Determining of DNA-barcoding of 6 – 8 species by partial sequencing of mtDNA (CO1) using molecular method (PCR-Sequencing)

(1)

ترازو يزروﺎﺸﻛ دﺎﻬﺟ نﺎﻣزﺎﺳ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺞﻳوﺮﺗ و شزﻮﻣآ ، ﻛ يزروﺎﺸ رﻮﺸﻛ ﻲﺗﻼﻴﺷ مﻮﻠﻋ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﺴﺳﻮﻣ ناﻮﻨﻋ :

مﻮﻧژ زا ﻲﺸﺨﺑ يﺎﻫﺪﻴﺗﻮﺌﻠﻛﻮﻧ ﻲﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ

)لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ

( CO1

يﻮﮕﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﺖﺸﻫ ﺎﺗ ﺶﺷ

ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ يرﺎﺠﺗ

ﻪﺑ ناﺮﻳا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻂﺧ

ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ شور

PCR-Sequencing)

(

يﺮﺠﻣ : ﻲﺋﻼﻛ ﻞﻴﮔ ﻲﻧاﻮﺿر باﺮﻬﺳ ﺖﺒﺛ هرﺎﻤﺷ

47664

(2)

ترازو يزروﺎﺸﻛ دﺎﻬﺟ يزروﺎﺸﻛ ﭻﻳوﺮﺗ و شزﻮﻣآ ،تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ رﻮﺸﻛ ﻲﺗﻼﻴﺷ مﻮﻠﻋ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﺴﺳﻮﻣ هژوﺮﭘ ناﻮﻨﻋ : مﻮﻧژ زا ﻲﺸﺨﺑ يﺎﻫﺪﻴﺗﻮﺌﻠﻛﻮﻧ ﻲﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ( CO1 يﻮﮕﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﺖﺸﻫ ﺎﺗ ﺶﺷ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ شور ﻪﺑ ناﺮﻳا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻂﺧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ يرﺎﺠﺗ PCR-Sequencing) ( : هژوﺮﭘ بﻮﺼﻣ هرﺎﻤﺷ 91001 -9153 -12 -12 -14 : نﺎﮔﺪﻧرﺎﮕﻧ /هﺪﻧرﺎﮕﻧ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ ﻲﺋﻼﻛ ﻞﻴﮔ ﻲﻧاﻮﺿر باﺮﻬﺳ : ( دراد كﺮﺘﺸﻣ و ﻲﻠﻣ يﺎﻬﺣﺮﻃ و ﺎﻫ هژوﺮﭘ ﻪﺑ صﺎﺼﺘﺧا ) لﻮﺌﺴﻣ يﺮﺠﻣ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ : نﺎﻳﺮﺠﻣ / يﺮﺠﻣ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ ﻲﺋﻼﻛ ﻞﻴﮔ ﻲﻧاﻮﺿر باﺮﻬﺳ : (نا)رﺎﻜﻤﻫ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ ﻲﻗﺮﻏ ﺪﻤﺣا -ﻲﻣﺮﻬﺟ ﻲﻧﺪﻤﺗﺪﻴﻌﺳ -يﺪﻨﻤﻴﻣﺎﻴﻧﺮﻴﺼﻧ -يداﺮﻣ نادﺰﻳ -ﻲﻧﺎﺘﺴﻴﺳ ﻲﻠﻌﺒﺤﻣ -ﺰﻳوﺮﭘ ﺪﻴﺳ رذﻮﻧ ﻲﺒﺤﻣ -يرﺪﻨﻜﺳا مﻼﻏ -دار ﻲﻣﺮﻛﺮﺻﺎﻧ -ﻢﻴﻬﻓ ﻦﻳذآ -ﻲﻳﻮﻟﻻ زﺮﻣاﺮﻓ -يﻮﻘﺗ داﻮﺟﺪﻤﺤﻣ -يردﺎﻧرﻮﭙﺳﺎﺒﻋ ﺎﺿر -مﻼﻏرﻮﭘ هﺰﻤﺣ : (نا)روﺎﺸﻣ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ : (نا)ﺮﻇﺎﻧ ﻲﮔداﻮﻧﺎﺧ مﺎﻧ و مﺎﻧ ناﺮﻬﺗ نﺎﺘﺳا : اﺮﺟا ﻞﺤﻣ : عوﺮﺷ ﺦﻳرﺎﺗ 1 / 10 / 91 : اﺮﺟا تﺪﻣ 1 لﺎﺳ ﺗ ﻪﺴﺳﻮﻣ : ﺮﺷﺎﻧ رﻮﺸﻛ ﻲﺗﻼﻴﺷ مﻮﻠﻋ تﺎﻘﻴﻘﺤ ﺦﻳرﺎﺗ لﺎﺳ : رﺎﺸﺘﻧا 1395 ﺬﺧﺄﻣ ﺮﻛذ ﺎﺑ ﺎﻫرادﻮﻤﻧ و ﺎﻫ ﻲﻨﺤﻨﻣ ، لواﺪﺟ ، ﺮﻳوﺎﺼﺗ ، ﺐﻟﺎﻄﻣ ﻞﻘﻧ . ﺖﺳا ظﻮﻔﺤﻣ ﻒﻟﺆﻣ ياﺮﺑ پﺎﭼ ﻖﺣ . ﺖﺳا ﻊﻧﺎﻣﻼﺑ

(3)

»

يﺮﺠﻣ / لﻮﺌﺴﻣ يﺮﺠﻣ و هژوﺮﭘ ﺎﻳ حﺮﻃ ﻖﺑاﻮﺳ

«

: هژوﺮﭘ ﻮﺌﻠﻛﻮﻧ ﻲﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ مﻮﻧژ زا ﻲﺸﺨﺑ يﺎﻫﺪﻴﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ( CO1 ﺶﺷ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻂﺧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ يرﺎﺠﺗ يﻮﮕﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﺖﺸﻫ ﺎﺗ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ شور ﻪﺑ ناﺮﻳا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ PCR-Sequencing) ( : بﻮﺼﻣ ﺪﻛ 91001 -9153 -12 -12 -14 : (ﺖﺳوﺮﻓ) ﺖﺒﺛ هرﺎﻤﺷ 47664 : ﺦﻳرﺎﺗ 11 / 6 / 94 يﺎﻗآ بﺎﻨﺟ ﻲﻳاﺮﺟا ﺖﻴﻟﻮﺌﺴﻣ ﺎﺑ ﻞﻴﮔ ﻲﻧاﻮﺿر باﺮﻬﺳ ﻲﺋﻼﻛ كرﺪﻣ ياراد ﻲﻠﻴﺼﺤﺗ ﻲﺼﺼﺨﺗ يﺮﺘﻛد ﻪﺘﺷر رد ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻚﺘﻴﻧژ ﻲﻣ .ﺪﺷﺎﺑ ﺶﺨﺑ ﺐﺨﺘﻨﻣ نارواد ﻂﺳﻮﺗ هژوﺮﭘ رد نﺎﻳﺰﺑآ يﺎﻬﻳرﺎﻤﻴﺑ و ﺖﺷاﺪﻬﺑ ﺦﻳرﺎﺗ 15 / 2 / 94 .ﺪﻳدﺮﮔ ﺪﻴﻳﺄﺗ ﻲﻟﺎﻋ ﻪﺒﺗر و ﻲﺑﺎﻳزرا درﻮﻣ : رد يﺮﺠﻣ ،هژوﺮﭘ ياﺮﺟا نﺎﻣز رد دﺎﺘﺳ █ هﺪﻜﺸﻫوﮋﭘ □ ﺰﻛﺮﻣ □ ﺘﺴﻳا ﮕ هﺎ □ ﺖﻤﺳ ﺎﺑ ﻲﻤﻠﻋ ﺖﺌﻴﻫ ﻮﻀﻋ رد رﻮﺸﻛ ﻲﺗﻼﻴﺷ مﻮﻠﻋ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﺴﺳﻮﻣ لﻮﻐﺸﻣ .ﺖﺳا هدﻮﺑ

(4)

ناﻮﻨﻋ » ﺖﺳﺮﻬﻓ تﺎﺟرﺪﻨﻣ « ﻪﺤﻔﺻ هﺪﻴﻜﭼ ... ... ... ... ... 1 1 -ﻪﻣﺪﻘﻣ ... ... ... ... ... 2 1 -1 ﺘﻧژ ﻴ ﻚ ... ... ... ... ... 2 2 -1 -هﺰﻴﮕﻧا يﺎﻫ ور ندﺮﻛ ﻪﺑ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ... ... ... 5 3 -1 -ﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ ي DNA ﺪﻛرﺎﺑ ﻳ ﮓﻨ ... ... ... ... 6 4 -1 -ﻻد ﻳ ﻞ هدﺎﻔﺘﺳا زا مﻮﻧژ ﻣ ﻴ رﺪﻨﻛﻮﺘ ﻳ لﺎ ... ... ... 8 5 -1 -ﻞﻳﻻد نﺪﻳﺰﮔﺮﺑ نژ COI ... ... ... ... 10 6 -1 يراﺬﮔ ﺪﻛرﺎﺑ يﺎﻳاﺰﻣ DNA نژ رد COX1 ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ s 16 موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ و b ... ... 10 7 -1 نژ D-LOOP ... ... ... ... 11 8 -1 -ﻪﻘﺒﻃ ﺪﻨﺑ ي ﻣ ﻴ ﻮﮕ ... ... ... ... 12 9 -1 -ﻤﻫا ﻴ ﺖ ﺷ ﻴ ﺗﻼ ﻲ رد نﺎﻬﺟ و ا ﻳ ناﺮ ... ... ... .... 12 10 -1 -عاﻮﻧا ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻫ ي ﻣ ﻴ ﻮﮕ ... ... ... ... 14 2 -داﻮﻣ و ﺎﻬﺷور ... ... ... ... ... 18 1 -2 ﻪﻧﻮﻤﻧ رادﺮﺑ ي ... ... ... ... 18 2 -2 جاﺮﺨﺘﺳا Total DNA ﺎﺑ هدﺎﻔﺘﺳا زا ﻞﻨﻓ – مرﻮﻓوﺮﻠﻛ ) ترﺎﮔﺎﺗ و نارﺎﻜﻤﻫ 1 ، 1992 ( ... 18 3 -2 -ﺮﺘﻣﻮﺗﻮﻓوﺮﺘﻜﭙﺳا ي ... ... ... ... 19 4 -2 -ﺣاﺮﻃ ﻲ اﺮﭘ ﻳ ﺮﻤ ... ... ... ... 19 5 -2 ﺶﻨﻛاو يﺎﻫﺮﻴﺠﻧز زاﺮﻤﻴﻠﭘ ) PCR ( ... ... ... . 20 6 -2 -زرا ﻳ ﺑﺎ ﻲ لﻮﺼﺤﻣ PCR ... ... ... ... 22 7 -2 ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻲﻟاﻮﺗ (Sequencing) ﻢﻴﻘﺘﺴﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ PCR ... ... ... 25 8 -2 ﺳرﺮﺑ ﻲ ﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲ ﻌﻤﺟ ﻴ ﺖ ﻣ ﻴ ﻮﮕ ي ﺮﺒﺑ ي ﺰﺒﺳ (Penaeus semisulcatus) زا رد ﻳﺎ ي نﺎﻤﻋ و ﻠﺧ ﻴ ﺞ سرﺎﻓ ﺎﺑ هدﺎﻔﺘﺳا زا نژ ﺳ ﻴ موﺮﻛﻮﺘ ﺴﻛا ﻴ زاﺪ I ﻪﺑ شور RFLP ... ... ... 25 3 -ﺞﻳﺎﺘﻧ ... ... ... ... ... 27 1 -3 -ﻟﺎﻧآ ﻴ ﺰ هداد ﺎﻫ و ﻓ ﻴ ﻧژﻮﻠ ﻴ ﻚ ... ... ... ... 27 2 -3 ﺖﺧرد ﻢﺳر ﻲﻧژﻮﻠﻳﺎﻓ يﺎﻫ ... ... ... ... 29 4 -يﺮﻴﮔ ﻪﺠﻴﺘﻧ و ﺚﺤﺑ ... ... ... ... 32 ﻊﺑﺎﻨﻣ ... ... ... ... ... 34 ﻲﺴﻴﻠﮕﻧا هﺪﻴﻜﭼ ... ... ... ... ... 37

(5)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ١ هﺪﻴﻜﭼ ﻂﺧ يراﺬﮔ ﻪﺳﺎﻨﺷ DNA (DNA barcoding) دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻚﻳ زا هﺎﺗﻮﻛ ﻲﻟاﻮﺗ ﻚﻳ زا هدﺎﻔﺘﺳا زا ﺖﺳا ترﺎﺒﻋ ﻪﻧﻮﮔ ﺰﻳﺎﻤﺗ ،ﺺﻴﺨﺸﺗ ﻪﺑ ﻚﻤﻛ ﺖﻬﺟ مﻮﻧژ ﻪﻧﻮﻤﻧ نداد ﺺﻴﺼﺨﺗ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ ﺎﻫ هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ يﺎﻫ ﻦﻳا .ﺪﻳﺪﺟ ﺎﻳ ﻒﻠﺘﺨﻣ تادﻮﺟﻮﻣ ﻲﺘﺴﻳز عﻮﻨﺗ و ﻚﻴﺗﺎﻤﺘﺴﻴﺳ ،ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻪﻨﻴﻣز رد ﺪﻳﺪﺟ ًﻼﻣﺎﻛ ﻲﻤﻠﻋ ﻪﺿﻮﺣ ﻚﻳ ﻲﻣ ﻲﻨﻌﻣ ﺖﻴﻤﻫا ياراد ﺪﻳﺪﺟ ﻢﻠﻋ ﻦﻳا .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﻘﺒﻃ رد يراد ﻪﻧﻮﮔ ﻦﺌﻤﻄﻣ و ﻖﻴﻗد ،ﻊﻳﺮﺳ يﺪﻨﺑ تادﻮﺟﻮﻣ عﻮﻨﺘﻣ يﺎﻫ ﻲﻣ يزروﺎﺸﻛو ﻲﻜﺷﺰﭘ ،يدﺎﺼﺘﻗا ﺮﻈﻧ زا ﻢﻬﻣ و هﺪﻧز .ﺪﺷﺎﺑ رد نﺎﻴﻣ عﻮﻨﺗ ﻲﺘﺴﻳز ﺮﻴﮕﻤﺸﭼ ﺞﻴﻠﺧ ،نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ ﻲﻣ ﺪﻧاﻮﺗ زا ﻲﻜﻳ ﺖﻳﻮﻟوا يﺎﻫ ﺖﺴﺨﻧ زا .ﺪﺷﺎﺑ يﻮﺳ ﻲﺘﺸﮔ ،ﺮﮕﻳد رد هﺎﮕﻳﺎﭘ هداد يﺎﻫ ﻂﺧ ﻪﺳﺎﻨﺷ نﺎﺸﻧ ﻲﻣ ﺪﻫد ﻪﻛ نﻮﻨﻛﺎﺗ ﻲﺗﺎﻋﻼﻃا زا ﻲﻤﻛ نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ ﺞﻴﻠﺧ ﻦﻳا رد نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ هﺎﮕﻳﺎﭘ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺖﺒﺛ . فﺪﻫ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺨﻳر يﺪﻨﺑ هدر يﺎﻫ ﻲﺘﺳﺎﻛ ناﺮﺒﺟ ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا مﺎﺠﻧا زا رﻮﻄﻨﻴﻤﻫ و ياﺮﺑ يﺮﺘﺴﺑ ندروآ ﻢﻫاﺮﻓ رﻮﺸﻛ ﻲﺑآ يﺎﻫ ﻂﻴﺤﻣ رد ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ندﻮﺑ ﻲﻣﻮﺑ ناﺰﻴﻣ دروآﺮﺑ ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺖﺳا يﺎﻫرﻮﺸﻛ ﻪﻧﺎﻴﻣروﺎﺧ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻲﻧاﺪﻨﭼ ﺶﺒﻨﺟ رد ﻂﺧ ﻪﺳﺎﻨﺷ يراﺬﮔ ﻪﺘﺷاﺪﻧ ﺪﻧا ﻂﺧ ، ﻪﺳﺎﻨﺷ يراﺬﮔ يﺎﻫﻮﮕﻴﻣ ﺞﻴﻠﺧ ﻓ يرﺎ نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و ﻪﻴﺟﻮﺗ ﺖﺴﻳز ،ﻚﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ يدﺎﺼﺘﻗا ،ﻲﻄﻴﺤﻣ و ﻲﻠﻣ .دراد ﺮﺑ رد نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ يﺎﻬﺑآ يﻮﮕﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﺶﺷ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا رد مﺎﻧ ﺎﺑ يﺎﻫ يﺪﻨﻫ ﺪﻴﻔﺳ يﻮﮕﻴﻣ Fenoro penaeus indicus يزﻮﻣ يﻮﮕﻴﻣ ،

Fenoro penaeus merguensis

ﺰﺒﺳ يﺮﺒﺑ يﻮﮕﻴﻣ ، penaeus semisulcatus يﻮﮕﻴﻣ ، ﺪﻴﻔﺳ Metapenaeus affinis ﻲﻨﭘاژ يﻮﮕﻴﻣ ، Marsupenaeus japonicas ﺰﻣﺮﻗ مد يﻮﮕﻴﻣ ، Fenoro penaeus penicillatus ﻲﻣ هﺎﮕﺘﺴﻳا زا ﺪﻨﺷﺎﺑ ) ﺮﻈﻧ درﻮﻣ يﺎﻫ 270 ﻊﻤﺟ سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ و نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد رد (ﻪﻧﻮﻤﻧ و يروآ ﺲﭙﺳ ،ﺪﻧﺪﺷ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ DNA ا ﺪﻌﺑ و هﺪﺷ جاﺮﺨﺘﺳا ﺎﻬﻧآ مﺎﺠﻧا ز PCR يﺎﻫﺮﻤﻳاﺮﭘ ﺎﺑ هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ لﻮﺼﺤﻣ ، ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻲﺻﺎﺼﺘﺧا هداد ﺖﻳﺎﻬﻧ رد .ﺪﺷ ﻲﻟاﻮﺗ مﺮﻧ ﺎﺑ هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ يﺎﻫ .ﺪﻧﺪﺷ ﺰﻴﻟﺎﻧآ ﻲﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺎﻫراﺰﻓا ﺖﺳﺪﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﻧﻮﮔ ﺮﻳﺎﺳ زا ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳ داﺮﻓا ﻚﻴﻜﻔﺗ ﺮﺑ هوﻼﻋ و هدﻮﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺐﻟﺎﺟ رﺎﻴﺴﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا زا هﺪﻣآ ﺖﺑاﺮﻗ ناﺰﻴﻣ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺺﺨﺸﻣ ار ﺎﻫ ﻲﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا رد ﻪﺟﻮﺗ ﻞﺑﺎﻗ ﻪﺘﻜﻧ .ﺪﻨﻛ penicillatus تﺎﻔﺻ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﻛ ﺲﻨﺟ رد ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻓرﻮﻣ penaeus ﻪﻧﻮﮔ ﺎﺑ يﺮﺘﺸﻴﺑ ﺖﺑاﺮﻗ دﻮﺑ ﻪﺘﻓﺮﮔ يﺎﺟ ﺲﻨﺟ يﺎﻫ Marsupenaeus نﺎﺸﻧ دﻮﺧ زا ﻲﺳرﺮﺑ ﺪﻨﻣزﺎﻴﻧ تﺎﺒﺛا ياﺮﺑ ﺐﻠﻄﻣ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺖﺳا هداد ﻲﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ يﺎﻫ .ﺪﺷﺎﺑ

(6)

٢ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / 1 -ﻪﻣﺪﻘﻣ 1 -1 ﻚﻴﺘﻧژ درﻮﻣ ار هﺪﻧز تادﻮﺟﻮﻣ رد تﺎﻔﺻ ﺖﺛارو ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز ﻢﻠﻋ ﻢﻬﻣ يﺎﻫ ﻪﺧﺎﺷ زا ﻲﻜﻳ ﻚﻴﺘﻧژ يﺎﻬﺷور زا هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﺑ ناﻮﺗ ﻲﻣ تﻼﻴﺷ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ رد ﻚﻴﺘﻧژ ﻢﻠﻋ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ زا .ﺪﻫد ﻲﻣ راﺮﻗ ﻲﺳرﺮﺑ ﻤﻫ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﺑ طﺎﺒﺗرا ﻦﻴﻴﻌﺗ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ رد ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﺳرﺮﺑ ،نﺎﻳﺰﺑآ ﻚﻴﺘﻧژﻮﺘﻴﺳ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻴﻨﭽ دﺮﻛ هرﺎﺷا ﻲﻠﻣﺎﻜﺗ طﺎﺒﺗرا ناﺰﻴﻣ ﻦﻴﻤﺨﺗ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﺑ ﻲﻜﻳدﺰﻧ ناﺰﻴﻣ دروآﺮﺑ و ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ،ﺎﻴﻧ يﺮﻴﻣا) 1382 .( ﻢﻫ داﺮﻓا ﻲﭙﻴﺗﻮﻨﻓ ﺖﻫﺎﺒﺷ ﻲﻣ راﺮﻗ رﺎﻴﻌﻣ ﻲﺘﻨﺳ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ رد ﻪﻛ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻧاﺰﺧ ﻲﻨﮕﻤﻫ ﻦﻴﻤﻫ زا ،دﺮﻴﮔ ﻲﺷﺎﻧ ﻲﻧژ ي ﻲﻣ .دﻮﺷ ﻲﻣ ﺖﺨﻳر ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ يﺎﻫﺪﻴﻠﻛ رد ﻪﻛ ﻲﺗﺎﻔﺻ عﻮﻨﺗ ﻪﻛ دﻮﺑ ﻦﺌﻤﻄﻣ ناﻮﺗ راﺮﻗ دﺎﻨﺘﺳا درﻮﻣ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﻲﻣ دراد ﻲﻧژ سﺎﺳا ،ﺪﻧﺮﻴﮔ -نژ ﺮﮔا ﻲﺘﺣ هﺪﻨﻨﻛ لﺮﺘﻨﻛ يﺎﻫ ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ .ﺪﻨﺷﺎﺒﻧ هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ نﻮﻨﻛا تﺎﻔﺻ ﻦﻳا ي ﻪﻧﻮﮔ ﺰﻴﻤﺗ ياﺮﺑ ﺪﻴﻔﻣ ﻲﭙﻴﺗﻮﻨﻓ عﻮﻨﺗ ﺮﻫ يازا ﻪﺑ ،ﺮﮕﻳد ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ،ﺎﻫ نآ ﺲﻜﻋ ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ،دراد دﻮﺟو ﺮﻇﺎﻨﺘﻣ ﺶﻬﺟ عاﻮﻧا) ﺖﺴﻴﻧ قدﺎﺻ ﺶﺨﺑ رد ﺶﻬﺟ و شﻮﻣﺎﺧ يﺎﻫ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﺘﺴﻧاد ،ﺮﮕﻳد يﻮﺳ زا .(هﺪﻨﻨﻛ ﺪﻛ ﺮﻴﻏ يﺎﻫ ﺶﻴﺑ رﺎﻴﺴﺑ ﻲﭙﻴﺗﻮﻨﻓ تﺎﻔﺻ ﻲﻟاﻮﺗ زا ﺮﺗ DNA يزﻼﭘﻮﻣﻮﻫ رﺎﭼد 1 ) يزﻼﭘﻮﻤﻫ : ﻚﻳ ،راﺪﻧﺎﺟ ﺪﻨﭼ رد ﻪﻛ ﻲﺘﻗو ﺪﺟ ترﻮﺻ ﻪﺑ ار دﻮﺧ فرﻮﻣﻮﭘآ ﺖﻟﺎﺣ ﻲﮔﮋﻳو ﻲﻣ ،ﺪﻫد نﺎﺸﻧ رﺎﺑ ﺪﻨﭼ ﻪﻧﺎﮔا ﺖﻟﺎﺣ ﻲﮔﮋﻳو ﻦﻳا ﻢﻴﺋﻮﮔ ﻚﻴﺘﺳﻼﭘﻮﻤﻫ 2 دراد ( ﻲﻣ ياﺮﺑ هزوﺮﻣا ،ﻲﻟاﻮﺗ تﺎﻋﻼﻃا ندﻮﺑ دراﺪﻧﺎﺘﺳا و دﺎﻳز ﻢﺠﺣ ﻞﻴﻟد ﻪﺑ و ،ﻞﻴﻟد ﻦﻳا ﻪﺑ .ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻟاﻮﺗ زا ﻲﻧژﻮﻠﻴﻓ طﺎﺒﻨﺘﺳا DNA ﺶﻴﺑ ﻲﻠﻴﺧ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﻲﭙﻴﺗﻮﻨﻓ تﺎﻔﺻ زا ﺮﺗ .دﻮﺷ ﺑآرد ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ يا ﻪﻧﻮﮔ ﺖﻇﺎﻔﺣ و ﻚﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ يﺎﻫ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺒﻨﺟ زا ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻧ ﻲﻳﺎﻳرد نﺎﻳﺰ و ﺮﻳﺎﺧذ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ رد ،ﻲﻨﻴﺌﺗوﺮﭘ ﺮﻳﺎﺧذ ﻦﻴﻣﺎﺗ رد تادﻮﺟﻮﻣ ﻦﻳا ﺖﻴﻤﻫا ﻞﻴﻟد ﻪﺑ ﻪﻜﻠﺑ ،ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻪﺟﻮﺗ ﺐﻟﺎﺟ و ﻢﻬﻣ هﺮﻬﻣ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ .ﺖﺳا ﺖﻴﻤﻫا ﺰﺋﺎﺣ رﺎﻴﺴﺑ ﻲﻳﺎﻳرد ﺖﺴﻳز ﻂﻴﺤﻣ زا ﺖﻇﺎﻔﺣ يﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﺣاﺮﻃ اد ﻲﻧار ﻲﻫﺎﻣ ﺪﻨﻧﺎﻤﻫ ﻂﻴﺤﻣ رد ﺎﻫ ﻲﻣ ﻲﻳﺎﻳرد يﺎﻫ ﻪﻳﺎﭘ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺢﻴﺤﺻ و ﻲﻤﻠﻋ يﺰﻳر يﺎﻫ هﺮﻬﺑ رد ﻲﺘﻳﺮﻳﺪﻣ يرادﺮﺑ ﻲﻳﺎﻳرد ﺮﻳﺎﺧذ زا ﻪﻨﻴﻬﺑ ﻲﻣ ﻲﻳﺎﻳرد تادﻮﺟﻮﻣ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ رﺎﺘﺧﺎﺳ .ﺪﻳﺎﻤﻨﺑ ﻲﻧﺎﻳﺎﺷ ﻚﻤﻛ ﺮﻴﺛﺎﺗ ﺖﺤﺗ ﺪﻧاﻮﺗ رﻮﺘﻛﺎﻓ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻠﻣاﻮﻋ تﺎﻧﺎﻳﺮﺟ ﻞﺜﻣ ﺎﻳرد ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ يﺎﻫ ﻦﻴﻣز تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﺘﺣ و ﺪﻣ و رﺬﺟ ،ﻲﺳﻮﻧﺎﻴﻗا راﺮﻗ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ تﺮﺟﺎﻬﻣ ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ و ﻞﺜﻣﺪﻴﻟﻮﺗ يﮋﺗاﺮﺘﺳا ،ﺎﻫورﻻ ﻲﻳﺎﺠﺑﺎﺟ ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ ﻞﺜﻣ ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻴﺑ يﺎﻫرﻮﺘﻛﺎﻓ ﻦﻳا ﺮﺑ هوﻼﻋ .دﺮﻴﮕﺑ ﻲﻣ (ﻲﻘﻓا و يدﻮﻤﻋ) ﻪﻧﻮﮔ .دراﺬﮕﺑ ناواﺮﻓ ﺮﻴﺛﺎﺗ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳ ﺖﻴﻌﻤﺟ داﺮﻓا ﺶﻨﻛاﺮﭘ ﻲﮕﻧﻮﮕﭼ ﺮﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻦﻴﺑ ﻲﺸﺒﻨﺟ ﻲﻠﻠﻤﻟا ﻂﺧ ﺶﺒﻨﺟ مﺎﻧ ﺎﺑ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻲﮔﺪﻧز ي 3 ﻲﻟاﻮﺗ زا هدﺎﻔﺘﺳا ياﺮﺑ DNA ﺶﺨﺑ رد ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ مﻮﻧژ زا ﻲﻳﺎﻫ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻚﻳ ي ﻪﻧﻮﮔ ﺖﺧﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ هﺪﻧز يﺎﻫ هﺮﻛ ي ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻚﻴﺳﻼﻛ يﺎﻫراﺰﺑا رﺎﻨﻛ رد ﻦﻴﻣز ي ﻪﺘﻓﺮﮔ ﻞﻜﺷ لﺎﺳ رد ﻲﻤﺳر ﺮﻴﻏ رﻮﻃ ﻪﺑ هژوﺮﭘ ﻦﻳا .ﺖﺳا 2005 ﺳد ﻲﺘﻴﻤﻫا و ﺖﺳا هﺪﺷ عوﺮﺷ ﺢﻄﺳ رد ﻢﻛ ﺖ 1_Homoplasy 2_Homoplastic

(7)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ٣ هژوﺮﭘ .دراد نﺎﺴﻧا مﻮﻧژ ي Genome Canada و

The Smithsonian Institution

نﺎﻣزﺎﺳ زا ﻪﻧﻮﻤﻧ ود ﺖﻳﺎﻤﺣ يﺎﻫ هﺪﻨﻨﻛ -ﺪﻨﺘﺴﻫ هژوﺮﭘ ي . ) ﻲﮔﺪﻧز ﺪﻛرﺎﺑ مﻮﻴﺳﺮﺴﻨﻛ CBOL₄ ار مدﺮﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﺷر لﺎﺣ رد ﻲﻠﻠﻤﻟا ﻦﻴﺑ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﻚﻳ ( رﻮﺸﻛ ﻪﻤﻫ رد ار ﻲﺘﺴﻳز عﻮﻨﺗ ﻪﻛ دﺮﻛ ﺪﻫاﻮﺧ ردﺎﻗ ﺎﻫ ) ﺪﻨﻨﻛ ﺖﻈﻓﺎﺤﻣ ، نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻳﺎﺑﺎﺑ ﻲﺟﺎﺣ 2007 .( ﻮﻬﻔﻣ م DNA لﺎﺳ رد رﺎﺑ ﻦﻴﻟوا ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ 2003 زا شا ﻲﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ هوﺮﮔ و تﺮﺒﻫ ﻂﺳﻮﺗ دراو ﻒﻟﻮﮔ هﺎﮕﺸﻧاد زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ناﻮﻨﻋ ﺖﺤﺗ دﻮﺧ ﻪﻟﺎﻘﻣ رد تﺮﺒﻫ .ﺪﺷ ﻲﻤﻠﻋ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪﺻﺮﻋ DNA ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ زا ﻲﻜﭼﻮﻛ ﺶﺨﺑ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ و ﺖﺧﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ار ﻦﻳﻮﻧ ﻲﻤﺘﺴﻴﺳ DNA دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﺶﺨﺑ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻲﻣ ﻒﺑﺮﻌﺗ مﻮﻧژ .ﺪﻨﻛ ﻲﻟاﻮﺗ DNA ﺪﻛرﺎﺑ يﺎﻫراﻮﻧ ﻪﻛ ﺪﻨﻛ ﻞﻤﻋ ﻲﻘﻳﺮﻃ نﺎﻤﻫ ﻪﺑ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ رد ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ شور ﻦﻳا رد UPC ﺎﻫﻻﺎﻛ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪﺑ ﺎﻬﻫﺎﮕﺷوﺮﻓ رد راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻧژ ﻪﻴﺣﺎﻧ .ﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ ﻚﻤﻛ ﻲﻓﺮﺼﻣ ي ﻪﻴﺣﺎﻧ دﺮﻴﮔ ﻲﻣ 648 ) زاﺪﻴﺴﻛا موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ نژ رد يﺪﻴﺗﻮﺌﻠﻛﻮﻧ 5 COI ﻪﺘﺷﺬﮔ يﺎﻬﻟﺎﺳ رد ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ( ﻮﺑ ﺮﺛﻮﻣ رﺎﻴﺴﺑ ﺎﻬﺘﻳزارﺎﭘ و ﺎﻬﻠﮕﻧا ، تاﺮﺸﺣ،نﺎﻴﻫﺎﻣ ،ﺎﻫ ﻪﻧاوﺮﭘ ،نﺎﮔﺪﻧﺮﭘ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ رد ﺖﺳا هﺪﺷ هداد نﺎﺸﻧ .ﺖﺳا هد زا هدﺎﻔﺘﺳا هﺪﻤﻋ ﺖﻳﺰﻣ COI و ﻊﻳﺮﺳ ﻲﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ و ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ نژ زا ﺶﺨﺑ نآ ﻲﻫﺎﺗﻮﻛ ﻢﻏﺮﻴﻠﻋ ﻪﻛ ﺖﺳا نآ .دروآ ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﻚﻳدﺰﻧ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳاﺪﺟ و ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ار ﻲﻓﺎﻛ تﺎﻋﻼﻃا ،نآ نازرا نژ عﻮﻨﺗ زا ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﻳﺎﻫ 16S rDNA هدر ياﺮﺑ تﻮﻳرﺎﻛوﺮﭘ يﺪﻨﺑ و ﺎﻫ 18S rDNA ﻪﺘﺴﻫ و يا 16S rDNA يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ هدر ياﺮﺑ تﻮﻳرﺎﻛﻮﻳ يﺪﻨﺑ تﻮﻳرﺎﻛﻮﻳ رد ﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻦﻳا يﺮﺑرﺎﻛ ؛ﺖﺳا هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺰﻳﺎﻤﺗ ياﺮﺑ ﺎﻫ يﺎﻫ ﻪﻳور ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻢﻫ .ﺖﺳا هدﻮﺑ يروﺮﺿ ﺮﺘﻬﺑ يﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻦﺘﻓﺎﻳ ،ور ﻦﻳا زا .ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺪﻧ دراﺪﻧﺎﺘﺳا و ﺖﺧاﻮﻨﻜﻳ يا -ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ،نﻮﻨﻛا ژ ،نارﻮﻧﺎﺟ يﺎﻫ ن COI ﺪﺣاو ﺮﻳز) 1 موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ c هزاﺪﻧا ﺎﺗ و (زاﺪﻴﺴﻛا ﻢﻫ يا cytb موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ) b هداد نﺎﺸﻧ ﻲﺒﺳﺎﻨﻣ ﻲﻳارﺎﻛ و هدﺮﻛ اﺪﻴﭘ ﻲﻣﻮﻤﻋ شﺮﻳﺬﭘ ( ،نﺎﻫﺎﻴﮔ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﺮﮕﻳد يﺎﻬﻫوﺮﮔ ياﺮﺑ .ﺪﻧا چرﺎﻗ و نﺎﻳزﺎﻏآ ﻲﻟاﻮﺗ زا ﻲﺒﻴﻛﺮﺗ ﺎﻫ هﺪﺷ هﺪﻳﺰﮔﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ) ﺪﻧا ،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﺑﺎﺑﺎﺑ ﻲﺟﺎﺣ 2007 .( ﻂﺧ ﻪﺳﺎﻨﺷ ي DNA ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﻲﻜﻴﺘﻧژ ﻲﺷور ﻲﻣ رﺎﻴﺘﺧا رد ﺎﻫ نآ زا ؛دراﺬﮔ عﻮﻨﺗ ﺎﺑ دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ﻪﻛ ﺎﺟ ﻪﻄﺑار ﻪﭼ ﺪﻳد ﺪﻳﺎﺑ ،دراد رﺎﻛوﺮﺳ ﻲﻜﻴﺘﻧژ ﻪﺧﺎﺷ ﺎﺑ يا ﻲﺳرﺮﺑ ﺎﻳ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ نﻮﭽﻤﻫ ﻲﻳﺎﻫ .دراد ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺎﻫ يدﺎﻴﻨﺑ ﺶﺳﺮﭘ ﺎﺗ ﻦﻳﺰﮕﻳﺎﺟ هﻮﻴﺷ ﻦﻳا ﺎﻳآ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﺮﺗ ؟ﺪﺷ ﺪﻫاﻮﺧ ﻲﺘﻨﺳ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ لﺎﺳ بﺎﺘﺷﺮﭘ يﺎﻫ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻪﺘﺷﺬﮔ يﺎﻫ ﻲﻟاﻮﺗ ي ﻲﺑﺎﻳ DNA شور و ﺰﻴﻟﺎﻧآ ياﺮﺑ ﻲﺗﺎﺒﺳﺎﺤﻣ يﺎﻫ هداد ﻲﻟاﻮﺗ ،ﺎﻫ يﺎﻫ DNA ﻢﺘﺴﻴﺳ ﺮﺘﻬﺑ كرد ياﺮﺑ ﺎﻣ ﻲﺗﺎﻋﻼﻃا ﻊﺒﻨﻣ ﻦﻳﺮﺗﺪﺷر ﺪﻨﺗ و ﻦﻳﺮﺘﻤﻬﻣ ﻪﺑ ﻞﻳﺪﺒﺗ هﺪﻧز يﺎﻫ هﺪﺷ هﻮﻴﺷ يﺎﭘدر .ﺪﻧا ﺮﺑ ﻲﻨﺘﺒﻣ يﺎﻫ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﻪﺧﺎﺷ رد ،ﻲﻟاﻮﺗ ي ﻪﻤﻫ ﺎﺗ ﻮﻤﻧ زا ،ﻲﺘﺴﻳز مﻮﻠﻋ نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ يﺎﻫ يﺮﻴﮔ -ﻲﻣ هﺪﻳد ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز زا ﻪﻨﻴﻣز ود ،نﺎﻴﻣ ﻦﻳا رد .دﻮﺷ شور ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻲﭘ ياﺮﺑ ار ﻲﻳﺎﻫراﺰﺑا و ﺎﻫ نﺎﻴﻣ ﻂﺑاور ﻪﺑ ندﺮﺑ ﻲﻟاﻮﺗ يور زا ناراﺪﻧﺎﺟ DNA هدروآ ﺪﻳﺪﭘ نﺎﻣزﺎﺳ حﻮﻄﺳ ﻪﻛ ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ و ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ :ﺪﻧا ﺘﻓﺎﻳ ار ﻲﺗوﺎﻔﺘﻣ ﻲﮕ

4_{Consortium for the barcode of life} 5_{Cytochrome oxidase I}

(8)

٤ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / ﻲﻣ لﺎﺒﻧد ﺖﻴﻌﻤﺟ نورد ﻲﻧﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ .ﺪﻨﻨﻛ ﺖﻴﻌﻤﺟ نﺎﻴﻣ و ﻲﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳ يﺎﻫ ،دزادﺮﭘ نآ لﺎﺣ ﻢﻫ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﻪﻛ ﻲﮕﺸﻳر فرژ يﺎﻫ هوﺮﮔ ﺮﺗ ناراﺪﻧﺎﺟ ﺖﺸﮔﺮﻓ ﺖﺧرد رد ﻚﻳدﺰﻧ و رود يﺎﻫ ﻂﺧ .دراد ﺶﻳاﺮﮔ ﻪﺳﺎﻨﺷ يراﺬﮔ DNA ﻪﻧﺎﻴﻣ رد ﻲﻫﺎﮕﻳﺎﺟ ود ﻦﻳا ي ﻪﻧﻮﮔ نﺎﻴﻣ زﺮﻣ :دراد ﺎﺑﺎﺑ ﻲﺟﺎﺣ) ﺎﻫ ﻳ و ﻲ ،نارﺎﻜﻤﻫ 2007 .( ﻂﺧ ﻪﺳﺎﻨﺷ يراﺬﮔ DNA ﻲﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا راﻮﺘﺳا يدﺎﻴﻨﺑ روﺎﺑ ﻦﻳا ﺮﺑ داﺮﻓا ﻪﻛ ﺖﻓﺎﻳ ار ﻲﻫﺎﺗﻮﻛ دراﺪﻧﺎﺘﺳا ﻲﻟاﻮﺗ ناﻮﺗ ﻪﻧﻮﮔ داﺮﻓا زا ار ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳ ﻪﻧﻮﮔ نورد عﻮﻨﺗ اﺮﻳز ،ﺪﻨﻛ اﺪﺟ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ نﺎﻴﻣ عﻮﻨﺗ زا ﺮﺘﻤﻛ رﺎﻴﺴﺑ نآ يا ﻪﻧﻮﮔ يا نآ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ار دﺮﻜﻳور ﻦﻳا ﻲﻳارﺎﻛ ،ﻪﺘﻓﺮﮔ مﺎﺠﻧا نﻮﻨﻛﺎﺗ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫرﺎﻛ .ﺖﺳا هوﺮﮔ رد ﺎﻫ زا ﻲﮔرﺰﺑ يﺎﻫ ﻲﻫﺎﻣ ،نﺎﮔﺪﻧﺮﭘ نﻮﭽﻤﻫ نارﻮﻧﺎﺟ ﺖﺨﺳ ،ﺎﻫ مﺮﻧ و نﺎﺘﺳﻮﭘ ﻲﻣ نﺎﺸﻧ نﺎﻨﺗ ﺎﺘﺳﺎﻛ )ﺪﻫد 6 نارﺎﻜﻤﻫ و ، 2007 ; تﺮﺒﻫ 7 و ، نارﺎﻜﻤﻫ 2004 ; دراو 8 ، نارﺎﻜﻤﻫ و 2005 ; نﻮﺴﻠﻜﻴﻣ 9 و ، نارﺎﻜﻤﻫ 2007 .( لﺎﺳ رد 2003 ﻒﻟﻮﮔ هﺎﮕﺸﻧاد ﻦﻴﻘﻘﺤﻣ ، ﻮﻳرﺎﺘﻧوا رد DNA يراﺬﮔ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻂﺧ) ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ DNA ﻚﻳ ناﻮﻨﻌﺑ ار ( .ﺪﻧدﺮﻛ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ﺎﻬﻧآ ﻦﻴﺑ ﻂﺑاور ﻦﻴﻴﻌﺗ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ شور DNA ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻂﺧ) ﺪﻛرﺎﺑ DNA ﻲﻟاﻮﺗ ( ﻮﺻ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ تادﻮﺟﻮﻣ رد يا هﺪﺷ ﺖﻇﺎﻔﺣ صﺎﺧ .دﺮﻴﮔ ﻲﻣ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ دراﺪﻧﺎﺘﺳا تر DNA و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺢﻄﺳ رد ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ﻲﺳرﺮﺑ و ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ،ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻲﺷور ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ زا يدﺎﻳز داﺪﻌﺗ .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻲﻓﺮﻌﻣ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ و ﻲﺘﺴﻳز عﻮﻨﺗ ﻪﻨﻴﻣز رد تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ DNA رد ﺎﻫ ﺪﻛرﺎﺑ يروآ ﻊﻤﺟ ﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ ﻪﻧﺎﺨﺑﺎﺘﻛ ﻪﻄﻴﺣ رد ﻊﻴﺳو يﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ ﺎﺑ ،ﻚﻴﻣﻮﻧژ زا ﻲﻘﻓا يﺎﻤﻧ رود ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ .ﺪﻳﺎﻤﻧ ﻲﻣ ﺎﻴﻬﻣ ار هﺮﻴﻏ و ﻚﻴﺗﺎﻤﺘﺴﻴﺳ ،ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ ،ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ،ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ رد DNA تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﻪﻜﻴﻟﺎﺣ رد ،دور ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ مﻮﺳﺮﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ بﺎﺨﺘﻧا ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ DNA ﻪﺑ ﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ و دور ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﻪﻨﻴﻬﺑ بﺎﺨﺘﻧا ياﺮﺑ يزﺎﻏآ ﻪﻄﻘﻧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻲﺳرﺮﺑ ، ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ رد .دﻮﺷ ﻲﻣ ﻪﻓﺎﺿا ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺰﻴﻟﺎﻧآ ياﺮﺑ ﺎﻫ هداد هﺎﮕﻳﺎﭘ DNA ﻪﻴﻟوا تﺎﻋﻼﻃا ﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ ، نارﺎﻜﻤﻫ و نﻮﻳرﻮﺸﻋ) ﺪﻨﻛ ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ار ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ و هزاﺪﻧا زا 1388 .( زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺮﺘﺸﻴﺑ نﺎﻳﺰﺑآ ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ﻲﺘﻴﻌﻤﺟ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻲﺳرﺮﺑ هزوﺮﻣا DNA ﻲﻣ ترﻮﺻ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ و يا ﻪﺘﺴﻫ دراﻮﻣ ﺮﻳﺎﺳ رد و ﺖﺳا هدﻮﺑ نﺎﻳﺰﺑآ ﻲﻜﻴﺘﻧژ رﺎﺘﺧﺎﺳ دﻮﺟو ﻦﻴﻴﻌﺗ ﺮﺘﺸﻴﺑ ،ﺰﻴﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻞﻴﺒﻗ ﻦﻳا زا فﺪﻫ و دﺮﻳﺬﭘ ﺴﻳز ﻲﻳﺎﻴﻓاﺮﻐﺟ تاﺮﻴﻴﻐﺗ و ﻲﺨﻳرﺎﺗ تﺎﻤﻴﺴﻘﺗ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ،فﺪﻫ دﺎﺠﻳا ،ﻲﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻴﻨﭼ يدﺮﺑرﺎﻛ ﻪﺠﻴﺘﻧ .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻲﺘ يﺎﻫ ﻲﺳرﺮﺑ .ﺖﺳا نﺎﻴﻫﺎﻣ ﺮﺋﺎﺧذ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ رد هدﺎﻔﺘﺳا رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﻲﻜﻴﺘﻧژ يﺎﻫﺮﮕﻧﺎﺸﻧ DNA دﺮﺑرﺎﻛ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ،ﻲﺘﻴﻌﻤﺟ ﻦﻴﺑ و نورد تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ،داﺮﻓا ﻦﻴﺑ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻪﻠﻤﺟ زا نﺎﻳﺰﺑآ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز رد ار يدﺪﻌﺘﻣ يﺎﻫ ﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ﺮﺿﺎﺣ لﺎﺣ رد .دراد ﺎﻫ ﺲﻨﺟ ﺪﻨﻧﺎﻣ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ حﻮﻄﺳ ﺮﮕﻳد و يا ﻪﻧﻮﮔ نورد تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﻜﻴﻣﻮ 6_{Costa et al. (2007)} 7_{Hebert et al. (2004)} 8_{Ward et al. (2005)} 9_{Mikkelsen et al. (2007)}

(9)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ٥ نﺎﻴﻫﺎﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ زا يرﺎﻴﺴﺑ رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﺷور DNA ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ 10 و هدﻮﺑ يا ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ياراد ) داد راﺮﻗ ﻚﻴﻜﻔﺗ يﺎﻨﺒﻣ ناﻮﺗ ﻲﻣ ار تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻳا ﺮﺑ ا نو 11 ،نارﺎﻜﻤﻫ و 2008 ; ﺮﺒﻫ ، 1991 يدراﻮﻣ رد ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .( ،دﺮﻴﮔ ﻲﻣ ترﻮﺻ ﻲﻌﻴﺒﻃ يﺎﻬﺑآ ﻦﻛﺎﺳ نﺎﻴﻫﺎﻣ ﺮﺋﺎﺧذ ءﺎﻴﺣا رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﻲﻫﺎﻣ يزﺎﺳ ﺎﻫر و ﺮﻴﺜﻜﺗ يﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻌﻴﺒﻃ عﻮﻨﺗ ﻲﺑﺎﻳزرا ﺪﻨﻣزﺎﻴﻧ هﺪﺷ يزﺎﺳﺎﻫر نﺎﻴﻫﺎﻣ و ﻦﻛﺎﺳ نﺎﻴﻫﺎﻣ ﻚﻴﻜﻔﺗ mtDNA مﺎﺠﻧا ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻂﻴﺤﻣ رد ﺷ ناﻮﺗ ﻲﻣ ار هﺪﺷ يزﺎﺳ ﺎﻫر نﺎﻴﻫﺎﻣ ﺮﻣا ﻦﻳا نﻮﺘﮕﻨﻴﻠﻴﺑ و ﮓﻧاﺮﺘﺳا) دﻮﻤﻧ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨ 12 ، 1995 .( 2 -1 -هﺰﻴﮕﻧا ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻪﺑ ندﺮﻛ ور يﺎﻫ ﻲﺘﺳﺎﻛ ﻪﻳﺎﭘ ﺮﺑ ﻲﺘﻨﺳ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ يﺎﻫ ﺖﺨﻳر ي نورد عﻮﻨﺗ ﻦﺘﻓﺮﮔ هﺎﺒﺘﺷا :ﺖﺴﻴﻧ ﻢﻛ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻠﻜﺷود ﺎﻳ يا ﻪﻧﻮﮔ توﺎﻔﺗ يﺎﺟ ﻪﺑ ﻲﺴﻨﺟ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﺘﺷاﺪﻨﭘ نﺎﺴﻜﻳ ،يا ،ﻢﻫ ﻪﺑ ﻪﻴﺒﺷ ًاﺮﻫﺎﻇ يﺎﻫ ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ يﺎﻫﺪﻴﻠﻛ ﻲﻳارﺎﻛﺎﻧ ﻪﺧﺮﭼ غﻮﻠﺑ زا ﺶﻴﭘ ﻞﺣاﺮﻣ نﻮﺴﻛﺎﺗ نﺎﻴﻣ رد ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﻞﺑﺎﻗ و كﺮﺘﺸﻣ ﻲﺘﺨﻳر تﺎﻴﺻﻮﺼﺧ دﻮﺒﻧ ،ﻲﮔﺪﻧز ي يﺎﻫ ناراﺪﻧﺎﺟ زا هوﺮﮔ ﺮﻫ ياﺮﺑ هﮋﻳو نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ ﻪﺑ زﺎﻴﻧ ،نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ – نﺎﻬﺟ رد نﺎﺼﺼﺨﺘﻣ ﻦﻳا رﺎﻤﺷ ﻪﻛ ﻲﻣﺎﮕﻨﻫ ﻢﻫ نآ ﺖﺳا ﺶﻫﺎﻛ ﻪﺑ ور -ﻪﻠﻤﺟ نآ زا و تﺮﺒﻫ) ﺪﻧا نارﺎﻜﻤﻫ 2003 ﻲﺘﺳﺎﻛ ﻦﻳا ناﺮﺒﺟ ﻲﭘ رد ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ .( ﺎﻫ ﻲﻣ لﺎﺒﻧد دﺮﻜﻳور ود ﺎﺑ ار نآ و ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ ﺪﺣ ﺎﺗ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﻒﻳﺮﻌﺗ ،ﻚﻳ :ﺪﻨﻛ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﻲﻳارآزﺎﺑ ﺎﻳ ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ يﺎﻫ ﻪﻳﺎﭘ ﺮﺑ هﺪﺷ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ ﻪﺑ ،ود و ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ تﺎﻋﻼﻃا ي هداد يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﻧﻮﻤﻧ نداد ﺖﺒﺴﻧ ياﺮﺑ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ يﺎﻫ ﺪﺟ يﺎﻫ ﺪﻳ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ ﺖﺴﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ يﻮﺳ زا هﺪﺷ ﻒﻳﺮﻌﺗ يﺎﻫ .ﺎﻫ راﺪﻧﺎﺟ ﺮﮔا ﺎﺴﺑ ﻪﭼ ،ﺖﺳا جﺎﻴﺘﺣا ﺮﻫﺎﻣ ﺖﺴﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻚﻳ ﻪﺑ ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻓرﻮﻣ ﻖﻳﺮﻃ زا ناراﺪﻧﺎﺟ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ ياﺮﺑ ﻪﻜﻴﻟﺎﺣ رد ،ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺰﺟﺎﻋ نآ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ زا ﺎﻫ ﺖﺴﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ،ﺪﺷﺎﺒﻧ دﻮﺧ يﺪﺷر نارود زا غﻮﻠﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد DNA ﻦﻳا رد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻲﺒﺳﺎﻨﻣ رﺎﻜﻫار ﻪﻄﺑار DNA ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ ،ﻚﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗرد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ،ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ رد .دﻮﺷ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺖﺧرد ﻢﻴﺳﺮﺗ و DNA ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻓرﻮﻣ ﺞﻳار يﺎﻬﺷور ﺎﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺮﮔا ﻲﻟو ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻲﺘﻨﺳ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻢﺘﺴﻴﺳ ﻪﺑ ﻚﻤﻛ ياﺮﺑ يراﺰﺑا ﻊﻗاو رد و ﺪﻨﻛ ﻲﻣ يرﺎﻜﻤﻫ يا ناﻮﺗ ﻲﻤﻧ نآ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﺪﻛرﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ ﻪﻠﻴﺳﻮﺑ ﺪﺷﺎﺒﻧ دﻮﺟﻮﻣ ﻪﻧﺎﺨﺑﺎﺘﻛ رد نآ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ تﺎﻋﻼﻃا و ﺪﺷﺎﺑ ﺺﺨﺸﻣﺎﻧ زا .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻲﻜﻳژﻮﻟﻮﻓرﻮﻣ يﺎﻫ ﻲﺳرﺮﺑ ﺪﻨﻣزﺎﻴﻧ ًﻼﺒﻗ ﻲﻨﻌﻳ ،دﻮﻤﻧ ﻲﻓﺮﻌﻣ ﺪﻳﺪﺟ يا ﻪﻧﻮﮔ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ار ﻪﺘﺧﺎﻨﺷﺎﻧ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺮﮕﻳد فﺮﻃ DNA ﺪﻨﺑ ﻢﻴﺴﻘﺗ ﻪﺑ نﺪﻴﺸﺨﺑ ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﺮﻈﻧ زا ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ رد ﻲﻜﻴﺘﻧژ يﺎﻬﻫوﺮﮔ ي ﻪﻛ ﺎﻜﻳرﺎﺘﺳﺎﻛ بﺮﻏ لﺎﻤﺷ يﺎﭘراﺰﻫ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ لﺎﺜﻣ ناﻮﻨﻌﺑ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﺮﺛﻮﻣ ﺪﻧا هﺪﺷ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﺘﻤﻛ رﺎﻴﺴﺑ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ زا 25 ،ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻒﺸﻛ زا ﺲﭘ ﺎﻬﻨﺗ ،دﻮﺑ هﺪﺷ عوﺮﺷ ﺶﻴﭘ لﺎﺳ 25000 ﺐﻟﺎﻗ رد ار ﺪﻛرﺎﺑ 2000 ضﺮﻋ رد ،ﻪﻧﻮﮔ 3 ﻫ) دﻮﻤﻧ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ لﺎﺳ ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒ 200 ،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻳﺎﺑﺎﺑ ﻲﺟﺎﺣ ؛ 2007 .( 10_{Mitchondrial DNA} 11_{Brown et al. (2008)} 12_{Billington & strange}

(10)

٦ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / ﻲﺳرﺮﺑ رد ﻂﺧ ،ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺎﻫ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻲﻣ يراﺬﮔ ﺖﺳرد و ﺮﺘﻬﺑ بﺎﺨﺘﻧا ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﺮﺗ نﺎﺸﻧ .ﺪﻨﻛ ﻚﻤﻛ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ندوﺰﻓا ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ هداد ﺶﻴﺑ يﺎﻫ سﻮﻜﻟ ندوﺰﻓا زا ﺮﺗﺪﻨﻤﺷزرا ﻲﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺰﻴﻟﺎﻧآ ﻚﻳ ﻪﺑ ﺮﺗ .ﺖﺳا ﺮﺘﺸﻴﺑ يﺎﻫ د يﻮﺳ زا هداد ،ﺮﮕﻳ ﻂﺧ يﺎﻫ ﻲﻣ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻪﻴﻟوا ﻲﺑﺎﻳزرا ﺪﻧاﻮﺗ ﺖﻴﻌﻤﺟ نورد عﻮﻨﺗ راﺪﻘﻣ زا يا ﻂﻳاﺮﺷ رد ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺶﻴﺑ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮﺑ ار ﻲﺒﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫدﺰﻣﺎﻧ و ﺪﻫد ﺖﺳد ﻪﺑ نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﻴﻓاﺮﻐﺟ و ﻚﻳژﻮﻟﻮﻛا ﺮﻫ رد .ﺪﻨﻛ ﻲﻓﺮﻌﻣ ﺮﺗ ﻲﻣ ،ﻲﺳﻮﻜﻟ ﺪﻨﭼ ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ و ﻲﺘﻴﻌﻤﺟ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ هوﺮﮔ ود هداد ناﻮﺗ ﻂﺧ يﺎﻫ هداد ﻪﺑ ار ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻪﺑ ،دوﺰﻓا ﺮﮕﻳد يﺎﻫ هوﺮﮔ ياﺮﺑ ﻲﻧﺎﺴﻜﻳ ﺖﻣﺮﻓ ﻪﻛ هﮋﻳو ﺶﻫوﮋﭘ نﺎﻜﻣا و دراد ناراﺪﻧﺎﺟ زا ﻲﮔرﺰﺑ يﺎﻫ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ يﺎﻫ ﻲﺑﻮﺧ ﻪﺑ ار يا ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ، نارﺎﻜﻤﻫ و ﻲﻳﺎﺑﺎﺑ ﻲﺟﺎﺣ) ﺪﻨﻛ 2007 .( زﻮﺒﻳر يﺎﻬﻧژ ﻞﺜﻣ ﻲﻣﻮﻤﻋ و هدﺎﺳ يﺎﻬﻧژ ﻲﻟاﻮﺗ زا اﺪﺘﺑا رد ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺖﺧرد ﻢﻴﺳﺮﺗ ﺖﻬﺟ رد ﺪﺷ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﻲﻣو ﻞﺻﺎﺣ ﻪﻧﺎﮔ ﺪﻨﭼ ﻲﻧژ يﺎﻬﻧﺎﻜﻣ ﻲﻟاﻮﺗ تﺎﻋﻼﻃا زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺪﻳﺪﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺎﻫﺰﻴﻟﺎﻧآ ،نﺎﻣز ﺖﺷﺬﮔ ﺎﺑ ﻪﻜﻴﻟﺎﺣ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺖﺧرد ﻢﻴﺳﺮﺗ درﻮﻣ رد .دﻮﺷ ﻲﻣ مﺎﺠﻧا ،مﻮﻧژ ﻞﻛ ﻲﺑﺎﻳ ﻲﻟاﻮﺗ ﻪﻨﻴﻣز رد هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ يﺎﻫ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ زا ﺰﻴﻧ DNA ﺐﺳﺎﻨﻣ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﺖﻬﺟ رد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ يﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ .ﺪﻨﻛ ﻲﻣ ﻚﻤﻛ DNA ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻲﻜﻴﻣﻮﻧژ ﻪﻳﺎﭘ و سﺎﺳا ﻦﻴﺑ ﻖﻴﻗد ﻚﻴﻜﻔﺗ ﻖﻘﺤﺗ رد ﺮﻣا ﻦﻳا ﻪﻛ ﺪﻨﻛ ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺖﺧرد ﻢﻴﺳﺮﺗ رد هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ يﺎﻬﻧژ ياﺮﺑ ﻦﻴﺘﺴﻨﺴﻠﻓ) ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﺮﺛﻮﻣ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺖﺧرد ﻲﺤﻄﺳ و ﻖﻴﻤﻋ يﺎﻫ ﻪﺧﺎﺷ 13 ، 2004 .( ﺎﻫﺮﻛرﺎﻣ ﻲﻤﻳﺪﻗ يﺎﻬﺷور يﺎﺟ ﻪﺑ ﺖﻴﻌﻤﺟ رد دﻮﺟﻮﻣ ﻢﺴﻴﻓرﻮﻣ ﻲﻠﭘ و ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ندروآ ﺖﺳﺪﺑ ياﺮﺑ نﻮﻨﻛا ﻢﻫ ﺰﻴﻟﺎﻧآ زا ناﻮﺗ ﻲﻣ ﺎﻬﻤﻳﺰﻧآوﺰﻳا و DNA ياﺮﺑ هﺪﺷ يروآ ﻊﻤﺟ ﻲﻟاﻮﺗ تﺎﻋﻼﻃا ﻪﭼﺮﮔ .دﺮﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﺪﻛرﺎﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ DNA ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻳ ﻞﺧاد ﻚﻴﻣﻮﻧژ عﻮﻨﺗ درﻮﻣ رد ﻪﻴﻟوا ﺶﻨﻴﺑ ﻲﻟو ﺖﺴﻴﻧ ﻲﻓﺎﻛ .دروآ ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار رد ،ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ DNA بﺎﺨﺘﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﻪﻜﻴﻟﺎﺣ رد ،دور ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ مﻮﺳﺮﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ،ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ DNA ﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ و دور ﻲﻣ رﺎﻛ ﻪﺑ نﻮﺴﻛﺎﺗ ﻪﻨﻴﻬﺑ بﺎﺨﺘﻧا ياﺮﺑ يزﺎﻏآ ﻪﻄﻘﻧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺰﻴﻟﺎﻧآ ياﺮﺑ ﺎﻫ هداد هﺎﮕﻳﺎﭘ ﻪﺑ ﻲﺳرﺮﺑ ،ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻚﻴﺘﻧژ رد .دﻮﺷ ﻲﻣ ﻪﻓﺎﺿا ﻲﻜ DNA ﻪﻴﻟوا تﺎﻋﻼﻃا ﺎﻫﺪﻛرﺎﺑ نﻮﻳرﻮﺸﻋ) ﺪﻨﻛ ﻲﻣ نﺎﻴﺑ ار ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ و هزاﺪﻧا زا ،نارﺎﻜﻤﻫ و 1388 .( مﺎﻨﺑ يا ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﺑ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻚﻳ زا ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻦﻳا رد COI ﻖﻴﻘﺤﺗ لوا ﺶﺨﺑ رد ، ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ زا D-LOOP رد مود ﺶﺨﺑ ﻜﻴﻣ ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ و ﻪﻧﻮﮔ نورد ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ مﻮﺳ ﺶﺨﺑ رد (هراﻮﻫﺎﻣ ﺰﻳر) ﺖﻳﻼﺗﺎﺳ وﺮ ﻪﻛ هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا يا رد ﻪﻣادا .دﻮﺷ ﻲﻣ هداد ﺢﻴﺿﻮﺗ 3 -1 يﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ DNA ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ DNA يﺎﻫ ﺐﻴﻋ زا يرﺎﻴﺴﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ و دﻮﺷ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻢﻠﻋ رد هﺪﺸﻤﮔ ﻪﻘﻠﺣ ناﻮﻨﻌﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ يدﺎﻳز دوﺪﺣ ﺎﺗ ار ﻲﺘﻨﺳ يﺎﻫ شور .ﺪﻨﻛ ﻲﻣ فﺮﻃﺮﺑ DNA ﻂﺑاور و تﺎﻴﺣ ﺖﺧرد ﺮﺘﻬﺑ ﻢﻴﺳﺮﺗ رد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ 13_Felsenstein

(11)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ٧ .دراد ﻲﻳاﺰﺴﺑ ﺮﻴﺛﺄﺗ تادﻮﺟﻮﻣ ﻦﻴﺑ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ DNA و ﺪﺑﺎﺘﺷ ﻲﻣ ﺮﺸﺑ ﻚﻤﻛ ﻪﺑ دﻮﺧ يدﺮﺑرﺎﻛ ﻪﺒﻨﺟ رد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻲﻣ ﺎﻬﻧآ ﺎﺑ ﻊﻗﻮﻣ ﻪﺑ هزرﺎﺒﻣ و يزروﺎﺸﻛ و ﻲﻜﺷﺰﭘ رد ﺮﻀﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ نﺎﺴﻧا ﺖﺳد رد يا ﻪﺤﻠﺳا ناﻮﻨﻌﺑ نارﺎﻜﻤﻫ و نﻮﻳرﻮﺸﻋ) ﺪﺷﺎﺑ راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ رﺎﻴﺴﺑ ﺖﺴﻳز ﻂﻴﺤﻣ و ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﻇﺎﻔﺣ ﻪﻨﻴﻣز رد ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﺪﺷﺎﺑ 1388 .( DNA ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ ﻲﺘﻨﺳ شور و ﺎﻫ ﺖﺴﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﻚﻤﻛ ﻪﺑ هﺪﻧز تادﻮﺟﻮﻣ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ ﺮﻣا رد ﺎﻬﻨﺗ ﻪﻧ ﻤﺟ زا دﻮﻤﻧ يرﺎﻳ ار نﺎﺴﻧا ﺰﻴﻧ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻪﻜﻠﺑ ،ﺖﻓﺎﺘﺷ :ﻪﻠ :ﻲﮕﻨﺳﺮﮔ و ﺮﻘﻓ ﺶﻫﺎﻛ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد و يزروﺎﺸﻛ تﺎﻓآ لﺮﺘﻨﻛ DNA و تﺎﻓآ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ نﺎﻜﻣا ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ .دزﺎﺳ ﻲﻣ ﺮﺴﻴﻣ يﻮﻤﻧ ﻞﺣاﺮﻣ زا ﻪﻠﺣﺮﻣ ﺮﻫ رد ار يزروﺎﺸﻛ تﻻﻮﺼﺤﻣ يﺎﻬﻳرﺎﻤﻴﺑ :ﺎﻬﻳرﺎﻤﻴﺑ ﺎﺑ هزرﺎﺒﻣ ياﺮﺑ يرﺎﻤﻴﺑ نﻼﻗﺎﻧ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ DNA ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﺮﻣا رد ﺎﻫ ﺖﺴﻴﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ﺮﻴﻏ ﻪﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ .ﺪﻨﻛ ﻲﻣ دوﺪﺤﻣ ار ﺎﻫ ﻞﻗﺎﻧ و از يرﺎﻤﻴﺑ ﻞﻣاﻮﻋ شﺮﺘﺴﮔ و ﺪﻨﻛ ﻲﻣ ﻚﻤﻛ ﺎﻫ ﻞﻗﺎﻧ ﺎﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﻲﻌﻴﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ ناﺮﻳﺪﻣ و نارﻮﻣﺄﻣ : ضاﺮﻘﻧا لﺎﺣ رد يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ زا ﺖﻳﺎﻤﺣ و ﻲﻌﻴﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ ﺖﻇﺎﻔﺣ ﻚﻴﻨﻜﺗ DNA ﻗ ﺮﻴﻏ شوﺮﻓ و ﺪﻳﺮﺧ ﻒﺸﻛ ﻪﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ نﺎﻳﺮﺠﻣ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ .ﺪﻧزادﺮﭙﺑ هﺪﺷ ﺰﻴﻟﺎﻧآ تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻲﻧﻮﻧﺎ .ﺪﻧزادﺮﭙﺑ ﻲﻠﺤﻣ يﺎﻫرازﺎﺑ رد ضاﺮﻘﻧا لﺎﺣ رد تﺎﻧاﻮﻴﺣ ﺖﺷﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻪﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﻚﻴﻨﻜﺗ ﻦﻳا ﻚﻤﻛ ﻪﺑ نﻮﻧﺎﻗ ﺎﺑ ﺐﻠﻏا ﻪﻛ ﺎﻫ ﻪﭼﺎﻳرد و ﺎﻫدور ،ﺎﻫ ﻪﻧﺎﺧدور ﻲﺘﻣﻼﺳ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻨﻤﺷزرا ﻊﺒﻨﻣ ﻚﻳ بآ :بآ ﺖﻴﻔﻴﻛ زا ﻲﻫﺎﮔآ ﺎﮔرا يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا .دﻮﺷ ﻲﻣ هدز ﻚﺤﻣ نآ رد ﺎﻫ ﻢﺴﻴﻧ DNA هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻫ ﺺﺧﺎﺷ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا ﻲﺳرﺮﺑ ياﺮﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ﻦﻳا زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻂﻴﺤﻣ ﺶﺨﺑ نﻻﺎﻌﻓ .ﺖﺳا ﻞﻜﺸﻣ رﺎﻴﺴﺑ ﺎﻬﻧآ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ شور ﻦﻳا زا هدﺎﻔﺘﺳا نوﺪﺑ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻲﻣ ﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ ﻦﻴﻣﺄﺗ ﺮﺘﺸﻴﺑ نﺎﻨﻴﻤﻃا ﺎﺑ ار نﺪﻴﺷﻮﻧ بآ ﻊﺑﺎﻨﻣ و هﺪﻴﺸﺨﺑ دﻮﺒﻬﺑ ار بآ ﺖﻴﻔﻴﻛ شور نارﺎﻜﻤﻫ و نﻮﻳرﻮﺸﻋ) 1388 .( 1 -3 -1 ﺪﻳاﻮﻓ DNA رﻮﺸﻛ ياﺮﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ -ﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ نازرا و ﻊﻳﺮﺳ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ -ﻲﻠﻣ يﺎﻫزﺮﻣ رد ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺠﺑﺎﺟ و لﺮﺘﻨﻛ ياﺮﺑ ﺮﺘﻬﺑ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ -يا ﻪﻘﻄﻨﻣ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ و نﺎﻳﻮﺠﺸﻧاد شزﻮﻣآ -ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻫ ﺖﺻﺮﻓ و ﻲﻧﺎﻬﺟ يﺎﻫ ﻪﻜﺒﺷ رد يا ﻪﻘﻄﻨﻣ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﺑ ﻲﺘﺴﻳز عﻮﻨﺗ يﺎﻫ ﻞﻤﻋ رﺎﻜﺘﺑا يﺎﻬﻫﺎﮕﺸﻳﺎﻣزآ ،ﻪﻧﻮﻤﻧ يﺎﻫ نﻮﻴﺴﻜﻠﻛ يﺎﻫ ﻪﻨﻴﻣز رد ﻲﻠﻣ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ يﺎﻫ ﺖﺧﺎﺳﺮﻳز دﻮﺒﻬﺑ ﺖﻬﺟ ﻲﻳﺎﻬﺘﺻﺮﻓ دﺎﺠﻳا هﺎﮕﻳﺎﺟ ﺶﻳﺎﻤﻫ ﻦﻴﻟوا) ﻲﺘﺴﻳز عﻮﻨﺗ يﺎﻫ هداد يﺎﻬﻫﺎﮕﻳﺎﭘ و ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز DNA ﻪﻳارآ رد ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ، ﻲﺳﺎﻨﺷ 1390 .(

(12)

٨ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / 2 -3 -1 ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﻳز يﺎﻫ ﻂﺧ ﺎﺑ ﻲﺘﺴ ﻪﺳﺎﻨﺷ ي DNA ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ COI لﺎﺳ رد ﻦﻳزﺎﻏآ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ 2003 ﻪﻟﺎﻘﻣ رد ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ ، ﻪﺧﺎﺷ رد ﻪﻛ يا ﻲﺘﻨﻄﻠﺳ ﻪﻌﻣﺎﺟ لﺎﻧروژ ﻲﺘﺴﻳز مﻮﻠﻋ ي ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ،ﺪﻴﺳر پﺎﭼ ﻪﺑ نﺪﻨﻟ COI ﻂﺧ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ار ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﻲﻣﻮﻤﻋ ي يﺎﻫ يرﻮﻧﺎﺟ دﺎﻬﻨﺸﺒﭘ ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ)ﺪﻧداد 2003 ( ﻲﻣ ار ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻦﻳا . ﻂﺧ ﺶﺒﻨﺟ زﺎﻏآﺮﺳ ناﻮﺗ ﻪﺳﺎﻨﺷ ﻪﻟﺎﻘﻣ ﻦﻳا .ﺖﺴﻧاد يراﺬﮔ ﻂﺧ ﺶﺒﻨﺟ ياﺮﺑ ﻪﺳﺎﻨﺷ .دراد ﻲﻧﺎﻳﺎﺷ ﻲﺨﻳرﺎﺗ ﺖﻴﻤﻫا يراﺬﮔ DNA دراﺪﻧﺎﺘﺳا هﺎﺗﻮﻛ ﻲﻟاﻮﺗ سﺎﺳا ﺮﺑ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ رد ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ﺖﻠﻋ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﺗ ﻦﻴﺑ ﺰﻳﺎﻤﺗ ﺐﺒﺳ ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺎﻨﺑ يا هﺪﺷ رﺎﻜﻨﻳا ياﺮﺑ .دﻮﺷ ﻲﻣ ﺖﻴﻌﻤﺟ نو ﻮﻴﺑ ياﺮﺑ ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ تﺎﻌﻄﻗ زا ناﻮﺘﻴﻣ ، تﺮﺒﻫ) دﺮﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻚﻴﺗﺎﻤﺘﺴﻴﺳ 2003 .( 4 -1 د مﻮﻧژ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﻞﻳﻻ لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﺮﺑ ﻎﻟﺎﺑ ﻪﺳ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﻫد DNA ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا دﺎﻳز ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ عﻮﻨﺗ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا يﺮﻛرﺎﻣ ﻚﻳ ناﻮﻨﻌﺑ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﺮﻴﺘﻟﺎﮔ ﻂﺳﻮﺗ ﻪﻛ ﻲﻘﻴﻘﺤﺗ رد .دﻮﺷ 14 ) نارﺎﻜﻤﻫ و 2009 زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ( DNA و ﻒﻴﺻﻮﺗ ياﺮﺑ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ زا و ﺪﺷ ﻲﺑﺎﻳزرا ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ mtDNA دﺮﻜﻠﻤﻋ و ﻞﻣﺎﻜﺗ ﺰﻴﻟﺎﻧآ ياﺮﺑ ﻢﻴﻈﻋ ﻞﻴﺴﻧﺎﺘﭘ ﻚﻳ ناﻮﻨﻌﺑ مﻮﻧژ .ﺪﻳدﺮﮔ ﺮﻛذ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﭗﻴﺗﻮﻠﭘﺎﻫ ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻋرﺰﻣ رد ﻲﻧاﻮﻴﺣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ زا ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﻫ mtDNA ﺣاﺮﻣ زا ﻲﺧﺮﺑ رد ﻚﻳ .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﻞ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ زا ﻪﻌﻄﻗ ، COX1 ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ و ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﻣﻮﻧﻮﺴﻛﺎﺗ ياﺮﺑ يدراﺪﻧﺎﺘﺳا راﺰﺑا ناﻮﻨﻌﺑ ًاﺮﻴﺧا ، دﻮﺷ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا مﺎﻬﮕﻨﻴﺳﺎﻨﺗار) 15 ﺮﺒﻫ و ،ت 2007 .( هدﺮﺘﺴﮔ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺒﻴﻣ ﻲﻜﻴﺘﻧژ ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ ﻚﻳ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ يا .دراد دﺮﺑرﺎﻛ ﻲﻜﻴﺘﻧژ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮﺑ يﺎﻫﺮﻛرﺎﻣ DNA ) يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ mtDNA .دﻮﺷ ﻲﻣ هدﺮﺑ رﺎﻛ ﻪﺑ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رد هدﺮﺘﺴﮔ رﻮﻄﺑ ( ﺎﻣا يﺎﻬﻧژ زا ﻚﻳ ماﺪﻛ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﻢﻬﻣ ﻪﻠﺌﺴﻣ DNA يﺎﻫ ﺖﻤﺴﻗ اﺮﻳز ،دراد ﺶﻘﻧ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺺﻴﺨﺸﺗ رد يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ ﻒﻠﺘﺨﻣ لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ يﻻﺎﺑ ترﺪﻗ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ نژ بﺎﺨﺘﻧا .ﺪﺑﺎﻳ ﻲﻣ ﻞﻣﺎﻜﺗ ،ناواﺮﻓ عﻮﻨﺘﻣ يﺎﻫ ﺶﻬﺟ ﻲﻃ .دراد ﺖﻴﻤﻫا ﺪﻳﺪﺟ ي ﻪﺘﻓﺎﻳ بﺎﻌﺸﻧا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ دوﺪﺣ ﻦﻴﻴﻌﺗ رد ،ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺮﻳﺬﭘ ﻚﻴﻜﻔﺗ DNA لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻻﺎﺑ ﺖﻋﺮﺳ ياراد تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻞﻴﻟد ﻦﻴﻤﻫ ﻪﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ دﻮﺧ يﺎﻫﺪﻴﺗﻮﺌﻠﻛﻮﻧ ﺐﻴﺗﺮﺗ و ﻲﻟاﻮﺗ رد ﺮﻴﻴﻐﺗ دﺎﺠﻳا ياﺮﺑ ﻲﻳ يﺎﻫ توﺎﻔﺗ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا ﻢﻬﻣ ﻪﻟﺄﺴﻣ .ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻚﻳدﺰﻧ ﺪﻧوﺎﺸﻳﻮﺧ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ نﺎﻴﻣ رد ﻢﻈﻨﻣ رﻮﻄﺑ ار يرﺎﻜﺷآ ﻲﻟاﻮﺗ رد دﻮﺟﻮﻣ DNA لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻚﭼﻮﻛ رﺪﻘﻧآ دراﻮﻣ ﺐﻠﻏا رد دﻮﺷ ﻲﻣ هﺪﻳد ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻤﻧ ﻪﻛ ﺪﻧا ﻲﺋﺰﺟو ا ﺮﮕﻳد فﺮﻃ زا و ﺖﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد اﺪﺟ ﻢﻫ زا ار ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ناﻮﺗ ﭗﻴﺗﻮﻠﭘﺎﻫ ﻢﺴﻴﻓرﻮﻣ ﻲﻠﭘ ﻲﻠﺒﻗ كاﺮﺘﺷ ﻘﻧ و ﻦﻳا نآ ﺶ ﻲﻣ ﺮﺗدﺎﺣ ار ﻪﻟﺄﺴﻣ ﺪﻨﻛ نارﺎﻜﻤﻫ و ﺰﻨﻳﺎﻫ) 16 ، 1996 ؛ ندوا 17 ، 1990 .( 14_{Galtier et al. (2009)} 15_Ratnasingham 16_{Hynes et al. (1996)} 17 Ovenden

(13)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ٩ ﺮﻛ سﺎﺳا ﻦﻴﻤﻫ ﺮﺑ 18 ) نارﺎﻜﻤﻫ و 2007 رﺎﻛ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ و ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ زا يﺮﺘﺸﻴﺑ داﺪﻌﺗ يور ﻪﻛ ( ﺪﻨﺘﻓﺎﻳرد ،ﺪﻧدﺮﻛ ﻲﻣ نژ ﺮﺑ هوﻼﻋ .دراد دﻮﺟو ﺮﺘﻤﻛ يا ﻪﻧﻮﮔ نﺎﻴﻣ يﺎﻫ توﺎﻔﺗ ،ﺪﻧدﻮﺑ ﻪﮔرود دﺎﺠﻳا ﻪﺑ ردﺎﻗ ﻪﻛ نﺎﮔﺪﻧﺮﭘ تﺎﻘﺒﻃ ﻦﻴﺑ ﻪﻛ COX1 ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ رد يدﺎﻳز ﻲﻳارﺎﻛ ﻪﻛ ﺪﻧا هﺪﺷ ﻲﺑﺎﻳ ﻲﻟاﻮﺗ ناراد هﺮﻬﻣ رد ﺰﻴﻧ يﺮﮕﻳد ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ يﺎﻫﺮﻛرﺎﻣ ، ﻞﻤﻜﻣ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺎﻳ و ﺪﻧراد COX1 ﻲﻃ DNA نژ نﺎﺘﺴﻳزود رد .ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ SrRNA 16 ناﻮﻨﻋ ﻚﻳ ﻞﻤﻜﻣ ﺮﻛرﺎﻣ ﻚﻳ DNA موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ نژ و ﺖﺳا هﺪﺷ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ b ﺪﻨﻛ ﻲﻣ ﺰﻣر ار ﻦﻴﺌﺗوﺮﭘ ﻲﻋﻮﻧ ﻪﻛ ﺰﻴﻧ ﺮﻛ ) ﺖﺳا هﺪﺷ ﻲﻓﺮﻌﻣ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻴﺑ زﺮﻣ ﻦﻴﻴﻌﺗ رد ﺮﻛرﺎﻣ ﻚﻳ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ،نارﺎﻜﻤﻫ و 2007 .( ﻲﻤﻧ مﺎﺠﻧا نآ رد ﻲﺒﻴﻛﺮﺗﻮﻧ و دراد يردﺎﻣ ﺄﺸﻨﻣ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺚﻋﺎﺑ تﺎﻴﺻﻮﺼﺧ ﻦﻳا اﺬﻟ ،دﺮﻴﮔ ياﺮﺑ ﻲﺑﻮﺧ ﺮﮕﻧﺎﺸﻧ وﺮﻨﻳا زا و ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺘﺴﻫ مﻮﻧژ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ رد ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﻜﻴﺘﻧژ فﻼﺘﺧا زوﺮﺑ هوﺮﮔ ﺺﻴﺨﺸﺗ ياﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ 10 ، 100 ﺎﻳ 1000 هدﻮﺑ اﺪﺟ ﻢﻫ زا لﺎﺳ ﻧا ﻲﻣ ﺪ ،نﻮﺘﮕﻨﻴﻠﻴﺑ) ﺪﺷﺎﺑ 1998 .( mtDNA ﻲﻣ ﺎﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ عﻮﻨﺗ ﻲﺳرﺮﺑ و تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ يﻮﻗ راﺰﺑا ﻚﻳ ﻲﻣ ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﺮﻳز ﻞﻳﻻد ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ :ﺪﺷﺎﺑ 1 ﻞﻣﺎﻜﺗ يﻻﺎﺑ ﺖﻋﺮﺳ mtDNA ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد DNA ياﺪﻳﺪﻧﺎﻛ ﻚﻳ نآ زا ﻪﺘﺴﻫ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ و بﻮﺧ ﻲﻣ ﻲﻠﻣﺎﻜﺗ ﻦﻳا ﻊﻗاو رد دزﺎﺳ ﻲﻣ دﻮﺒﻬﺑ ﻲﺘﻴﻌﻤﺟ ﺢﻄﺳ رد ار تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺖﻗد و ﻚﻴﻜﻔﺗ ترﺪﻗ و ﻲﮔﮋﻳو ) ﺪﺸﺨﺑ نارﺎﻜﻤﻫ و ﺰﺘﻳرﻮﻣ 19 ، 1994 ؛ ، نواﺮﺑ 1983 .( ﺖﺳا نﺎﺳآ لﻮﻜﻟﻮﻣ ﻦﻳا ﺎﺑ ندﺮﻛ رﺎﻛ نﻮﺴﻠﻳو) ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ هدرﻮﺨﻧ ﺖﺳد يﺎﻬﻧژ ياراد و دراد ﻲﻜﭼﻮﻛ هزاﺪﻧا ، 20 و نارﺎﻜﻤﻫ ، 1985 .( 2 ﺪﻛ ار ﻲﻧژ ﻪﻛ يا ﻪﻘﻄﻨﻣ .ﺖﺳﻻﺎﺑ ﺶﻬﺟ ناﺰﻴﻣ ﻲﻟو ﺪﻧا هﺪﻧﺎﻣ ﻲﻗﺎﺑ هدرﻮﺨﻧ ﺖﺳد لﻮﻜﻟﻮﻣ ﻦﻳا رد ﺎﻬﻧژ ﻪﭼ ﺮﮔا ﻪﻘﻠﺣ)ﺪﻨﻛ ﻲﻤﻧ D رد ﺶﻬﺟ يﻻﺎﺑ خﺮﻧ .ﺪﺑﺎﻳ ﻲﻣ ﻞﻣﺎﻜﺗ ﺖﻋﺮﺳ ﻪﺑ ﺎﻫ هدر زا ﻲﻠﻴﺧ رد ( DNA ﻦﻜﻤﻣ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻋ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﻲﻟﻮﻠﺳ ﺲﻔﻨﺗ ﻲﻋﺮﻓ تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد يدوﺪﺣ ﺎﺗ ﺖﺳا ﺖﺳا رد هﺪﻨﻨﻛ ﺮﻴﻤﻌﺗ يﺎﻫ ﻢﺴﻴﻧﺎﻜﻣ مﺪ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ DNA ﺖﺳا يا ﻪﺘﺴﻫ نارﺎﻜﻤﻫ و نﻮﺴﻠﻳو) 1985 .( 3 mtDNA زا ﻲﻣ ﺪﻧزﺮﻓ ﻪﺑ ردﺎﻣ نﻮﺳﻮﻨﻴﭼﺎﻫ) ﺪﺳر 21 ،نارﺎﻜﻤﻫ و 1974 ؛ كﻮﻬﻨﺟﺮﻳو و ﺰﻳوا 22 ، 1987 ؛ و ﻲﻣ وﺮﮔ 23 ، 1993 ( ﺪﻴﺋﻮﻠﭘﺎﻫ ﭗﻴﺗﻮﻧژ ،ﺖﻴﺴﻨﺟ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ نوﺪﺑ ،ناﺪﻧزﺮﻓ مﺎﻤﺗ ﻪﻛ مﻮﻬﻔﻣ ﻦﻳا ﻪﺑ . mtDNA ﻪﺑ ار نﺎﺷردﺎﻣ ﻲﻣ ثرا ﺪﻧﺮﺑ . ﻪﻜﻨﻳا ﻞﻴﻟد ﻪﺑ ﺖﻳﺎﻬﻧ رد mtDNA نآ ﺖﻴﻌﻤﺟ هزاﺪﻧا ﺪﺳر ﻲﻣ ثرا ﻪﺑ ﺪﻟاو ﻚﻳ زا و هدﻮﺑ ﺪﻴﻳﻮﻠﭘﺎﻫ ﺖﻴﻌﻤﺟ هزاﺪﻧا مرﺎﻬﭼ ﻚﻳ DNA ﻖﻃﺎﻨﻣ ﻲﺑﺎﻳ ﻲﻟاﻮﺗ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﻛ ﻲﺗﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻚﺷ نوﺪﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﺪﻴﻳﻮﻠﭘﺎﻫ يا ﻪﺘﺴﻫ 18 kerr et al. (2007) 19_{Moritz et al. ( 1994)} 20_{Wilson et al. (1985)} 21_{Hutchinoson et al. (1974)} 22_{Avise & Virjenhock} 23_{May and Grew}

(14)

١٠ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / يﻻﺎﺑ عﻮﻨﺗ ﺎﺑ DNA دﺮﻳﺬﭘ ﻲﻣ ترﻮﺻ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻜﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ ﺎﻳ ﻲﻳﺎﻴﻓاﺮﻐﺟ ﻲﺳﺎﻨﺷ هﺮﺠﺷ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ ،ﺰﻳوا) دزﺎﺳ ﻲﻣ مﻮﻠﻌﻣ ار نﺎﻳﺰﺑآ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻬﺘﻴﻌﻤﺟ ﻲﻜﻴﺘﻧژ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﻢﻫ ﻪﺑ ﻚﻳدﺰﻧ يﺎﻫ 1994 .( 4 رد mtDNA ﻲﻤﻧ ترﻮﺻ ﻲﺒﻴﻛﺮﺗﻮﻧ ﺖﻴﺻﺎﺧ ﻦﻳا .دﺮﻴﮔ ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻲﻜﻴﺘﻧژ تﺎﻓﻼﺘﺧا زوﺮﺑ ﺚﻋﺎﺑ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ رد مﻮﻧژ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻲﻣ ﻪﺘﺴﻫ ،نواﺮﺑ) ددﺮﮔ 1983 ﺖﻓﺎﻳرد ار ردﺎﻣ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ نﺎﻤﻫ ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ ناﺪﻧزﺮﻓ ﻊﻗاو رد .( ﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ ﺖﻳاو) 24 ،نارﺎﻜﻤﻫ و 2008 ؛ ،نارﺎﻜﻤﻫ و نواﺮﺑ 2008 .( 5 -1 -نژ نﺪﻳﺰﮔﺮﺑ ﻞﻳﻻد COI نژ نارﻮﻧﺎﺟ رد ﺪﺳﺮﻴﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻚﺗ ﺖﺛارو ،نوﺮﺘﻨﻳا ﻦﺘﺷاﺪﻧ ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ يﺎﻫ يﺪﻟاو ندﻮﺑ دوﺪﺤﻣ و ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ يﺮﺘﻬﺑ فﺪﻫ ﻲﺒﻴﻛﺮﺗﻮﻧ نژ ﺖﺒﺴﻧ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻪﺘﺴﻫ يﺎﻫ نژ ﺮﺑ ﻦﻴﺸﻴﭘ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ زا يرﺎﻴﺴﺑ .ﺪﻨﺷﺎﺑ يا يﺎﻫ DNA ﻲﻣوزﻮﺒﻳر S 12 و S 16 ﺶﻬﺟ دﻮﺟو .ﺪﻧﺪﺷ ﺰﻛﺮﻤﺘﻣ ﻪﻓﺎﺿا و فﺬﺣ يﺎﻫ 25 نژ ﻦﻳا رد ﻲﻔﻳدﺮﻤﻫ ،ﺎﻫ ﻲﻟاﻮﺗ ﻲﻣ هﺪﻴﭽﻴﭘ ار ﺎﻫ .ﺪﻨﻛ 13 ﻣ رد ﻦﻴﺌﺗوﺮﭘ نادﺮﮔﺰﻣر نژ فﺪﻫ يرﺪﻨﻛﻮﺘﻴ ﻪﻓﺎﺿا و فﺬﺣ اﺮﻳز ﺪﻨﺘﺴﻫ يﺮﺘﻬﺑ يﺎﻫ نژ ﻦﻳا نﺎﻴﻣ زا .ﺪﻧراد ﺮﺘﻤﻛرﺎﻴﺴﺑ ﺎﻫ COI ﻦﻳا ياﺮﺑ ﻲﺑﻮﺧ ﻲﻠﻴﺧ ﻲﻣﻮﻤﻋ يﺎﻫﺮﻤﻳاﺮﭘ ،ﺖﺴﺨﻧ :دراد ﻲﺒﺴﻧ ﺖﻳﺰﻣ ود َ ﺮﺳ ﺮﻴﺜﻜﺗ نﺎﻜﻣا ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ سﺮﺘﺳد رد نژ 5 هوﺮﮔ رد ار نآ ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ نارﻮﻧﺎﺟ زا يدﺎﻳز يﺎﻫ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ،مود .ﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ ﻦﻳا ﺪﺳر ﺶﻴﺑ نژ لﺎﻨﮕﻴﺳ يﺮﮕﻳد ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ نژ ﺮﻫ زا ﺮﺗ ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد دﻮﺧ ﺎﺑ ﻚﻴﺘﻧژﻮﻠﻴﻓ يﺎﻫ ﺪﺳر فرژ ﻲﻤﻛ ﻲﻧژﻮﻠﻴﻓ طﺎﺒﻨﺘﺳا رد نژ ﻦﻳا ﻲﻳارﺎﻛ ﻪﻛ نژ زا ﺮﺘﻬﺑ ،ﻪﻧﻮﮔ ﺢﻄﺳ زا ﺮﺗ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻪﺑﺎﺸﻣ يﺎﻫ DNA .ﺪﺷﺎﺑ دوﺪﺣ نژ ﻦﻳا ﻞﻣﺎﻜﺗ ﺖﻋﺮﺳ 3 نژ ﺮﺑاﺮﺑ يﺎﻫ DNA ﻲﻣوزﻮﺒﻳر S 12 و S 16 .ﺖﺳا ﻚﻴﻜﻔﺗ ﺮﺑ هوﻼﻋ ،ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻟاﻮﺗ ،ﻚﻳدﺰﻧ يﺎﻫ DNA ﻲﻣ هوﺮﮔ ﺪﻧاﻮﺗ ﺪﻨﻛ اﺪﺟ ﻢﻫ زا ﺰﻴﻧ ار ﻪﻧﻮﮔ ﺢﻄﺳ ﺮﻳز يﺎﻫ ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ) 2003 .( ﺶﻬﺟ و تاﺮﻴﻴﻐﺗ ضﺮﻌﻣ رد ﻲﻣزﻮﻣوﺮﻛ زا جرﺎﺧ ﺎﻳ ﻲﻣزﻮﻣوﺮﻛ زا ﻢﻋا ﻲﻜﻴﺘﻧژ داﻮﻣ راﺮﻗ ﻲﻤﺋاد يﺎﻫ نورد زا ﻲﻳﺎﻴﻤﻴﺷ و ﻲﻜﻳﺰﻴﻓ ﻞﻣاﻮﻋ و ﺪﻧراد رد ﻲﻳﺎﺠﺑﺎﺟ ﺐﺒﺳ يزﺎﺳﺪﻨﻧﺎﻤﻫ مﺎﮕﻨﻫ رد ﻢﺴﻴﻧﺎﮔرا زا نوﺮﻴﺑ ﺎﻳ لﻮﻠﺳ يﺎﻫﺪﻴﺗﻮﺌﻠﻛﻮﻧ ﺐﻴﺗﺮﺗ DNA ﻲﻣ ﺪﻧﻮﺷ ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ) 2003 .( 6 -1 يراﺬﮔ ﺪﻛرﺎﺑ يﺎﻳاﺰﻣ DNA نژ رد COX1 ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ s 16 و موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ b ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ شور ﻲﺘﺳرد ناﺰﻴﻣ DNA ﻪﻧﻮﮔ نﺎﻴﻣ و يا ﻪﻧﻮﮔ نورد تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا ﻦﻴﺑ ﻲﻳاﺪﺟ ناﺰﻴﻣ ﻪﺑ ﻪﻠﺻﺎﻓ سﺎﺳا ﺮﺑ راﺪﻘﻣ ود ﻦﻳا ﻦﻴﺑ ﻲﻧﺎﺷﻮﭘ ﻢﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺮﻫ ﺪﻗﺎﻓ ﮓﻨﻳﺪﻛرﺎﺑ ياﺮﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻂﻳاﺮﺷ .دراد ﻲﮕﺘﺴﺑ ﺮﻈﻧ درﻮﻣ ﺮﻛرﺎﻣ يا يﺎﻫ نژ زا هدﺎﻔﺘﺳا .ﺖﺳا s 16 و موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ و b د ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻞﺻاﻮﻓ ﻦﻴﺑ ﻲﻧﺎﺷﻮﭘ ﻢﻫ ناﻮﺘﺑ ﻪﻛ هﺪﺷ ﺚﻋﺎﺑ نور ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ) ﺖﻓﺮﮔ هزاﺪﻧا ﻦﻴﺸﻴﭘ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ تﺎﻘﺒﻃ زا يﺮﺘﺸﻴﺑ عاﻮﻧا رد ار يا ﻪﻧﻮﮔ نﺎﻴﻣ و يا ﻪﻧﻮﮔ 2003 .( نﺎﻴﻣ و يا ﻪﻧﻮﮔ نورد تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا ﻦﻴﺑ ﻊﻴﺳو فﻼﺘﺧا ﻚﻳ ﺪﻧﻮﺷ سﺎﻴﻗ ﻢﻫ ﺎﺑ نژ ﻚﻳ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻤﻫ ﺮﮔا 24_{White et al. (2008)} 25_{Insertion/Deletions, indels}

(15)

ﯽﻟاﻮﺗ ﻦﻴﻴﻌﺗ )لﺎﻳرﺪﻨﮐﻮﺘﻴﻣ مﻮﻧژ زا ﯽﺸﺨﺑ ﯼﺎهﺪﻴﺗﻮﺌﻠﮐﻮﻧ ( CO1 ﺎﺗ ﺶﺷ /... ١١ يﺎﻫ نژ رد يا ﻪﻧﻮﮔ COX1 موﺮﻛﻮﺘﻴﺳ و b ﻪﻜﻴﻟﺎﺣ رد .دراد دﻮﺟو نژ رد فﻼﺘﺧا ﻦﻳا s 16 .ﺖﺳا رﺎﻜﺷآ ﺮﺘﻤﻛ يﺎﻬﻧژ ﻪﻛ ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻪﻟﺄﺴﻣ ﻦﻳا rRNA ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ياﺮﺑ ﺪﻧراد ﻪﻛ يرﺎﻴﺴﺑ ﺪﻳاﻮﻓ دﻮﺟو ﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ عﻮﻨﺗ ﻪﻛ هداد نﺎﺸﻧ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ .ﺪﻨﺘﺴﻴﻧ ﺐﺳﺎﻨﻣ دﺎﻳز COX1 تﺎﺑﺎﻌﺸﻧا زا يا هﺪﻤﻋ ﺶﺨﺑ ﺖﺳا ردﺎﻗ ار ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺖﻔﺟ ﻲﻟاﻮﺗ ﺻ رﻮﻄﺑ ﻪﻧﻮﮔ نورد عﻮﻨﺗ ﺎﺑ ﺮﻇﺎﻨﺘﻣ و ﺢﻴﺤ ﺪﻨﻛ ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ،نارﺎﻜﻤﻫ و تﺮﺒﻫ) 2003 .( 7 -1 -نژ D-LOOP ،ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ ﻲﺳﺎﻨﺷ ﺖﺴﻳز رد D-LOOP رﺎﺘﺧﺎﺳ DNA ﻪﺘﺷر ود نآ رد ﻪﻛ ﺖﺳا DNA ﻢﻫ زا اﺪﺟ ﻲﮔﺪﻴﺸﻛ ﺮﻃﺎﺨﺑ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻪﺘﺷر زا ﻲﻜﻳ ﻞﻤﻜﻣ يزﺎﺑ ﻲﻟاﻮﺗ ﻚﻳ مﻮﺳ ﻪﺘﺷر .ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻣ ﻪﺘﺷاد ﻪﮕﻧ اﺪﺟ ﻢﻫ زا مﻮﺳ ﻪﺘﺷر ﻚﻳ ﻪﻠﻴﺳﻮﺑ و ﻲﻠﺻا يﺎﻫ DNA زا مود ﻪﺘﺷر ﺎﺑ مﻮﺳ ﻪﺘﺷر ﻲﻳﺎﺠﺑﺎﺟ ﺲﭘ ،ﺖﺳا DNA ﻪﺘﺷر ود ﻦﻳا رد ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ .دﻮﺷ ﻲﻣ مﺎﺠﻧا يا رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻪﻘﻄﻨﻣ DNA ﻮﺴﺗﺎﻣﺎﺳﺎﻛ) ﺖﺳا يا ﻪﺘﺷر ﻪﺳ 26 ،نارﺎﻜﻤﻫ و 1971 .( DNA ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻚﻳ ﻞﻣﺎﺷ ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ) لﺮﺘﻨﻛ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻪﻛ ﮓﻨﻳﺪﻛﺮﻴﻏ CR₂₇ ﺎﻳ D-LOOP ﺖﺷﻮﻧور و ﻲﺴﻳﻮﻧور رد نآ ﺶﻘﻧ ﻪﻄﺳاﻮﺑ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻲﻣ هﺪﻴﻣﺎﻧ ( ﻪﻌﻄﻗ .ﺖﺳا يرادﺮﺑ D-LOOP ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﻦﻴﺌﺗوﺮﭘ هﺪﻨﻨﻛ ﺪﻛ يﺎﻬﻴﻟاﻮﺗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يا ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﺮﺗﻻﺎﺑ عﻮﻨﺗ ﺢﻄﺳ ياراد ﻳا رد ﺮﺘﻤﻛ بﺎﺨﺘﻧا يﺎﻫرﺎﺸﻓ ﻪﻄﺳاﻮﺑ ﻪﻛ ﺪﻫد لﻮﻃ .ﺖﺳا ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻦ D-LOOP ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ kb 1 ﻪﻠﻴﺳﻮﺑ ﻲﻧﺎﺳآ ﻪﺑ و ﺖﺳا PCR₂₈ ﻲﻟاﻮﺗ ﺰﻴﻟﺎﻧآ .ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ار ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ عﻮﻨﺗ ﻲﺑﺎﻳ ﻲﻟاﻮﺗ زا ﻞﺒﻗ CR عﻮﻨﺗ يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا ياﺮﺑ سﺮﺧ ﺎﻣﻮﻧوا) دراد دﺮﺑرﺎﻛ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا ﺮﺘﻬﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ياﺮﺑ هﺪﺷ يراﺪﻬﮕﻧ يﺎﻫﺪﺣاو ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﻲﻟﻮﻜﻟﻮﻣ 29 و رﺎﻜﻤﻫ ،نا 2006 ﻮﻳ ﻮﻳ ﻞﺑاد .( 30 نارﺎﻜﻤﻫ و ) 2006 ( ﻪﻘﻄﻨﻣ زا ﺶﺨﺑ ﻚﻳ CR لﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﻲﺑﺎﻳزرا ياﺮﺑ ار يﺎﻬﺘﻴﻌﻤﺟ ﻦﻴﺑ رد ﻲﻧژ نﺎﻳﺮﺟ و ﺖﻴﻌﻤﺟ رﺎﺘﺧﺎﺳ Black Muntjac ) ﺰﻧوﺮﻓ ﻲﻨﻳﺮﻛ سﻮﻛﺎﻴﺘﻧﻮﻣ 31 ( ﻪﻧﻮﻤﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ زا هﺪﺷ يروآ ﻊﻤﺟ يﺎﻫ ﻪﺳ ،نارﺎﻜﻤﻫ و ﻮﻳ ﻮﻳ ﻞﺑاد )ﺖﺳا گرﺰﺑ ﺖﻴﻌﻤﺟ 2006 .( زا هدﺎﻔﺘﺳا دراﻮﻣ زا ﻲﻜﻳ D-LOOP يوزﺎﺑ ﻲﻧﺎﻳﺎﭘ ﺖﻤﺴﻗ ناﻮﻨﻌﺑ D لﻮﻜﻟﻮﻣ رد tRNA ﺖﺳا . D-LOOP ﺮﻴﻤﻌﺗ ﻞﻣﺎﺷ هﮋﻳو يﺎﻬﺘﻴﻌﻗﻮﻣ رد DNA ، رد يﺎﻬﻟﻮﻜﻟﻮﻣ رد ﺖﺑﺎﺛ ﻪﻤﻴﻧ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻚﻳ ناﻮﻨﻌﺑ و ﺎﻫﺮﻣﻮﻠﺗ DNA و ﻮﺴﺗﺎﻣﺎﺳﺎﻛ) ﺪﺘﻓا ﻲﻣ قﺎﻔﺗا ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ يﻮﻘﻠﺣ ،نارﺎﻜﻤﻫ 1971 .( D-LOOP ﻪﻘﻄﻨﻣ رد زا ﻲﻠﺻا ﮓﻨﻳﺪﻛ ﺮﻴﻏ DNA ار ﻪﻘﻄﻨﻣ نآ و ﺪﺘﻓا ﻲﻣ قﺎﻔﺗا ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ ﺎﻳ لﺮﺘﻨﻛ ﻪﻘﻄﻨﻣ D-LOOP ﺪﻨﻳﻮﮔ نارﺎﻜﻤﻫ و ادود) 32 ، 1981 زا ﻲﺴﻳﻮﻧور .( DNA ﻪﻘﻄﻨﻣ زا ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ D-LOOP نارﺎﻜﻤﻫ و ﺶﻴﻓ) ﺪﺘﻓا ﻲﻣ قﺎﻔﺗا 33 ، 2004 ﻪﻘﻄﻨﻣ .( D-LOOP ﻲﺴﻳﻮﻧور ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻫرﻮﺗﻮﻣوﺮﭘ ﻞﻣﺎﺷ RNA ﻪﺘﺷر زا DNA رﺎﺘﺧﺎﺳ تروﺎﺠﻣ رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻳﺎﻳرﺪﻨﻛﻮﺘﻴﻣ D-LOOP ﺪﻧراد راﺮﻗ نﺎﻴﻜﭼﻮﻛآ) 34 ،نارﺎﻜﻤﻫ و 2009 .( 26_{Kasamatsu et al. (1971)} 27_{Control Region}

28_{Polymerase Chain Reaction} 29_{Onuma et al. (2006)} 30_{Wu et al. (2006)} 31_{Muntiacus crinifrons} 32_{Doda et al.(1981)} 33_{Fish et al. (2004)} 34 Akouchekian et al. (2009)

(16)

١٢ ﯽﺗﺎﻘﻴﻘﺤﺗ حﺮﻃ ﯽﻳﺎﻬﻧ شراﺰﮔ / 8 -1 -ﻮﮕﻴﻣ يﺪﻨﺑ ﻪﻘﺒﻃ نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ (Crustacea) ﻪﺧﺎﺷزا ﻪﺧﺎﺷ ﺮﻳز ﻦﻳﺮﺘﮔرﺰﺑ نﺎﻳﺎﭘﺪﻨﺑ ) Sub phylum ( رﺎﻤﺷ ﻪﺑ ﻲﻣ زا ﺶﻴﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻳآ 42000 هداد يﺎﺟ دﻮﺧ رد ار ﻪﻧﻮﮔ يزﺎﻳرد ًاﺮﺜﻛا ،ﺪﻧا ﻚﺸﺧ ﻲﺧﺮﺑ ،ﻦﻳﺮﻴﺷ يﺎﻬﺑآ ﻦﻛﺎﺳ ﺰﻴﻧ يداﺪﻌﺗ و هدﻮﺑ ﻪﺑ يز ﻲﻣ رﺎﻤﺷ ياراد ﻪﺧﺎﺷ ﺮﻳز ﻦﻳا .ﺪﻨﻳآ 10 هدر ) Class ( ﺖﺨﺳ نﺎﻴﻣ ﻦﻳا رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻟﺎﻋ نﺎﺘﺳﻮﭘ ) Malacostraca ( زا هﮋﻳو هﺎﮕﻳﺎﺟ رادرﻮﺧﺮﺑ يا ﺪﻧ ﻪﻛ دوﺪﺣ 4 / 3 ﻪﻧﻮﮔ ﺖﺨﺳ يﺎﻫ ﻲﻣ ﻞﻣﺎﺷ ار نﺎﺘﺳﻮﭘ ﻪﺘﺳار .ﺪﻧﻮﺷ نﺎﻳﺎﭘ هد ) Decapoda ( ﻪﻛ ﻦﺘﺷاد ﻞﻴﻟد ﻪﺑ 10 ) ﺎﭘ 5 ﺎﺸﻨﻣ هدر ﻦﻳا زا ﺖﺳا هﺪﺷ هﺪﻧاﻮﺧ مﺎﻧ ﻦﻳا ﻪﺑ (نز مﺪﻗ يﺎﭘ ﺖﻔﺟ ٔ ﻪﺘﻓﺮﮔ ا ،ﺪﻧ ياراد ﺮﻳز ﻪﺘﺳار Penaeidae ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺖﺨﺳ مﻼﻗا ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ و ﻦﻳﺮﺘﻤﻬﻣ . ﺮﻳز ﻦﻳا ﻪﺑ يرﺎﺠﺗ نﺎﺘﺳﻮﭘ ود زا ﻪﻛ ﺪﻧراد ﻖﻠﻌﺗ ﻪﺘﺳار قﻮﻓ هداﻮﻧﺎﺧ Sergestoidea و Penaeoidae هﺪﺷ ﻞﻴﻜﺸﺗ ﺖﺳا قﻮﻓ . هداﻮﻧﺎﺧ Penaeoidae ﻪﻛ ﺖﺳا هداﻮﻧﺎﺧ رﺎﻬﭼ ياراد هداﻮﻧﺎﺧ Penaeidae ﺮﻳز ﻦﻳﺮﺘﮔرﺰﺑ زا ﺶﻴﺑ ياراد و هداﻮﻧﺎﺧ 300 ﺎﻬﺟ ﺮﺳاﺮﺳ رد ﻪﻧﻮﮔ ن رد ﻪﻛ هدﻮﺑ 12 يﺎﺟ ﺲﻨﺟ ﻪﺘﻓﺮﮔ ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ و ﺪﻧا 80 يرﺎﺠﺗ ﺮﻈﻧ زا ﺎﻬﻧآ ﺪﺻرد ترﻮﺻ ﻪﺑ ﻢﻬﻣ ﺪﻴﺻ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻣﺎﻤﺗ . 24 ﻲﻋﻮﻧ ﻪﺑ ﻪﻛ ﻲﻳﻮﮕﻴﻣ ﻪﻧﻮﮔ رد ﺮﻴﺜﻜﺗ نﺎﻬﺟ ﻲﻣ ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻣ شروﺮﭘ و .ﺪﻨﺘﺴﻫ هداﻮﻧﺎﺧ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻖﻠﻌﺘﻣ ﺪﻨﺑﺎﻳ لوﺪﺟ 1 -1 ﻪﻘﺒﻃ : هﺪﻴﻳﺎﻨﭘ يﺎﻫﻮﮕﻴﻣ يﺪﻨﺑ ﻪﺧﺎﺷ ) Phylum :( نﺎﻳﺎﭘﺪﻨﺑ Arthropoda هدر ) Class :( نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ Crustacea هدر ﺮﻳز ) Sub class :( ﻲﻟﺎﻋ نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ Malacostraca يﺮﺳ ) Series :( ﻲﻟﺎﻋ نﺎﺘﺳﻮﭘ ﺖﺨﺳ ﻲﻘﻴﻘﺣ Eumalacostraca ﻪﺘﺳار قﻮﻓ ) Superorder :( ﻲﻘﻴﻘﺣ يﺎﻬﮕﻨﭼﺮﺧ Eucarida ﻪﺘﺳار ) Order :( نﺎﻳﺎﭘ هد Decapoda ﻪﺘﺳار ﺮﻳز ) Sub order :( ﺮﮔﺎﻨﺷ نﺎﻳﺎﭘ هد Dendrobranchiata Natantia ﻪﺘﺳار نود ) Infra order :( آ هﺪﻴﻳﺎﻨﭘ Penaeidea هداﻮﻧﺎﺧ قﻮﻓ ) Super Family :( هﺪﻴﺋواﺎﻨﭘ Penaeoidae هداﻮﻧﺎﺧ ) Family :( هﺪﻴﻳﺎﻨﭘ Penaeidae ﺲﻨﺟ ) Genus :( سﻮﺌﻨﭘ Penaeus ﻪﻧﻮﮔ ) Species :( سﻮﺗﺎﻜﻟﻮﺳ ﻲﻤﺳ Semisulcatus ﻪﻧﻮﮔ نودﻮﻧﻮﻣ Monodon ﻪﻧﻮﮔ ﺲﻴﺴﻨﺋﻮﮔﺮﻣ Merguensis ﻪﻧﻮﮔ سﻮﻜﻳﺪﻨﻳا Indicus ﻪﻧﻮﮔ ﻲﻣﺎﻧاو Vannami 9 -1 و نﺎﻬﺟ رد ﻲﺗﻼﻴﺷ ﺖﻴﻤﻫا ناﺮﻳا ﻪﺑ ناﺮﻳا ﻲﺻﺎﺼﺘﺧا ﻞﺣاﻮﺳ داﺪﺘﻣا رد ﻮﮕﻴﻣ ﻪﻛ هدﺮﻛ ﺖﺑﺎﺛ نﺎﻤﻋ يﺎﻳرد و سرﺎﻓ ﺞﻴﻠﺧ ﻞﺣاﻮﺳ رد يدﺎﻴﺻ و ﺪﻴﺻ ﺖﺳﺎﻫ هﺎﮔﺪﻴﺻ ﺮﻳﺎﺳ زا ﺶﻴﺑ ،سﺎﺒﻋ رﺪﻨﺑ و فﺎﻄﻤﻟا سار ،ﻢﻠﻳد رﺪﻨﺑ فاﺮﻃا رد نآ ﺪﻴﺻ ناﺮﻴﻣ و دراد دﻮﺟو رﻮﻓو