MAPKOY AYPHΛIOY
TA EIΣ EAYTON
Tτλος: M ρκου A ρηλου T ες αυτν Eσαγωγ-Mετ φρασις-Σχλια: Σοφα Mαντ Eκδσεις: ΓEΩPΓIAΔH - «BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN»
%Yπε'θυνος Eκδσεως: )Aδωνις Aθ. Γεωργι δης Σελιδοποησις: Aλ*ξιος Δ. M στορης copyright ®,κδσεις Λ. Γεωργι δης 2006 ISBN: 978-960-316-389-3 Kεντρικ δι θεσις: Mεσολογγου 5, Aθ1ναι, T.K. 106 81, τηλ. 210 38 36 231 Bιβλιοπωλε9α: Σλωνος 114, Aθ1ναι T.K. 106 81, τηλ. 210 38 47 347 Kηφισας 236, Kηφισι T.K. 145 62, Tηλ. 210 80 15 113 T.Θ. 36 81 – Aθ1ναι 102 10
www.georgiadesbooks.com - e-mail: [email protected]
Απαγορε'εται > ?ναδημοσευσις @λκληρης C μ*ρους τ1ς παρο'σης μελ*της, μD @ποιοδποτε μ*-σο, χωρFς τGν γραπτG Jδεια τοL ,κδτου C τQν νομμων κληρονμων του. Επιτρ*πεται > ?ναφορ στS παρSν βιβλο C στS περιεχμεν του μνον σD περπτωσι ποU
παρου-MAPKOY AYPHΛIOY
TA EIΣ EAYTON
Eσαγωγ-Mετ φρασις-Σχλια:Σοφα Mαντ
Eπιμ*λεια:Kωνσταντ νος Ποταμι νος
Aνδρινα Xαχλ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ολα τ πνευματικ δημιουργματα εναι βιματα ψυχς πο α χει τν δ ναμι !π" καθαρ $ποκειμενικ $π"θεσι ν με-ταβλη α&τ σ' !ντικειμενικ πραγματικ"τητα. (Η ψυχ, πο χει α&τ" τ" μεγλο χρισμα, καθοδηγε*ται τ ς περισσ"τερες φορ'ς !π" /να νο0 γεμονικ". Μεγλη ψυχ κα νο0ς γεμονικ"ς 2ταν το0 Μρκου A&ρη-λ ου ο3 δυνμεις μ' τ ς πο*ες 4σμ λευσε τ" ργο του Eς αυτν. Πρ ν !σχοληθο0με μ' τ" ργο εναι !νγκη ν !ναφ'ρωμε 7ρισμ'να στοιχε*α γι τ ς 8δια τερες συνθκες κτω !π" τ ς πο*ες δημιουργθηκε τ" ργο κα γι τν προσωπικ"τητα το0 δημιουργο0 του. Εναι γνωστ" :τι τ πνευματικ ργα !νκουν τ"σο στ"ν δημιουργ" τους, :σο κα στν 4ποχ πο τ γ'ννησε. (Η πραγματικ τους !ξ α :μως βρ σκεται στν $περχρονικ τους διρκεια. Εναι 2ος μ.Χ. α8ν. (Η Ρμη εναι κοσμοκρτειρα δ ναμις πο ?πλνεται !π" τ"ν @Ατλαντικ" Cς τ"ν Ε&φρτη. (Η ννοια το0 κρτους χει πρει τν μεγαλ τερη ε&ρ τητ της. DΕχουν καταπ'σει :λοι ο3 4θνικο , πολιτικο και κοινωνικο , !λλ κα θρησκευτικο φραγμο κα στν θ'σι των χει $ψωθ τ" παντο-δ ναμο Ρωμαϊκ" imperium. (Η !λλαγ στν φ σι το0 !ρχα ου κ"σμου χει προετοιμασθ β'βαια !π" τ"ν @Αλ'ξανδρο, πο πρFτος 4πεχε ρησε ν καταρ-γση τ πολιτικ κα 4θνικ Gχυρ κα ν δημιουρκαταρ-γση παγκ"-σμιο κρτος μ' διεθν χαρακτρα. (Ο M'γας @Αλ'ξανδρος φιλοδοξο0σε σ@ α&τ" τ" κρτος ν δε-σπ"ση τ" (Ελληνικ" πνε0μα, :πως @Ολ μπιο κα $ψιπετ'ς δημι-ουργθηκε μ'σα στν π"λι-κρτος, στν @Αθνα-(Ελλδα. Δ'νν'ο β'βαια. O3 ρ ζες της εναι παλαι'ς κα !νγονται στ τ'λη το0 τετρτου κα τ ς !ρχ'ς το0 τρ του π.Χ. α8Fνος. @Αρχηγ"ς τς Στωϊκς Φιλοσοφ ας θεωρε*ται Ζνων !π" τ" Κ τιο τς Κ -πρου πο πολ νωρ ς 4γκαταστθηκε στν @Αθνα κα Qδρυσε δι-κ του σχολ κα τν Rψωσε !π'ναντι στν @Ακαδημ α κα στ" Λ κειο. @Ακολο θησαν πολλο τ ς βασικ'ς του !ρχ'ς ο3 πο*ες μ' τ"ν χρ"νο μεταπλσσονται κα !γκαλιζουν τ"ν Tνθρωπο κα τ προβλματ του, :πως 4μφαν ζονται στ ς διφορες 4ποχ'ς. (Η βασικ θ'σις τς Στωϊκς φιλοσοφ ας εναι !πθεια !π'ναντι στ" πρ"βλημα τς ζως. (Η !πθεια εναι 4ντολ το0 4ν μ*ν λ"-γου πο*ος βοηθε* τ"ν Tνθρωπο ν κατανοση :τι τ πργμα-τα δ'ν Uπτονπργμα-ται τς ψυχς οVτε κατ@ 4λχιστον.(Επομ'νως, ψυ-χ δ'ν χει παρ ν τ !γνοση κα α&τομτως βρ σκει τν Wρε-μ α της κα τν γαλνη της. Α&τ θ'σις 2ταν !ρκετ παργορη γι το ς !νθρπους τς 4ποχς 4κε νης μ' τ Tπειρα προβλματα. Κυρ ως το ς !νθρ-πους πο δ'ν μπορο0σαν X δ'ν Xθελαν ν φωτισθο0ν μ' τ" Ε&αγγ'λιο το0 Χριστιανισμο0. Ενας !π" το ς πιστο ς κα μλι-στα κορυφα*ος !πολογητς α&τς τς φιλοσοφικς θ'σεως 2ταν ΜYρκος Α&ρλιος. Εναι χαρακτηριστικ" τ" γεγον"ς :τι α&τ τν φορ !πολογητς το0 Στωϊκισμο0 δ'ν εναι δο0λος, !λλ Zδιος α&τοκρτορας τς Ρμης. (Ο ΜYρκος Α&ρλιος γεννθηκε στν Ρμη τν Tνοιξι το0 121 μ.Χ. \Ηταν γι"ς το0 DΑννιου Ο&ρου κα τς Δομιτ ας Λουκ λλας. Οταν π'θανε πατ'ρας του, τ"ν υ3οθ'τησε παππο ς του (129-136). @Εκπαιδε θηκε μ' 4ξαιρετικο ς διδασκλους Ελληνες κα Ρωμα ους κα πρε :λα τ σημαντικ 4φ"δια πο θ τ"ν βοηθ-σουν στν κατοπιν του 4ξ'λιξι. Οταν @Αδριαν"ς υ3οθ'τησε τ"ν θε*ο του @Αντων*νο,τ"ν $ποχρ'ωσε ν υ3οθετση τ"ν ΜYρκο,δι"τι εχε καταπλαγ !π" τν ε&ρυμθεια, τν χρηστ"τητα το0 Xθους κα τν Gξ νοια το0 νεαρο0 πατρικ ου. Μετ τ"ν θνατο το0 9 μπ"ρεσε :μως ν τ" 4πιτ χη. \Ηρθε μετ Ρμη μ' τν Πατριαρ-χικ δημοκρατ α, μ' τν στρατιωτικ πειθαρχ α, μ' τν pietas, μ' τ" α&στηρ" ius. Μ@ α&τ τ στοιχε*α 2ρθε ν δημιουργση τ" παγκ"σμιο κρ-τος. Κα τ" δημιο ργησε. Ο3 !ξ ες μ' τ ς πο*ες κα γι τ ς πο*ες !γων σθηκε φεραν το ς καρπο ς των. Πλν :μως ο3 καρπο δ'ν 2ταν πλ'ον !ν"θευτοι. Ο3 Ρωμαϊκ'ς !ξ ες 2ρθαν σ' Tμεση κοινω-ν α μ' τ ς (Ελληνικ'ς !ξ ες κατ τρ"πο 3στορικ παρδοξο. (Η α&στηρ κα ξηρ Ρμη Tρχισε ν γ νεται χαρ εσσα κα τρυφερ. Γ"ησσα και πλανεμ'νηm 8σχυρ, !λλ κα !δ νατη, σκληρ, !λλ κα ε&α σθητη. (Η ε8κ"να α&τ τFν !ντιθ'σεων εναι πολ πι" ντονη στ"ν βn μ.Χ. α8Fνα. Τ" !π'ραντο Ρωμαϊκ" κρτος περι-λαμβνει στο ς κ"λπους του τ πι" !ντιφατικ στοιχε*α. Πλϊ στο ς 8σχυρο ς πο χουν τν δυνατ"τητα ν !πολα σουν τ πντα, $πρχει τ" πλθος τFν δο λων πο στερε*ται τ πντα. Ο3 8σχυρο :μως δ'ν βρ σκουν μ'σα στ ς !πολα σεις 4κε*νο πο θ'λουν, 4κε*νο πο μ' θ'ρμη πντα θ 4πιζητ !νθρπινη ψυ-χ, τν ε&τυχ α. Τ" πλθος, πο δ'ν μπορε* ν δοκιμση τ ς !πο-λα σεις, πο δ'ν το0 δ νεται ε&καιρ α ν !ποχαυνωθ μ@ α&τ'ς, !ναζητε* κα α&τ" τν ε&τυχ α σ@ Tλλους χρους, στο ς χρους τς ψυχς. Κα ρχεται μ' το ς 4κπροσπους του, το ς φιλοσ"-φους, πο εναι ο3 περισσ"τεροι δο0λοι X !πελε θεροι, ν προ-σφ'ρη α&τ" τ" !δ ναμο, τν δ ναμι τς χαρYς στο ς δυνατο ς. DΕντονα φιλοσοφικ ρε ματα δημιουργο0νται κα τ" πνε0μα το0 μυστικισμο0 τς @Ανατολς ρχεται ν κατακτση τν Δ σι. (Η Ρμη γ νεται τ" κ'ντρο τς πλης τFν πι" !ντ θετων φιλοσο-φικFν θεωριFν. (Β'βαια δ'ν πρ'πει ν !γνοται :τι 4ποχ α&τ εναι πι" κοσμογονικ –Tν 4πιτρ'πεται :ρος– περ οδος το0 Χριστιανισμο0, πο δ'ν εναι φιλοσοφ α, !λλ θρησκε α πο φ'ρνει τ" πι" παργορο Tγγελμα πο Tκουσαν ποτ' τ !νθρπι-να α&τι, τ" Tγγελμα τς !γπης). Τ" πι" δυ!νθρπι-νατ" φιλοσοφικ" ρε0μα α&τς τς 4ποχς εναι στωϊκ φιλοσοφ α. Δ'ν εναι κτι
qπομ'νως τFν χρ"νων τς 7ριμ"τητ"ς του κα σν Cριμο καρπ" μιYς γεμτης δρσεως κα βθος ψυχς πρ'πει ν τ" θεωρσωμε. Εναι γραμμ'νο σ@ qλληνικ γλFσσα, τν κοιν. Τ" Rφος το0 κειμ'νου εναι ?πλ" κα λιτ". Σ' 7ρισμ'νες περιπτσεις γ νεται τ"νος ρητορικ"ς κα Tλλοτε, κυρ ως :ταν !ναφ'ρεται στν δι-ταξι κα στν κ νησι το0 σ μπαντος, γ νεται !σαφς. (Οπωσδ-ποτε :μως κυριαρχε* στν γλFσσα, τν προτσσει κα τν $πο-χρενει ν 4κφρση τ ς 8δ'ες πο συλλαμβνει νο0ς του.(Η σ ν-ταξις εναι !ρκετ ?πλοποιημ'νη κα χρησιμοποιε*ται κυρ ως κατ παρταξι σ νδεσις τFν νοημτων πο δ νει στ" κε μενο μι !ρχαϊκ μεγαλοπρ'πεια. (Ο λ"γος φα νεται ν ξεπηδη !π" τ βθη το0 εναι του κα Tγαλμα πραγματικ" $ψνεται !π'ναντ του. Κπου-κπου β'βαια χνει τν πλαστικ"τητ του κα σ' 7ρισμ'να σημε*α χει κποια ξηρ"τητα. Παρ@ :λα α&τ :μως !π" καθαρ γλωσσικ πλευρ !ποτελε* λαμπρ" γλωσσικ" μνη-με*ο τς 4ποχς. (Η παραστατικ"τητα τFν ε8κ"νων, ρεαλιστικ περιγραφ, διθυραμβικ"ς τ"νος στ σημε*α πο μιλει γι τ"ν Tνθρωπο, τ"ν τ'λειο Tνθρωπο, τν ψυχ, τ"ν Θε", !νυψνουν τ" ργο κα τ" καθιερνουν σν /να πραγματικ" ργο τ'χνης. Πολλο !ρνο0νται τν !ρχιτεκτονικ του δομ. (Οπωσδπο-τε :μως εναι /να ο8κοδ"μημα μ' ?δρ'ς γραμμ'ς κα στ'ρεες β-σεις. Μ' Rψος θαυμαστ" κα κλλος $π'ροχο. Τ" Rψος κα τ" κλλος του δ'ν εναι !ποτ'λεσμα βερμπαλιστικς κενολογ ας, !λλ κυρ ως τFν 8δεFν πο τ" διαποτ ζουν !π" τν !ρχ /ως τ" τ'λος. Πολλο κατ διαφ"ρους τρ"πους χαρακτρισαν τ" ργο, Tλλοι τ" θερησαν !πομνημονε ματα το0 Α&τοκρτορος. Δ'ν χει τ ποτε :μως !π" τν ξηρ χρονολογικ κθεσι τFν !πομνη-μονευμτων.DΑλλοι επαν :τι τ" γραψε γι πολιτικ σκοπιμ"τη-ταm κρυξε δηλαδ τν παθητικ στσι !π'ναντι τFν προβλημ-των τς πολιτικς κα κοινωνικς ζως γι ν προλβη τυχ"ν !ντιδρσεις τFν $πηκ"ων του σ' μι περ οδο !δυναμ ας το0 κρτους. (Η $π"θεσις α&τ πρ'πει ν !πορριφθ χωρ ς
συζτη-MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – EI™A°ø°H BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN @Αδριανο0 ΜYρκος Α&ρλιος 7ς διδοχος το0 @Αντων νου ζ μα-ζ του στν α&λ κα qτοιμζεται γι τ" μεγλο κα δυσκολτατο ργο τς 4ξουσ ας. @Εσπο δασε ρητορικ μ' διδσκαλο τ"ν Φρ"-ντωνα κα φιλοσοφ α μ' διδασκλους το ς Στωϊκο ς Δι"γνωτα κα Ρο στικο. (Ο Ρο στικος, :πως !ναφ'ρει Zδιος, το0 δωσε τ" ργο το0 @Επικττου πο τ"ν γ'μισε θαυμασμ" γι τ"ν φιλ"σοφο κα τ"ν !πεμκρυνε !π" τν ρητορε α. (Η Στωϊκ φιλοσοφ α τ"ν !πορρ"φησε τελε ως χωρ ς :μως ν τ"ν !πομακρ νη ποτ' !π" τ φλ'γοντα προβλματα το0 κρτους. @Αντ θετα μλιστα !π@ α&τ !ντλο0σε τν δ ναμι ν τ !ντιμετω-π ση.Τ" 161 γ νεται α&τοκρτωρ.@Απ" τν στιγμ α&τ !ρχ ζει μ α ντονη δρYσι γι τν 4ξουδετ'ρωσι τFν ποικ λων !ντιδρσεων πο καλε*ται ν !ντιμετωπ ση 7ς $πε θυνος γ'της τς Ρωμαϊκς α&τοκρατορ ας. @Απ" τ" 162-180 4π μ α ε8κοσαετ α περνY τν ζω του στ στρατ"πεδα κα πολεμY 4ναντ ον τFν ποικιλων μων 4χθρFν το0 κρτους, σ' @Ανατολ κα Δ σι κα ΒορρY. Βρεταννο , Χτοι, Κουδοι, Mαρκομνοι, Σαρμται, @Αρμ'νιοι κα Πρθοι προσπαθο0ν ν καταλ σουν τ" κρτος. (Ο α&τοκρτωρ !μ νεται κα διεξγει σκληρο ς !γFνες. (Η :λη του ζω 7ς α&τοκρτορας μαρτυρε* μ α !κατβλητη δ ναμι κα !ντοχ πο κανε ς δ'ν μπο-ρε* ν μ θαυμση. (Η :λη του δρYσις !ποδεικν ει :τι Στωϊκ !πθεια σ' καμμ α περ πτωσι δ'ν ταυτ σθηκε !π" τ"ν ΜYρκο μ' τν !πραξ α. @Αντ θετα πρYξις, πλαισιωμ'νη κα συμπληρωμ'νη !π" τ" φιλοσοφικ" του ργο πο γραψε στ ς σκην'ς τς 4κστρα-τε ας, εναι τ" βασικ" γνρισμα το0 α&τοκρτορος-φιλοσ"φου. Μ' τν ζω του !π'δειξε γι Tλλη μι φορ :τι πρYξις δ'ν !ντι-στρατε εται τν θεωρ α, !λλ !ντ θετα :σο πι" μεγλη εναι πρYξις τ"σο περισσ"τερο Rψος πα ρνει θεωρ α. ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ (Ο ΜYρκος Α&ρλιος γραψε τ" ργο του σ μφωνα μ' τ συμπε-ρσματα τFν μελετητFν κατ τ" διστημα 166-176. Εναι ργο
τν δημιουργ" τFν πντων δ ναμι.@Αναγνωρ ζει :τι !ποτελε*ται !π" τρ α κυρ ως στοιχε*α: τν σρκα,τ" πνευμτιο κα τ" γεμο-νικ". @Απ" α&τ σρκα δ'ν χει καμμι !πολ τως !ξ α δι"τι εναι λ θρος κα στρια κα κροκ φαντος κ νε ρων κα φλε-βων. Τ" πνευμτιον εναι ψυχ. Κα α&τ τν θεωρε* 7ς $λικ $π"στασι, /να εδος !ν'μου πο χει 4γκατασταθ στ" σFμα κα δι τς ε8σπνος κα !ναπνος διατηρε* τ"ν Tνθρωπο στν ζω. Tρ το κα βασικ" στοιχε*ο το0 !νθρπου θεωρε* τ" γεμονικ", τ"ν νο0, τ"ν λ"γο πο εναι !π"σπασμα το0 Δι"ς 4γκαταστημ'νο 4ντ"ς το0 !νθρπου γι ν τ"ν κατευθ νη ν πρττη :σα εναι σ μφωνα μ' τν φ σι του κα μ' τν φ σι το0 παντ"ς !π" τν πο α προλθε. Τ" γεμονικ" 7ς πρτη δ ναμις το0 !νθρπου χει χρ'ος ν καταστ'λλη τ ς ρμ'ς τς σρκας, ν περιορ ζη τς ψυχς τ πθη. Μ' τν βοθει του Tνθρωπος θ !ντιληφθ :τι θνατος κα ζω, π"νος κα δον, δ"ξα κα !δοξ α εναι !διφορα, χωρ ς 8δια τερη !ξ α πργματα, κα γι@ α&τ" !κριβFς !πον'μονται !π" τν φ σι το0 :λου σ' :λους !διακρ -τως, καλο ς κα κακο ς. @Επαναλαμβνει συνεχFς :τι τ πργματα καθ@ qαυτ δ'ν μπορο0ν ν 4γγ σουν τν ψυχ κι qπομ'νως δ'ν πρ'πει ν τν ταρσσουν. Α&τ δι το0 γεμονικο0 ε8σδ ει ε8ς τ πργματα κα σχηματ ζει παραστσεις γι’ α&τ. (Η !ντ ληψις πο χει γι@ α&τ εναι καθαρ $ποκειμενικ κα μπορε*, Tν θ'λη, ν τν !λλξη.Eναι χαρακτηριστικ :σα λ'γει στ" Δn κεφ.7 «Αρον τ ν πληψιν, "ρται τ# β$βλαμμαι, %ρον τ# β$βλαμμαι "ρται & βλ'-βη». (Ο Tνθρωπος χει πλασθ γι ν συνεργζεται μ' το ς συν-ανθρπους του: «γεγναμεν πρ#ς συνεργαν». Εναι tν κοινωνι-ν"ν, :πως κοινωνικ"ς εναι νο0ς το0 παντ"ς, κα :λες ο3 πρ-ξεις του πρ'πει ν χουν α&τ τν !φετηρ α κα α&τ" τ" τ'λος. Δ'ν μπορε* ν Gργ ζεται κατ τFν συνανθρπων του κα Tν !κ"μη σφλλουν, δι"τι εναι συγγενε*ς tχι 4ξ αQματος οVτε 4κ 13 σι. Δι"τι /να ργο σν τ" δικ" του δ'ν μπορε* ν 4ξυπηρετση πο-λιτικ'ς σκοπιμ"τητες. Μ'σα σ@ α&τ" βρ σκομε τ"ν Tνθρωπο πο !γων ζεται ν μ πονY, ν μ $ποφ'ρη, ν μ συγκινται, ν μ παθα νεται, κα tχι τ"ν Α&τοκρτορα. DΑλλοι $ποστηρ ζουν τν Tποψι :τι εναι /να εδος 4ξομολογσεων σν το0 Α&γουστ νου μ' τ ς πο*ες προσπθησε Α&τοκρτωρ ν 4πιτ χη τν Λ τρω-σι κα ν δικαιολογση τν συμπεριφορ του. Πολλο $π'θεσαν :τι εναι !πντησις στ"ν καθημεριν" λεγχο τς συνειδσεως κα-τ τ" σ στημα τFν Πυθαγορε ων. Πντως, :που κα Tν βρ σκε-ται !λθεια, γεγον"ς εναι :τι !ποτελε* τν φιλοσοφικ κφρα-σι τς ζως το0 Μρκου Α&ρηλ ου. Εναι κφρα κφρα-σις τFν βα κφρα-σικFν !ρχFν 4πνω στ ς πο*ες στριζε τν ζω του.Εναι λ"κληρο τ" πιστε ω του.DΕστω κα Tν πολλο διαπιστνουν !ντιφσεις !ν-μεσα στν θεωρ α κα τν πρYξι. Τ" ργο !ποτελε*ται !π" δδεκα βιβλ α.(Η δια ρεσις Gφε λεται σ' μεταγενεστ'ρους μελετητ'ς. Στ" πρFτο βιβλ ο συγγραφε ς μ' χρι κα ?πλ"τητα παρουσιζει :λα τ πρ"σωπα πο τ"ν βοθη-σαν ν γ νη α&τ"ς πο γινε. @Εκφρζει μ@ α&τ"ν τ"ν τρ"πο τν α8νια ε&γνωμοσ νη πρ"ς το ς γονε*ς,το ς διδασκλους,το ς φ -λους κα προπντων πρ"ς το ς θεο ς δι"τι ,:πως χαρακτηριστικ λ'γει στ" τ'λος το0 βιβλ ου, «π'ντα γ)ρ τα*τα θε+ν βοηθ+ν κα. τ χης δε1ται». Τ" βιβλ ο !ποτελε* /να εδος προλ"γου, σ@ :λο τ" ργο, γιατ 4κθ'τει σ@ α&τ" :λα τ στοιχε*α τς προσωπικ"τητ"ς του μ' τ πο*α προσπαθε* ν κατανοση τ" βαθ τερο ν"ημα τς $πρξες του κα τς σχ'σες του μ' τ"ν κ"σμο. Στ qπ"μενα βιβλ α τ βασικ προβλματα πο τ"ν !πασχο-λο0ν, :πως κθε !νσυχο κα φωτισμ'νο νο0, εναι Tνθρωπος στν σχ'σι του μ' τ"ν κ"σμο κα τ"ν Θε". Στν προσπθει του α&τ δ'ν διατυπνει θεωρητικ συμπερσματα, !λλ !ναζητε* τ"ν δρ"μο πο θ δηγση τ"ν Tνθρωπο στν πηγ !π" τν πο α ξεκ νησε. Πιστε ει :τι Tνθρωπος εναι δημιο ργημα τς τFν :λων φ σεως X τς φ σεως το0 παντ"ς, :πως χαρακτηρ ζει
οVτε $π" το0 παρ"ντος θραυ"μενος οVτε τ" 4πι"ν φοβο μενος, 4ν ζητ τν !λθεια, « φ2 3ς ο4δε.ς π5ποτε βλ'βη». Κα πρ" πντων :ταν δ'ν φοβται τ"ν θνατο. @Εν γνωρ ζη :τι θνατος «τοιο*τος, ο6ον γ$νεσις, φ σεως μυστριον». Εναι πρα πολλ τ σημε*α στ πο*α θ μπορο0σε ν σταματση κανε ς κα ν τ προβλλη μ' 8δια τερη μφασι. (Ο μελετητς διαβζοντας τ" ργο θ 4πισημνη μ"νος του τ κ ρια σημε*α κα θ συγκινηθ κα θ γοητευθ κα θ μεταρσιωθ !νλογα μ' τ ς προδιαθ'σεις του.
MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – EI™A°ø°H BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN σπ'ρματος, !λλ 4κ πνε ματος. Δι"τι ο3 πντες προ'ρχονται !π" τ"ν Zδιο κοιν" νο0 πο ρυθμ ζει κα διοικε* τ" σ μπαν. Πρ'πει λοιπ"ν, ν συγχωρ το ς συνανθρπους του, ν το ς !γαπY, ν το ς νουθετ, ν το ς 4παναφ'ρη στ"ν Gρθ" δρ"μο. Ν 4ρευνY τ 4λατρια τFν πρξεν των, :πως κα τFν 8δικFν του, κα ν !νακαλ πτη γιατ 4νργησαν :πως 4νργησαν,γιατ τ ς περισσ"-τερες φορ'ς !π" Tγνοια δ'ν βρ σκουν τ"ν Gρθ" τρ"πο συμπερι-φορYς.Τ πντα στν ζω εναι ρευστ. (Ο κ"σμος εναι !λλο ω-σις. (Η μεταβολ εναι τ" βασικ" γνρισμ του, !'ναη κα !κα-τπαυστη μεταβολ μ' τν πο α κ"σμος κατορθνει ν παρα-μ'νη πντα ν'ος. Πρ'πει Tνθρωπος ν !ποδ'χεται ε&χαρ στως :,τι το0 !πον'μει φ σις στω κα Tν φα νεται σκληρ" «δι) τ# κε1σε 7γειν π. τ ν το* κσμου γεαν κα. τ ν το* Δις ε4οδαν κα. ε4πραγαν». Βασικ !ρχ εναι !ταραξ α. «Πρ+τον μ τα-ρ'σσου». «Π'ντα γ)ρ κατ) τ ν το* :λου φ σιν» κα «κατ) τ#ν λγον τ;ς σ;ς φ σεως βιο*ν σ< ο4δε.ς κωλ σει, παρ) τ#ν λγον τ;ς κοιν;ς φ σεως ο4δ<ν σο. συμβσεται». «Δι) τ;ς τ+ν :λων ο4σας =ς δι) χειμ'ρρου διεκπορε εται π'ντα τ) σ5ματα τ>+ :λ>ω συμφυ; κα. συνεργ) τ) &μ$τερα μ$ρη ?λλλοις». Κα «& τ+ν :λων φ σις κ τ;ς :λης ο4σας =ς κηρο* τ) π'ντα @πλασε». Σκοπ"ς τς ζως εναι ν γ νη ψυχ !γαθ κα ?πλ κα μ α κα γυμν, «φανερωτ$ρα το* περιταμ$νου σ5-ματος πλρης κα. ?νενδε ς κα. ο4δ<ν πιποθο*σα, ο4δ< πιθυ-μο*σα ο4δεν#ς οAτε μψ χου οAτε ?ψ χου». (Η ψυχ εναι το0 !νθρπου «τ# &συχι5τερον κα. ?πραγμον$στερον καταφ γιον» συνεχFς Tνθρωπος πρ'πει ν καταφε γη σ@ α&τν κα ν !να-νενη τ"ν qαυτ" του. «BΕνδον βλ$πε, @νδον & πηγ το* ?γαθο*». (Η ζω εναι σ ντομη, μι μικρ στιγμ μ'σα στ" χος τς α8ωνι"τητος. (O Tνθρωπος «δ ναται κ'λλιστα διαζ;ν», 4ν πρ"ς τ !διφορα !διαφορ, 4ν δ'ν 4νεργ χωρ ς ν χη καθκον ν 4νεργση, 4ν δ'ν λ'η κτι πο δ'ν εναι !λθεια, 4ν φιλ τ" !νθρπινο γ'νος, 4ν !κολουθ τ"ν Θε", 4ν διατελ Tλυπος
α. @Aπ" τ"ν παππο μου τ"ν O&ρο1κληρον"μησα τν ε&γ'νεια το0 χαρακτρα κα τν νηφαλι"τητα. β. @Aπ" τν καλ φμη κα τ ς !ναμνσεις τ ς σχετικ'ς μ' τ"ν πατ'ρα μου τν α8δημοσ νη κα τν !νδροπρ'πεια. γ. @Aπ" τν μητ'ρα2τν θεοσ'βεια κα τν συνθεια ν προ-σφ'ρω 4λε θερα /να μ'ρος !π" :σα χω κα ν !π'χω tχι μ"νον !π" τ ς α8σχρ'ς 4ν'ργειες, !λλ κα !π" τν σκ'ψι 4νεργειFν α&το0 το0 εZδους. @Eπ πλ'ον τν λιτ"τητα στν διατροφ κα τν !ποφυγ το0 τρ"που ζως τFν πλουσ ων. δ. @Aπ" τ"ν προπππο μου τν συνθεια ν μ !φιερνω τ"ν χρ"νο μου σ' δημ"σιες συζητσειςm ν χρησιμοποιF στ" σπ τι μου !γαθο ς δασκλους κα ν γνωρ ζω :τι γι@ α&τ" τ"ν σκοπ" εναι !νγκη ν δαπανF πολλ. ε.@Aπ" α&τ"ν πο μ' !ν'θρεψε ν μ !νκω οVτε στο ς πρσι-νους3οVτε στο ς παλμουλαρ ους οVτε στο ς θαυμαστ'ς τFν !σπιδοφ"ρωνm κα τν $πομον στο ς π"νους κα τν Gλιγρκεια κα τν προθυμ α ν κατασκευζω κτι μ' τ Zδια μου τ χ'ρια κα ν !ποφε γω τν !πασχ"λησι μ' ξ'νες $ποθ'σεις κα τν συ-νθεια ν μ δ'χωμαι χωρ ς λεγχο τ ς συκοφαντ ες. ς. @Aπ" τ"ν Δι"γνητο4 μαθα ν !ποφε γω τ ς !νξιες λ"γου !σχολ ες κα ν δυσπιστF σ@ 4κε*να πο λ'γονται !π" το ς τερα-17 1. O&ροςm παππο0ς το0 Mρκου !π" τ"ν πατ'ρα του. 2. Mητ'ρα το0 Mρκου 2ταν Δομιτ α Λο κιλλα. 3. Πρασιανο , βενετιανο , παλμουλριοι, σκουτριοιm 2ταν μ'λη !γωνισμτων το0 3πποδρ"μου xργανωμ'να σ' σωματε*α διακριν"μενα !π" τ" χρFμα τς στολς X !π" τ" εδος το0 πλισμο0. @Eξελ χθησαν σ' πολιτικ κ"μματα κα διετηρθησαν κα κατ τν πρτη Bυζαντιν περ οδο (γνωστ στσις το0 N κα 532 μ.X.). 4. Δι"γνητοςm !ρχα*ος σοφ"ς, σ γχρονος το0 Mρκου A&ρηλ ου. αF. Παρ) το* π'ππου O4ρου, τ# καληθες κα. ?ργητον. βF. Παρ) τ;ς δξης κα. μνμης τ;ς περ. το* γεννσαντος, τ# αδ;μον κα. ?ρρενικν. γF. Παρ) τ;ς μητρς τ# θεοσεβ<ς κα. μεταδοτικνI κα. ?φε-κτικ#ν ο4 μνον το* κακοποιε1ν, ?λλ) κα. το* π. ννοας γνε-σθαι τοια τηςI @τι δ< τ# λιτ#ν κατ) τ ν δαιταν κα. πρρω τ;ς πλουσιακ;ς διαγωγ;ς. δF. Παρ) το* προπ'ππου, τ# μ ες δημοσας διατριβ)ς φοιτ;σαι, κα. τ# ?γαθο1ς διδασκ'λοις κατ2 οJκον χρσασθαι, κα. τ# γν+ναι, :τι ες τ) τοια*τα δε1 κτεν+ς ?ναλσκειν. εF.Παρ) το* τροφ$ως,τ# μτε Πρασιαν#ς μτε Bενετιανς μ-τε Παλμουλ'ριος L Σκουτ'ριος γεν$σθαιI κα. τ# φερ$πονον κα. λιγοδε$ς, κα. τ# α4τουργικ#ν κα. ?πολ πραγμονI κα. τ# δυσ-πρσδεκτον διαβολ;ς. NF. Παρ) Διογντου, τ# ?κενσπουδονI κα. τ# ?πιστητικ#ν το1ς π# τ+ν τερατευομ$νων κα. γοτων περ. π>ωδ+ν κα. περ.
τολ"γους κα το ς μγους γι ξ"ρκια, γι !πομκρυνσι δαιμ"-νων κα σ@ :λα τ σχετικ, ν μ τρ'φω Gρτ κια (κνω5!νοησ ες) κα ν μ παρουσιζω κλ σι σ' πρξεις α&το0 το0 εZδους κα ν !ν'χωμαι τν 4λευθερ α τς γνμης τFν Tλλωνm κα τν 4ξοικε ω-σι μ' τν φιλοσοφ α κα τν παρακολο θη4ξοικε ω-σι τς διδασκαλ ας πρFτα το0 Bακχε ου κα πειτα το0 Tανδσιδος κα το0 Mαρκια-νο0.Σ@ α&τ"ν Gφε λω κα τν συγγραφ διαλ"γων !π" τ παιδικ μου χρ"νιαm κα τν κλ σι μου πρ"ς τ δ'ρματα κα τ καθ σματα6 (φιλοσοφικ'ς συζητσεις) κα πρ"ς :λα τ σχετικ μ' τ"ν qλληνι-κ" τρ"πο ζως. ζ. @Aπ" τ"ν Pο στικο7παρακινθηκα ν σκεφθF :τι χρειζο-μαι δι"ρθωσι κα καλλι'ργεια το0 Xθουςm ν μ παρεκτραπF σ' μιμσεις $περβολικ'ς τFν σοφιστFν8,ν !ποφ γω τν συγγραφ θεατρικFν ργων X συμβουλευτικFν λ"γων κα τν ψε τικη !σκητικ 4μφνισι X τν !πατηλ 4μφνισι το0 μεγλου ε&εργ'-του. @Aπ" τ"ν Zδιον μαθα ν !ποφε γω τ"ν ρητορικ" στ"μφο, τν φαντασιοπληξ α κα τν !στειολογ αm ν μ κυκλοφορF μ'-σα στ" σπ τι μ' τν 4π σημη στολ μτε ν κνω κτι παρ"μοιο κα ν γρφω τ γρμματ μου μ' ?πλ"τητα,:πως 2ταν τ" γρμ-μα πο γραψε 4κε*νος !π" τν Σιν"εσσα9στν μητ'ρα του. Kα ν συγχωρF κα ν συμφιλινωμαι εVκολα μ@ 4κε νους πο μ' στενοχρησαν κα $π'πεσαν σ' λθη,:ταν πολ γργορα ο3 Zδιοι δε ξουν τν διθεσι ν 4πανορθσουνm κα ν μελετF μ'
!κρ -MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – BIB§ION Aã
5. 2Oρτυγοτροφε1αm τρεφαν Gρτ κια κα τ 4ξασκο0σαν ν !γων ζωνται, /να εδος κοκορομαχ ας. 6. (Yπονοε* τ φιλοσοφικ συμπ"σια κα κυρ ως τ ς φιλοσοφικ'ς συζητσεις πο !κολουθο0σαν τ συμπ"σια. 7. Pο στικοςm Στωικ"ς φιλ"σοφος «φονευθε.ς π# Δομιτιανο*, :τε φιλοσφει» κατ πληροφορ ες το0 Δ ωνος το0 Kασσ ου. 8. Σοφιστ'ςm γνωστο !π" τ γλωσσικ συγγρμματα, σοφο πο !ρνθηκαν τν !ντικειμενικ"τητα τς !λθειας. 9. Σιν"εσσαm π"λις τς Kαμπαν ας. BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN δαιμνων ?ποπομπ;ς κα. τ+ν τοιο των λεγομ$νοιςI κα. τ# μ ρτυγοτροφε1ν μηδ< περ. τ) τοια*τα πτο;σθαιI κα. τ# ?ν$χε-σθαι παρρησαςI κα. τ# οκειωθ;ναι φιλοσοφPα κα. τ# ?κο*σαι πρ+τον μ<ν Bακχεου, εJτα Tανδ'σιδος κα. Mαρκιανο*†I κα. τ# γρ'ψαι διαλγους ν παιδI κα. τ# σκμποδος κα. δορRς πι-θυμ;σαι κα. :σα τοια*τα τ;ς SEλληνικ;ς ?γωγ;ς χμενα. ζF.Παρ) SPουστκου,τ# λαβε1ν φαντασαν το* χρVζειν διορθ5-σεως κα. θεραπεας το* LθουςI κα. τ# μ κτραπ;ναι ες ζ;λον σοφιστικν,μηδ< τ# συγγρ'φειν περ. τ+ν θεωρημ'των W προτρε-πτικ) λογ'ρια διαλ$γεσθαι W φαντασιοπλκτως τ#ν ?σκητικ#ν W τ#ν ε4εργετικ#ν 7νδρα πιδεκνυσθαιI κα. τ# ?ποστ;ναι Xητο-ρικ;ς κα. ποιητικ;ς κα. ?στειολογαςI κα. τ# μ ν στολV; κατ2 οJκον περιπατε1ν, μηδ< τ) τοια*τα ποιε1νI κα. τ# τ) πιστλια ?φελ+ς γρ'φειν, ο6ον τ# π2 α4το* το του ?π# Σινο$σσης τV; μη-τρ μου γραφ$νI κα. τ# πρ#ς τοYς χαλεπναντας κα. πλημμελσαν-τας ε4ανακλτως κα. ε4διαλλ'κτως, πειδ)ν τ'χιστα α4το. πα-νελθε1ν θελσωσι, διακε1σθαιI κα. τ# ?κριβ+ς ?ναγιγν5σκειν
βεια κα ν μ νοιθω !π"λυτη 3κανοπο ησι, :ταν 4πιφανειακ μ"νο 4ξετζω τ" θ'μα μου. Kα ν μ συμφωνF !μ'σως μ' :σους μιλYνε !νε θυνα. Σ@ α&τ"ν Gφε λω κα τν συνντησι (γνωριμ α) μου μ' τ" ργο το0 @Eπικττου10, τ" πο*ο μο0 μετ'δωσε !π" τ" σπ τι του. η. @Aπ" τ"ν @Aπολλνιο μαθα τν !νεξαρτησ α το0 πνε μα-τος κα τν !π"λυτη 4πιφ λαξι !π'ναντι τς τ χης. Kα ν μ στρ'φω πουθεν !λλο0 τν προσοχ μου, οVτε γι λ γο, 4κτ"ς !π" τ"ν λ"γο, ν εμαι πντα σταθερ"ς κα στο ς δυνατο ς πε-ριοδικο ς π"νους κα στ"ν θνατο το0 τ'κνου κα στ ς μακρο-χρ"νιες !σθ'νειες, κα ν !ντιλαμβνωμαι πολ καλ, σν ν βλ'πω, :τι μπορε* Zδιος Tνθρωπος ν εναι Tλλοτε πολ δρα-στριος κα Tλλοτε νωθρ"ς. Kα ν μ !γανακτF :ταν πρ"κειται ν 4ξηγσω κτιm κα ν μπορF ν !ντιμετωπ ζω Tνθρωπο πο θεωρε* πρα πολ μικρ"τερη !π" τ δικ του προτερματα τν 4μπειρ α κα τν ε&φυ|α τν σχετικ μ' τν διατ πωσι θεωριFνm κα ν ξ'ρω πFς πρ'πει ν !ξιολογF τν φαινομενικ ε&γ'νεια τFν φ λων μου χωρ ς ν $ποχρενωμαι $περβολικ γι@ α&τ, !λλ οVτε ν τν προσπερνF μ' !ναισθησ α. θ. @Aπ" τ"ν Σ'ξτο11 μαθα τν καλ διθεσι πρ"ς το ς Tλλουςm κα τ" καλ" παρδειγμα τς ο8κογενε ας πο διευθ νεται !π" τ"ν πατ'ραm κα τν σημασ α τς κατ φ σιν ζωςm κα τν ε8λι-κριν σεμν"τητα κα τν πατρικ φροντ δα γι το ς φ λουςm κα τν !νεκτικ"τητα πρ"ς το ς ?πλο0ς !νθρπους πο θεωρο0νται τελε ως !μ ητοι στν φιλοσοφικ σκ'ψι.Kα τν συνθεια ν συμ-περιφ'ρωμαι στ"ν καθ'να :πως πρ'πει, γι ν εναι συνανα-στροφ μου πολ πι" ε&χριστη !π" κθε κολακε α,4νF συγχρ"-νως ν εμαι πρ"ς α&το ς το ς Zδιους Tξιος πολ μεγλου σεβα-21 10. O3 φιλοσοφικ'ς δοξασ ες το0 @Eπικττου εναι γραμμ'νες !π" τ"ν μαθητ του κα μετ'πειτα 3στορικ" @Aρριαν" μ' τ"ν τ τλο «2Eγχειρδιον». 11. Σ'ξτος K"ιντοςm στωικ"ς φιλ"σοφος !π" τν Xαιρνεια. @Aποδ δονται σ@ α&τ"ν π'ντε Wθικο λ"γοι σ' δωρικ διλεκτο. κα. μ ?ρκε1σθαι περινοο*ντα Zλοσχερ+ςI μηδ< το1ς περιλαλο*σι ταχ$ως συγκατατθεσθαιI κα. τ# ντυχε1ν το1ς 2Eπικτητεοις πο-μνμασιν, [ν ο\κοθεν μετ$δωκεν. ηF. Παρ) 2Aπολλωνου, τ# λε θερον κα. ?ναμφιβλως ?κ -βευτονI κα. πρ#ς μηδ<ν 7λλο ?ποβλ$πειν μηδ< π2 λγον W πρ#ς τ#ν λγονI κα. τ# ?ε. :μοιον, ν ?λγηδσιν ξεαις, ν ?ποβολV; τ$κνου, ν μακρα1ς νσοιςI κα. τ# π. παραδεγματος ζ+ντος δε1ν ναργ+ς, :τι δ ναται Z α4τ#ς σφοδρτατος εJναι κα. ?νει-μ$νοςI κα. τ# ν τα1ς ξηγσεσι μ δυσχεραντικνI κα. τ# δε1ν 7νθρωπον σαφ+ς λ'χιστον τ+ν αυτο* καλ+ν &γο μενον τ ν μπειραν κα. τ ν ντρ$χειαν τ ν περ. τ# παραδιδναι τ) θεωρ-ματαI κα. τ# μαθε1ν, π+ς λαμβ'νειν τ)ς δοκο σας χ'ριτας παρ) φλων, μτε ξηττ5μενον δι) τα*τα μτε ?ναισθτως παραπ$μ-ποντα. θF. Παρ) Σ$ξτου, τ# ε4μεν$ςI κα. τ# παρ'δειγμα το* ο\κου το* πατρονομουμ$νουI κα. τ ν @ννοιαν το* κατ) φ σιν ζ;νI κα. τ# σεμν#ν ?πλ'στωςI κα. τ# στοχαστικ#ν τ+ν φλων κηδεμονικ+ςI κα. τ# ?νεκτικ#ν τ+ν διωτ+ν κα.† τ# ?θε5ρητον οομ$νων.† Kα. τ# πρ#ς π'ντας ε4'ρμοστον,_στε κολακεας μ<ν π'σης προ-σηνεστ$ραν εJναι τ ν Zμιλαν α4το*, αδεσιμ5τατον δ< α4το1ς 2
σμο0m κα ν !ναζητF μ' περ σκεψι κα μ'θοδο κα ν !κολουθF τ ς σοφ'ς γνFμες τ ς !ναγκα*ες γι τν ζω. Kα ν μ 4μφαν ζω ντονη ποτ' τν Gργ μου μτε καν'να Tλλο πθος,!λλ ν εμαι συγχρ"νως κα πολ - πολ Xρεμος, !λλ κα γεμYτος στοργ κα 4νδιαφ'ρον. Kα τ"ν παινο, κα α&τ"ν ν τ"ν δ'χωμαι !θ"ρυβαm κα τν πολυμθεια ν τν 4πιζητF χωρ ς 4π δειξι. ι. @Aπ" τ"ν @Aλ'ξανδρο τ"ν Γραμματικ" μαθα ν μ κνω 4πι-πλξειςm κα ν μ προσβλλω α&το ς πο προφ'ρουν κποιο γραμματικ" X συντακτικ" X Tλλο λθος, !λλ μ' τ'χνη ν προφ'-ρω 4κε*νο πο πρεπε ν λεχθ μ' μορφ !παντσεως X 4πιβε-βαισεως X συζητσεως γι τ" Zδιο πρYγμα κα tχι γι τν λ'ξι X ν@ !ναφ'ρω 4ντελFς τυχα*α Tλλη λ'ξι !ντ γι@ α&τ, περισσ"τερο μελωδικ. ια. @Aπ" τ"ν Φρ"ντωνα12 μαθα ν !ντιλαμβνωμαι τν κακ α κα τν προσπο ησι κα τν $ποκρισ α τFν !ρχ"ντων, κα :τι α&το πο θεωρο0νται !π" μYς 7ς Tνθρωποι ε&γενικο εναι πωσδποτε περισσ"τερο σκληρο . ιβ. @Aπ" τ"ν @Aλ'ξανδρο τ"ν Πλατωνικ" μαθα ν μ 4πανα-λαμβνω X ν γρφω σ' 4πιστολ χωρ ς λ"γο, :τι εμαι !πασχο-λημ'νος, μτε μ@ α&τ"ν τ"ν τρ"πο ν 4γκαταλε πω διαρκFς τ ς $ποχρεσεις πο δημιουργο0νται !π" τ ς σχ'σεις μ' το ς συναν-θρπους μου τον ζοντας τ προβλματ μου. ιγ. @Aπ" τ"ν Kτουλο μαθα ν μ !διαφορF γι κποιο φ λο πο μ' κατηγορε* γι κτι, στω κα Tν τ χη ν μ' κατηγορ πα-ρλογα, !λλ ν προσπαθF ν τ"ν 4παναφ'ρω στν Gρθ θ'σιm κα ν 4παινF !π" τ βθη τς ψυχς μου το ς δασκλους μου, :πως !ναφ'ρεται γι τ"ν Δομ τιο κα τ"ν @Aθην"δοτοm κα ν !γαπF ε8λικριν τ παιδι μου. ιδ. @Aπ" τ"ν «!δελφ"» μου τ"ν Σεβρο μαθα τν !γπη πρ"ς
MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – BIB§ION Aã
12. Φρ"ντωνm Pωμα*ος ρτωρ !π" τν Nουμιδ α, μαθητς το0 @Aθηνοδ"του, ο8κοδι-δσκαλος το0 Mρκου A&ρηλ ου. BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN κενοις παρ’ α4τ#ν κε1νον τ#ν καιρ#ν εJναιI κα. τ# καταλη-πτικ+ς κα. Zδ>+ ξευρετικν τε κα. τακτικ#ν τ+ν ες βον ?ναγ-καων δογμ'των. Kα. τ# μηδ< @μφασν ποτε ργ;ς W 7λλου τιν#ς π'θους παρα-σχε1ν, ?λλ) aμα μ<ν ?παθ$στατον εJναι, aμα δ< φιλοστοργτα-τονI κα. τ# εAφημον κα. το*το ?ψοφητI κα. τ# πολυμαθ<ς ?νεπι-φ'ντως. ιF. Παρ) 2Aλεξ'νδρου το* γραμματικο*, τ# ?νεππληκτονI κα. τ# μ νειδιστικ+ς πιλαμβ'νεσθαι τ+ν β'ρβαρον W σλοικν τι W ?πηχ<ς προενεγκαμ$νων, ?λλ2 πιδεξως α4τ# μνον κε1νο, b @δει ερ;σθαι,προφ$ρεσθαι,ν τρπ>ω ?ποκρσεως W συνεπιμαρτυ-ρσεως W συνδιαλψεως περ. α4το* το* πρ'γματος, ο4χ. περ. το* Xματος,W δι2 τ$ρας τιν#ς τοια της μμελο*ς παρυπομνσεως. ιαF.Παρ) Φρντωνος,τ# πιστ;σαι,οdα & τυρρανικ βασκανα κα. ποικιλα κα. πκρισις,κα. :τι =ς ππαν οe καλο μενοι οfτοι παρ2 &μ1ν ε4πατρδαι ?στοργτερο πως εσν. ιβF. Παρ) 2Aλεξ'νδρου το* Πλατωνικο*, τ# μ πολλ'κις μηδ< χωρ.ς ?ν'γκης λ$γειν πρς τινα W ν πιστολV; γρ'φειν, :τι 7σχο-λς εμιI μηδ< δι) το του το* τρπου συνεχ+ς παραιτε1σθαι τ) κατ) τ)ς πρ#ς τοYς συμβιο*ντας σχ$σεις καθκοντα προβαλλ-μενον τ) περιεστ+τα πρ'γματα. ιγF. Παρ) Kατο λου, τ# μ λιγ5ρως @χειν φλου ατιωμ$νου τι, κgν τ χVη ?λγως ατι5μενος, ?λλ) πειρRσθαι κα. ?ποκαθι-στ'ναι π. τ# σ νηθεςI κα. τ# περ. τ+ν διδασκ'λων κθ μως εAφημον, ο6α τ) περ. Δομετου κα. 2Aθηνοδτου ?πομνημονευ-μεναI κα. τ# περ. τ) τ$κνα ?ληθιν+ς ?γαπητικν. ιδF. Παρ) το* ?δελφο* μου Σεουρου, τ# φιλοκειον κα. φιλ'-3
το ς ο8κε ους,τν !λθεια κα τν δικαιοσ νη.M' τν μεσολβη-σ του γνρισα τ"ν Θρασ'α13κα τ"ν (Eλβ διο14κα τ"ν Kτωνα κα τ"ν Δ ωνα κα τ"ν Bρο0τοm κα συν'λαβα τν 8δ'α τς 8σον"-μου πολιτε ας πο κυβερνYται μ' βσι τν 8σ"τητα !π'ναντι το0 ν"μου κα τ" δικα ωμα τς 4λευθερ ας το0 λ"γου κα τν 8δ'α το0 βασιλ'ως πο 4κτιμY περισσ"τερο !π@ :λα τν 4λευθερ α τFν κυ-βερνωμ'νων. Kα 4π πλ'ον !π" τ"ν Zδιον μαθα ν !γαπF !κατπαυστα κα σταθερ τν φιλοσοφ α. Kα τν συνθεια ν ε&εργετF κα ν προσφ'ρω στο ς Tλλους γενναι"δωρα κα ν 4λπ ζω στν ε&τυχ 4ξ'λιξι τFν πραγμτων κα ν χω 4μπιστοσ νη στν !γπη τFν φ λων μουm κα τν !νυπ"κριτη συμπεριφορ πρ"ς 4κε νους πο !ποδοκιμζωm κα τν συνθεια ν μ χρειζεται ν σκεφθο0ν ο3 φ λοι τ θ'λω X δ'ν θ'λω,!λλ α&τ" ν εναι φανερ". ιε. @Aπ" τ"ν Mξιμο15τν α&τοκυριαρχ α κα τν συνθεια ν μ παρασ ρωμαι !π" καν'να κα τν εVθυμη !ντιμετπισι :λων τFν προβλημτων κα !κ"μη κα τFν !σθενειFν κα τν Wρεμ α κα τν γλυκ τητα κα τν μεγαλοπρ'πεια το0 Xθους. Kα τν 4π λυσι τFν προβλημτων χωρ ς μεμψιμοιρ α. DEμαθα 4π σης :τι :λοι π στευαν γι :σα λεγε :τι τσι σκε-πτ"ταν κα γι :σα κανε :τι καλFς κανε. Kα τν συνθεια ν μ !πορF μτε ν νοιθω κπληξι κα ν μ βιζωμαι ποτ' μτε ν διστζω X ν βρ σκωμαι σ' !μηχαν α X ν εμαι λυπημ'νος X πολ χαρο μενος, ν Gργ ζωμαι πλι X ν $ποψιζωμαιm κα τν κλ σι πρ"ς τν ε&εργεσ α κα τν συγγνμη κα τν !ποφυγ το0 ψε δους κα ν δ νω τν 4ντ πωσι !νθρπου πο δ'ν φθε ρεται περισσ"τερο, παρ !νθρπου πο μπορε* ν διορθωθm κα :τι 25 13. Θρασ'αςm φιλ"σοφος στωικ"ς πο καταδιχθηκε !π" τν Pωμαϊκ πολιτε α. 14. (Eλβ διοςm γαμβρ"ς το0 Θρασ'α. 15. Mξιμος T ριοςm ργα !ξι"λογα α&το0: 1) T στ Θες κατ' Πλ'τωνα. 2) E θεο1ς ?γ'λματα eδρυτ$ον κα 3) E συμβ'λλεται πρς ?ρετν τ' γκ κλια μαθμα-τα. ληθες κα. φιλοδκαιονI κα. τ# δι2 α4τ#ν γν+ναι Θρασ$αν, SEλβ-διον, K'τωνα, Δωνα, Bρο*τονI κα. φαντασαν λαβε1ν πολιτεας σονμου, κατ2 στητα κα. σηγοραν διοικουμ$νης, κα. βασιλε-ας τιμ5σης π'ντων μ'λιστα τ ν λευθεραν τ+ν ?ρχομ$νωνI κα. @τι παρ) το* α4το* τ# Zμαλ<ςκα. Zμτονον ν τV; τιμV; τ;ς φιλοσο-φαςI κα. τ# ε4ποιητικν, κα. τ# ε4μετ'δοτον κτεν+ς, κα. τ# εAελπι, κα. τ# πιστευτικ#ν περ. το* π# τ+ν φλων φιλε1σθαιI κα. τ# ?νεπκρυπτον πρ#ς τοYς καταγν5σεως π2 α4το* τυγχ'νον-ταςI κα. τ# μ δε1σθαι στοχασμο* τοYς φλους α4το* περ. το*, τ θ$λει W τ ο4 θ$λει, ?λλ) δ;λον εJναι. ιεF. Παρ) Mαξμου, τ# κρατε1ν αυτο* κα. κατ) μηδ<ν περφο-ρον εJναιI κα. τ# εAθυμον @ν τε τα1ς 7λλαις περιστ'σεσι κα. ν τα1ς νσοιςI κα. τ# εAκρατον το* Lθους κα. μειλχιον κα. γεραρνI κα. τ# ο4 σχετλως κατεργαστικ#ν τ+ν προκειμ$νων. Kα. τ# π'ντας α4τ>+ πιστε ειν, περ. [ν λ$γοι, :τι οjτως φρονε1, κα. περ. [ν πρ'ττοι, :τι ο4 κακ+ς πρ'ττει. κα. τ# ?θα μαστον κα. ?ν$κπλη-κτον,κα. μηδαμο* πειγμενον W κνο*ν W ?μηχανο*ν W κατηφ<ς W προσεσηρς, W π'λιν θυμο μενον W φορ5μενον. Kα. τ# ε4εργετικ#ν κα. τ# συγγνωμονικ#ν κα. τ# ?ψευδ$ςI κα. τ# ?διαστρφου μRλλον W διορθουμ$νου φαντασαν παρ$χεινI κα. 3 2
δ'ν φαντσθηκε κανε ς ποτ' :τι περιφρονθηκε !π" α&τ"ν οVτε :τι θ τολμο0σε ν θεωρ τ"ν qαυτ" του καλ τερο !π" τ"ν Tλλονm κα τν καταδεκτικ"τητα. ις. @Aπ" τ"ν πατ'ρα μου τν καλωσ νη κα τν σταθερ προσ-λωσι σ' :σα χουν !ξιολογηθ μ' προσοχ κα τν !ποφυγ τς κενοδοξ ας τς σχετικς μ' τ ς 4πιφανειακ'ς τιμ'ςm κα τν φιλοπο-ν α τν !κατπαυστη. Kα τν συνθεια ν !κο ω προσεκτικ :σους χουν ν παρουσισουν κτι γι τ" κοιν" καλ".Kα ν !πο-ν'μω στ"ν καθ'να :,τι το0 !ξ ζει χωρ ς ταλαντε σεις. Kα ν γνω-ρ ζω πο0 χρειζεται ντασι κα πο0 χαλρωσι κα τν !ποχ !π" τν παιδεραστ αm κα τν !ρχ ν $πρχη κοιν"της α8σθημτων !νμεσα στο ς πολ*τες κα :τι εναι !π"λυτη !νγκη ν χουν τ" δικα ωμα ο3 φ λοι ν μ τρFνε πωσδποτε τ" βρδυ μαζ μου μ-τε ν !ναχωρο0ν κα ν 4πιστρ'φουν πντομ-τε συγχρ"νως. Kα ν μ' βρ σκουν πντα Zδιον 4κε*νοι πο γι κποιο λ"γο δ'ν 2ρθαν μαζ μου.Kα τν λεπτομερ !ναζτησι κα ρευνα τFν προβλημ-των κατ τν διρκεια τFν συμβουλ ων κα τν 4π μονη !ναζτη-σι, 4πειδ κα 4κε*νος ποτ' δ'ν παυσε τν ρευνα πρ"ωρα, 3κανο-ποιημ'νος μ' πρ"χειρες γνFμες. Kα τν προσπθεια ν διατηρF το ς φ λους χωρ ς ν νοιθω κο ραση οVτε $περβολικ !γπη γι@ α&το ς κα τν α&τρκεια σ' :λες τ ς περιπτσεις κα τν χαρ. Kα τν συνθεια ν προνοF πολ πρ ν κα ν προκαθορ ζω κα τ ς 4λχιστες λεπτομ'ρειες χωρ ς ταραχ κα σ γχυσι. Kα :τι πε-ριωρ σθηκαν 4π τFν μερFν του ο3 ζητωκραυγ'ς κα κθε προ-σπθεια γι κολακε αm κα ν λαμβνω πντοτε :λα τ προφυλα-κτικ μ'σα γι τ" !ξ ωμα κα ν !ποταμιε ω τν χορηγ α κα ν $πομ'νω κατηγορ ες σχετικ'ς μ' ζητματα α&το0 το0 εZδουςm κα ν μ φοβο0μαι $περβολικ το ς θεο ς μτε ν κολακε ω το ς !νθρπους, γι ν !ρ'σω X ν 3κανοποιF τ"ν tχλο, !λλ ν εμαι νηφλιος πντα κα σταθερ"ςm ν μ !γνοF τ" καλ" σ' καμμι πε-ρ πτωσι κα ν μ κνω καινοτομ ες, ν χρησιμοποιF χωρ ς !λα-ζονε α κα μ' τιμι"τητα :σα συντελο0ν στν ε&τυχ α τς ζως !π"
MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – BIB§ION Aã BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN :τι οAτε >kθη 7ν ποτ$ τις περορRσθαι π2 α4το*,οAτε π$μεινεν gν κρεττονα α4το* α τ#ν πολαβε1νI κα. τ# ε4χαριεντζεσθαι.† ιNF. Παρ) το* πατρς, τ# lμερον, κα. μενετικ#ν ?σαλε τως π. τ+ν ξητασμ$νως κριθ$ντωνI κα. τ# ?κενδοξον περ. τ)ς δοκο -σας τιμ'ςI κα. τ# φιλπονον κα. νδελεχ$ςI κα. τ# ?κουστικ#ν τ+ν χντων τι κοινωφελ<ς εσφ$ρεινI κα. τ# ?παρατρ$πτως [ες] τ# κατ2 ?ξαν ?πονεμητικ#ν κ'στ>ωI κα. τ# @μπειρον, πο* μ<ν χρεα ντ'σεως, πο* δ< ?ν$σεωςI κα. τ# πα*σαι τ) περ. τοYς @ρω-τας τ+ν μειρακων. Kα. & κοινονοημοσ νη, κα. τ# φε1σθαι το1ς φλοις μτε συνδει-πνε1ν α4τ>+ π'ντως μτε συναποδημε1ν π'ναγκεςI ?ε. δ< :μοιον α4τ#ν καταλαμβ'νεσθαι π# τ+ν δι) χρεας τιν)ς ?πολειφθ$ν-τωνI κα. τ# ζητητικ#ν ?κριβ+ς ν το1ς συμβουλοις, κα. πμονον, ?λλ2 οAτοι προαπ$στη† τ;ς ρε νης ?ρκεσθε.ς τα1ς προχεροις φαντασαιςI κα. τ# διατηρητικ#ν τ+ν φλων κα. μηδαμο* oψκο-ρον μηδ< πιμαν$ςI κα. τ# αAταρκες ν παντ, κα. τ# φαιδρνI κα. τ# πρρωθεν προνοητικν, κα. τ+ν λαχστων προδιοικητικ#ν ?τραγ>5δως. Kα. τ# τ)ς πιβοσεις κα. πRσαν κολακεαν π2 α4το* σταλ;ναιI κα. τ# φυλακτικ#ν ?ε. τ+ν ?ναγκαων τV; ?ρχV;, κα. ταμιευτικ#ν τ;ς χορηγας, κα. πομενετικ#ν τ;ς τ+ν τοιο των τιν+ν καται-τι'σεωςI κα. τ# μτε περ. θεοYς δεισδαιμον, μτε περ. ?νθρ5-πους δημοκοπικ#ν W ?ρεσκευτικ#ν W χλοχαρ$ς, ?λλ) ν;φον ν πRσι, κα. β$βαιον, κα. μηδαμο* ?πειρκαλον μηδ< καινοτμον. Kα. τ# το1ς ες ε4μ'ρειαν βου φ$ρουσ τι, [ν & τ χη παρ$χει δα-ψλειαν, χρηστικ#ν ?τ φως aμα κα. ?προφασστως, _στε παρν-των μ<ν ?νεπιτηδε τως aπτεσθαι, ?πνπαρν-των δ< μ δε1σθαιI κα. τ# 2 3 4
4κε*να πο προσφ'ρει τ χη μ' !φθον α, Cστε, 4ν $πρχουν, ν τ !πολα ω ε8λικριν,4ν δ' δ'ν $πρχουν,ν μ α8σθνωμαι τν λλειψ τους,κα ν μ μπορ ν π κανε ς μτε :τι εμαι σοφιστς μτε κ"λακας μτε :τι εμαι σχολαστικ"ς,!λλ Tνδρας Cριμος,τ'-λειος, Tτρωτος !π" τν κολακε α, 3καν"ς ν διευθ νη τ"ν qαυτ" του κα το ς Tλλους. @Eπ πλ'ον μαθα ν 4κτιμF το ς πραγματικο ς φιλοσ"φους χωρ ς ν προσβλλω το ς Tλλους κα χωρ ς ν παρασ ρωμαι εVκολα !π" α&το ς. DEμαθα !κ"μη τν κοινωνικ"τητα κα τν καταδεκτικ"τητα χωρ ς ν παρασ ρωμαι σ' $περβολ'ς. Kα ν φροντ ζω γι τ" σFμα μου μ' μ'τρο χωρ ς ν φα νωμαι φιλ"ζωος X 4πιδειξ ας, !λλ κα χωρ ς ν !διαφορF, !λλ γι ν χρειζω-μαι, λ"γ}ω τς προσωπικς μου φροντ δας, πολ λ γο το ς για-τρο ς κα τ φρμακα κα τ 4ξωτερικ καταπλσματα. Προπντων δ' ν !ναγνωρ ζω, χωρ ς ν ζηλε ω, 4κε νους πο χουν κποια δ ναμι :πως π.χ. τν δ ναμι το0 λ"γου X τν δ ναμι πο προ'ρχεται !π" τν !κριβ γνFσι τFν ν"μων X τFν συνηθειFν X Tλλων 7ρισμ'νων πραγμτωνm κα ν 4ξετζω μαζ τους τ διφορα προβλματα γι ν διακρ νεται καθ'νας !ν-λογα μ' τ προσ"ντα τουm κα :ταν !κ"μη 4νεργF σ μφωνα μ' τ παραδεδομ'να ν μ φα νεται :τι α&τ"ς εναι μοναδικ"ς μου σκοπ"ς δηλ. διατρησις τς παραδ"σεως. @Eπ πλ'ον μαθα ν μ !λλζω θ'σι εVκολα κα ν μ ριψοκινδυνε ω, !λλ ν 4νδια-τρ βω στο ς Zδιους τ"πους κα ε8ς τ Zδια πργματα, κα ν 4πιδ -δωμαι μ' νεανικ" ζλο κα ζωηρ"τητα στ ς συνηθισμ'νες $πο-χρεσεις μετ !π" το ς παροξυσμο ς τς κεφαλαλγ ας, κα ν μ χω πολλ μυστικ, !λλ πολ λ γα κα σ' σπνιες περιπτ-σεις κα μλιστα μ"νο γι θ'ματα πο !φορο0ν στ" κοιν". Kα ν 4πιδεικν ω φρ"νησι κα σ νεσι κα :ταν Gργαννω θεματα κα :ταν κατασκευζω δημ"σια ργα κα :ταν μοιρζω βοηθματα κα σ@ :λες τ ς παρ"μοιες 4ν'ργειες, σν Tνθρωπος πο χει στρ'-ψει :λο του τ" 4νδιαφ'ρον σ@ α&τ" πο πρ'πει ν γ νη κα tχι στν 29 μηδ< 7ν τινα επε1ν μτε :τι σοφιστς, μτε :τι ο4ερν'κλος μτε :τι σχολαστικς, ?λλ2 :τι ?ν ρ π$πειρος, τ$λειος, ?κολ'κευτος, προεστ'ναι δυν'μενος, κα. τ+ν αυτο* κα. 7λλων. Πρ#ς το τοις δ< κα. τ# τιμητικ#ν τ+ν ?ληθ+ς φιλοσοφο ντων, το1ς δ< 7λλοις ο4κ ξονειδιστικ#ν ο4δ< μ ν ε4παρ'γωγον π2 α4τ+νI @τι δ< τ# ε4μιλον κα. εAχαρι ο4 κατακρωςI κα. τ# το* δου σ5ματος πιμελητικ#ν μμ$τρως, οAτε =ς 7ν τις φιλζωος οAτε πρ#ς καλλωπισμ#ν οAτε μ ν λιγ5ρως, ?λλ2 _στε δι) τ ν δαν προσοχ ν ες λγιστα ατρικ;ς χρVζειν W φαρμ'κων κα. πιθεμ'των κτς. M'λιστα δ< τ# παραχωρητικ#ν ?βασκ'νως το1ς δ ναμν τινα κε-κτημ$νοις, ο6ον τ ν φραστικ ν W τ ν ξ eστορας νμων W θ+ν W 7λλων τιν+ν πραγμ'τωνI κα. συσπουδαστικ#ν α4το1ς, dνα qκα-στοι κατ) τ) \δια προτερματα ε4δοκιμ+σιI π'ντα δ< κατ) τ) π'τρια πρ'σσων, ο4δ2 α4τ# το*το πιτηδε ων φανεσθαι, τ# τ) π'τρια φυλ'σσειν. BEτι δ< τ# μ ε4μετακνητον κα. Xιπταστικν,?λλ) κα. τποις,κα. πρ'γμασι το1ς α4το1ς νδιατριπτικνI κα. τ# μετ) τοYς παροξυ-σμοYς τ;ς κεφαλαλγας νεαρ#ν ε4θYς κα. ?κμα1ον πρ#ς τ) συν-θη @ργαI κα. τ# μ εJναι α4τ>+ πολλ) τ) ?πρρητα, ?λλ) λγιστα κα. σπανι5τατα,κα. τα*τα π<ρ τ+ν κοιν+ν μνον κα. τ# @μφρον κα. μεμετρημ$νον @ν τε θεωρι+ν πιτελ$σει κα. @ργων κατασκευ-α1ς κα. διαμονκατασκευ-α1ς κα. το1ς τοιο τοις,<s> ?νθρ5που πρ#ς α4τ# τ# δ$ον πραχθ;ναι δεδορκτος, ο4 πρ#ς τ ν π. το1ς πραχθε1σιν ε4δοξαν. 5 6 7
!π"κτησι καλς φμης γι :σα γιναν. N μ λο ζωμαι σ' !κα-τλληλη Cρα,ν μ !γαπF ν χτ ζω ο8κοδομματα γι προσωπι-κ μου χρσι,ν μ δ νω σημασ α στ φαγητ,στ" Rφασμα κα τ" χρFμα τς 4νδυμασ ας X τν Gμορφι το0 σματος. DEμαθα :τι κα στολ του προερχ"ταν !π" τ" Λριο, τν !γροτικ κατοικ α του κα τ περισσ"τερα !ντικε μενα !π" τ" Λανο βιο. DEμαθα πFς φ'ρθηκε πρ"ς τ"ν Tελνη πο τ"ν παρα-καλο0σε μ' θ'ρμη στ" Tο σκουλο κα ποι 2ταν :λη γενικ συμπεριφορ του. DEμαθα ν μ χω τ ποτε τ" σκληρ" οVτε !νελ'ητο X !λαζονι-κ" οVτε ν πFς ποτ' «/ως 3δρFτος», !λλ ν χω σκεφθ τ πν-τα Cς τν παραμικρ λεπτομ'ρεια μ' Tνεσι, μ' !πν-ταραξ α, μ' τξι, μ' θρρος σ μφωνα μ' τν φ σι τους. Θ μπορο0σε ν 8σχ ση γι@ α&τ"ν λ"γος πο !ναφ'ρεται στ"ν Σωκρτη, :τι μπορο0σε κα ν !π'χη, !λλ κα ν !πολα η μ' μ'τρο 4κε*να !π" τ πο*α πολλο μ' μεγλη δυσκολ α !π'-χουν, 4νF $ποχωρο0ν μ' ε&κολ α στν !π"λαυσ των. T" ν μπορ :μως κανε ς ν εναι 8σχυρ"ς κα 4γκρατς κα Xρεμος στν !ποχ !π" τν !π"λαυσι εναι γνρισμα !νθρπου πο χει ψυχ τ'λεια κα γεννα α, :πως φνηκε κατ τν !σθ'νεια πο το0 φερε τ"ν θνατο16. ιζ. @Aπ" το ς θεο ς πρα το ς !γαθο ς πππους, το ς 4ναρ'-τους γονε*ς, τν 4ξα ρετη !δελφ, το ς 4κλεκτο ς δασκλους, το ς καλο ς !νθρπους το0 σπιτιο0,το ς συγγενε*ς,το ς φ λους :λους γενικ. Στο ς θεο ς Gφε λω κα τ" :τι δ'ν παρασ ρθηκα σ' σφλμα-τα ε8ς βρος των, Tν κα εχα τν κλ σι 4ξ α8τ ας τς πο ας θ κανα κτι τ'τοιο, 4ν τ χαινε. Eναι δ' ε&εργεσ α τFν θεFν τ" :τι δ'ν συν'βη κτι τ'τοιο γι ν α8σθνωμαι τ"ν λεγχο τς συ-νειδσεως.
MAPKOY AYPH§IOY TA EI™ EAYTON – BIB§ION Aã
16. @Aντ τV; Mαξμου $πρχει γραφ θανασμ>ω. BIBΛIOΘHKH TΩN EΛΛHNΩN O4κ [ν] ?ωρ. λο στης, ο4χ. φιλοικοδμος, ο4 περ. τ)ς δωδ)ς πινοητς, ο4 περ. σθτων φ)ς κα. χρας, ο4 περ. σωμ'των _ρας. †& ?π# Λωρου στολ ?ν'γουσα ?π# τ;ς κ'τω πα λεως, κα. τ+ν ν Λανουβ>ω τ) πολλ'. †τ>+ τελ5νVη ν Tο σκλοις παραι-τουμ$ν>ω =ς χρσατο, κα. πRς Z τοιο*τος τρπος. O4δ<ν ?πην<ς ο4δ< μ ν ?δυσ5πητον ο4δ< λ'βρον ο4δ< =ς 7ν τι-να επε1ν ποτε “qως eδρ+τοςI” ?λλ) π'ντα διειλημμ$τι-να λελογ-σθαι, =ς π. σχολ;ς, ?ταρ'χως, τεταγμ$νως, ρρωμ$νως, συμφ5-νως αυτο1ς. φαρμσειε δ2 gν α4τ>+ τ# περ. το* Σωκρ'τους μνη-μονευμενον, :τι κα. ?π$χεσθαι κα. ?πολα ειν δ νατο το των, [ν πολλο. πρς τε τ)ς ?ποχ)ς ?σθεν+ς κα. πρ#ς τ)ς ?πολα σεις νδοτικ+ς @χουσιν. τ# δ< σχ ειν κα. πικαρτερε1ν κα. ννφειν κατ$ρ>ω ?νδρς στι 7ρτιον κα. ?ττητον ψυχ ν @χοντος, ο6ον ν τV; νσ>ω τV; Mαξμου. ιζF. Παρ) τ+ν θε+ν, τ# ?γαθοYς π'ππους, ?γαθοYς γον$ας, ?γαθ ν ?δελφν,?γαθοYς διδασκ'λους,?γαθοYς οκεους,συγ-γενε1ς, φλους, σχεδ#ν aπαντες @χεινI κα. :τι περ. ο4δ$να α4τ+ν προ$πεσον πλημμελ;σα τι κατοι δι'θεσιν @χων τοια την, ?φ2 3ς, ε @τυχε, κgν @πραξ' τι τοιο*τοI τ+ν θε+ν δ< ε4ποιyα τ# μηδεμαν συνδρομ ν πραγμ'των γεν$σθαι, lτις @μελλ$ με λ$γξειν. 8 9
Στο ς θεο ς Gφε λω κα τ" :τι δ'ν παρ'μεινα περισσ"τερο κο-ντ στν παλλακ δα το0 παππο0 μου κα τ" :τι διατρησα τν ?γν"τητ μου κα δ'ν γινα Tνδρας πρ ν τν Cρα μου, !λλ κα !ν'βαλα α&τ τν στιγμ. Kα τ" :τι βρ'θηκα κτω !π" τν 4π -βλεψι Tρχοντος κα πατρ"ς μου πο μο0 !φρεσε :λη τν !λαζο-νε α κα μ' παρακ νησε ν σκεφθF :τι εναι δυνατ" κα :ταν εσαι βασιλε ς ν ζς χωρ ς δορυφ"ρους, χωρ ς πολυτελ φορ'ματα, χωρ ς λαμπδες κα !γλματα κα χωρ ς τν σχετικ κουφ"τητα. @Aλλ :τι εναι δυνατ"ν βασιλε ς ν $ποβιβζη τ"ν qαυτ" του μ'-χρι το0 σημε ου το0 8διτου χωρ ς γι@ α&τ" τ"ν λ"γο ν !ντιμετωπ -ζη μ' λιγτερη σοβαρ"τητα X !διαφορ α 4κε*να τ πο*α πρ'πει ν 4κτελεσθο0ν γι τ" κοιν" συμφ'ρον κατ τρ"πο γεμονικ". E8ς το ς θεο ς Gφε λω τν τ χη ν χω τ'τοιον !δελφ", πο*ος μπο-ρο0σε μ' τν !κεραι"τητα το0 χαρακτρος του ν μ' παρακινση στν μελ'τη το0 qαυτο0 μου, 4νF συγχρ"νως μ' ε&χαριστο0σε μ' τν 4κτ μησι κα τν στοργ του. E8ς το ς θεο ς Gφε λω τ" :τι δ'ν !π'κτησα παιδι !δ νατα στ" πνε0μα X !νπηρα στ" σFμα,τ" :τι δ'ν παρουσ ασα 8δια τερη πρ"οδο στν ρητορικ κα στν πο ησι κα στ ς Tλλες τ'χνες, στ ς πο*ες Zσως θ δαπανο0σα τ"ν qαυτ" μου 4ν καταλβαινα :τι προχωρF μ' 4πιτυχ α.T" :τι πρ"φθασα ν τοποθετσω 4κε νους πο μ' !ν'θρεψαν σ' !ξιματα,τ πο*α μο0 διναν τν 4ντ πωσι :τι 4πιθυμο0σαν κα ν μ !ναβλλω μ' τν 4λπ δα :τι θ τ" κνω !ργ"τερα, 4πειδ 2ταν !κ"μη ν'οι.Tν γνωριμ α μ' τ"ν @Aπολλνιο,τ"ν Pο στικο,τ"ν Mξιμο. T" ν σκεφθF πολλ'ς φορ'ς κα μ' τρ"πο φωτειν" τν !ξ α τς κατ φ σι ζως,Cστε,:σο 4ξαρτYται !π" το ς θεο ς κα !π" τ ς δωρε'ς κα !π" τ ς 8δ'ες κα τ ς 4μπνε σεις πο προ'ρχονται !π" 4κε νους, τ ποτε ν μ μ' 4μποδ ζη πλ'ον ν ζF σ μφωνα μ' τν φ σιm ν μ χω 4γκαταλε ψει α&τ"ν τ"ν τρ"πο ζως, 4ξ α8τ ας τς δικς μου !δυναμ ας X !π" λλειψι σεβασμο0 πρ"ς τFν θεFν τ ς $ποδε ξεις κα τ ς διαφωτ σεις.Tν !ντοχ πο δει-ξε τ" σFμα μου γι τ"σο μεγλο χρονικ" διστημα σ' τ'τοια ζω. 33 Kα. τ# μ π. πλ$ον τραφ;ναι παρ) τV; παλλακV; το* π'ππουI κα. τ# τ ν _ραν διασ+σαιI κα. τ# μ πρ# _ρας ?νδρωθ;ναι, ?λλ2 @τι κα. πιλαβε1ν το* χρνου. T# 7ρχοντι κα. πατρ. ποταχθ;ναι, bς @μελλε π'ντα τ#ν τ*φον ?φαιρσειν μου, κα. ες @ννοιαν 7ξειν το* :τι δυνατν στι ν α4λV; βιο*ντα μτε δορυφορσεων χρVζειν μτε σθτων σημει-ωδ+ν μτε λαμπ'δων κα. ?νδρι'ντων [τοι+νδ$ τινων] κα. το* Zμοου κμπουI ?λλ2 @ξεστιν γγυτ'τω δι5του συστ$λλειν αυ-τν, κα. μ δι) το*το ταπειντερον W XPαθυμτερον @χειν πρ#ς τ) π<ρ τ+ν κοιν+ν &γεμονικ+ς πραχθ;ναι δ$οντα. T# ?δελφο* τοιο του τυχε1ν δυναμ$νου μ<ν δι) Lθους πεγε1ρα με πρ#ς πιμ$λειαν μαυτο*, aμα δ< κα. τιμV; κα. στοργV; ε4φρα-νοντς μεI τ# παιδα μοι ?φυ; μ γεν$σθαι μηδ< κατ) τ# σωμ'-τιον δι'στροφαI τ# μ π. πλ$ον με προκψαι ν XητορικV; κα. ποιητικV; κα. το1ς 7λλοις πιτηδε μασιν, ν ο6ς \σως gν κατεσχ$-θην, ε V|σθμην μαυτ#ν ε4δως προϊντα. τ# φθ'σαι τοYς τρο-φ$ας ν ?ξι5ματι καταστ;σαι, οf δ δκουν μοι πιθυμε1ν, κα. μ ?ναβαλ$σθαι λπδι το* με, πε. ν$οι @τι "σαν, jστερον α4τ# πρ'ξειν. τ# γν+ναι 2Aπολλ5νιον, SPο στικον, M'ξιμον. T# φαντασθ;ναι περ. το* κατ) φ σιν βου ναργ+ς κα. πολλ'-κις, ο6ς τς στιI _στε, :σον π. το1ς θεο1ς κα. τα1ς κε1θεν διαδ-σεσι κα. συλλψεσι κα. πινοαις, μηδ<ν κωλ ειν Lδη κατ) φ σιν ζ;ν με, ?πολεπεσθαι δ< @τι το του παρ) τ ν μ ν αταν, κα. παρ) τ# μ διατηρε1ν τ)ς κ τ+ν θε+ν πομνσεις κα. μονονουχ. διδασκαλας. T# ?ντισχε1ν μοι τ# σ+μα π. τοσο*τον ν τοιο τ>ω β>ωI τ# μτε 2 3 6 5 4