Ligjerata 2.
SHKATHTESITE E PRAKTIKES GJYQESORE NE DISA CESHTJE PARIMORE
1.ADRESIMI I CESHTJES SE PERJASHTIMIT TE GJYQTAREVE
Me rastin e zgjidhjes së lëndëve të ndryshme gjyqësore jo rrallë shtrohet edhe cështja e përjashtimit të gjyqtarëve.
Esenca e këtij instituti është që të evitohen mundësitë që do të mund të stimulonin zgjidhjen e rasteve konkrete në mënyrë joobjektive dhe në kundërshtim me ligjin.
Përmes këtij instituti evitohen situatat që do të mund të vinin në shprehje, e të cilat do të rezultonin me zgjidhje të rasteve gjyqësore mbi bazën e animeve, simpative, antipative, e të cilat do ta kompromitonin e degradonin besimin ne sistemin gjyqësor të vendit. Së këndejmi, me qëllim që të evitohen situatat e tilla ligjdhënësi i ka vënë detyrë cdo gjyqtari që të shikoj, në cdo rast të dhënë , nëse janë plotësuar kushtet pë r
përjashtiumin e tij. Kjo është detyrë e cdo gjyqtari dhe e ktyetarit të trupit gjykues. Duhet theksuar se në cdo rast deri te përjashtimi i gjyqatrit duhet të vijë pë r shkakt të interesave të karakterit pasuror e material që lindin në mes gjyqtarit dhe psh., paditësit.
• Gjyqtari mund të përjashtohet nga gjykimi për shkak se është palë e dëmtuar, është i afërm me paditësin, të dëmtuarin etj., kur ai ka gjykuar cështjen në shkallë më të ukltë të gjykimit etj. • Për shkak të ekzistimit të kë tyre relacioneve përjashtimin mund ta kë rkojë edhe pala tjetër. • Veprimi në kohë në lidhje me këtë institut është në interes të pengimit të zvarritjes së
procedurave gjyqë sore, të zgjidhjes të drejtë të cështjeve gjyqë sore dhe të mbrojtjes më efikase të të drejtave të pjesmarrësve konkret në procedura gjyqësore.
• Së këndejmi, sa më herët që gjyqtari gjen se ekziston shkaku për pë rjashtimin e tij nga gjykimi i një rasti dhe sa më shpejt që e procedon kërkesën pë r vendimarrje në këtë aspekt, aq më shpejt do ti hapen shtigjet cështjes për zgjidhje objektive dhe të ligjshme.
• Në fakt, që të konsiderohet se një gjyqtyarë e ka menaxhuar si duhet një rast imediate është edhe ajo që ndërlidhet me të vlerësuarit e mosekzistimit të rasteve që do të determinonin përjashtimin e tij nga gjykimi.
ADRESIMI I CESHTJES SE KOMPETENCES SE GJYKATES
• Kompetenca e gjykatë s është e drejtë dhe detyrë e saj për të zgjidhur një rast , në varësi të peshës së tij, territorit që e ushtron funksionin ajo gjykatë dhe llojit të veprimeve procedurale që ushtrohen.
• Në fakt, me qëllim që të pengohet ardhja në shprehje e konfliktit të kompetencës shtrohet e domosdoshme që gjykata të shikojë në cdo rast nëse ka kompetencë pë r gjykimin e rastit konkret.
• Rrjedhimisht për kompetencën lëndore gjykjata duhet të kujdeset gjatë gjithë gjykimit, ndërsa për kompetencën lëndore deri te forma e prerë e aktakuzës (kjo është për gjykatën kur ajo zhvillon procedurë penale).
• Në rast të konstatimit të mjungesës së kompetencës gjykata e shpall veten jokompetente, dhe pasi vendimi në lidhje me kë ë ceshtje të marrë formën e prerë lënda i dërgohet gjykatës
kompetente.
• Në këtë aspekt, gjykatat mund të bien në konflikt për kompetencën. • Konfliktin e tillë e zgjidhë gjykata drejtpë rdrejti më e lartë .
• Në cdo rast kur vihet deri te cështja e vlerësimit të kompetencës gjykata duhet të jetë efikase. Kjo për faktin se zgjidhja me kohë e konflikteve lidhur me kompetencës mundëson vepimtari më efikase të gjyqësorit. E gjithë kjo për faktin se deri sa është hapur një rast i tillë gjykjata në
cështjen e njëjtë parimisht nuk ka të drejtë të veprojë . Kjo do të thotë se ajo mund të veprojë vetë në rastet urgjente, kur mosmarrja e veprimeve të caktuara procedurale shoqërohet me humbje të mundësisë së ushtrimit të tyre më vonë .
• Shkathtësia praktike gjyqësore, para së gjithash, ka të bë j me identifikim të shpejtë të cështjes së mungesës së kompetencës, nxjerrje të shpejtë të aktvendimit që adreson atë dhe procedimin e cështjes gjykatës kompetente.
Pë vec kësaj, adresimi me kohë i cështjes së mungesës eventuale të kompetencës për të
vendosur për rastet konkrete hapë shtigjet e studimit më të shpejtë të tyre, qoftë edhe përmes kryerjes së obligimeve ndaj subjekteve tjerë në procedurë .
Shkathtësia praktike gjyqësore mund të vështrohet edhe në kontekst të cështjes së ndihmës juridike.
Një gjyqtar i shkathtë më shpejt idenbtifikon nevojën për ndihmën juridike që do të duhet të kërkoj nga një institucion tjetë r.
Si rrjedhojë , identifikimi me kohë i kësaj cështje gjithnjë hap shtigje që ndihma e këfkuar të ofrohet më shpejt dhe kështu të vazhdohet me vendimarrjen konkrete. Natyrisht, cështje në vete është edhe identifikimi i nevojës konkrete për ndihmë juridike (për cfarë lloj ndihme ekzistojnë nevojat).
Edhe adresimi me kohë i kë tyre cështjeve vlerësohet të jetë një kontribut i madh në menaxhimin efikas të rasteve gjyqësore.
ADRESIMI I CESHTJES SE BASHKEPUNIMIT ME SUBJEKTET TJERA TE PROCEDURES
Zhvillimi i suksesshëm i procedurave gjyqësore kërkon bashkrëndim të veprimeve procedurale të gjykatës me subjektet tjera të procedurës. Kështu, në procedurë penale ky bashkrëndim është i domosdoshëm me paditësin e autorizuar, të dëmtuarin, mbrojtësin etj.
• Prokurori publik është njëri prej subjekteve kryesore në procedurë penale i cili detyrë kryesore ka ndjekjen e kryerësve të veprave penale dhe hetimin e cështjeve penale.
• Këto dy autorizime prokurori publik i ushtron në mënyrë autonome. Megjithatë , nevoja e koordinimit me gjykatën shfaqet si domosdoshmëri atëherë kur ai, në ndonjë rast konkret, ballafaqohet me nevojen e zgjatjes së hetimeve, me crast ai duhet të kërkojë ndihmën e gjyqtarit të procedurës paraprake.
• Ndonëse ky dhe koordinimet tjera të veprimeve të gjyjkatës me prokurorin e shtetit janë të të adresura me ligj, është gjë evidente se edhe në raport me obligimet e tilla shkathtë sia praktike gjyqë sore është cështje në vete.
• Së këndejmi, një koordinim i mirë Iipunëve midis këtyre dy subjekteve themelore të
procedurës domosdoshmërisht do të shpie deri te shtimi i efiukasitetit në punë të dy këtyre akterëve. Sdo mend se koordinimi I mirë është rrjedhojë e shkathësive që i materializojnë në punë n e tyre gjykata dhe prokurori i shtetit.
• Në këtë aspekt, në cdo rast duhet shmangur procedurave të ndërhyrjes në punët esubjektit tjetër sepse kjo në të kundërtën tregon për mungesë shkathtë sie, e kështu edhe determinohet ngathtësia në zgjidhjene rasteve konkrete.
•
Cështja e bashkëpunimit, vështruar në kontekst të krijimit të hapësirave të bollshme
për të ardhur deri të manifestimi në praktikë i shkathtësive praktike gjyqësore, e ka
vulën e vet të ndikimit edhe sa i përket bashkëpunimit të ndërtuar midis gjykatës dhe
subjekteve tjera, sic është paditësi subsidiar, paditësi privat, i pandehuri, mbrojtësi
etj.
•
Një bashkëpunim i mirë i gjykatës me këto subjekte, ndonëse i vendosur mbi baza
ligjore, është një shancë më e mirë që , jo vetëm të ketë efakisitet procedural, por
edhe mbrojtje efikase të të drejtave të pjesëmarrëvse të tillë në procedurë .
• Koordinimi i punëve është cilësi e gjyqtarëve të zotët, atyre që studiojnë mirë rastet
dhe që detyrat e përcaktuara me ligj i ushtrojnë në përputhje me ligjin. Në cdo rast,
parametrat e tillë të plotësuar na bëjnë me dijë për menaxhim efikas të rasteve, por
edhe shkathtësi praktike gjyqësore.
•
Së këndejmi, në këtë aspekt, peshë të madhe ka menaxhimi i kohës në kontekst të
ftesave që duhet dërgur atyre për pjesëmarrje në seanca gjyqësore, njohje me kohë
për të drejtat dhe obligimet që kanë në procedurë , e deri te dhënja rrugëzgjidhje
kërkesave të paraqitura përmes formësimit të tyre me akte përkatëse juridike.
•______________________ •______________________ AKTVENDIM
• (Për përjashtim të gjyqtarit) • Nr._____, prot _______
• Në ________________, më ___________, unë ___________ __________________, Kryetari në ____________________, pasi studiova çështjen penale nr.______, në ngarkim të __________________________, i akuzuar për veprën penale të
____________________________ të parashikuar me nenin ________ të KP, mora këtë : A K T V E N D I M
• Përjashtohet nga gjykimi i cështjes penale nr._____, në ngarkim të ______________________, I akuzuar për vepë r penale _____________________________ të parashikuar me nenin ______ të KP.
• Përjashtimi behet konform nenit ___________ të KPP. • A R S Y E T I M
• Këtu jepen sryet që kanë determinuar përjashtimin dhe si ka ardhur deri te kjo,
_____________________________________________________________________________________________________________ _____________________________________________________________________________________________________________ ____.
• 2.Kundër këtij aktvendimi mund të ushtrohet ankesë në___________ në ____________. • Kryetari i gjykatës
FAKULTETI JURIDIK GJILAN ( viti i trete)
