สร ปผ บร หาร โครงการส งเสร มระบบบร หารจ ดการขนส งเพ อการประหย ดพล งงาน (พ.ศ. 2555) (Logistics and Transport Management ; LTM)

สรุปผูบริหาร

โครงการสงเสริมระบบบริหารจัดการขนสงเพื่อการประหยัดพลังงาน

(

พ

.

ศ

. 2555)

(Logistics and Transport Management ; LTM)

ปจจุบันประเทศไทย มีสัดสวนการใชพลังงานขั้นสุดทายแยกตามประเภทสาขาธุรกิจแบงไดเปน 3 ประเภทหลักๆ โดยการใชพลังงานในภาคอุตสาหกรรม และภาคการขนสงนั้น มีสัดสวนการใช พลังงานขั้นสุดทายใกลเคียงกันอยูที่ 35.6 % และ 35.7 % ตามลําดับ และการใชพลังงานในสวนอื่นๆ เชน ที่อยูอาศัย, ภาคธุรกิจ, การเกษตร ฯลฯ อีก 28.7 % (ขอมูล พ.ศ. 2554) ดังแสดงในรูปที่ 1 โดยที่ ผานมา ภาครัฐไดใหความสําคัญกับการสงเสริมลดการใชพลังงานใหกับทุกภาคสวนผานการสงเสริม และสนับสนุนโครงการตางๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใชพลังงาน โดยสําหรับภาคอุตสาหกรรมนั้น ไดรับการสนับสนุนดานการประหยัดพลังงานมาอยางตอเนื่องเปนอยางดี ผานโครงการฯ ตางๆ แต สําหรับภาคคมนาคมขนสงนั้นมักจะไดรับการชวยเหลือผานการพัฒนาระบบโครงสรางพื้นฐานเปนหลัก ซึ่งถือเปนแผนการปรับปรุงระยะยาว สงผลใหผูประกอบการที่ไดรับผลกระทบระยะสั้นจากภาวะ เศรษฐกิจชะลอตัว, ความผันผวนทางดานราคาพลังงาน และการแขงขั้นที่เพิ่มมากขึ้นในอนาคตจากการ เปดเสรีดานการบริการของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community, AEC) ไม สามารถปรับตัวไดทัน และความสามารถทางการแขงขันทางธุรกิจลดนอยลง ดวยเหตุปจจัยดังที่กลาวมานั้น สงผลใหตนทุนดานการขนสงสูงขึ้นอยางตอเนื่อง และสงผล กระทบตอทุกภาคสวนอยางหลีกเลี่ยงไมได โดยเฉพาะอยางยิ่งผูที่ไดรับผลกระทบอยางมากคือ ผูประกอบการภาคการขนสง ซึ่งมีตนทุนดานพลังงานสูงกวาภาคธุรกิจอื่นๆ ดังจะเห็นไดจากรูปที่ 1 กลาวคือ จากสัดสวนการใชพลังงานขั้นสุดทายของภาคคมนาคมขนสงนั้น แบงเปนสัดสวนการใช พลังงานในการขนสงทางบกสูงถึง 79 % ของการใชพลังงานในภาคการขนสงทั้งหมด นั่นยอมหมายถึง หากมีความผันผวนทางดานราคาพลังงานเชื้อเพลิงมากนอยเพียงใด ยอมจะสงผลกระทบตอ ผูประกอบการขนสงอยางยิ่งเชนกัน หากผูประกอบการขนสงสินคาไมปรับตัวเพื่อรับมือกับสถานการณ ดังกลาว อาจจะตองแบกรับตนทุนพลังงานที่สูงขึ้นอยางรวดเร็ว และสูญเสียความสามารถทางการ แขงขันทางธุรกิจในที่สุด ดังนั้น ผูประกอบการขนสงตองปรับปรุงและพัฒนาระบบบริหารจัดการขนสงเพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิง และลดตนทุนดานพลังงานอยางตอเนื่อง โดยแนวทางหนึ่งที่ชวยสงเสริม ใหเกิดการเรงพัฒนาระบบบริหารจัดการขนสงใหแพรหลายไดอยางเปนรูปธรรม คือการสงเสริมใหทีม

ผูเชี่ยวชาญที่มีความชํานาญเฉพาะดานเขาใหคําแนะนําแนวทางการปฏิบัติ และแนวทางการวินิจฉัยเพื่อ พัฒนาระบบบริหารจัดการขนสงใหกับผูประกอบการสามารถนําไปประยุกตใชไดดวยตนเองตอไป ซึ่งถือ เปนแนวทางสําคัญที่ผูประกอบการขนสงควรใหความใสใจ และมุงมั่นที่จะปรับปรุงใหสามารถใช เชื้อเพลิงไดอยางมีประสิทธิภาพ ลดสัดสวนการใชพลังงานในภาคการขนสง และลดการใชพลังงานโดย ภาพรวมของประเทศได ตอไป ซึ่งจากป พ.ศ. 2553 ถึง พ.ศ. 2554 ที่ผานมา สถาบันพลังงานเพื่ออุตสาหกรรม สภา อุตสาหกรรมแหงประเทศไทย ไดรับการสนับสนุนจาก กองทุนเพื่อสงเสริมการอนุรักษพลังงาน สํานักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน ใหดําเนินโครงการสงเสริมระบบบริหารจัดการ ขนสงเพื่อการประหยัดพลังงาน (พ.ศ. 2553) (Logistics and Transport Management, LTM) ซึ่งไดรับ ความสนใจจากผูประกอบการสมัครเขารวมโครงการเปนจํานวนกวา 105 แหง เพื่อสงทีมผูเชี่ยวชาญเขา ทําการวินิจฉัยระบบบริหารจัดการขนสงของผูประกอบการ พรอมใหคําแนะนําในการปรับปรุงระบบ บริหารจัดการขนสงอยางทั่วถึงทุกดานใหมีการใชพลังงานไดอยางมีประสิทธิภาพ โดยผลการดําเนินงาน นั้นสามารถลดการใชพลังงานในภาคการขนสงไดกวา 4.5 ktoe หรือเทียบเปนเงินกวา 200 ลานบาท อยางไรก็ตามหลังจากดําเนินโครงการแลวเสร็จ สถาบันพลังงานฯ ยังคงไดรับการติดตอสนใจโครงการฯ จากผูประกอบการอยางตอเนื่อง สอดคลองกับจํานวนของผูประกอบการขนสง และจํานวนรถบรรทุกของ ประเทศไทยที่ปจจุบันมีจํานวนถึงกวา 350,000 แหง และ 868,947 คันตามลําดับ ซึ่งแสดงถึงศักยภาพ การประหยัดพลังงานใหกับประเทศหากขยายผลการดําเนินงานออกไปยังผูประกอบการขนสงรายอื่นๆ ตอไป วัตถุประสงค 1. เพื่อสงเสริมใหกลุมผูประกอบการกิจการขนสง มีโอกาสไดรับการศึกษาหาแนวทางการพัฒนา ระบบบริหารจัดการขนสง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใชพลังงานที่เหมาะสมกับสถาน ประกอบการของตน พรอมทั้งนําไปปฏิบัติใหเกิดขึ้นอยางเปนรูปธรรมได 2. เพื่อประยุกตความรูความชํานาญของทีมผูเชี่ยวชาญดานตางๆ (วิศวกรรมและเทคโนโลยี, การ บริหารจัดการ, วิธีการขับรถ และการสรางทีมงาน) ในการวิเคราะหการใชพลังงานในสวนการ ขนสงของผูประกอบการที่เขารวมโครงการฯ รวมถึงเผยแพรความรูดังกลาวสูบุคลากรของ ผูประกอบการฯ เพื่อนําไปใชวิเคราะหการใชพลังงานดวยตนเองไดตอไป 3. เพื่อรวบรวมผลสําเร็จที่ไดรับจากการปรับปรุงตามคําแนะนําของทีมผูเชี่ยวชาญ ใชเปนศูนยรวม ความรูในการลดการใชพลังงานเชื้อเพลิงในสาขาขนสง เผยแพรสูภาคคมนาคมขนสง และลด สัดสวนการใชพลังงานในภาคคมนาคมขนสง ตอไป

ประโยชนที่ไดรับจากการดําเนินโครงการ 1. ผูประกอบการที่เขารวมโครงการฯ ทราบถึงแนวทางการปรับปรุงเพื่อลดการใชเชื้อเพลิงใน กิจการขนสง เพื่อนําไปประยุกตใชกับหนวยงานของตนเองไดทั้งระยะสั้น (ทําไดทันที หรือ ภายใน 1 - 2 ป) ระยะกลาง (3 ป) และระยะยาว (5 ป) 2. ผูประกอบการกิจการขนสงที่เขารวมโครงการฯ สามารถดําเนินการตามแนวทางการเพิ่ม ประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิง เพื่อลดตนทุนดานพลังงานไดอยางเปนรูปธรรม 3. บุคลากรของผูประกอบการขนสงที่เขารวมโครงการฯ ไดรับความรูดานหลักการ และแนวคิดใน การวิเคราะหหาแนวทางลดการใชเชื้อเพลิง เพื่อนําความรูที่ไดรับไปประยุกตใชไดดวยตนเอง ตอไปในอนาคต สงเสริมใหเกิดการพัฒนาอยางยั่งยืน 4. ลดการใชพลังงานในภาคการขนสง จากแนวทางการปรับปรุงตางๆ ที่ประสบผลสําเร็จ รวมถึง สามารถนําแนวทางตางๆ เผยแพร ประชาสัมพันธใหกับผูประกอบการรายอื่นๆ ใหสามารถ นําไปประยุกตใชเพื่อลดการใชพลังงานเชื้อเพลิงในภาคการขนสงโดยรวมไดตอไป 5. ลดการปลอยกาซคารบอนไดออกไซดที่เกิดจากการเผาไหมเชื้อเพลิง ซึ่งเปนสาเหตุหนึ่งของ การเกิดภาวะโลกรอน ดวยการเพิ่มประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิงใหกับผูประกอบการขนสงที่เขา รวมโครงการฯ ซึ่งถือเปนการลดการใชเชื้อเพลิงที่ไมจําเปนลงได ตัวชี้วัดความสําเร็จของโครงการ 1. สงเสริมใหมีการศึกษาหาแนวทางการพัฒนาระบบบริหารจัดการขนสง เพื่อลดการใชน้ํามัน เชื้อเพลิงในกิจการบริการขนสงสินคา จํานวนไมนอยกวา 100 ราย 2. สงเสริมใหเกิดการประหยัดพลังงานเชื้อเพลิงในกิจการบริการขนสง โดยมีเปาหมายการใช พลังงานเชื้อเพลิงที่คาดวาจะลดไดเฉลี่ยรวมหลังจบโครงการฯ เทากับ 5 ktoe ตอป 3. จัดทํา “คูมือเผยแพรความรูในการพัฒนาระบบบริหารจัดการขนสง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช พลังงาน” เพื่อเผยแพรใหผูประกอบการไดนําไปประยุกตใชเปนแนวทางในการปรับปรุง ประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิง หลักการและแนวคิดในการดําเนินโครงการ หลักการและแนวคิดในการดําเนินโครงการ มุงเนนสงเสริมใหผูประกอบการขนสงไดรับความรู และแนวทางการปรับปรุงระบบบริหารจัดการขนสงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิง พรอมทั้งนํา แนวทางดังกลาวไปปฏิบัติใหเกิดขึ้นจริงอยางเปนรูปธรรม เพื่อลดตนทุนพลังงานที่มีความผันผวนและมี แนวโนมสูงขึ้นในอนาคต รวมถึงเผยแพรแนวทางผลสําเร็จตางๆ ที่เกิดขึ้นใหกับผูประกอบการภาคการ

ขนสงทั่วประเทศ อันจะนําไปสูแนวทางที่ทําใหเกิดการประหยัดพลังงานในภาคการขนสงไดอยางเปน รูปธรรม ดังแสดงในรูปที่ 2 กลาวคือ ผูประกอบการขนสงสวนมากมักจะยังไมมีการดําเนินการปรับปรุง การใชพลังงานของตนเองอยางจริงจัง เนื่องจากขาดผูชํานาญการที่จะใหคําปรึกษา และชี้แนะแนวทางที่ จะชวยเพิ่มประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิง ดังนั้น โครงการสงเสริมระบบบริหารจัดการขนสงเพื่อการ ประหยัดพลังงาน (Logistics and Transport Management: LTM) จึงเปดโอกาสใหกับผูประกอบการที่มี ความสนใจที่จะปรับปรุงการใชพลังงานของตนเองอยางจริงจังเขารวมโครงการ เพื่อใหทีมผูเชี่ยวชาญ เขาใหคําปรึกษา และศึกษาหาแนวทางการปรับปรุงดวยหลักการดานตางๆ ดังนี้

 วิศวกรรมและเทคโนโลยี (Engineering and Technology )

 การบริหารจัดการ (Management)  วิธีการขับรถ (Drive)  สรางทีมงาน (Task Force) โดยแนวทางที่ไดรับการใหคําแนะนําจะถูกผลักดันใหผูประกอบการนําไปปฏิบัติใหเกิดขึ้นอยาง เปนรูปธรรม พรอมทั้งเก็บรวบรวมขอมูลการใชเชื้อเพลิงเพื่อใชในการเปรียบเทียบผลการประหยัด พลังงานเมื่อดําเนินการปรับปรุงแลวเสร็จ ซึ่งผลจากการดําเนินโครงการฯ ที่ไดรับคือผลการประหยัด อยางเปนรูปธรรม และตัวอยางผลสําเร็จของแนวทางการปรับปรุงประสิทธิภาพการใชเชื้อเพลิงที่ สามารถรวบรวม และจัดทําคูมือ หรือเอกสารเผยแพรความรูดังกลาวใหกับภาคการขนสงนําไป ประยุกตใชไดดวยตนเองตอไป กลุมเปาหมาย ใหคําแนะนําแนวทางการพัฒนาระบบบริหารจัดการขนสงใหกับผูประกอบการขนสงและโรงงาน อุตสาหกรรมที่มีกิจกรรมการขนสง ไมนอยกวา 100 แหง ระยะเวลาโครงการ ระยะเวลาดําเนินโครงการ 8 เดือน (ตุลาคม 2555 ถึง พฤษภาคม 2556) สรุปผลการดําเนินโครงการ ผูประกอบการดําเนินมาตรการทั้งหมดตามที่ผูเชี่ยวชาญใหคําแนะนํา และทําการศึกษาความ เปนไปไดฯ ใหกับผูประกอบการทั้ง 104 ราย มีผลการการประหยัดเชื้อเพลิงที่เกิดขึ้นจริงหลังจากดําเนิน โครงการฯ 7.302 ktoe ตอป โดยเปนการประหยัดน้ํามันดีเซล 5,444,271 ลิตรตอป, กาซธรรมชาติ

2,276,733 กิโลกรัมตอป, กาซปโตรเลียมเหลว 25,845 ลิตรตอป และน้ํามันเบนซิน 516 ลิตรตอป และมี มูลคาการประหยัดรวมกันประมาณ 187,533,171 ลานบาทตอป (*คิดคาเชื้อเพลิงน้ํามันดีเซลลิตรละ 29.99 บาท, กาซธรรมชาติกิโลกรัมละ 10.50 บาท, กาซปโตรเลียมเหลวลิตรละ 12.95 บาท และน้ํามัน เบนซินลิตรละ 37 บาท) อยางไรก็ตามภายใตระยะเวลาการดําเนินโครงการฯ ผูประกอบการทั้ง 104 แหง ไมสามารถดําเนินการปรับปรุงตามขอเสนอแนะของทีมผูเชี่ยวชาญไดครบถวนทุกขอ จึงกําหนดให ผูประกอบการดําเนินการปรับปรุงในสวนของมาตรการที่จะดําเนินการในอนาคตใหแลวเสร็จ จากที่ ผูเชี่ยวชาญไดนําเสนอไว ซึ่งมีศักยภาพที่คาดวาจะประหยัดไดเพิ่มเติมอีก 5.029 ktoe ตอป โดยเปน การประหยัด น้ํามันดีเซล 2,798,721 ลิตรตอป และกาซธรรมชาติ 2,298,088 กิโลกรัมตอป และมีมูลคา การประหยัดรวมกันประมาณ 108,063,582 ลานบาทตอป ผลรวมการประหยัดพลังงาน ที่เกิดหลังจาก เสร็จสิ้นโครงการฯ เปน 12.331 ktoe คิดเปนตนทุนพลังงานเชื้อเพลิงที่สามารถประหยัดได *295,596,753 ลานบาท / ป จากเปาหมายการประหยัดพลังงานของโครงการที่ กําหนดใหประหยัดพลังงานไมนอยกวา 5 ktoe จะเห็นไดวาจากการดําเนินโครงการฯ สงผลใหเกิดผลการประหยัดพลังงานไดถึง 7.302 ktoe รวมถึงหากมองถึงมาตรการที่ผูประกอบการจะดําเนินการในอนาคตซึ่งมีศักยภาพการประหยัดพลังงาน 5.029 ktoe สงผลใหจากการดําเนินโครงการฯ สามารถสงเสริมใหเกิดการประหยัดพลังงานในสาขา ขนสงโดยรวมกวา12.331 ktoe ดังแสดงในรูปที่ 1 *หมายเหตุ ราคาเชื้อเพลิงอางอิงณวันที่ 9 พฤศจิกายน 2555 โดยที่ราคาเชื้อเพลิงคากลางที่ใชในการคํานวณ มีรายละเอียดดังนี้  ดีเซล 29.99 บาท/ลิตร  กาซธรรมชาติ 10.5 บาท/กิโลกรัม  กาซปโตรเลียมเหลว 12.95 บาท/ลิตร  เบนซิน 37.00 บาท/ลิตร