أ هاگشناد دازآ یملاسا دحاو مولع و تاقیقحت هدکشناد ، تسیز طیحم و یعیبط عبانم هورگ سانش تسیز ایرد ی یسانش تسیز هتشر رد یرتکد هجرد تفایرد یارب هلاسر ( ایرد Ph.D. ) شیارگ : ناروناج ایرد ناونع : یسررب تارثا فلع شک نوزایداسکا رب صخاش یاه کیژولویزیف ، ییایمیشویب و نازیم یرخت ب DNA هچب نایهام روپک یایرد رزخ ( Cyprinus carpio ) داتسا امنهار : نیسح رتکد یدامع ناداتسا رواشم : یلیمج لاهش رتکد نایچنیشام یلع رتکد شراگن : یناجنز لسع هدیس ناتسمز 7931
ج یروآ نف و شهوپژ تنواعم ادخ منا به
شهوپژ قلاخا روشنم
هوپژ و شناد دنلب ماقم تشاد ساپ روظنم به و ناسنا لامعابر رظنا هراومهو تسادخرضحم ملاع که نیا به دعتقااو ناحبس دنوادخ زا یرای اب ش گنهرف یلاتعادر هنشگااد هاگ یاج تیمها به رظن و یملع تأیه ءاضعاو نایوجشنادام ، یرشب ندمتو یم دهعتم یملاسا دازآ هنشگااد یهادحاو ق رظن دم یشهوپژ یها تیلاعف ماجنادر ار یرز لوصا میدرگ : مینکن یطخت نآزاو هدادرار ۱-تقیقح یزاس ناهنپ نهوگهرزا یرودو نآ به یرادفا و و ۱-تقیقح ییوج یپ یاتساردر شلات : ییوج ۱-تقیقح لصا ۲ - یح ، ناسنا( ناگدیهوپژ و نارگشهوپژ قوقح لماک تیاعر به مازتلا : قوقح تیاعر لصا . قح نابحاصیراسو ) تابنو ناو ۳ -شهوپژ لحارم هیلکدر روشک هعسوتو دپیشبر نتشاد رظندرو یلم حلاصم تیاعر به دهعت : یونعمو یدام تیکلام لصا ۴ -شهوپژ لحارم هیلکدر روشک هعسوتو دپیشبر نتشاد رظندر و یلم حلاصم تیاعر به دهعت : یلم عفانم لصا ۵ - عت : تناماو فاصنا تیاعر لصا رایتخادر عبانمو تازیهجت ، لاومازا تظافحو یملعریغ یرادبناج نهوگهرزا بانتجا به ده ۶ -. قیقحت اب طبترم یهاداهنو دارفا هیلکوروشکو ها نامزاس ، دارفا نهامرحم تاعلاطاو رارسازا تنایص به دهعت : یراد زار لصا ۷ یقحت ماجنادر ها تمرحو ها میرح تیاعر به دهعت : مارتحا لصا . ینکش تمرح نهوگهرزا یراددوخو دقن بناج تیاعرو تاق ۸ -ناراک مه به نآ لنتقااو تاقیقحت جیاتن عهاشاو شناد جاور به دهعت : جیوتر لصا قا عنم که یدراومزا ریغ به نایوجشناد و یملع . دراد ییونو ۹-عضوم ملاعاو یا فهرح ریغ راتفر نهوگهر زا ییوج تئابر به مازتلا : تئابر لصا بها ر شهوپژو ملع هزوح که ییاسک به تبسن . دنیایآ یم یملعریغ یها ههئاشد هاگشناد دازآ یملاسا دحاو مولع و تاقیقحت هماندهعت تلاصا هلاسر ای نایاپ همان بناجنیا لسع هدیس یناجنز شناد هتخومآ عطقم یرتکد رد هتشر ایرد يسانش تسیز هک رد خیرات 6 / 77 / 31 زا نایاپ همان ناونع اب دوخ شک فلع تارثا یسررب نوزایداسکا ییایمیشویب ،کیژولویزیف یاه صخاش رب نازیم و بیرخت DNA رزخ یایرد روپک نایهام هچب ( Cyprinus carpio ) اب بسک هرمن و هجرد يلاع عافد هدومن ما هلیسونیدب دهعتم يم موش : 7 نیا نایاپ همان / هلاسر لصاح قیقحت و شهوژپ ماجنا هدش طسوت بناجنیا هدوب و رد یدراوم هک زا یاهدرواتسد يملع يشهوژپو نارگید ( معا زا نایاپ ،همان ،باتک هلاقم و . .. ) هدافتسا هدومن ،ما طباوض قباطم و هیور ،دوجوم مان عبنم دروم هدافتسا ریاسو تاصخشم نآ ار تسرهفرد هطوبرم رکذ و هدرک جرد ما . 2 نیا نایاپ همان / هلاسر لابق یارب ً تفایرد چیه کردم يلیصحت ( مه ،حطس نیئاپ ایرت رتلااب ) ریاسرد هاگشناد اه تاسسؤمو شزومآ يلاع هئارا هدشن تسا . 9 هچنانچ دعب زا تغارف زا ،لیصحت دصق هدفتسا و هنوگره هرهب یرادرب معا زا پاچ ،باتک تبث و عارتخا . .. زا نیا نایاپ همان هتشاد ،مشاب زا هزوح تنواعم يشهوژپ دحاو یاهزوجم هطوبرم ار ذخا میامن . 4 هچنانچ رد ره عطقم ينامز فلاخ دراوم قوف تباث ،دوش بقاوع يشان نآزا ار يم مریذپ و يهاگشناد دحاو زاجم تسا اب بناجنیا قباطم طباوض تاررقمو راتفر هدومن و تروصرد لاطبا يلیصحت کردم ما چیه هنوگ يیاعدا مهاوخن تشاد . مان مانو يگداوناخ : يناجنز لسع هدیس خیرات و ءاضما :
ه هب میدقت : و تسا سردایرف هک ناشگرزب یاه بلق ساپ هب و راثیا هملک زا ناش میظع ریبعت ساپ هب ار هعومجم نیا شکورف زگره هک ناشغیرد يب یاه تبحم ساپ هب و دیارگ يم تماهش هب ناشهانپ رد سرت و ينادرگرس دنمشزرا رضحم هب میامن يم میدقت راختفا اب ، دنک يمن گ هیکت هشیمه هک مزیزع ردپ ، هدوب يگدنز لوط مامت رد نم يماح و ها . تخومآ نم هب ار يگدنز یابفلا هک یروبص گنس ، مزیزع ردام و . مندوب رب تسا يلیلد ناشمان و مرس رب تسا یراختفا جات ناشندوب هک ينیدلاو مه ناشرورپ حور یاعد و ریخ سفن و دنتسه ما يتسه ی هیام راگدرورپ زا دعب دوجو ود نیا هک ارچ هراو .تسا هدوب مهار ی هقردب مزیزع ردارب ، ما يگ دنز شخب یداش نینچمه و هیام شدوجو و تسا تلاکشم اب ههجاوم رد نم هارمه هراومه و دوب متامحز لمحتم ریسم نیا مامت رد هک .تسا نم يمرگلد ا یامرگ و راشرس هفطاع ساپ هب منازیزع میدقت ، شیورد ی هفحت تسا یزبس گرب نیا لاح شخب دیم .ناشدوجو .متسه ناتتامحز نادردق
و : یرازگساپس .مدش نارماک دوخ تمه یاهتنم رب ادخ زا مدرک بلط هچره هک ادخ رکش یا هرطق ، هشیدنا نارکیب یایرد رد ار شکچوک ی هدنب هک تسا یدنوادخ نآ زا شیاتس و ساپس نیتسخن تعسو ات تخاس آ بان یاه هشیدنا ی هچیرد زا ار نآ .دنیشنب اشامت هب گرزب يناراگزوم اح ی هلاسر شیاه یزاون هدنب راس هیاس رد هک نونکا اذل ض ات منادیم مزلا دوخ رب تسا هدیسر ماجنا هب ر ه ، دوبن ناشرگیرای تسد رگا هک مروآ اج هب يناراوگرزب زا ار ساپس بتارم ر يمن ماجنا هب هلاسر نیا زگ .دیسر ، رایسب یروبص و قلخ نسح اب هک یدامع رتکد یاقآ بانج ، هتسیاش و تلاامک اب ، دنمشیدنا داتسا زا ادتبا .مراد ار ينادردق لامک ، دنتشاد هدهع رب ار همان نایاپ نیا يیامنهار تمحز شم ، يلیمج رتکد مناخ راکرس ، زوسلد و دنمشزرا داتسا زا مرتحم روا ، لیلد هب هک مراد ار ساپس لامک .دندومن رتناسآ ار ریسم یاه يتخس زا یرایسب ، دنتشاد هک يتشاد مشچ يب یاه يیامنهار رد يکمک چیه زا ردص هعس لامک رد هک نایچنیشام رتکد یاقآ بانج ، مرتحم و ردقنارگ داتسا نینچمه و هرواشم تمحز و دندومنن غیرد نم رب هصرع نیا .مرازگساپس رایسب ، دنتشاد هدهع رب ار هلاسر نیا ی نم روای و رای يگدنز یاه هصرع مامت رد هک منک يم میدقت مزیزع ردارب و ردام و ردپ هب ار رخآ ساپس ار هلاسر نیا زین و يلیصحت بتارم ات دنتخاس راومه ار هار هبناج همه یاه تیامح اب و دندوب هوحن هب مناسرب مامتا هب نسحا . .امرفب ردقم نانآ مامت یارب ار تداعس و تملاس ، تبقاع نسح اراگدرورپ
ز بلاطم تسرهف ناونع هحفص کچ ی هد ... ... ... ... 7 لصف لوا : لک ی تا قحت ی ق ... ... ... 2 7 -7 -همدقم ... ... ... ... 9 7 -2 -گدولآ ي سوکا ی متس اه ی بآ ي ... ... ... 5 7 -9 -درکلمع صاصتخا ي ... ... ... 5 7 -4 -رثا فلع شک اه رب هام ي اه ... ... ... 1 7 -5 -تفآ شک اه هب ناونع لاآ ی هدن اه ی بآ ... ... ... 8 7 -6 -ثأت ی تار ز ی تس ي تفآ شک اه رب زبآ ی نا ... ... ... 8 7 -1 -فلع شک داسکا ی نوزا ... ... ... 71 7 -8 -ناکم ی مس لمع داسکا ی نوزا ... ... ... 77 7 -3 -سآ ی ب راتخاس ی DNA ... ... ... 72 7 -71 -ارف ی اهدن ی ،بذج غت ی ر و عفد هدام مس ي ( سکوت ی کوک ی تن ی ک ) ... ... 74 7 -77 -هتسد دنب ی م ی ناز مس ی ت ... ... ... 75 7 -72 -رد یا ی رزخ ... ... ... ... 76 7 -79 -هام ي روپک رد یا ی رزخ ... ... ... 78 7 -74 -بی نا هلئسم ساسا ي قحت ی ق هب لکروط ي ... ... ... 21 7 -75 -مها ی ت و ترورض ماجنا قحت ی ق ... ... ... 27 7 -76 -هبنج دج ی د ندوب و روآون ی رد قحت ی ق ... ... ... 27 7 -71 -فادها قحت ی ق ... ... ... ... 27 7 -78 -تلااؤس قحت ی ق ... ... ... .. 27 7 -73 -ضرف ی ه اه ی قحت ی ق ... ... ... 22 لصف مود : رورم ی رب بدا ی تا و پ ی ش ی هن قحت ی ق ... ... ... 22 لصف موس : داوم و شور اه ... ... ... 22 9 -7 -لحم ارجا و هدامآ زاس ی ناکم قحت ی ق ... ... ... 91 9 -2 -شور اه ی هزادنا گ ی ر ی اهروتکاف ی ف ی ز ی ک ي ، ش ی م یا يی و ف ی ز ی وک ش ی م یا يی بآ ... 91 9 -9 -هت ی ه تظلغ اه ی تحت هدنشک داسکا ی نوزا ... ... ... 91
ح ناونع هحفص 9 -4 -نومزآ مس ی ت داح ... ... ... 91 9 -5 -نومزآ مس ی ت نمزم ... ... ... 97 9 -6 -زرا ی با ي لاب ین ي و راتفر ی ... ... ... 97 9 -1 -هنومن رادرب ی و نوخ گ ی ر ی ... ... ... 97 9 -8 -شجنس اهروتکاف ی لولس ي نوخ ... ... ... 92 9 -3 -شور هت ی ه هنومن یاه تفاب ي ... ... ... 92 9 -71 -لحارم هت ی ه شرب زا تفاب اه ... ... ... 99 9 -77 -سررب ي ه ی ژولوتاپوتس ی ... ... ... 94 9 -72 -سررب ي م ی ناز رخت ی ب DNA شجنس تماک (Comet assay) ... ... 94 9 -79 -نومزآ تماک لق یا يی ارب ی سررب ي م ی ناز سآ ی ب DNA (
Alkaline Comet Assay
) ... 95 9 -74 -زجت ی ه لحتو ی ل رامآ ی ... ... ... 96 لصف مراهچ : زجت ی ه و لحت ی ل هداد اه ... ... ... 23 4 -7 -اتن ی ج اهروتکاف ی ف ی ز ی ک ي و ش ی م یا يی بآ ... ... ... 98 4 -2 -اتن ی ج نومزآ مس ی ت داح ... ... ... 98 4 -9 -اتن ی ج نومزآ مس ی ت نمزم ... ... ... 98 4 -4 -يسررب تارثا فلع شک نوزایداسکا رب دشر و گرم و ریم هچب يهام روپک ایرد ی رزخ ... 41 4 -5 -شجنس اهروتکاف ی لولس ي نوخ ... ... ... 47 4 -5 -7 -غت یی تار م ی ناز زکولگ ... ... ... 49 4 -5 -2 -غت یی تار زنآ ی م نلاآ ی ن مآ ی زارفسنارتون ( ALT ) ... ... 44 4 -5 -9 -غت یی تار زنآ ی م تاتراپسا سنارت مآ ی زان ( AST ) ... ... 45 4 -5 -4 -غت یی تار لاکلآ ی ن زاتافسف ( ALP ) ... ... ... 46 4 -5 -5 -غت یی تار ئتورپ ی ن لک ... ... ... 41 4 -5 -6 -غت یی تار موبلآ ی ن ( ALB ) ... ... ... 48 4 -5 -1 -غت یی تار لورتسلک ... ... ... 43 4 -6 -غت یی تار اهروتکاف ی ب ی شو ی م یا ی نوخ ... ... ... 51 4 -1 -اتن ی ج ه ی ژولوتاپوتس ی ... ... ... 57 4 -1 -7 -عطاقم تفاب ي هت ی ه هدش زا تفاب اه ی ت ی رام دهاش ... ... 57
ط ناونع هحفص 4 -1 -2 -عطاقم تفاب ي هت ی ه هدش زا تفاب اه ی ت ی رام 7 ... ... 59 4 -1 -9 -عطاقم تفاب ي هت ی ه هدش زا تفاب اه ی ت ی رام 2 ... ... 58 4 -1 -4 -عطاقم تفاب ي هت ی ه هدش زا تفاب اه ی ت ی رام 9 ... ... 61 4 -8 -شجنس رخت ی ب DNA ... ... ... 16 4 -3 -ثحب ... ... ... ... 18 4 -3 -7 -مس ی ت داح ... ... ... ... 18 4 -3 -2 -مس ی ت نمزم ... ... ... ... 13 4 -3 -2 -7 -اهروتکاف ی بی شو ی م یا يی نوخ ... ... ... 13 4 -3 -2 -2 -ه ی ژولوتاپوتس ی ... ... ... 87 4 -3 -2 -9 -شجنس رخت ی ب DNA ... ... ... 86 لصف مجنپ : تن ی هج گ ی ر ی و پ ی تاداهنش ... ... ... 92 5 -7 -تن ی هج گ ی ر ی لک ي ... ... ... 31 5 -2 -پی تاداهنش ... ... ... ... 37 تسرهف عبانم ... ... ... Error! Bookmark not defined.
تسرهف عبانم لگنا ی س ي ... ... ... ... 32 کچ ی هد لگنا ی س ي ... ... ... ... 711
ی لوادج تسرهف ناونع هحفص لودج 7 -7 -هقبط درادناتسا ينزو متسیس ساسا رب يمس هدام تظلغ هب تبسن داوم تیمس نازیم یدنب رمآ اکی ……….. 75 لودج 4 -7 -بآ يفیک یاهروتکاف ……… 91 لودج 4 -2 يگدنشک تظلغ نازیم يسررب 51 فلع دصرد شک نوزایداسکا ……….. 91 لودج 4 -9 شیامزآ لوا هرود رد نوخ يلولس یاهروتکاف ………. 41 لودج 4 -4 -شیامزآ مود هرود رد نوخ يلولس یاهروتکاف ………... 41 لودج 4 -5 -شیامزآ موس هرود رد نوخ يلولس یاهروتکاف ……….. 47 لودج 4 -6 -ریثات مس نوزایداسکا رب یور یاهروتکاف ينوخ يهام روپک رد يیای رزخ سپ زا گ تشذ 91 زور ………. 43
ک تسرهف لکش اه ناونع هحفص لکش 7 -7 -یریوصت زا تیمس کی فلع یور شک هایگ و يهام ……… 6 لکش 7 -2 -یریوصت يکیفارگ زا ،عبانم یاهریسم يیاهر و فلع بیرخت شک اه رد بآ اه ی حطس ي … 1 لکش 7 -9 -نوزایداسکا يیایمیش راتخاس ………... 71 لکش 7 -4 -روپک يهام ……….Cyprinus carpio 78 لکش 9 -7 تافلت 711 نوزایداسکا شک فلع یلااب یاهزود رد یدصرد ………... 91 لکش 9 -2 -یریگنوخ لحارم ……….. 97 لکش 9 -9 -لحارم هیهت عطاقم يتفاب ………. 99 لکش 4 -7 -نمزم تیمس رد يیاشگ دبلاک میلاع ……….. 98 لکش 4 -2 -تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن یاه دهاش رامیت رد فلتخم ……… 57 لکش 4 -9 یژولوتاپوتسیه جیاتن رامیت رد ششبآ تفاب 7 ………. 52 لکش 4 -4 رامیت رد دبک تفاب هعلاطم زا لصاح یژولوتاپوتسیه جیاتن 7 ………. 59 لکش 4 -5 رامیت رد هیلک تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 7 ……… 55 لکش 4 -6 رامیت رد هلضع تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 7 ……….. 56 لکش 4 -1 رامیت رد لاحط تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 7 ………. 51 لکش 4 -8 رامیت رد ششبآ تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 2 ………. 53 لکش 4 -3 رامیت رد دبک تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 2 ………. 67 لکش 4 -71 هیلک تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن رامیت رد 2 ……….. 69 لکش 4 -77 رامیت رد هلضع تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 2 ……… 64 لکش 4 -72 رامیت رد لاحط تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 2 ………... 66 لکش 4 -79 رامیت رد ششبآ تفاب هعلاطم زا لصاح یژولوتاپوتسیه جیاتن 9 ………... 61 لکش 4 -74 رامیت رد دبک تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 9 ……… 63 لکش 4 -75 رامیت رد هیلک تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 9 ………. 17 لکش 4 -76 رامیت رد هلضع تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن 9 ……… 19 لکش 4 -71 رد لاحط تفاب یژولوتاپوتسیه جیاتن رامیت 9 ……….……… 14 لکش 4 -78 -DNA لوبلگ زمرق يهام روپک يشحو رامیت دهاش ………... 15
ل اهرادومن تسرهف ناونع هحفص لکش 4 -7 رزخ یایرد روپک يهام هچب نزو و لوط رب نوزایداسکا شک فلع تارثا ……… 93 لکش 4 -2 -هرود رد نوخ زکولگ نازیم یاه تظلغ رد يلومعم روپک يهام نتفگ رارق فلتخم یاه نوزایداسکا فلتخم ……… 42 لکش 4 -9 -زارفسنارتونیمآ نینلاآ میزنآ نازیم (ALT) هرود رد نوخ یاه يهام نتفگ رارق فلتخم تظلغ رد يلومعم روپک یاه نوزایداسکا فلتخم ……… 49 لکش 4 -4 -زانیمآ سنارت تاتراپسا میزنآ نازیم (AST) هرود رد نوخ یاه يهام نتفگ رارق فلتخم تظلغ رد يلومعم روپک یاه نوزایداسکا فلتخم ……… 44 لکش 4 -5 زاتافسف نیلاکلآ میزنآ نازیم (ALP) هرود رد نوخ یاه روپک يهام نتفگ رارق فلتخم تظلغ رد يلومعم یاه نوزایداسکا فلتخم ……… 45 ن لکش 4 -6 -هرود رد نوخ لک نیئتورپ نازیم یاه رد يلومعم روپک يهام نتفگ رارق فلتخم تظلغ یاه فلتخم نوزایداسکا ………. 46 لکش 4 -1 -( نیموبلآ نازیم ALB ) هرود رد یاه تظلغ رد يلومعم روپک يهام نتفگ رارق فلتخم یاه نوزایداسکا فلتخم ……… 41 لکش 4 -8 -هرود لورتسلک نازیم یاه شیامزآ فلتخم ………... 48 لکش 4 -3 -تظلغ تارثا یاه نوزایداسکا ( 7 ، 5 / 7 و 2 رتیل رد مرگیلیم ) تاناسون رب بیسآ DNA % تروصب( DNA لولس رد )هلابند یاه زور رد يشحو روپک يهام نوخ 61 شیامزآ عورش زا سپ 16
1 هدیکچ رد نیا ،شهوژپ فلعریثات شک نوزایداسکا یور هچب يهام روپک يشحو (Cyprinus carpio) یایرد رزخ اب نیگنایم نزو هیلوا 75 مرگ تحت یاهرامیت 7 ، 5 / 7 و 2 يلیم مرگ رد رتیل هب تدم 36 ( تعاس تیمس داح ) و رد نینچمه 91 زور ( تیمس نمزم ) نازیم ،دشر روتکاف یاه ،يیایمیشویب یاهروتکاف ،ينوخ نازیم یرخت ب DNA لوبلگ زمرق و تارییغت تفاب يسانش تفرگ رارق يسررب دروم . رب ساسا هعلاطم تروص رگ هتف نازیم تیمس داح فلع شک نوزایداسکا 3 / 9 يلیم مرگ رد رتیل هب تسد .دمآ رد نایهام تحت ریثات فلع شک نوزایداسکا نازیم دشر ( نزو اهن يی ( WG ) هژیو دشر ، ( SGR ) تیعضو صخاشو ( CF ) شهاک بیرض و لیدبت (FCR) شیازفا هتفای دوب . نازیم نینچمه میزنآ یاه یدبک ( ALT, AST, ALP ) و نازیم زکولگ ار شیازفا نیئتورپ و لورتسلک ،لک و نیموبلآ هب روط ينعم شهاک یراد تفای ( 1015 𝑃< .) رد یاه يهام تحت ریثات رارق هتفرگ نیرتشیب نازیم بیرخت DNA رد تظلغ تحت هدنشک 2 مرگیلیم رد رتیل 4 / 28 دصرد و سپس بیترتب رد تظلغ یاه 7 و 5 / 7 مرگیلیم رد رتیل 9 / 27 و 3 / 22 دصرد هدهاشم هب هک دش یروط ينعم یراد رتشیب زا هورگ لرتنک دوب ( 1015 𝑃< .) هولاع رب ،نیا نازیم لوبلگ یاه ،دیفس لوبلگ یاه ،زمرق تیرکوتامه و نیبولگومه نازیم و تفای شهاک ،نیموبلآ ،زکولگ نازیم نیئتورپ لک هب یروط ينعم فای شیازفا یراد دوب هت ( 1015 𝑃< .) رد یراد ينعم توافت نینچمه نازیم MCV ، MCHC و MCH هورگ یاه رامیت و هورگ لرتنک .دشن هدید فلع نوزایداسکا شک ثعاب داجیا تارییغت تفاب يسانش زا یزلاپرپیه هلمج یاهلولس ا مویلتیپ يششوپ یلاملا ،هیوناث ذوفن یاهلولس يباهتلا تارییغت دبک تفاب رد .دش ششبآ تفاب رد زورکن و چ يبر رد یاهلولس ،یدبک ذوفن تفاب زوربیف و یزلاپرپیاه یراجم یوارفص هدید .دش ،ينوخرپ هیلک تفاب رد ن زورک یاهلولس مویلتیپا يششوپ هلول یاه و یراردا بیرخت یاهلولس تفاب ينیبانیب هیلک مه .دش هدید نینچ رد تفاب ينلاضع ثعاب داجیا تارییغت رد لیربیفویم ،اه زورکن و بیرخت یاهلولس ينیبانیب .دش رییغت رد هزادنا و دادعت زکارم ژافورکامونلام رد تفاب ،یاه دبک و لاحط ،هیلک رد هورگ یاه تحت رامیت هدهاشم دش . نیا قیقحت ن ناش داد هک فلع شک نوزایداسکا هب نازیم یدایز یارب يهام روپک يشحو يمس رارق و تسا نتفرگ رد ضرعم نیا فلع شک رجنم هب ضراوع يبناج .دوش يم تاملک یدیلک : ،نوزایداسکا روپک رزخ یایرد ، ،یزلاپرپیاه بیرخت DNA و کیژولویزیف یاه صخاش ، ) ششبآ و هلضع ، دبک ، هیلک ( يتفاب بیسآ ، يیایمیشویب
2
لوا لصف
:
تایلک
قیقحت
3 1 -1 -همدقم یایرد رزخ یایرد تصرف اه و شلاچ اه تسا و شقن نآ رد لکش هد ي یامیس کیژولوکا مزرس نی یاه فارطا نآ رد دنچ ههد خا ،ری ماگمه اب هجوت رشب هب يتارطخ هک حم طی تسیز هرایس نیمز ار رد ضرعم دیدهت رق را ،هداد دروم يیاسانش و هجوت ناوارف رارق هتفرگ تسا دنچره . مامت بآ اه و قطانم رگید ناهج کی یژولوکا دحاو هب رامش م ي دنور يلو رظن هب طیارش يخیرات و تیعقوم ،يیایفارغج یایرد ناردنزام هولاع رب کراک یاهدر هناگود هدشدای زا کی یژولوکا دحاو رادروخرب تسا ( م،يلضاف 7931 ). هزورما هجوت اب هب هعسوت تعنص و تفرشیپ ،یزرواشک مومس یزرواشک یددعتم لوت هدشدی هک اب ش هوی یاه فلتخم رد عرازم هب راک م ي دنور هک هتبلا تارثا يیوس زین رب متسیسوکا فارطا يقاب م ي دنراذگ آ . تف شک اه هدروآرف اه يی یارب ظفح تاتابن دنتسه هک رد تیریدم تافآ و ب یرامی یاه يهایگ فلع و اه ی زره دربراک دنراد . دربراک هدرتسگ عاونا مومس يیایمیش اب فیط عیسو و یرادیاپ دایز يط ههد اه ی ،ریخا رشب ار ب ا نارحب ددعتم ز تسی يطیحم وربور هتخاس تسا و بجوم هب رطخ نداتفا ناسنا اه و ریاس تادوجوم ،هدنز يگدولآ بآ کاخو و عبانم ،يیاذغ یدوبان تارشح دیفم و ریاس نانمشد يعیبط و تمواقم هدنیازف تبسن هب ا نی مومس هدیدرگ تسا حم هلمجزا . طی يیاه هک رد ضرعم تارطخ هدافتسا زا مومس تسه ،دن حم طی یاه يبآ م ي دنشاب . نایزبآ مه هب رطاخ يگدنز مئاد ي رد نیا حم طی اه هتسویپ رد ضرعم سامت اب نیا لاآ هدنی اه م ي دنشاب . س موم فلع شک يکی زا مهم رت نی لاآ هدنی یاه سوکا متسی یاه يبآ بوسحم م ي دنوش و ًلاومعم زا قیرط فرصم د ر عرازم ثعاب ، زورب سآ بی یاه دیدش رد عماوج نایزبآ و سوکا متسی اه م ي دنوش (
van der Oost et al., 2003
.) ثحبم مس سانش و يکشزپ هبنج ود زا ي ز تسی )یژولوکیسکوتوکا( يطیحم رظندم م ي خب رد هک دشاب مود ش ،طیحم رد دوجوم رولف و نوف اب عمج تی زین و عماوج ،اه موب ناگزاس امح تی هدننک نآ اه بلغا و دراد راکورس تارثا نایب یارب لاآ هدنی یاه ش يیایمی فیرعت يعیبط رولف و نوف رب م ي .دوش ارد نی یهام زا بلغا ، نیب نا هب ناونع هدافتسا کیژولوکیسکوتوکا تاعلاطم یارب صخاش تادوجوم م ي نایهام اریز ،دوش رتدادعترپ نی و تم عون رت نی هرهم ناراد موب عاونا نکاس ناگزاس اه يبآ ی م ي يیاذغ هریجنز رد و دنشاب شقن اه یزاب ار یددعتم ی م ي ننک ،د هب نینچمه هتخانش يمس داوم عمجت لحم ناونع هدش هب نایهام بلغا دوجو هولاعب ،دنا فرصم ناونع ناگدننک تیمها زئاح يناسنا تملاس هبنج زا يیاهن ای هیوناث م ي دشاب (
Al-Sabti and Metcalfe, 1995
) ،نیاربانب . يهام زا هدافتسا تیمها هب ناونع و تسا شیازفا لاح رد يگدولآ تارثا يتسیز صخاش م ي رد دناوت شت صیخ ماگنهدوز طیحم تلاکشم دوش عقاو دیفم يبآ تسیز ( Jha, 2008 ) . مومس یزرواشک هک طسوت رشب هتخاس م ي دنوش و هب ناونع عاونا تفآ شک و فلع شک هدافتسادروم ق رار م ي ، دنریگ یاراد صاوخ و هژی یا دنتسه هک ثعاب ءاقب رد طیحم و رد جنز هری یاه يیاذغ فلتخم هدوب عاب ث تاریثأت يفنم م ي دنوش . هکاجنآزا لحاوس يبونج یایرد رزخ هب ناونع بطق مهم یزرواشک روشک وسحم ب
4 م ي دنوش ، هدافتسا زا مومس ،یزرواشک فلع شک اه و چراق شک اه رایسب لااب م ي دشاب . فلع شک یرتلااب اه ن تفآ نایم رد ار فرصم نازیم شک لاس رد .دنراد یزرواشک رد اه 2111 ناهج رسارس رد 4 / 2 یلیم نت نو تفآ هک تفرگ رارق هدافتسادروم شک 41 دودح یزیچ ينعی نآ دصرد 351 فلع مهس مرگولیک نویلیم شک اه دوب . فلع شک اه رگید و یرادلگنج ،یزرواشک رد لاعف تی لرتنک ریظن يیاه فلع اه و یرهش قطانم رد هار اه هدافتسا م ي تسد تلاوصحم زا یدادعت .دنراد یزرواشک رد ار تیلاعف نیرتشیب هک دنوش یراک تنژ یاه يکی 7 ( GM هدشدیلوت ) نآ زا هدافتسا هک دنا تسد تلاوصحم نینچمه .دش دهاوخ رتشیب هدنیآ رد اه یراک نژ یاه يکیت رارق هدافتسادروم هک م ي فلع زا دنریگ شک تازوفیلگ 2 هدافتسا م ي ( دننک 008 2 Duke and Powles.,
يخرب اما .) زا رگید تفآ شک اه رد هک دنتسه زین سلاک اه رارق رگید يی م ي نریگ دننامه د هباشم نیسکا 9 تلاوصحم رگید و نآ يهورگ اه زا نومروه اه ی يهایگ دننام لودنیا کیتسا دیسا (IAA) هک دشر و ومن ناهایگ ار اب تظلغ نییاپ میظنتدوخ م ي دنیامن و نیا دوخ زا قیرط ،تخاس و قاحلا هیزجت میظنت م ي دوش . فلع شک یاه ينیسکا م يعونص دننام کیلیسکوبرک يسکونف اهدیسا ( دننام یدروفوت و آیپیسما ) ، کییوزنب اهدیسا ( دننام ماکیاد اب ) ، نیدیریپ کیلیسکوبرک اهدیسا ( دننام ،دیلاریپولک مارولکیپ ) و نیلونییوک کیلیسکوبرک اهدیسا ( دننام نییوک کارولک ) ، هب يناسآ م ي دنناوت ات ندیسر هب دح گ های یزوس رد ناهایگ عمجت دنبای ( Mortensen et al., 2012 هدافتسا شیازفا .) تلاوصحم زا حلاصا هدش يکاخ متسیسوکا هب داوم نیا دورو شیازفا هب رجنم يکیتنژ م ي آ ببس و دوش يگدول و يبآ تادوجوم حم طی رگید یاه م ي .دوش هلمجزا نیا موممس م ي ناوت هب فلع شک نوزایدامسکا هرامشا درک هک اب هتسب لومرف O3C15H18CL2N2 و مان یراجت نور راتممس هدافتممسا م ي دوممش . زا تاریثأت يفنم لاآ هدنی اه یور نایزبآ م ي ناوت هب ممسآ بی یاه ژ يکیتن ( بیسآ هب DNA زا قیرط دار لاکی اه و تامدص يموزومورک ) ، ریثأت یور لثمدیلوت ( ،یروآ مه شهاک یژرنا لثمدیلوت ) ، ریثأت یور دشر ( یاهروتکاف تیعضو ) ، ریثأت یور راتفر ( ،ترجاهم رارف و یاهراتفر ت لو يلثمدی ) و ریثأت یور متسیس ينمیا ( يصاصتخا و يصاصتخاریغ ) هراشا درک ( Lawrence and Hemingway, 2003 .) يکی زا نیتممسخن و مهم رت نی تارثا يممشان زا لاآ هدنی یاه فلتخم رب نارادناج ،یزبآ بیممسآ هدراو هب تحم یاو يکیتنژ تممسا لاآ . هدنی اه اب دورو هب هرکیپ کی دوجوم هدنز م ي دنناوت هب لوکلوم ورکام اه ی ممشزرااب ي م لث یاهدیمسا کیئلکون ( DNA ) بیمسآ هدناسر و تابجوم بیرخت نآ اه ار مهارف دنیامن هک رد ،همادا ارف یاهدنی برخم یراشبآ ار رد يپ دهاوخ تشاد . تابیکرت يمس نوگانوگ ریظن تفآ شک تلع هب اه تیصاخ 1 Genetically Modified 2 Glyphosate 3 auxin mimic, 2,4-D
5 کیمسکوتونژ دوخ م ي دنناوت لامصتااب هب هتشر DNA بجوم ، يگتسکش کت هتشر و ای ود هتشر ا ی لوکلوم DNA دنوش ( Frenzilli et al., 2000 .) نینچمه دار لاکی یاه دازآ نژیسکا ( ROS ) يشان زا نآ م اه ي دنناوت اب دیمسکا ندرک تابیکرت یراتخامس DNA هب( و هژی یاهزاب يلآ ) بجوم تسکش لوکلوم DNA دنوش ( Peña-Llopis et al., 2003 .) 1 -2 یگدولآ سوکا ی متس اه ی بآ ی يگدولآ طیحم تممسیز کی لممضعم مهم يناهج تممسا . نامز ي هک لماوع هدنیلاآ بآ رکذ م ي ،دنوممش لماع یزروامشک ردص رد رارق دراد هک ًابترم رد لاح تدش نتفرگ تسا . هتبلا هعسوت یزرواشک یارب يیوگخساپ هب زاین نوزفازور ،اذغ یرما بانتجا ذپان تممسا ری اما رد رانک ،نآ يیاهدمایپ هتممساوخان و بولطمان یارب يگدنز نامسنا اه طیحم و تمسیز خر م ي دنهد هک دنمزاین هراچ وج يی و حلامصا م ي .دنشاب لمجزا ة مهم رت نی یاهدمایپ بولطمان هعممسوت ،یزرواممشک يگدولآ بآ اه ی يحطممس و تممسا ينیمزریز هک تنرد جی ة لماوع یددعتم دننام شیامسرف کاخ و دربراک ب ي هیور دوک موممس و دیدپ م ي .دیآ رد ناریا مه یدراوم ازا نی تسد ار م ي ناوت تفای هک ببس هاگ زورب تلاکشم یدج یارب نینکاس يلحم هدش دنا . هب لاحره هچنانچ یاهراک هار يتیریدم بسانم هب ارجا نرد ،دنیای رد هدنیآ دهامش تلامضعم گرزب رت و پ هدیچی نوچمه یرت ریم و گرم ،نایزبآ رتشیب شرتسگ ب یرامی یاه يشان زا بآ هدولآ و بیرخت بلاات اه و هناخدور اه میهاوخ دوب ( Ongley, 1996 ). 1 -3 -یصاصتخا درکلمع هب انثتممسا ی ز شک تممسی ( يیاه biocides راک هب بوچ یرادهگن و بآ ندرک ينوفعدممض رد هرلک زاگ دننام ) م ي رتممشیب ؛لنفورلکاتنپ ای و دور تفآ شک اه يخرب یارب یزرواممشک رد هدافتممسادروم ی هورگ اه وجوم زا تاد نآ فده دراوم بلغا رد .دنتسین رگید يخرب یارب و دنتسه هدنمشک يصاخ تافآ اه م ي رجنم رما نیا هک دشاب نآ يصاصتخا لمع هب اه م ي یارب زین عوضوم نیا .دوش فلع شک اه یارب هک يی يحارط يهایگ تیعمج لرتنک قدممص زین دنا هدممش م ي لاثم یارب .دنک هدننکراهم اه کیتتنممسوتف ی ( نیزایرت و هروا لثم triazine ناممشفده ) هکبش اه کیتتنسوتف ی م ي ( درادن دوجو تاناویح رد هک دشاب Devine et al., 1993 .) تنرد تبسن تاناویح هجی هب رتمک ناهایگ هب فلع شک اه .دنتمسه سامسح رد يیایمیممش داوم مامت اما تظلغ اه سپ دنتسه يمممس لااب ی فلع شک اه م ي مسیناکم نیا و دنمشاب يممس زین تاناویح یارب توافتم يممسیناکم قیرط زا دنناوت ب ساسا ر زورکن طخ نیلوا م ي رد .دشاب هام ي صخشم بیسآ نیلوا اه هب تروص ب ي يناهگان گرم و يلاح هدید م ي ش دو مننامم يتملاع چیه همک هد ( درادن یزیرنوخ و ،عیرمممس و يناهگامن ندرک امنمممش ،سفنت شیازفا Veith and Broderius, 1990 يلک يتلاح یاراد يبطق ریغ يلآ يیایمیمش داوم مامت .) م ي فده ار يلولس یاشغ هک دنشاب رارق م ي دوجو ترومصرد .دنهد تظلغ اه دنیآرف نیا يمس هدام زا لااب ی م ي دوجوم ره رد دناوت هدنز ا داجیا ی سفنت رد نآ يتایح شقن و جراخ طیحم اب ششبآ عیسو سامت حطس تلع هب نایهام رد زین هدیدپ نیا .دومش
6 خر يناوارف هب م ي نیاربانب .دهد ااب هکنی فلع شک اه هب روط لومعم رد اما دنراد تاناویح یارب یرتمک تیمممس تظلغ اه لااب ی م ي لکش( دنشاب يمس زین تاناویح یارب دنناوت 7 -7 .) لکش 1 -1 -یریوصت زا تیمس کی فلع یور شک هایگ و يهام . ناکم مسی لمع رد نیا ود هورگ زا توافتم تادوجوم م ي دشاب ( Tierney et al., 2013 ) يخرب فلع شک اه يلک یدرکلمع اب م ي .دنشاب طبترم زین تاناویح رگید و يهام اب دنناوت ا نی لماش اه یداوم م ي اب هک دنمشاب سم و لعف ،کیلوباتم یاهری تلااعفنا داجیا ي م ي دیلوت هب رجنم هک دننک هنوگ اه کا ی لاعف ينژیس ( ROS رگید و ) دار لاکی دازآ یاه م ي لولس رد يتامدص داجیا ببمس هک دنومش م ي رتمک تلااح نیا اما .دنوش زا هدافتمممسا تملع همب فلع شک اه خر م ي رد هک تمممسا يمممشنکاو طقف و دهد تظلغ اه خر لااب ی م ي .دهد تفآ شک اه دراو طیحم هب هک یراجت ی م ي رگید یداوم اب ًلاومعم دنوممش کرت بی هدممش هک دنا هب هطممساو نآ اه زورب يمصامصتخا یدرکلمع م ي ناونع تحت داوم نیا .دنهد تنلاومروف 7 ره( هدام هدوزفا هدش هب نویسلاومرف تفآ شک هب زج هدام رثؤم نیا هک داوم نکمم لماش تمسا لماح ای ریاس یداوم دنشاب هک تیلاعف یژولویب ک ای و يگژی یاه يکیزیف يیایمیمش و نویسلاومرف ار دوبهب دنشخب هتخانش ) م ي .دنوش اجنآزا هک بلغا ع فل شک اه ریاممس هب تبممسن یرتممشیب تیللاح ،دنوممش لمح فده دروم هایگ يممشکبآ دنوآ و يبوچ دنوآ قیرط زا دیاب تفآ شک اه دننامه هرشح شک اه رد بآ دنراد بلغا نیاربانب . فلع شک اه زاین هب هفاضا داوم ندرک هدنکارپ ک هدنن هب تنلاومرف يخرب اما .دنرادن دربراک رد تلوهمس یارب فلع شک اه دننام يبطق رایسب تیزوفویلاگ م ي دنشاب روبع ناهایگ يممسکاو لوکیتوک زا و من ي دراوم نیا رد .دننک تناتکافروممس اه یلا هب یریذپذوفن شیازفا یارب ه هب ،يهایگ تفاب و يلوکیتوک تنلاومرف هفاضا م ي ( دنوش
Solomon and Thompson, 2003
.) تناتکافروس ه ا 1Formulant مکارت
ش
نکاو
یلاح یب
طساو هدنریگ
7 ای يحطمس لاعف داوم م ي یاشغ رد دنناوت ششبآ اه ( دنوش تیمس راچد و دننک داجیا لخادت Konnecker et al., 2011 تناتکافروممس زا يممشان تیمممس .) م ي .دممشاب رتممشیب لاعف هدام تیمممس زا دناوت تناتکافروممس اه رد دربراک يتعنص و يلخاد فراصم هدرتسگ ا دنراد ی ااب نآ هدافتسا رادقم هکنی ک رایسب تنلاومروف رد اه م م ي دشاب نآ هنایلاس فرصم يلو ناهج رد اه 79 ( تسا هدوب مرگولیک درایلیم Levinson, 2008 .) هب لکروط زا هدافتسا ي يخرب رد اما دنک داجیا نایهام یارب ار يتارطخ تمممسا نکمم يحطمممس لاعف داوم رانمممس زا هدافتمممسا اهوی فلع شک یاه تنلاومروف م ي یارب دناوت هام ي دراوم .دشاب مهم اه ب ثح هدش میقتسم تیمس هب طوبرم لااب رد فلع شک اه م ي دمممشاب لاحرد ي هک فلع شک اه م ي دنناوت هام ي ار اه هب روط غ تحت میقتمممسمری ثأت دنهد رارق ری هب روط هب هک يناهایگ ندرب نیب زا اب لاثم یارب يگدنز طیحم ای و يیاذغ عبنم ناونع هام ي نراد دربراک اه یارب.د دیفس رومآ يهام لاثم هیذغت ناهایگ زا ارصحنم يم یزیر مخت ناهایگ یور يلومعم روپک يهام و دنک يم .دنک 1 -4 رثا فلع شک اه رب هام ی اه فلع شک اه ار م ي ناوت هب تروص هب میقتسم بآ اه ندرب نیب زا یارب فلع اه ای و دوزفا يحطس ی م ي اوت زا ن شور اه نآ رگید ی هب ار اه بآ اه ریوصت( دوزفا يحطس ی 7 -2 زا يشان تابوسر .) مس شاپ ندرک ي مز نی یاه رواجم بآ اه زا يکی سم یاهری هوقلاب هب داوم دورو بآ اه م ي زا .دشاب هدمع رت نی هار اه هب نایهام يگدولآ ی فلع شک اه م ي ناوت هب هفاضا ندرک فلع شک اه هب مز نی .درک هراشا يبآ ناهایگ لرتنک ای و جنرب تشاک یاه ااب نی نیا ،لاح فتسا هدا اه و نازرواشک طسوت هک تسا دنمفده ریغ تارثا و تافآ تیریدم تایلمع زا يشخب زا هدافتسا یارب دارفا رگید تفآ شک اه رد بآ اه هتفرگ رظن رد يحطس ی م ي تلاوصحم نیا .دوش م ي اوت دنن رد يگدولآ ببس بآ اه زا هدافتسا اب عقاوم يخرب رد تارثا نیا اما دنوش يحطس ی اهرفاب حم رد تلاوص ينیمز ای و يیاوه یرپسا یارب هدافتسادروم م ي یور میقتسم یرپسا .دهد شهاک یدح ات ار يگدولآ نیا دناوت ناتخرد م ي هب مومس دورو عبانم زا يکی دناوت بآ اه .دشاب يحطس ی لکش 1 -2 -یریوصت يکیفارگ زا ،عبانم یاهریسم يیاهر و فلع بیرخت شک اه رد بآ اه ی حطس ي ( Tierneyet al., 2013 )
8 دورو زا سپ فلع شک اه داوم نیا ،طیحم هب هب هیزجت يجیردت تروص يم ( دنوش لکش 2 -7 ود .) (حلاطصا
Dissipation and dissipation
) آرف وگزاب ار يفلتخم یاهدنی م ي و دننک لباق هدافتسا هب اج دکی ی رگی ( يگدنکارپ .دنتسین Dissipation ) صوت فی دننک ة تکرح فلع شک اه رگید ناکم هب يناکم زا م ي نیا .دشاب لقن ناکم م ي طسوت ای و دریگ تروص باناور تکرح ،ریخبت ،بآ تارطق تکرح طسوت دناوت ناگرا ی مس ی اه ( هیزجت .دوش بذج کاخ degradation ) صوت فی تلاح رییغت ی هدننک فلع شک اه صاخ يلوکلوم مرف کی زا رگید يلوکلوم مرف هب م ي (لمع نیا .دشاب degradation ) م ي طسوت دناوت آرف لثم يفلتخم يیایمیش یاهدنی و زیلوتف لثم يکیزیف یاهدنیآرف ،نویسادیسکا ای و زیلوردیه آرف وگ( اتویبورکیم کیژولویب یاهدنی هن یاه ورکیم )مسیناگرا 7 هیلوا تابیکرت هیزجت زا هلصاح داوم .دریگب تروص تاناویح و ناهایگ هب بتارم مک تیمس یرت و دنراد مادا ة ریسم نیا اهنرد هب رجنم تی دبت لی يندعم داوم هب هیلوا مومس ندش م ي يتابیکرت و دوش م زاگ لث رورلک ،کینبرک دیلوت بآ و تافسف ،میدس م ي .دوش 1 -5 -تفآ شک اه هب ناونع لاآ ی هدن اه بآ ی هژاو تفآ شک هژاو ا ی بکرم و گربرد هدنری هیلک داوم يیایمیش تسا هک نتشک یارب و لرتنک تافآ هدافتسادروم رارق م ي .دنریگ مزرد يهنی نیا ،یزرواممشک لماممش داوم فلع شک ،اه هرممشح شک اه ، چراق شک ،اه مرک شک اه 2 و هدنوج شک اه 9 هدنممشک مومممس( ناروناج هرهم راد )هدنوج م ي دممشاب . رد لاممس اه زا هدرتممسگ هدافتممسا ،ریخا ی تفآ شک اه و تسا هدومن داجیا ار ينارگن دمشر هب ور دنور طیحم يگدولآ يلصا تلاضعم زا يکی هب تسیز رمشب دبت لی تسا هدش ( Zhu et al., 2011 ) یزرواشک عرازم رد مومس نیا فرصم زین ناریا رد . صوصخب ناتسا اه دنتسه يعونتم و دایز ًاتبسن يعیبط يبآ عبانم یاراد هک يلامش ی تروص يناوارف هب م ي نیب رد .دریگ هب طوبرم فرصم نیرتشیب هدافتمسادروم یزروامشک موممس هرشح شک اه فلع بیترت هب سپس .تسا شک ،اه چراق شک و اه هنک شک اه رد هدر اه نیب .دنراد رارق یدعب ی هرشح شک اه ،نونیزاید هب طوبرم فرصم نیرتشیب ، نافلوسودنا و نیومس سپمس م ي هرشح .دشاب شک رد نابسرود و نویتا ،نوتیازوگ یاه اج هاگی رق یدعب یاه را ( دنراد ترازو ،یزرواشک داهج 7982 .) 1 -6 یتسیز تاریثأت تفآ شک اه نایزبآ رب هچرگا تاعلاطم رد صوممصخ تارثا کیژولویب تفآ شک اه رد لوط لاممس اه هتممشذگ ی ازفا شی هتفای و تممسا نایهام یور رب مومس نیا يفنم تارثا رظنزا يفلتخم یاهرتماراپ هلمجزا ،يیایمیشویب تفاب سانش ي ،یراتفر ، 1microbiota 2 Nematocides 3 Rodenticides
9 و دمشر لوت لثمدی زرا يبای هدمش دنا ( Zhu et al., 2011 ) ، بیسآ لیبق زا یرگید یاهروتکاف ات تسا مزلا اما هب DNA فلع ضرعم رد نتفرگ رارق زا يمممشاممن بممقاوع يباممیزرا یارب شک اممه دریگ رارق هداممفتمممسادروم (
Mitchelmore and Chipman, 1998b
) . هب لکروط تحت حوطمممس زا يممممس هدام کی تارثا و ضراوع ي يلولس و يلولمس عورش هدش ًاتیاهن و م ي تحت ار رفسویب هعومجم نآ زا سپ و متسیسوکا لک دناوت ت ثأ رارق ری ( دهد
Lee and Steinert, 2003
زا يشان يگدولآ .) تفآ شک اه رد سوکا متسی هب ،يبآ یاه تارییغت تلع ناونع رد ناهج حطممس رد يهام هنوگ نیدنچ تیعمج يیایوپ هتخانممش هدممش زا يممشان يفنم تارثا لاثم یارب .تممسا تفآ فلتخم مومممس اب ههجاوم رب شک عمج تی ( ایزوبماگ يهام يممشحو یاه Gambusia holbroki ،) يهام ت و ن یایرد ( لامممش Thunnusthynnus اکادم ،) ( Oryzias latipes ( يلومعم کممشفک ،) Solea solea يهام ،) ( دیفممس یرایواخ transmontanus Acipenser لین یایپلایت ،) ( (Oreochromis nilotica و یلاآ لزق يهام هوهق ا ی ( Salmo trutta ) تمممسا هدمممش شرازگ . دیمممص ،ریظن رگید لماوع هتبلا ب شی رد رییغت ،یرامیب ،دحزا زین هاگتممسیز نداد تممسد زا ای و یروراب یاهوگلا م ي دنک کمک تیعممضو نیا هب دناوت ( Candioti et al., 2010 ). بملغا تمفآ شک امه هار طیحم هب هزات هک دمنتمممسه يکیتتنمممس لمماوع پ هدرکادی و دنا اربانب تارثا نی نآ اه ب ر مس متمسی رتمک يتسیز یاه سررب ي لباق و هدش پ شی تسین ينیب . هولاعب جیاتن هب طوبرم تارثا نیا کیسکوتونژ داوم بلغا و صقان هاگ ضقانتم تممسا ( Cavalcanteet al., 2008 ) . لاآ هدنی دوجوم کی هرکیپ هب دورو اب اه هدنز م ي هب دنناوت لوکلوم ورکام اه ی ممشزرااب لثم ي ئتورپ نی ،اه هوبرک تاردی کیئلکون یاهدیممسا و اهدیپیل ،اه بیرخت تابجوم و هدناسر بیمسآ نآ اه زا يکی .دنیامن مهارف ار مهم رت زا يشان تارثا نی لاآ هدنی فلتخم یاه یاوتحم هب هدراو بیممسآ ،یزبآ نارادناج رب ژ رد يکیتنژ یاوتحم هب بیممسآ زا يممشان ضراوع .تممسا يکیتن ار نایزبآ م ي ناوت هب ترومممص ومن ،دمممشر شهاک غ غلاب دارفا و اهورلا يگدنامزاب نازیم رد شهاک و يعیبطری لاثم یارب .دومن هدمهامممشم شرازگ اه رارق زا دعب نیریمممش بآ يهام هنوگ ود رد یروراب للاتخا رب ينبم يی کیمسکوتونژ لماوع ضرعم رد نتفرگ هئارا هدمش بیمسآ نیب طابترا زا يکاح جیاتن هک تمسا DNA و مرپسا عسوت يهام ورلا ينینج لماکت و ه م ي دشاب ( Devaux et al., 2010 ) هتفرگ تروص یدروم هعلاطم رد هولاعب . هک دوب نآ زا يکاح يگدولآ دقاف هیحان اب همممسیاقم رد ،هدولآ هقطنم کی رد وگیم تمیعمج یور رب م اهوگی ی بیممسآ و دنتممشاد یرتمک ورلا دیلوت و مکارت عجرم هیحان اب هممسیاقم رد هدولآ هقطنم DNA ناممشن ار یرتلااب دنداد (
Lee and Steinert, 2003
) يشان بیسآ هطبار دروم رد عوضوم نیا . روتکاف یور کیسکوتونژ داوم زا زین دممشر شرازگ هدممش تممسا ( Steinert etal., 1998 ) . هب لاحره راتفر تفآ شک حم رد اه طی یاه تحت يبآ ریثأت لماوع تفآ هب هدنز تادوجوم تیممساممسح يفرط زا و هتممشاد رارق یددعتم شک اه ی هب فلتخم ب تدش ا
11 .تسا توافتم رگیدکی 1 -7 -فلع نوزایداسکا شک فلع شک نوزایدامسکا اب لومرف هتسب ی O3C15H18CL2N2 و مان یراجت ،راتسنور فلع شک شیپ يشیور تمسا هک یارب لرتنک ناهایگ کی هلامس نهپ گرب و کیراب گرب هدافتمسا م ي ( دوش لکش 7 -9 ) . رد لامش ناریا نیرتمشیب نآ فرمصم رد عرازم ،جنرب ،هبنپ ایومس و نادرگباتفآ تسا . زا نوزایداسکا رتشیب هب ص ترو عیام 72 دصرد و هب رادقم 5 / 9 ات 4 رتیل رد ،راتکه 4 ات 1 زور سپ زا ءاشن جنرب هدافتسا م ي دوش ن . همی رمع نآ رد کاخ 9 ات 6 هام تمسا . LD50 نآ یارب نارادناتمسپ و ناگدنرپ 71 ات 51 م يلی مرگ رد مرگولیک و یارب يخرب نایزبآ LC50 ممس( ی ت داح ) نآ 7 / 1 ات 7 م يلی مرگ رد رتیل شرازگ هدمش تسا . ( Washington State Department
of Transportation ) لکش 1 -3 راتخاس نوزایداسکا يیایمیش رد نوزایداسکا دوجو یسررب سوکا ی متس اه یبآ ی یزرواممشک عرازم رد مممس نیا هچرگا هب و رارق هدافتممسادروم جنرب عرازم هژی م ي زا یدایز ریداقم دوجو ،دریگ رد نآ ممسیلوباتم زا لمصاح تلاومصحم و نوزایدامسکا بآ اه و يحطمس ی مسوکا متسی .دراد دوجو يبآ یاه تمشونرمس نوزایداسکا رد حم طی تحت يبآ یاه ثأت .دراد رارق يیایمیش هیزجت و يبورکیم هیزجت دنیارف ود ری تمحت زین دمنیارف ود نیا ثأمت ریظن يطیحم طیارمممش ری pH ،دنراد رارق بآ رد دوجوم يلآ داوم رادقم و اممد ، همکیروطب و طیحم یاممد ندوب نییامپ pH يثنخ بآ م ي دمناوت یرادیاپ ثمعامب نوزایدامممسکا ددرگ بذج . تفآ شک اه طمممسوت تابومممسر و داوم رد يلآ حم طی یاه زین يبآ م ي دناوت شقن يمهم رد یرادیاپ نآ اه و یریگولج زا هیزجت ندش رد بآ هتشاد .دشاب ثأت ی ر هدننکراهم قیرط زا نایزبآ رب نوزایداسکا نژونیریفروپوتورپ زادیسکا ( PPO ) 1 1 Protoporphyrinogen Oxidase
11 نیا فلع شک فلع ربارب رد تمموامقم همتیمک رد شک امه ( HRAC ) 7 هورگ رد E تمممسا هک فلع شک نژنینیفروپوئتورپ IX زادیمسکا ( PROTOX ) ار راهم م ي دنک هک نیرخآ میزنآ جیار رد زتنس لیفورلک م ي دشاب
(Stephenson and Solomon, 2007)
زتنمممسویب ریمممسم . نیریفروپ رد رثکا تادوجوم مهم هدنز تمممسا . تلاوصحم ریسم هنادگنر دیلوت لیفورلک رد ناهایگ و نینچمه نیبولگومه و نیبولگویم رد تاناویح و میزنآ مورکوتیممس رد رثکا تادوجوم هدنز م ي دنممشاب . مممس نیا باختنا یارب ناهایگ لیلد هب شهاک مممسیلوباتم و ای شهاک عفد نآ تبمسن هب تاناویح م ي .دشاب ساسح رت نی 51 LC یارب راهم نینیفروپوتورپ زادیسکا هلیسو هب شک فلع 5 نوزایدامسکا دمصرد 247 هدمآ تمسدب يهام رد رتیل رد مرگ ورکیم ( تسا AL-SABTI U.S. EPA,2012 .) 1 -8 -نوزایداسکا لمع مسیناکم نآ رثا ممممسیناکم هب ا نی نژونیریفروپوتورپ لیدبت ثعاب هک تمممسا بیترت ( یفورلک يلمممصا زامممس شیپ هب )ل نیریفروپوتورپ م ي .دوممش ًابلاغ رثا رد عرازم کاخ یوممشتممسممش ریظن قیرط دنچ زا مممس نیا ،فرممصم زا سپ تمشن ،يگدنراب باسپ اه دراو داب شزو و یزرواشک ی هناخدور اه و هدش تنرد يشخب ندش هدولآ بجوم هجی ایرد بآ زا م ي رد دیفس يهام ریظن نایهام يتسیز هخرچ هب هجوت اب .ددرگ شخب اه ،رزخ یایرد يبونج ی ا نی فلع شک تفاب رد هام ي عمجت اه م ي و دبای هب ا نی قیرط زا يناممسنا عماوج هب مممس نیا هک يتاراممسخ بیترت هدولآ نایزبآ رومضح ای فرمصم م ي و طیحم هب هک يتاراممسخ زا رتمک دنز ممسوکا متسی يبآ یاه هب روط سم میقت دراو م ي .تسین ،دنک هکنیا تلع هب رزخ یایرد روپک يهام ،قیقحت نیا رد هنوگ ا ی نایهام ءزج زا ،تسا روشک یداصتقا گراک ها اه ی و هیهت ناریا تلایمش هب هتمسباو رزخ یایرد روپک يهام شرورپ و ریثکت سرربدروم رارق ي تفرگ . ب ه لکروط ي زا يکی رزخ یایرد روپک يهام مهم رت هنوگ نی ( نایهام روپک یاه Cyprinidae ا ) تممس هک هنومن اه زا يی اب نآ نزو 91 مه مرگولیک ص هدشدی تسا Berg, 1948) .) يهام نیا همه چ رد و تممسا راوخزی بآ اه يگدنز ينممش یاهرتممسب و مرگ يمک ی م ي و دنک ًلاومعم رد يمامت همضوح اه ناریا زیربآ ی .دراد شنکارپ اهنرد دراو بآ هب هک يگدولآ هنوگره تی م ي دوش تارییغت داجیا ثعاب ، و يیایمیمش ،يکیزیف صاوخ رد نآ یژولویب م ي طیحم و نایزبآ تملاس رد هک دوش ثأت .تسا راذگری ت ثأ مس ری یور نوزایداممسکا صخاممش اه لوبلگ ریگمممشچ شهاک ثعاب يلومعم روپک يهام ينوخ ی اه و ينوخ زمرق ی داجیا مک نوخ ي م ي زتنمس شهاک تلع هب هک دومش لوبلگ اه ناوختسا زغم رد نوخ زمرق ی م ي رد شهاک .دشاب دادمعت وبلگ ل امه کیتیوپورتیرا تفاب یور ممممس نیا برخم تیلاعف تلع همب نیبولگومه یاوتحم و زمرق ی م ي هک دمشاب تنرد یاقب تسا نکمم نآ هجی لولس اه تحت ثأت اب نینچمه .دریگ رارق ری اق رد للاتخا داجیا تیلب
12 ذپذوفن يیاناوت شهاک و يیاممشغ یری لوبلگ اه یارب ار يممسفنت طیارممش ، نژیممسکا بذج رد زمرق ی هام ي اه راوشد م ي دنک ( Saravanan et al., 2017 ) . 1 -9 یراتخاس بیسآ DNA رد نورد هتمسه راتخامس تیمامت ،لولمس کی لوکلوم ي DNA لامرن طیارش تحت .تمسا رییغت لاح رد ًامئاد طسوت تسا نکمم یراتخاس تارییغت عوقو ،يلولمس هسورپ اه هب و تسا ارذگ هک دوش داجیا کیژولویزیف ی تعرمس مرت می م ي لیدبت دیدج رادیاپ راتخامس زا يمشخب هب ای و دومش م ي دوش لاحرد ي وجوم نتفرگ رارق هک د و هدز مه رب ار يلولمممس يعیبط یاهدنیآرف ًلاومعم ، کیمممسکوتونژ هدامم ضرعم رد هدمنز م ي هب رجنم دناوت یراتخاس تارییغت DNA ا رد هک دوش دنک داجیا لولس یارب ار یدعب تلاکشم تسا نکمم هماد . راتخاس رد بیسآ داجیا مسیناکم DNA ماگنه ي شیاپ هب هک لاآ هدنی طیحم رد کیمسکوتونژ یاه هتخادرپ تمسیز يم کرد ، دومش ناکم مسی ک يیاه نیا ه تابیکرت م ي .تسا مهم دناسرب بیمسآ يکیتنژ یاوتحم هب دنناوت لاآ هدنی مونژ یور يعونتم یاه ثأت هک دنراد ری کیمسکوتونژ ًاحلاطمصا 7 هدیمان م ي .دنومش مهم رت نیا نی لاآ هدنی يلپ لماش اه تامورآ کی ،اه کیتامورآورتین ،اه و نیگنس تازلف تفآ شک اه يمس تابیکرت نیا .دنتسه تلع هب دوخ کیسکوتونژ تیصاخ م ي ت دنناو لاصتااب هتشر هب DNA ود ای و هتشر کت يگتسکش بجوم هتشر ا لوکلوم ی DNA دنوش ( Frenzilli et al., 2000 ) . نینچمه دار لاکی دازآ یاه ( نژیمسکا ROS زا يشان ) نآ اه م ي یراتخاس تابیکرت ندرک دیسکا اب دنناوت DNA ( هب و لوکلوم تممسکممش بجوم )يلآ یاهزاب هژی DNA دنوممش
(Doganet al., 2011, Peña-Llopiset al.,
2003) دیلوت اب نافلومممسوبرک لاثم یارب . هنوگ اه ينژیمممسکا لاعف ی (ROS) رد ویتادیمممسکا بیمممسآ ببمممس ناگرا مسی یزبآ یاه م ي دوش (
Risso-de Faverneyet al., 2001
) حطس اب يمیقتسم هطبار هک هعطق هعطق ندش DNA دراد (
Kadirvel et al., 2009, Lafarga-De la Cruz et al., 2008
) . رظن هب م ي بیممسآ دممسر DNA تارییغت ای و دنق ،تافمممسف نوتمممس رد تارییغت ترومممص هب ًاتدمع ،کیتویبونژ داوم زا يمممشان اپ هی یا دننام نویمسلایکلآ داجیا ای و عطاقتم یاهدنویپ ،اه کرت بی يفامضا یاه DNA دشاب مومس يگدننک هلیکلآ تیصاخ . هب هرفسفوناگرا بیسآ رد هک مسیناکم کی ناونع DNA دنراد شقن پ رفسف شخب .تسا هدشداهنشی راتخاس رد تفآ شک اه هب رجنم هک کیلیفوئلکون هلمح یارب يبوخ نیمممشناج ًلاامتحا رفمممسف نویمممسلای DNA م ي ددرگ م ي دممشاب ( Colovic et al., 2010 ) . متا اه رد نورتکلا زا ينغ ی DNA هب ناممسآ طممسوت ي نورتکلا تممسود اه هلمحدروم هتفرگرارق و ندرک راد لیکلا ای نویممسلایروفممسف ثعاب لیکلآ هورگ ای لیتا ،لیتم لاقتنا و د تنر هجی کینژوتممسلاک ای کیتنژاتوم تارثا م ي .ددرگ نایزبآ رد کیممسکوتونژ تیممصاخ اب يیایمیممش داوم زا یرامممش هعلاطمدروم هتفرگرارق دنا هتسد راهچ هب هک لباق سقت :دنتسه یدنب می 1Genotoxic
13 یور ًامیقتسم هک ییایمیش داوم DNA یم رثا دنراذگ هدننک راد لیکلا لماوع ریظن داوم نیا 7 لثم MNNG 2 یارب تانوفلومممس ناتم لیتم و تانوفلومممس ناتم لیتا ، هب ندنامسر بیمسآ DNA رد بیسآ داجیا ببس لماوع نیا زا یرایسب .دنرادن ندممش لاعف هب زاین لولس اه ی لسام اه يهام کشفک و هغابروق ،لاآ لزق ، هدش دنا (
Lee and Steinert, 2003
) و نژوردیه دیسکارپ . 4 ونیمآ رد ًامیقتسم هک دنتسه یرگید يیایمیش داوم لینفیب DNA لولس اه و نایهام ی ب ي بیسآ داجیا يیایرد ناگرهم يم .دننک تیلوباتم یاه هرمممشح يلمممصا شک رد زین نویتلااموزیا نآ رموزیا و نومممسکالاام ينعی نویتلاام یاه لولس اه بیسآ يناسنا تیسوفنل ی DNA داجیا تظلغ هب هتسباو هدرک دنا ( Blasiak et al., 1999 ). نآ زا هلصاح کیلوباتم داوم هک ییایمیش داوم هب بیسآ ببس اه DNA یم دوش هب يناسر بیسآ زا لبق داوم زا هورگ نیا DNA دنمزاین ، لاعف زاس دیلوت اب بلغا هک دنتسه کیلوباتم ی تیلوباتم یاه مورکوتیس متسیس طسوت کیلیفورتکلا 451 -P و دنتسه طابترا رد م ي هب دنناوت DNA هدش لصتم عاونا و سآ بی هنومن کی .دندرگ ببس ار اه benzo(a)pyrene مورکوتیس متسیس طسوت هک تسا 451 -P هب کی Arene oxide هب لاصتا اب و هدش لیدبت DNA رد لولس اه دبک ی م ي ددرگ ناطرس داجیا ببس دناوت ( 1983 Ames, ) متسیس کی یاراد نایهام . 451 -P دنتسه لاعف يلیخ . تکادا 9 ای يفاضا بیکرت DNA و تیلوباتم یاه (نیریپوزنب benzo(a)pyrene ) يهام هبرگ دبک رد Ictalurus nebulosus) ) شرازگ هدش تسا ( Sikka et al., 1990 ) . Benzo(a)pyrene و nitropyrene رد لولس اه دبک ی لزق لاآ ی هوهق ا ی (S.trutta) رد يلو دندومن بیسآ داجیا لولس اه ينوخ ی ،نآ هک تسا لیلد نیا هب ًلاامتحا هک دشن هدهاشم تلاح نیا لوبلگ اه متسیس دقاف نایهام زمرق ی لاعف زاس تیلوباتم دیلوت یارب ی یاه سآ یارب يیایمیش هدام ود نیا بی DNA دشاب يم . هنوگ دیلوت ببیس هک ییایمییش داوم زاب یاه ینژیسکا لاعف (ROS) هب قیرط نیا زا و هدش DNA بیسآ یم دنناسر . 1Alkylatingagents
2 N-methyl-N-nitro-N-nitroso-guanidine 3Adduct
14 اه نونیک ،کیتامورآ ورتین تابیکرت لماش داوم زا هورگ نیا 7 کیلوباتم دیلوت هک دنتسه صاخ تازلف و هنوگ ه ا ی هک هدومن اقلا ار ينژیسکا لاعف زاب م ي هب دناوت DNA دنزب بیسآ ( Di Giulio et al., 1989 ) لاثم کی . لسام رد شرثا هک تسا نویتناروفورتین Mytilus edulis يهام هنوگ نیدنچ و شرازگ هدش تسا (
Mitchelmore and Chipman, 1998a
). میمرت و تخاس زا هک ییایمیش داوم DNA یم یریگولج دننک تخاس زا هک یداوم DNA یریگولج م ي ریظن دننک Hydroxyurea ، Cytosine arabinoside دیامورب میدیتا ، .دنتسه هریغ و ( Sedwick et al., 1981 ) . هنومن اه میمرت زا هک یداوم ی DNA یریگولج م ي ،نیلوکیدیفآ دننک دنتمسه نیگنمس زلف دنچ و نیمسویبوون ( DiGiuseppe et al., 1990 ) . هدنرادزاب مرت می DNA ًاساسا لمع زا دنچ ای کی DNA یریگولج زارم يلپ م ي هک هتخاممس ایهم ار صقان يممشرب میمرت يیاممسانممش ناکما و دننک هب ترومص هتمشر کت يگتمسکمش DNA نایامن م ي هک ينامز تلاح نیا .دوش هدنرادزاب اه ی cytosine-β-D-arabinoside و aphidicolin, لسام نت مرن هب (M. edulis) هدهاشم دندش هفاضا يگدولآ ضرعم رد هدیدرگ تمممسا ( Steinert et al., 1998 ) . قیرط زا زین داوم زا يلیخ هولاعب ناکم ممممسی یاه هناگدنچ مممسآ بی یاه داجیا ار کیسکوتونژ م ي .دننک 1 -11 -)کیتنیکوکیسکوت( یمس هدام عفد و ریغت ،بذج یاهدنیارف يتایح لکش رییغت ای ينوگرگد ،رامشتنا ،بذج رد ریگرد لماوع و کیژولویزیف یاهدنیارف يمامت 2 کی عفد و کیتنیکوکیممسکوت لحارم ،يمممس هدام دنتممسه ارب . ی يمممس هدام زا يتظلغ هدروخ هدممش طممسوت ،هدنز دوجوم زا يممشخب نآ هدممش نوخ نایرج دراو و رادقم يقاب هب هدنام يم عفد عوفدم هار زا دئاز هدام تروممص رد .دوممش زیم هب يمس هدام يیامممسلاپ تظلغ ماجنارمس ،تدم زارد ای نمزم سامت ترومص تیعضو نا رادیاپ 9 ،هدیسر بذج رادقم ينعی يم ربارب نامز دحاو رد هدش عفد رادقم اب هدمش هب .دوش شیازفا اب طیارش نیا رد لومعمروط م ادیپ شیازفا مه عفد ،يیامسلاپ تظلغ ي دنک . بذج يیاناوت ایمیمش هدام بذج ی يیایمیش داوم زا يضعب .تسا یرورض ،کیمتسیس تیممس داجیا یارب ي ب ه يناسآ يم بذج هب رگید يضعب و دنومش يم بذج صقان روط ریثأت تحت تسا نکمم بذج رادقم و تعرس .دنوش فرصم هویش و يیایمیش داوم لکش نآ .دشاب 1quinones 2 Biotransformation 3 Steady state level
15 مسیلوباتم ممسیلوباتم هب يتمسیز لیدبت ناونع ( زاس و تخوس اب هدنز تادوجوم زا هدافتسا زیر يلیخ ) تخانش يم ه و دوش کی لماع تیمس نییعت رد مهم دشاب يم . تم با تیلو تادیلوت اه زا سپ داوم مسیلوباتم نتسه .د شخپ عیزوت ممس رامشتنا و تم و اه تیلوبا تیمها تیمس تدش نینچمه و فده تفاب نییعت رد ندب رد يممس یاه رد لولحم مس رگا .تسا يبرچ رد تیللاح نازیم ،لولس هب ندناسر بیسآ و دورو يلمصا لماع .دراد يبرچ هب ،دشاب م ادیپ ذوفن لولس اشغ هب يناسآ ي دنک مس رتشیب . يم هریخذ ندب رد اه ک ،يبرچ تفاب .دنوش و هیلک ،دب مهم ناوختسا رت نی لحم یاه مس هریخذ اه نیلوا هیلک .تسا مومس راشتنا يلصا هار نوخ نایرج .دنتسه ع وض حمشرت شمش و شراوگ هاگتمسد همادا رد و موممس هدننک اه هب يم رامش دنور رد تسا نکمم مومس نینچمه . ریش و کشا ،قرع زین .دنشاب هتشاد دوجو عفد هیلک هار زا موممس عفد هار نیرتمشیب تسا رد هک رتدنک مومس عفد )یویلک يیاسران( یویلک بیسآ ش هد رد و هجیتن مس تردق يم شیازفا دبای . 1 -11 -هتسد تیمس نازیم یدنب هقبط اب نیوانع اب تابیکرت یدنب يممس 7 ، يممس رایمسب 2 يمس ریغ ای و 9 هقبط ناکما زا یدیفم و یدربراک یدنب هلوقم ،تیمس هک تسا حمضاو .دمش دهاوخ مهارف تیممس نازیم دیاب و تسا يبسن یا هب تروص بسن هطبار ي زود -هب تیمس موهفم هک تسا صخشم دنچره .دوش فیرعت فلتخم تابیکرت یارب رثا هدیدپ ناونع ،يبسن یا ينامز اهنت بیش هک تسا قداص نحنم ي زود هطبار یاه .دنشاب دننامه تابیکرت خساپ ( لودج 7 -7 یامنهار ) فم ساسا رب )يگدنشک زود( بیسآ داجیا یارب يمس هدام یرورض ریداقم ساسا رب ار تیممس هک تمسا یدی درادناتسا ينزو متسیس ای کیرتم متمسیمس ا تلاای هقبط اکیرمآ هدحتم یدنب م ي نیا .دنک هب تاعلاطا هتسد یدنب درک دهاوخ کمک ندب نزو ساسا رب داوم تیمس ( ،يیاربت 7934 .) هتممسد رگید شور یدنب اهزود ،هدنممشک ی مک نازیم تبممسن هممسیاقم اب نازیم هب بیکرت کی يمممس زود نیرت مک يم ماجنا نآ بسانم زود نیرت ،دوش نانچ .دوش ماجنا مه يیاذغ هیلوا میلاع یارب يهاگ هک لودج 7 -7 -هقبط درادناتسا ينزو متسیس ساسا رب يمس هدام تظلغ هب تبسن داوم تیمس نازیم یدنب رمآ اکی ( ،يیاربت 7935 ) 1 Toxic 2 Extremely toxic 3 Non toxic