارم یط نودب هک دوش دواش نازوامآون اهذ وکلم رعش نزو ،یتنس ضور نزو زا یکی یدولم ،هنومن یارب ریز رد .دنامب اهنآ تدمزارد و فا رد و مرن زا هدایتسا اب یسراف یضورع رعش یاه رازافا (Sibelius Ultimate) تن هنومن و تسا هدش یسیون :دش دهاوخ تسویپ هلاقم هب رگید یاه یاام راااگرپ وااچ رااانک رااب هدوااسآ دااش تاافرگ نااایم رد متبقاااع هاادقن وااچ نارود )ظفا ( لعاف ُلیعایم ُتلاعاف ُلوعیم :نزو یلیعافا مرف نت نت ت ننت نت نت ت ت :نزو یناتا مرف یقیسوم یروئت رد تن هب یضورع یاجه قابدنا q q e q e q e e q q e q e q یدولم :نزو یضورع
نامه هادقن هایاس و هایس ،گنچ( دنرید عون هس زا اهنت یضورع یدولم ،تسادیپ لکش رد هک روط .تاسا هداش دایلوت )راد هس یاهاجه یب ،تسا رارقرب دنرید عون هس یا یب هک یبسانت نامه .تسا رارقرب زین یضورع وناگ 4 -هجیتن ررب و یتنس ضورع وبانم هب هعجارم اب هلئسم یس ماان ضقاانترپ و راوشد دعاوق هلمجزا یداینب یاه و یاضورع رواحب یراذاگ هقبط هتسناد هابتشا یت و یرورضریغ ار تافا ز دوجو هک دیدج ضورع وبانم هب دانتسا اب و یسراف رعش نازوا یدنب موالعم ؛دانا یم رد نآ یپ رد و نازوا مرف زیمت و صیخشت زج یزیچ ضورع تسناد مدیاف دوش تس کیاسلاک رعاش ندوراس تسرد و یناوخ یمن نزو رذگهر زا یسراف تائانثتاسا هالمجزا ،ییاجه ویدقت طباوض کاردا و یریگدای زین دیدج ضورع رد یفرط زا .دشاب دناوت یانتبم یاگمه یرود نازوا تخاناش ینچمه و یکست و لق دعاوق و یرعاش تایرورض و تارایتخا و نزو وایلوا تخاناش راب چنآ .تسا فیاصوت و کاردا لاباق ییااجه ویدقت طباوض ،نآ ساسارب ات دوش هتخانش رعش ِنزو دیاب زیچره زا شیپ تسا مّلسم ه یمن لصا نآ فرصم اب زج زین نزو تخانش یفرط زا .دنوش هامزمز و ندیناش رد راراکت ،نزو فراصم زا رو نم .دوش نآ ندراک هذ رد نزو ره یاهاجه یلاوت رد ینامز تابسانت ات تسا یهیداب .دانامب ااهنآ تدامدنلب وا فا رد و دوش هنیداهن ناگدنریگدای شوگ هک تسا همزمز و نداد سیردات یاراب نااکدوک مژایو یاشزومآ زاکارم رد ناایبرم هکنانچ .درادن زاین یصصخت چیه هب ندرک هناشن یم هدایتسا کیدولم یاهرعش زا ابیلا یاه رد ؛دننک یلا ن چیاه زوامآون هان و یابرم هن هک یقیاسوم یروائت تاسناد هاب یزاای دیلوت ار یقیسوم اهنآ وقاورد .تشاد دنهاوخن یمن یم فرصم هکلب ،دننک سرتاسا داننام یفاداها ااب و دننک و یاگتخیگنارب ،یایادز هاتوک و فا تیوقت هب اب ،تدمدنلب و تدم یم دوبهب ار یریگدای و شزومآ تیییک یقیسوم یریگراک .دنشخب هب جیاتن تسد هدمآ یم ناشن شهوژپ یا زا ار یقیاسوم زا یدوداحم شاخب طقف ،ییاقیسوم تیلباق رذگهر زا ضورع دهد یم لماش تیلباق ومه ینعی ؛دوش ییاقیسوم یاه یم ار ضورع دواجو نااکما ایا هاجیتنرد .داد نااشن یقیسوم یروئت رد ناوت هلاسلس و دعاوق ّلک ناوتب هک تشاد دهاوخ ب ار یاسراف رعاش نازوا اتارم هاب یقیاسوم یروائت رد متایر یاانبمر ینااسرزور ( Modernization ) هداد هک نانچمه .درک یدوالم ااب ،لااکیزوم یاشزومآ یاوتحم دیلوت یارب ار هار ،شهوژپ یا یاه یااه هب و یریگدای لیهست و ویرست یارب ،یضورع تدمزارد یراپسدای مهارف و راومه یسراف رعش نازوا .تخاس عبانم 1 . نابوب راگن ، . ( 1388 « .) هیاپ رد متیر ییاوآ یسررب یمسر یسراف رثن و رعش ،ناگژاو یاه » ، ولجم شهوژپ یاه نابز یسانش ، صص ،ناتسمز و زییاپ ،لوا مرامش ،لوا لاس 122 -101 . 2 . ،یتراشب م عا و نارگید . ( 1395 ). «ت ریرأ یقیسوم جّیهم و مارآ شخب رب باستکا و یریگدای تقد باترپ یتلاانپ لابدانه »؛ ومانشهوژپ دم تیری شزرو ی تکر راتفر و ی ، مرود 12 ، مرامش 24 ، 282 -271 . 3 . ییدصم ،بارتروپ لامک . ( 1368 .) یروئت یقیسوم .همشچ رشن ،نارهت ، 4 . سابع ،هاجدهاج . ( 1393 « .) یسررب گنرد یرعش رد نزو رعش یسراف »، مرود ،یبدا نونف ولجم 6 مرامش ، 2 زییاپ ، 93 ، 59 ات 68 . 5 . سمش ،ظفا حم یدلا دم . ( 1378 .) ناوید .ناهرب :نارهت ،ینغ مساق و ینیوزق دمحم وخسن زا . 6 . یلع ،یردی . ( 1394 « .) تافا ز یضورع وبات یم ن قیقد » ، ولجم نونف یبدا مرود ، 7 مرامش ، 1 ، 65 ات 72 . 7 . یس ،یولهد . ( 1379 .) دنویپ رعش و یقیسوم یزاوآ هسسوم :نارهت ، یگنهرف ی -.روهام یرنه 8 . سمش ،یزار محم یدلا د . ( 1387 ،یواضر سردام دامحم و یانیوزق دامحم حیحصت ،مجعلاراعشا رییاعم یف مجعملا .) .راوز ،نارهت 9 . یداد رصان و یدهم ،یناملس . ( 1397 « .) هقبط یدنب نازوا رعش یسراف »، مرود ،یبدا نونف ولجم 10 مرامش ، 2 یپایپ ، 23 ، ناتسبات 97 ، 119 ات 134 .
