1 -ناور هدکشناد ،هرواشم هورگ ،داتسا ناریا ،زاوها ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد ،یتیبرت مولع و یسانش 2 هدکشناد ،هرواشم هورگ ،رایداتسا ناریا ،درکرهش ،درکرهش هاگشناد ،تایبدا 3 -ناور هدکشناد ،هرواشم هورگ ،رایشناد ناریا ،زاوها ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد ،یتیبرت مولع و یسانش هدنسیون :لوؤسم حیبذ یناسراف هواک هلا Email: [email protected] هدیکچ :همدقم تملاس اهنت هن ییوشانز تیفیک هنیمز و طباور هکلب ،کرتشم یگدنز و جاودزا رد ار دارفا یمسج و یناور هداوناخ نورد و نوریب رد ار اه یم رارق ریثأت تحت زین نیا زا .دهد هفلؤم ییاسانش ،رضاح شهوژپ ماجنا زا فده ،ور دوب نیجوز ییوشانز تیفیک یاه . شور : اوتحم لیلحت هیاپ رب و یفیک تروص هب هعلاطم نیا .دش ماجنا 22 هنومن شور هب جوز دنمفده یریگ همین هبحاصم قیرط زا بلطواد هداد ندیسر ات هتفای راتخاس دندش باختنا ،لماک عابشا هب اه . هتفای :اه هداد لیلحت مان هب یلصا هقبط کی داجیا هب رجنم اه « ییوشانز تیفیک » زا هقبط نیا هک دیدرگ 10 لماش یعرف هقبط « طابترا ییوشانز » ، « یبهذم دیاقع و اهرواب » ، « ییوشانز دهعت » ، « ششخب و تشذگ » ، « ضراعت لح تراهم هلأسم لح /اه » ، « فاصنا » ، « تیریدم تراهم یلام عبانم » ، « هداوناخ تلاخد مدع نایفارطا /یلصا یاه » ، « یگدنز رد فده نتشاد » و « تغارف تاقوا » دش لیکشت . هجیتن :یریگ زا یرایسب هب هدش لصاح جیاتن یم کمک ینامرد و یشزومآ زکارم همانرب ،هدش ییاسانش لماوع هب هجوت اب ات دنک ار یرورض یاه هداوناخ اب طابترا رد .دننک نیودت اه نچمه ی ن ، ا شزومآ ی ن جوز هب لماوع بجوم ،اه تسکش زا یریگولج و یریگشیپ تیفیک شیازفا و یگدنز یاه یم ییوشانز یگدنز رد تیاضر و دوش . هژاودیلک :اه یفیک هعلاطم ،نیجوز ،ییوشانز هطبار ،هداوناخ :عاجرا حیبذ یناسراف هواک ،اضرملاغ یبجر ناما ،هلا اضر رهم هتسجخ ،سابع یهلا . هفلؤم ییاسانش جوز ییوشانز تیفیک یاه کی :اه یفیکشهوژپ . یفیک تاقیقحت هلجم تملاس مولع رد 1397 ؛ 7 ( 2 :) 187 -172 . :تفایردخیرات 21 / 1 / 95 :شریذپخیرات 20 / 12 / 96 :پاچخیرات 14 / 4 / 97 یشهوژپ هلاقم
لاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 173 همدقم مهم ،هداوناخ یمدآ تیصخش هدنهد لکش و هعماج داهن نیرت یم دشاب هنیهب درکراک و تیفیک ،یدونشخ ،تیاضر ،تیبولطم . یرثؤم رایسب لماوع ،هداوناخ تفرشیپ و دشر ،ییافوکش رد یم بوسحم هداوناخ یاضعا دنوش ( 1 متسیس کی ناونع هب و ) هموظنمریز لماش .تسا نادنزرف و نیدلاو ،نارسمه یاه یساسا ،نارسمه هموظنمریز رامش هب هداوناخ هموظنمریز نیرت یم دور یم هداوناخ تابث هب رجنم نآ ماودت هک ( دوش 2 هوحن .) لاتخا رس رب قفاوت ف و رگیدکی یاهزاین اب دوخ قیبطت و اه شقن داجیا یم ،لمکم یاه و هداوناخ تابث یبوخ هب دناوت فاطعنا شیپ ریغتم طیارش ربارب رد ار نآ یریذپ .دنک ینیب لماعت زا ییوگلا نتخاس مهارف اب نارسمه هموظنمریز تبسن نانآ تادهعت و درم و نز تیمیمص عوضوم ،ییوشانز هب ار رگیدکی هب یم شزومآ کدوک هدرخ نیا هچنانچ .دهد یم مهارف یطیارش ،دشاب تیافک اب و دماراک ماظن رد هک ددرگ دشر ناکما و لباقتم دشر ،تیامح ،تیمیمص ،نارسمه نآ ییوشانز تیفیک .دننک هبرجت ار یصخش ،یدماراک رب نارسمه یم ریثأت نارسمه هموظنمریز ماود و ماکحتسا ( دراذگ 2 .) نایم رد هدرک جاودزا هک یناسک زا ییوشانز تیفیک ،دنا مهم صخاش نیرت یم بوسحم کرتشم یگدنز یاه ( دوش 3 .) هژیو تیمها زا هک تسا یموهفم ییوشانز تیفیک رادروخرب یا یم دشاب یور رب ییوشانز طباور هطیح رد تاقیقحت نیرتشیب و ( تسا هدش ماجنا نآ 4 .) Lawrence تیفیک ناراکمه و ر ییوشانز تیاضر و ینامداش زا نارسمه یلک تاساسحا ا نآ هدرک فیرعت کرتشم یگدنز زا اه دنا ( 5 ،رگید ترابع هب .) تیفیک کی ییوشانز موهفم دنچ یدعب تسا هک لماش براجت تبثم دننام ساسحا تسود ،نتشاد تبقارم و رد تیاضر یم هطبار دشاب ( 6 ). یگداوناخ یگدنز زا یمهم هبنج ییوشانز تیفیک هک تسا یم یتملاس داجیا ثعاب هداد ناشن تاقیقحت .دوش دنا هک ( ییوشانز تیاضر و ناور تملاس اب ییوشانز تیفیک 7 ،) ( رتلااب و رتهب یقلاخا و ینامسج تملاس 10 -8 یگدرسفا ،) ( رتمک 11 ( رتهب تملاس یبایزرادوخ ،) 12 یرامیب و ) یاه ( رتمک یمسج 13 نییعت لماع و دراد طابترا ) هدننک مه زا مهم یم کرتشم یگدنز یگدیشاپ دشاب ( 14 یگدیشاپ مه زا .) ،هداوناخ راتخاس رد نآ زا یشان تارییغت و کرتشم یگدنز ( هداوناخ یاضعا نایم رد یرباربان داجیا ثعاب 16 ، 15 و ) ( نادنزرف تملاس 18 ، 17 یم ) .دوش Hassebrauck و Fehr هک نیا هب هجوت اب دندرک نایب گدنز کی تیفیک ریثأت ،هنامیمص طباور رگید ای ییوشانز ی یم درف ره یناور و یمسج یتملاس یور رب یناوارف ره ،دراذگ جیاتن و داعبا ییاسانش لابند هب ناققحم زا یدایز دادعت هلاس ( دنتسه ییوشانز تیفیک 19 ،لاثم ناونع هب .) هعلاطم ناشن یا داد هک شیپ نیرتهب ییوشانز تیفیک ینیب امداش هدننک رد ین ،عقاو رد .تسا یگدنز 50 جوز زا دصرد یگدنز یاراد یاه یاه یم ناونع ار بوخ ییوشانز تیفیک دوجو ،داش دننک ( 20 .) هدنهد لیکشت لماوع یسررب ،هدش هتفگ دراوم هب هجوت اب شهوژپ رد ار یمهم هاگیاج ،ییوشانز تیفیک لاس یاه یاه ،لاح نیا اب .تسا هداد صاصتخا دوخ هب هتشذگ نامز لوط رد ههد رد .تسا هدرک رییغت ،هدوب ناققحم هجوت زکرم هک یلماوع 1940 یگژیو ریثأت هوحن ییوشانز تیفیک رب یتیصخش یاه ههد رد .دش یسررب یاه 1980 و 1990 دننام یلماوع ریثأت هناخ راک میسقت ،شقن ضراعت رب تردق و نانز لاغتشا ،یراد ( دیدرگ یسررب ییوشانز تیفیک 4 .) Bradbury و ناراکمه مهم نییعت لماوع نیرت موهفم ود رد ار ییوشانز تیفیک هدننک تفاب رد جاودزا یاهدنیارف و جاودزا رد یدرف نیب یاهدنیارف نآ .دندرک هصلاخ یعامتجا یاهوگلا ،هفطاع تخانش اه یاهدنیارف ناونع هب ار تنوشخ و یعامتجا تیامح ،یطابترا یگژیو ،نادنزرف و یدرف نیب شیپ و اه لحارم ،نارسمه هنیمز سرتسا و یلاقتنا درخ یعامتجا تفاب ناونع هب ار یگدنز یاه یداصتقا تیعضو و هلحم ،ناگیاسمه و هب ار یعامتجا ( دنتفرگ رظن رد نلاک یعامتجا تفاب ناونع 21 .) هب هراومه ینامرد جوز و هداوناخ ناصصختم ،یلک روط هب یفیک رب رثؤم لماوع کرد لابند هدوب ییوشانز ت رد .دنا یم ییوشانز تیفیک فلتخم تاعلاطم لماوع ریثأت تحت دناوت لماوع هلمج زا نیجوز اب طابترا رد ینوریب و ینورد تیعمج ،دنزرف نتشاد ،تلایصحت حطس ،نس دننام( یتخانش کبس ،تیصخش ،)تیسنج و جاودزا تدم ریثأت ،داصتقا یاه
ح تیریدم ،ششخب ،سفن تزع ،یگتسبلد ،بهذم ،ضراعت ل نارسمه یلماعت یاهدنیارف ،یسنج درکلمع زا تیاضر ،دهعت ( دریگ رارق ...و 23 ، 22 نایم رد یمک قفاوت ،لاح نیع رد .) تیفیک هدنهد لیکشت لماوع و داعبا دروم رد نارگشهوژپ لوط هک دنراد داقتعا یرایسب هک ارچ ؛دراد دوجو ییوشانز هبنج زا یضعب ناکم و نامز یک یاه یارب هک ییوشانز تیف ناکم زا یضعب هورگ ای اه یم هدرب راک هب اه زا توافتم ،دوش ناکم هورگ و اه یم رگید یاه ( دشاب 24 دوجو اب ،نیاربانب .) تیفیک هدنهد لیکشت لماوع مهف و ییاسانش تیمها هک یصاخ موسر و گنهرف هب هجوت اب ام روشک رد ،ییوشانز یمک رایسب دادعت ،دراد دوجو تروص هب مه نآ تاقیقحت زا هدرک زکرمت عوضوم نیا یور رب یفیک هن و یمک نیا هک دنا هزوح نیا تایبدا رد یساسا لکشم و گرزب فاکش کی دوخ یم رامش هب دور نآ زا . داعبا و ییوشانز تیفیک موهفم هک ییاج و دوجوم گنهرف هب هتسب هدش حرطم لیاسم هب هجوت اب نآ نییبت هرف نآ صاخ یاه یم هداوناخ دروم رد گن فده ،دشاب هفلؤم ییاسانش ،رضاح هعلاطم ماجنا زا ییوشانز تیفیک یاه دوب نیجوز . شور عطقم هلاسر( عماج شهوژپ کی زا یشخب شهوژپ نیا )یرتکد دوب لاس رد هک 1394 نآ رد و تفرگ ماجنا یدادرارق /یفرع یفیک یاوتحم لیلحت درکیور زا ( Conventional content analysis .دش هدافتسا ) نیا رد تکراشم زا میقتسم روط هب تاعلاطا ،شور دروم ناگدننک ای و هدش نییعت شیپ زا تاقبط لیمحت نودب هعلاطم هاگدید یم بسک یلبق یرظن یاه رب هدش دیلوت شناد و ددرگ هداد زا و نانآ درف هب رصحنم و دحاو هاگدید ساسا یعقاو یاه یم نتم دشاب و تروص هب و میقتسم روط هب تاقبط و اهدک هداد زا ییارقتسا یم جارختسا ماخ یاه ( دوش 25 .) هنومن اه لماش 22 رهش شرورپ و شزومآ ناریبد زا جوز هنومن شور قیرط زا هک دندوب زاوها بلطواد یریگ دنمفده ( Voluntary purposeful sampling زا .دندش باختنا ) تکرش تساوخرد ناگدننک یم هک ار یرگید دارفا دش رد دنناوت یگنهامه زا سپ .دنیامن یفرعم ،دننک کمک هنیمز نیا یاه تکراشم نیا اب مزلا هدننک هبحاصم ناکم و نامز ،اه نییعت اه هبحاصم مامت رد .دیدرگ ناشنارسمه هارمه هب نارهوش اه یم تکرش هبحاصم بلغا و دندرک ناور هرواشم زکرم رد اه اسآ زوجم اب ناور ماظن نامزاس رهش رد ناریا هرواشم و یسانش نیب جاودزا تدم لماش دورو یاهرایعم .تفرگ ماجنا زاوها 1 ات 5 و دوخ یراکمه و روضح ،دنزرف کی لقادح نتشاد ،لاس نیب ینس هنماد ،رسمه 35 -25 نیا باختنا یلصا تلع( لاس هب تبسن ینس هورگ نیا هک دوب نیا لیلد هب ینس هنماد ورگ ه تارطخ ضرعم رد رتشیب ینس رگید یاه هوقلاب هیلوا طباور تلاکشم و ای تسکش طباور رد و دنراد رارق شرازگ ینس هورگ نیا رد قلاط هدش شرازگ رامآ نیرتشیب طسوت هناهاگآ تیاضر مرف ندرک اضما و هعلاطم و )تسا هدش جوز هنومن .دوب اه هداد عابشا ات یریگ .تفای همادا اه هب عابشا هطقن هب ندیسر یانعم عمج هک تسا قیقحت رد یا یروآ هداد یب یفاضا یاه یم رظن هب لصاح دسر هداد ینعی ؛ دیدج یاه یمن نییبت هب یرتشیب تاعلاطا دیازفا ( 26 زا سپ تاعلاطا .) 18 لوصح یارب اما ،دیسر یرظن عابشا هب نیجوز اب هبحاصم اب ،رتشیب نانیمطا 4 ا هبحاصم زین رگید جوز رد .تفرگ ماجن ،تیاهن 22 تکراشم جوز .دنتفرگ رارق یسررب دروم هدننک عمج یلصا شور هداد یروآ یاه ساسا رب ،رضاح هعلاطم همین عون زا هبحاصم ،شهوژپ یارجا شور و هعلاطم عون ( هتفای راتخاس Semi-structured interview رورم اب .دوب ) ،شهوژپ تایبدا 10 انز تیفیک هنیمز رد لاؤس نیودت ییوش ،هبحاصم تلااؤس تیافک و اوتحم تحص یسررب زا سپ و دش لاؤس زا یضعب ،تیاهن رد .دش هداد رییغت ای و فذح اه 3 لاؤس مهم .دیدرگ باختنا ییاهن تلااؤس ناونع هب نیلوا و نیرت یم هدیسرپ هبحاصم ره یادتبا رد هک یلاؤس هک دوب نیا ،دش « مهم امش رظن هب هک یلماوع نیرت اب یگدنز کی هب رجنم ؟تسا یلماوع هچ ،هدش )لااب( بوخ ییوشانز تیفیک .» فده یارب تقفاوم تروص رد و دش هداد حرش جوز ره یارب هعلاطم جوز ،شهوژپ رد تکراشم یم رارق هبحاصم دروم اه .دنتفرگ نیب طسوتم روط هب هبحاصم تاسلج نامز تدم 30 ات 59 جوز زا .دیماجنا لوط هب هقیقد رد هک دش تساوخرد اه
لاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 175 هبحاصم .دنیامن تبحص یگدنز رد دوخ براجت دروم اب اه تکراشم لماک تیاضر هلصافلاب نآ یاوتحم و طبض ناگدننک و دیدرگ هدایپ طخ هب طخ راون یور زا هبحاصم ره زا سپ هتفگ یاوتحم یلک کرد یارب نیدنچ ،ناگدننک تکراشم یاه یم هدناوخ هبترم .دش رضاح شهوژپ رد یارب یدادرارق یفیک یاوتحم لیلحت زا هداد لیلحت و هیزجت زا دعب ،بیترت نیدب .دیدرگ هدافتسا اه هبحاصم هلصافلاب ،هبحاصم ره ماجنا تسد اه نتم و سیون .دش رورم و هدناوخ راب نیدنچ لصاح هب هملک سپس هملک پیات و دیدرگ هتشون رارق یسررب دروم اهراب اه تفرگ . هداد اه هب او ییانعم یاهدح ای تلامج تروص هب فارگاراپ اب طبترم و رورم راب دنچ زین ییانعم یاهدحاو و هتسکش یلصا یانعم رب اهدک و هتشون ییانعم دحاو ره بسانم یاهدک سپس هقبط یموهفم هباشت ساسا شهاک رد لزنت دنور .دیدرگ یدنب هداد رد .تشاد نایرج تاقبط و لیلحت یاهدحاو مامت رد اه هن هداد ،تیا یلک هک یلصا هقبط رد اه ( تفرگ رارق ،دوب رت 25 .) هداد تقد و تحص زا نانیمطا یارب اه ، یاهرایعم زا یداهنشیپ Guba و Lincoln ( رابتعا لماش Credibility ،) ( یریذپدییأت Confirmability دامتعا تیلباق ،) ( Dependability لاقتنا و ) ( یریذپ Transferability ) گ هدافتسا دیدر ( 27 یدراوم زا ،رابتعا رایعم شیازفا تهج .) عمج یارب یفاک نامز صیصخت نوچمه هداد یروآ نسح و اه تکرش اب طابترا ثحب یارب .دش هدافتسا ناگدننک لیلحت هس رایتخا رد تاعلاطا ،یریذپدامتعا رارق یفیک رگ هداد لیلحت و یراذگدک و تفرگ ماجنا هناگادج تروص هب اه رد هک دش 95 یراذگدک و لیلحت اب جیاتن ،دراوم دصرد ،یریذپدییأت ثحب رد .تشاد هباشت شهوژپ هلوقم هب هقلاع د سامت و هعلاطم دروم ر یارب شلات و هلوقم نیا اب تدم زا هنیمز نیا رد نارگید تارظن بسک ، نییعت لماوع زا دوب هدننک . م یسررب یارب ،نینچمه لاقتنا نازی ود رایتخا رد جیاتن ،یریذپ تکرش هورگ زا جراخ جوز ود نیا هک دش هداد رارق ناگدننک .دندومن دییأت ار جیاتن مه جوز تیاعر رضاح هعلاطم رد هدش هدافتسا یقلاخا تاظحلام جوز هب شهوژپ یلک فادها هک نیا هلمج زا .دیدرگ یاه تکرش ا رد .دیدرگ هیارا هبحاصم رد هدننک ،هبحاصم یادتب جوز زا تیاضر .دش هتفرگ هبحاصم لماک طبض صوصخ رد اه تکراشم هب ناگدننک هبحاصم هک دش هداد نانیمطا و اه شرازگ هداد لیلحت رد .دش دهاوخن هداد سک چیه هب نآ یاه اه تکرش هژاو زا نآ شرازگ و و دش هدافتسا یماسا یاج هب هدننک تکرش هب هبحاصم زا جورخ قح گدننک دش هداد نا . هتفای اه جاودزا تدم 22 تکرش جوز نیب ،هدننک 2 ات 5 .دوب ریغتم لاس تکراشم نس نیگنایم ناگدننک 12 / 4 ± 00 / 31 .دوب لاس هنومن اه بحاص 1 ات 2 نآ تلایصحت و دندوب دنزرف اه و نز( لودج( دوب ریغتم یرتکد ات ملپید زا )درم 1 .) هداد لیلحت رد ییوشانز تیفیک ،اه و یلصا هقبط ناونع هب 10 لودج( دمآ تسد هب یعرف تاقبط ناونع هب هفلؤم 2 .)
تراهم
:ییوشانز طابترا یاه
ییوشانز طابترا ییوشانز تیفیک رد یرورض و یلصا یازجا زا یکی ،بوخ یم دشاب کیرش نیب یاهدنویپ . قیرط زا ،ییوشانز یاه طابترا یم هدیمهف ناشیاه طابترا قیرط زا اهنت .دوش قیقد مهم لیاسم هب طوبرم تاساسحا و دیاقع ،راکفا هک تسا یم وگزاب رد هناعطاق ،رضاح شهوژپ نیجوز زا یرایسب .دوش یور رب هک یریثأت و رگیدکی اب طابترا یرارقرب تیمها دروم ییوشانز هطبار نیرتهب .دندرک تبحص ،دراد ییوشانز تیفیک جوز هاگدید زا هطبار اه ه نآ رد هک دوب یا دنناوتب کی ر ساسحا هدیا و اه جوز .دنیوگب لباقم فرط هب ار دوخ یاه اه توافت زا رد نانز و نادرم نایم رد هک یتیسنج یاه نانآ شلات نیرتشیب .دندوب هاگآ ،دراد دوجو ییوشانزتاطابترا زا یتسرد کرد ناشنارسمه هک دوب نیا طابترا ثحب رد نآ ره ینعی ؛دنشاب هتشاد یگدنز رد اه فرط ود زا کی تیعقوم و لیاسم دنناوتب .دننیبب ناشنارسمه هاگدید زا ار اه تکرش زا یکی ،لاثم ناونع هب هدننک :تفگ اه «نم
زا
مموناخ
هب
رطاخ
ماجنا
یراک
،متحاران
مدوخ
ار
یاج
مموناخ
مراذگب
...
رد
نآ
،تیعقوم
دعب
منیبب
هچ
یمیمصت
یم
متفرگ
.
نآ
عقوم
یمیمصت
و
یراتفر
هک
نم
رد
لباقم
نوا
راتفر
یم
مهاوخ
ماجنا
،مدب
هتخپ
رت
یم
دوش
.
لودج 1 تکرشیتیعمجیگژیو. ناگدننک یگژیو رهوشیاه یگژیو رسمهیاه تکرش هدننک )لاس(نس )لاس(جاودزاتدم نادنزرفدادعت تلایصحت )لاس(نس تلایصحت جوز 1 33 5 1 یسانشراک 31 یسانشراک جوز 2 35 5 1 یسانشراک 34 یسانشراک جوز 3 33 2 1 یرتکد 28 سناسیل قوف جوز 4 30 4 1 ملپید 32 یسانشراک جوز 5 35 5 2 یسانشراک 34 یسانشراک جوز 6 28 3 1 دشرا یسانشراک 30 یسانشراک جوز 7 26 3 1 یسانشراک 25 دشرا یسانشراک جوز 8 35 5 2 ینادراک 32 یسانشراک جوز 9 30 4 1 یسانشراک 28 ملپید جوز 10 32 5 1 دشرا یسانشراک 30 دشرا یسانشراک جوز 11 35 5 2 ملپید 33 یسانشراک جوز 12 33 3 1 دشرا یسانشراک 31 دشرا یسانشراک جوز 13 32 5 1 دشرا یسانشراک 28 ملپید جوز 14 35 5 2 ملپید 34 یسانشراک جوز 15 34 4 1 ینادراک 34 ینادراک جوز 16 29 4 1 دشرا یسانشراک 30 یسانشراک جوز 17 33 3 1 یسانشراک 31 یسانشراک جوز 18 35 5 1 یسانشراک 33 یسانشراک جوز 19 31 5 1 دشرا یسانشراک 32 یسانشراک جوز 20 35 5 1 یسانشراک 34 یسانشراک جوز 21 27 3 1 دشرا یسانشراک 25 یسانشراک جوز 22 33 5 1 یسانشراک 35 دشرا یسانشراک
و
نیا
هک
ایآ
نم
یاج
ممناخ
مدوب
هچ
راک
یم
مدرک
و
نیا
هب
طابترا
ام
ود
ات
بیسآ
یمن
دناسر
» تکرش درم( هرامش هدننک 6 .) طسوت هک دوب یرگید داهنشیپ طابترا یرارقرب یارب بسانم تقو جوز رد یرگید هنومن .دش هیارا بوخ طابترا کی داجیا یارب اه :درک نایب طابترا بسانم تقو دروم «بش
هک
یم
دوش
دعب
زا
اذغ
همه
رود
مه
عمج
یم
میوش
و
عجار
هب
نآ
زور
اب
مه
فرح
یم
،مینز
هتبلا
دینیبب
ره
یزیچ
مه
تقو
شدوخ
ار
هراد
...
ًلاثم
رد
هناخ
ام
نیرتهب
تقو
نیا
ثحب
اه
دعب
زا
ماش
تسا
هک
هگید
چیه
سک
نارگن
راک
شمومتان
دشابن
» تکرش درم( هرامش هدننک 17 .):یبهذمدیاقعواهرواب
هب جاودزا هب هک یلهأتم دارفا هاگن یهلا رما کی ناونع م ی لیلد هب ،دننک رتمک ادخ هب لکوت سرتسا لماوع ریگرد از م ی یعس ود ره ،نآ رب هولاع و دنوش هب کرتشم تروص هب ات دنراد یرتشیب لاعف تی یبهذم یاه هدیسرپ یلصا لاؤس هک یماگنه ،رضاح شهوژپ رد .دنزادرپب جوز زا یرایسب ،دش هب ار لماع نیا لوا هظحل نامه رد اه د مهم رایسب لماوع زا یکی ناونع ییوشانز تیفیک شیازفا ر نآ زا یرایسب یتح .دندرک نایب دوخ اه ناونع هب ار دروم نیا مهم یم ییوشانز یگدنز رد لماع نیرت زا یکی .دنتسناد تکرش هدننک :درک ناونع اه «هب
مرظن
تاداقتعا
یبهذم
یولج
یلیخ
زا
ضراعت
اه
ار
رد
هداوناخ
ما
تفرگ
.
نیا
تاداقتعا
هب
نم
کمک
یناوارف
ک
هدر
؛تسا
نوچ
هب
مرظن
مدآ
کرات
ۀلاصلا
همه
شزیچ
زا
نیب
یم
،هر
مه
شمارآ
شیگدنز
و
مه
شدوخ
...
» تکرش درم( هرامش هدننک 2 تکرش .) یتح یرگید هدننک .دش روآدای ییوشانز طباور رد ار تاداقتعا نیا تیمها «مدای
تسه
یکی
هب
نم
تفگ
هک
رگا
ًلاک
یم
یهاوخ
هطبار
تا
رتهب
،دوش
رد
تونق
تیاهزامن
نیا
رکذ
ار
ناوخب
هک
همجرت
نیا
ثیدح
نیا
دوب
هک
ایادخ
قشع
نم
ار
رد
لد
مرهوش
و
مرهوش
ار
رد
لد
نم
هب
نآ
هزادنا
رارق
هدب
...
دعب
لیاوا
هک
نیا
رکذ
ار
یم
متفگ
و
ریثأت
نآ
ار
یم
،مدید
ًاصوصخ
ینامز
هک
زا
تسد
رگیدمه
تحاران
یم
میدش
» تکرش نز( هرامش هدننک 13 .)لاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 177 لودج 2 هبحاصملیلحتزاهدشجارختساتاقبط. اه یلصاهقبط یعرفتاقبط اهدک ییوشانز تیفیک تراهم ییوشانز طابترا یاه و یلدمه تراهم نتشاد و شزومآ ،رگیدمه هب نتشاذگ مارتحا ،وگتفگ یارب بسانم تقو ،ییارمه ییاناوت ،وگتفگ یاه توافت هب هجوت موزل ،هرکاذم و ثحب و مهف ،ییوشانز تاساسحا و راتفگ رد تقادص ،طابترا رد درم و نز یتیسنج یاه تیامح ،رسمه دییأت ،ییاشفادوخ ،نتشاد تسود و قشع ،رگیدمه کرد هبنج رب دیکأت ،رسمه زا ،هطبار تبثم یاه هقیلس هب مارتحا ،یگدنز رد ییوشانز طابترا تیمها ،رگیدمه یاهزاین زا یهاگآ ،فطاوع و تاساسحا نایب توافت و اه هاگدید هقلاع و تاساسحا هب مارتحا ،اه کبس ،ینادردق زاربا ،اه ندوب ام ،یطابترا یاه یبهذم دیاقع و اهرواب دوجو جوز لمحت و ربص رد یبهذم تاداقتعا شقن ،یگدنز رد یبهذم یاهوگلا طباور رد یبهذم تاداقتعا شقن ،اه ضیارف ماجنا موزل ،نادنزرف یبهذم تیبرت موزل ،ییوشانز تلاکشم زا یریگشیپ رد یبهذم تاداقتعا شقن ،ییوشانز تهابش ،ینید هداوناخ یبهذم تهابش ،اه جوز یبهذم یاه ها ،یلصا یاه ،ییوشانز یگدنز رد یبهذم تاداقتعا تیم ادخ رب ندرک لکوت ،ییوشانز تلاکشم لح رد یبهذم تاداقتعا ریثأت ،ییوشانز تلاکشم لح رد ادخ رب لکوت شقن ییوشانز دهعت ،رسمه هب دامتعا ،یدنبیاپ و دهعت ،راتفر رد تقادص ،یگدنز رد یتسارور و تقادص ،رگیدمه هب رهوش و نز دامتعا دهعت لکش موزل ،یقلاخا دهعت ،ییوشانز ییوشانز دهعت تیمها ،ییوشانز یگدنز رد لوا زور زا دهعت و تقادص یریگ لکش یگنوگچ ،نادنزرف هب دهعت و تقادص شزومآ موزل ،یلمع دهعت نداد ناشن ،یگدنز رد رد دهعت و تقادص یریگ ییوشانز تلاکشم لح رد یگنرکی و تقادص شقن ،یگدنز شخب و تشذگ ش زا ششخب و تشذگ ،یگدنز ظفح یارب ششخب و تشذگ ،یگدنز رد لمحت و ربص موزل ،یگدنز رد ششخب و تشذگ ،یراکادف و تشذگ ،ییوشانز یگدنز رد تشذگ هاگیاج و تیمها ،تشذگ زا لباقتم کرد و مهف ،کچوک تلاکشم ضراعت و تلاکشم زا یریگولج یارب تشذگ ریثأت یگدنز رد رسمه لمحت و ربص ،اه هلأسم /ضراعت لح تراهم تراهم ،هلأسم /ضراعت لح تراهم میمصت یاه میمصت ندرک لوکوم ،یریگ لح یارب شلات موزل ،دعب هب یریگ میمصت موزل ،لکشم هار هیارا ،تلاکشم لح رد جوز ود ره یریگ لح ضراعت و تلاکشم لح ،فلتخم یاه طسوت اه جوز دوخ رتسا و نارحب اب هلباقم ییاناوت ،اه کچوک تلاکشم لح تیمها ،س فاصنا /یگدنز رد درم و نز تردق میسقت ،هناخ هب طوبرم فیاظو بسانم میسقت ،نادنزرف هب طوبرم فیاظو بسانم میسقت میمصت یریگ رد جوز ود ره تیلوؤسم ،هناخ یاهراک رد رهوش تکراشم حطس زا تیاضر ،نارسمه یربارب کاردا ،اه رهوش تکراشم شیازفا ،یگدنز میمصت زا تیاضر ،هناخ یاهراک رد هاگیاج ،ییوشانز یگدنز رد جوز ود ره یریگ یگدنز رد رسمه بسانم یلام عبانم تیریدم همانرب نتشاد موزل ،یگدنز رد یلام تیریدم تیولوا موزل ،یلام یزیر یداصتقا هقبط تهابش ،یگدنز رد یلام یدنب جوز ا ،یلام لیاسم رس رب جوز ود ره قفاوت ،اه سپ تیمه جوز یلام للاقتسا تیمها ،یگدنز رد زادنا تیامح ،اه یاه هداوناخ یدام جوز هب جاودزا لیاوا اه یگدنز رد رهوش لغش تیمها و نتشاد ،یلام لیاسم تیمها ،اه هداوناخ تلاخد مدع یاه نایفارطا /یلصا هداوناخ اب دمآ و تفر رد تیریدم جوز یناکم للاقتسا ،اه موزل ،اه جوز نایم یرادزار مدع ،نارگید تلاخد مدع ،اه میمصت رد نارگید تلاخد هزاجا جوز یریگ هداوناخ تارظن لیلحت و هیزجت ،اه هداوناخ هب شزومآ موزل ،اه یلصا یاه تلاخد زا یریگولج رد مهافت تیمها ،یگدنز رد نارگید تلاخد مدع تیمها ،تلاخد مدع رب ینبم اه یگدنز رد فده نتشاد جوز زا کی ره نتشاد فده جوز نایم قفاوت و داحتا ،یگدنز رد فده نتشاد تیمها ،اه ،فادها هب ندیسر یارب اه جوز نیب کرتشم فده نتشاد فادها هب ندیسر یارب راکتشپ و شلات ،اه تغارف تاقوا ندرب تذل و رگیدکی اب تقو فرص ،یگدنز رد حیرفت تیمها ،مظنم ترفاسم و حیرفت
ییوشانزدهعت
:
دهعت حوطس یاراد هک ییوشانز طباور رد ار یبوخ تیفیک و تابث ،دشاب جوز ود ره یوس زا ربارب یم ناشن نامز لوط هک ارچ ؛دهد جوز نیا لیامت بلغا اه کیرش اب قابطنا هب یدایز یرتشیب تاطابترا و دنتسه ناشیاه یم رارقرب رگیدکی اب زین جوز بلغا ،هنیمز نیا رد .دننک لماع اه کی شیوخ ییوشانز هطبار ماکحتسا و ماود یارب ار دهعت یم یتایح لماع نآ .دنتسناد ،هناقداص هطبار کی رگیدمه زا اه اب هارمه ناهنپ نودب و دهعت و دامتعا یکی .دنتشاد راظتنا یراک تکرش زا هدننک ییوشانز یگدنز رد دهعت تیمها دروم رد اه یم :دیوگ «دهعت
رد
یگدنز
ییوشانز
دننام
هنزو
ینیگنس
تسا
هک
یتشک
ار
یور
بآ
ایرد
ظفح
یم
،دنک
شلداعت
ار
ظفح
یم
هنک
...
؟ارچ
نوچ
ره
عقوم
نز
و
رهوش
قداص
،دنشاب
بوخ
و
ای
نوشدب
ار
و
هیلک
یاهزیچ
یگدنز
ناش
ار
اب
رگیدمه
تروشم
یم
دننک
و
اب
مه
رد
نایم
یم
دنراذگ
و
رد
نتفگ
نیا
دراوم
یلیخ
تحار
دنتسه
.
رد
لک
رهاظت
،دشابن
هرخلآاب
زا
یگدنز
مه
ًاعقاو
ربخ
هتشاد
،دنشاب
یفخم
یراک
مینکن
.
یزیچ
دشابن
هب
تروص
یناهنپ
ییاهراک
ار
ماجنا
؛میهد
اریز
دهعت
و
دامتعا
ثعاب
یکیدزن
و
دنویپ
یم
دوش
و
بجوم
ماکحتسا
و
تیاضر
هداوناخ
اه
یم
دوش
» تکراشم درم( هرامش هدننک 7 .):ششخبوتشذگ
یازجا زا یکی ششخب و تشذگ یم ییوشانز تیفیک شیازفا رد مهم دشاب هعلاطم نیجوز . کی ای یلکشم کی هک یماگنه ،دندرک نایب رضاح هعقاو یا یم قافتا راب کی اهنت نآ لیلد هب ار یرگید هاگره ،داتفا یم نآ ییوشانز هطبار تیفیک ،دندیشخب یم رتهب زین اه دش . لدم همه یم کمک ششخب دنیارف نییبت هب ششخب یاه دنک مخز یافش هب کمک یارب و طیحم رد طباور میمرت و اه یم راک هب ینامرد دور جوز ششخب ،یلک روط هب . هب تبسن اه هنامیمص طباور رد تیاضر و میمرت اب ،شیوخ یگدنز کیرش هبحاصم رد .تسا هارمه یدرف نیب تبثم تلاماعت و یاه تکرش زا یرایسب ،هتفرگ تروص هدننک زا تشذگ موزل رب اه ماقتنا سح نتشادن ،ییزج تاهابتشا و لباقم فرط زا ییوج عوضوم ربارب رد لمحت و ربص نتشاد هک ییاه یگدنز رد یم خر ییوشانز ییوشانز یگدنز ظفح یارب ،دهد دیکأت ناش نآ .دنتشاد اه بجوم ،تشذگ و ششخب دوجو هک دندرک نایب یم ناشطباور رد شمارآ تکرش زا یکی .دوش هدننک نیا رد اه :تشاد راهظا هنیمز «نم
رکف
یم
منک
نیلوا
یزیچ
هک
رد
یگدنز
ام
رثؤم
،هدوب
تشذگ
تسا
.
نکمم
تسا
یلکشم
،هدوب
یثحب
شیپ
،دیایب
اما
رد
یگدنز
ام
یکی
زا
ام
هاتوک
یم
؛مییآ
ینعی
سح
ماقتنا
هتشادن
میا
...
ام
هب
لابند
یور
رگیدمه
ار
مک
،ندرک
میتسین
» تکرش نز( هرامش هدننک 3 تکراشم .) هدننک یم شمارآ داجیا رب ششخب ریثأت زا یرگید :دیوگ «یضعب
زا
اهاج
نم
رد
یگدنز
راک
ای
فرح
یهابتشا
هک
ممناخ
تسود
هتشادن
،تسا
هدز
ما
ای
ماجنا
هداد
،ما
دعب
ممناخ
هب
رطاخ
تسود
منتشاد
یم
،هدیشخب
زا
نم
یم
هرذگ
...
نیمه
سح
ماقتنا
ار
شهاک
یم
،دهد
سح
هنیک
ار
شهاک
یم
دهد
.
دوخ
نیا
لماع
رد
دارفا
شمارآ
داجیا
یم
هنک
و
یگدنز
ار
تحت
ریثأت
رارق
یم
دهد
» درم( تکرش هرامش هدننک 9 .) :هلأسم /ضراعت لح تراهم
جوز همه طباور رد اه هطقن یم هجاوم ضراعت اب هطبار زا یا یاراد رگا ،نیاربانب .دوش تراهم یم ،دنشاب ضراعت لح یبوخ هب ار تاضراعت نیا دنناوت نآ ییوشانز تیفیک ،هجیتن رد و دننک تیریدم رتلااب زین اه یم دور جوز . ثحب هب اه یارب هک یلکشم دروم رد وگتفگ و نآ یم شیپ اه یم ،دمآ هار و دنتخادرپ لح هب رگیدمه اب ار ییاه یم تسد نتفر نیب زا و شهاک بجوم رما نیا هک دندروآ ضراعت رب هولاع .تسا هدش یگدنز زا ناشتیاضر شیازفا و اه جوز ،نیا دروم رد ود ره هک یدراوم رد هک دندرک نایب اه یلکشم میمصت هدیسر یرتهب هجیتن هب ،دندرک یریگ ارچ ؛دنا هتکن هتبلا .دندومن شلات لکشم نیا لح یارب ود ره هک یا هبحاصم رد اهراب هک جوا رد هک دوب نیا ،دش یروآدای نیجوز اه هک ارچ ؛دننک لح ار عوضوم دندرکن یعس ،ضراعت و یریگرد جوز دوخ لوق هب نآ تسد زا یراک طیارش نآ رد ،اه اه یمنرب یم یتدم دیاب و دمآ اب دنناوتب شمارآ لامک رد ات تشذگ تکرش زا یکی .دنزادرپب وگتفگ و ثحب هب رگیدکی هدننک رد اه :تفگ هنیمز نیا «نم
مدای
یم
دیآ
ات
نیمه
ود
ات
هس
لاس
ریخا
مه
یتقو
یتحاران
و
یلکشم
شیپ
یم
،دمآ
نم
نومه
عقوم
تسود
متشاد
لکشم
لح
دوشب
و
وج
رییغت
ادیپ
دنک
.
ًلاثم
مرهوش
یتحاران
شا
مک
دوش
.
یم
مدید
یتقو
رد
دروم
نیا
لکشم
نامه
عقوم
فرح
یم
،مدز
لاح
مرهوش
رتدب
یم
،دش
اما
دعب
مدیمهف
هک
دیاب
هب
مدوخ
و
مرهوش
تصرف
مهدب
» نز( تکرش هرامش هدننک 8 تکرش رتشیب ،رگید یوس زا .) هدننک اه هراشا زین هتکن نیا هب دیاب ییوشانز یگدنز رد هک دنتشاد گرزب تلاکشم هب لیدبت ات دننک لح ار کچوک تلاکشم رت یم هراب نیا رد نانآ زا یکی .دوشن یگدنز رد :دیوگ «لح
فلاتخا
یاه
کچوک
مهم
؛تسا
نوچ
فلاتخا
یاه
کچوک
ًاتدعاق
عمج
یم
دوش
و
هرخلآاب
کی
ییاج
رس
زاب
یم
هنک
.
نم
هشیمه
هب
مموناخ
دیکأت
یم
منک
لبق
زا
نیا
هک
نیا
فلاتخا
اه
هب
یاج
ینارحب
،دسرب
دیاب
لح
دنوش
و
هن
نیا
هک
هتسبرس
دننامب
» تکرش درم( هرامش هدننک 4 .):فاصنا
قفوم ییوشانز یگدنز کی همزلا ، لباقتم مارتحا درم و نز نیب یگدنز قوقح یواست و یم دشاب . کاردا یربارب ، نیجوز زا یضعب .تسا طباور رد لداعت کرد هب طوبرم ساسحا یم هک دننک کی یاراد دوخ ییوشانز یگدنز ردلاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 179 زا دارفا نیا لیلد نیمه هب و دنتسه یربارب شقن و هاگیاج رد .دنراد یرتشیب تیاضر ساسحا دوخ ییوشانز یگدنز هبحاصم ناشیاهرهوش زا نارسمه رتشیب ،هدش ماجنا یاه تشاد راظتنا هب طوبرم یاهراک و هناخ یاهراک رد هک دن نآ هب نادنزرف یرادهگن دنتشاد داقتعا هک ارچ ؛دننک کمک اه مهس ود ره هک تسا یکرتشم رما کی ییوشانز یگدنز هک مناخ زا یخرب هک نیا بلاج .دنراد هنیمز نیا رد یواسم اه یگدنز رد دوخ ندید هلزنم هب ار ناشنارهوش ندرک کمک یم نتشادنپ کمک نیا زا و د رد .دنتشاد یبوخ رایسب ساسحا اه جوز زا یرایسب هنیمز نیا و نز نیب ربارب کاردا و هاگیاج رب اه میمصت نتفرگ .دنتشاد یناوارف دیکأت رهوش و یجوز یاه هاگدید هب نداد تیمها ییئاسم زا رگید یکی ،نارسمه یاه هبحاصم لوط رد اهراب هک دوب نایب نیجوز یوس زا اه .دیدرگ تکرش زا یکی هدننک :تشاد راهظا هنیمز نیا رد اه «
هاگن
ام
ره
ود
هب
یگدنز
هنلاقاع
و
نیا
هک
،یگدنز
یگدنز
یکرتشم
تسا
.
نیا
یراب
هک
رد
یگدنز
،تسه
دیاب
لمحت
مینک
و
یتمسق
زا
یگدنز
نآ
یزیچ
هک
رب
شود
درم
تسه
و
یم
دناوت
ماجنا
دهدب
و
یتمسق
مه
رب
هدهع
نز
؛تسه
ینعی
تیلوؤسم
یریذپ
ای
میسقت
فیاظو
،هناخ
هچب
...
رگا
نیا
دراوم
میسقت
،دوش
تلاکشم
رب
یور
شود
کی
رفن
یمن
دنام
.
تلاکشم
ار
اب
رگیدکی
لح
یم
مینک
» تکرش نز( هرامش هدننک 16 .):یلام عبانم تیریدم تراهم
یداصتقا تلاکشم جوز یور رب میقتسم تروص هب تسا نکمم و دراذگب ریثأت اه .دوش قلاط و ییادج ،تیاهن رد و یریگرد شیازفا بجوم یم ،نیاربانب تیفیک تسا نکمم یداصتقا دراوم هک تفگ ناوت شهوژپ هزورما .دهد رارق ریثأت تحت ار ییوشانز هزوح یاه هب ییوشانز تیفیک اب یداصتقا عبانم نایم هطبار هب هداوناخ جوز رضاح شهوژپ رد .تسا هدش زکرمتم موادم روط یاه تکرش تیفیک رب یلام لیاسم ریثأت و تیمها دروم رد هدننک یگدنز ییوشانز هبحاصم لوط رد اهراب ناش .دندرک تبحص اه نآ اه رد هک یلام تلاکشم هب هجوت اب ،دنتشاد داقتعا لاس یم شیپ جوز ره یارب جاودزا لوا یاه نتشاد موزل ،دیآ ا ،یگدنز جراخم و دمارد یارب یلام تیریدم کی تیولو یدنب نآ دیرخ هک یدراوم نیمأت زا تسا یرورض یگدنز یارب اه سپ کی نتشاد و یرورض ریغ دراوم تسا هتسناوت زادنا نآ تیاضر هتبلا .دنک ظفح یگدنز زا )یلام( دراوم نیا رد ار اه جوز زا یخرب لیاوا رد هک نیا لیلد هب دندرک نایب مه اه کمک ،دنتسه یگدنز ناخ ود ره هک ییاه نآ هب هداو هدرک اه ،دنا لیاوا رد یدایز ریثأت یلام تلاکشم هک تسا هدش ببس نآ شود رب یگدنز ،هدش لح دراوم نیا نوچ و دراذگن اه یگدنز زا تیاضر و تیفیک شیازفا هب رجنم .تسا هدش ناش تکرش هدننک یگدنز رد یلام تیریدم کی نتشاد دروم رد یا :تفگ «لخد دننادب دیاب درم و نز
نآ جرخ و
،تسا ردقچ اه
یم هناخ دراو دمارد ردقچ
یب .دننک
کی دیاب .دننزن بآ هب رادگ
میشاب هتشاد یلام تیریدم
» تکرش نز( هرامش هدننک 20 .) تکرش همانرب موزل هنیمز رد یرگید هدننک تیمها و یزیر سپ یم زادنا :دیوگ «زا منز اب هک یلام همانرب رد هشیمه نم
لآا ات یگدنز لیاوا
هدرک هدایپ ن
رازه دیاب هام رد ًامتح ،میا
سپ یناموت
و میداتفا ریگ یزور کی رگا هک میشاب هتشاد زادنا
ار لکشم نوا میراد هک یلوپ اب میناوتب ،دوب یلاخ نومتسد
مینک یرپس
» تکرش درم( هرامش هدننک 14 .)هداوناخ تلاخد
:نایفارطا /یلصا یاه
زا یکی هبحاصم همه رد هک یلماوع جوز طسوت اه شیازفا یارب اه هداوناخ تلاخد مدع ،دش هراشا ییوشانز تیفیک /یلصا یاه ییوشانز یگدنز رد نایفارطا کی رتشیب هلوقم نیا .دوب ناش یم یگنهرف دعب ی .دشاب زا یک هفلؤم یاه رثؤم و نز طباور رد اهرهوش ، هب نایفارطا تلاخد هژیو هداوناخ یاه ره لوا هجرد یم فرط ود اب دش نیا ؛ نآ نیدلاو هک هب ناکیدزن رگید ای و اه یم هزاجا دوخ نآ کرتشم یگدنز دروم رد دنهد و رظن راهظا اه تکرش رضاح هعلاطم رد .دننک تلاخد ای هدننک رد هک دوبن یا هداوناخ تلاخد دروم نآ همه .دنکن تبحص نایفارطا /اه اه کرتشم یگدنز رد دروم نیا رگا هک دنتشاد قفاوت ش دشابن نا نآ تیاضر و تیفیک رد ،دوشب تیریدم لقادح ای رثؤم یلیخ اه جوز .تسا هبرجت دوخ دروم نیا ندرک لح یارب اه هیارا ییاه یم هداوناخ تارظن لیلحت و هیزجت ،لاثم روط هب دنداد رد اه یگدنز دروم نآ هک نیا زا لبق ناش رد .دنهد ماجنا یمادقا اه تکرش زا یکی هنیمز نیا نک :درک نایب ناگدن «رگا ام یگدنز رد
هداوناخ
یم یتارظن مه اه
یم نامدوخ هک دنداد
ررض هب میدید
یم در نوشزا ،تسه ام ییوشانز یگدنز
شومارف و میدش
یم
یگدنز یروج هی مردام و ردارب ،رهاوخ نوچ ؛میدرک
یم
تسین یروج نوا نم یگدنز هک دننک
» تکرش نز( هدننک هرامش 7 رد تیریدم .) هداوناخ اب دمآ و تفر یرادزار لصا و اه رد جوز ود ره نیب هک دوب یدراوم و لیاسم زا ،ییوشانز یگدنز یم قافتا یارب نیجوز یاهداهنشیپ رگید زا و داتفا نآ .دوب کرتشم یگدنز رد تلاخد زا یریگولج یموزل اه یمن هداوناخ اب ار دراوم همه هک دندید .دننک حرطم دوخ یاه تکرش ننک هد یا راهظا یگدنز رد یرادزار تیمها دروم رد :تشاد «نومشوخ مرهوش هن و نم هن لوا زور نومه زا
یمن
یردپ هنوخ میربب ار لیاسم دمآ
دوب نیا دیاش شتلع .نام
رد رس سک چیه نومیگدنز زار و رس زا میدرک یعس هک
یعلاطا ام یگدنز دروم رد همه هک تسین یزاین هخآ ...درواین
ب هتشاد
دنشا
» تکرش نز( هرامش هدننک 16 .) :یگدنزردفدهنتشاد
فادها زا یکی یازجا یساسا هبرجت درف زا دوخ و ای یگدنز ینعم یم شراد دشاب و کمک هب تسا یدنیارف هک رد نآ درف یگدنز ریسفت هب دوخ یم دزادرپ . ینعم ار یگدنز فده نتشاد یم راد تینما ینامز ناسنا .دنک شمارآ و رطاخ میسرت دوخ هدنیآ یارب ینشور قفا هک دراد تیاضر و هزیگنا داجیا ثعاب یگدنز رد فده نتشاد .دنک یم ینورد جوز .دوش نتشاد رب رتشیب رضاح قیقحت رد اه نآ هک نیا .دندرک دیکأت یگدنز رد فادها زا ار دوخ فادها اه و شلات هب فادها نیا نتشاد اب و دندرک باختنا یگدنز تهج ز یراد یگدن هدرک کمک ناش زا یکی .دنا تکراشم :دومن نایب ناگدننک «هب ،یگدنز رد فده نتشاد
یم یصخشم ریسم کی یگدنز
نتفر ههاریب زا هک هد
یم یریگولج
.دنک
دیاب یگدنز رد فده نتشاد تبسن هب سپ
دشاب یفاک و بوخ مه نآ هب ندیسر یارب مه ام شلات
» تکراشم درم( هرامش هدننک 8 .) تاقوا
:تغارف
هنیمز رد تغارف تاقوا طیارش و اه یم فلتخم ،لاثم روط هب .دوش عقاو دیفم دارفا یارب دناوت جوز تقو فرص یگنوگچ ای و تغارف تاقوا رگیدکی اب اه یم نآ ندش کیدزن هب رجنم دناوت هب اه رتهب طابترا و رگیدمه نآ هبحاصم لوط رد .دوش اه جوز اه تاقوا نتشاد تیمها هب اه یگدنز رد تغارف یخرب هک نیا بلاج هتکن .دندرک هراشا ناش جوز زا و لیاسم زا یخرب لح یارب ار ترفاسم هب نتفر اه یروخلد یم مهم ،دوب هداد خر هتشذگ رد هک ییاه .دنتسناد نآ ترفاسم ای حیرفت رد هک دندوب هدیقع نیا رب اه اه هظحل یم ناشنادنزرف و رگیدمه رانک ار یشوخ یاه گ و دندنارذ هتکن نیا زا یکی .دش دای یبوخ هب نآ زا بلغا هک دوب یا تکراشم رد ناگدننک :تفگ هنیمز نیا «زا یلیخ ترفاسم رد
یم لح هتشذگ لیاسم
ترفاسم رد ام هک نیمه .دوش
اه
یم رانک ار یراک لیاسم
یم نومدوخ هب رتشیب و میراذگ
میسر
یم شوخ و
هرذگ
» تکراشم نز( هرامش هدننک 5 زا یخرب .) جوز رود لیلد هب حیرفت و ترفاسم هک دندومن دیکأت مه اه سرتسا طیارش زا ندوب یم یرهش و یراک روآ دناوت نآ هب رد اه تکرش هنیمز نیا رد .دنک ینایاش کمک یگدنز هدننک نایب یا :درک «رد یرتمک سرتسا هک نیا یارب ،ام یگدنز رد
هداوناخ
و هبنش جنپ ،مینک هبرجت نام
هعمج
یم اه
ییاج هی میر
ورین مدآ هب یلیخ شدرگ و حیرفت هخآ ...راذگ و تشگ یارب
یم
مه رهوش و نز نیب طابترا ندش رتهب ثعاب ًلاصا .هد
یم
دوش
» تکراشم نز( هرامش هدننک 1 .) ثحب هفلؤم زا یکی شهوژپ رد ییوشانز تیفیک هدنهد لیکشت یاه تراهم ،رضاح .دوب ییوشانز طابترا یاه لماش رثؤم طابترا کی هدهاشم رد تقد ،تاساسحا هب نداد شوگ یگنوگچ و اه یم یگدنز تاعوضوم یسررب ( دشاب 28 یارب یعیبط روط هب .) یرارقرب ،هداوناخ رد تمیمص اب مآوت و مرگ ییاضف داجیا یدایز رایسب تیمها زا رهوش و نز نایم ییوشانز طابترا طیحم رد رگا هک ارچ ؛تسا رادروخرب یاج هب یگداوناخ تجاجل یهاوخدوخ و اه جوز نایم اه اب هارمه مهف و کرد ،اه جوز ییوشانز تیفیک کش نودب ،دوش داجیا تبحم شیازفا اه یم ی دبا زورب رب یناوارف دیکأت نانز صوصخ هب و نیجوز . .دنتشاد هقلاع نایب و یلدمه ،تاساسحا هب تبحم و قشع یم لقتنم طابترا هلیسو دوش بانب . شزومآ و هجوت موزل ،نیار رد .تسا مهم رایسب یجوز ره یارب یگدنز رد ییوشانز طابترا هتکن ،رضاح هعلاطم تکرش نانز طسوت اهراب هک یا هب هدننکلاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 181 .دوب ناشرهوش فرط زا تاساسحا زاربا ثحب ،دش دیکأت نآ یم رد هشیر مه تاساسحا زاربا هک تفگ ناوت گنهرف دراد هک نآ یانبم رب ، د زا زابری نادرم هتشاد تداع ساسحا دنا یاه دوخ زورب ار ن دنهد توافت رد هشیر مه و ره نایم هک یتیسنج یاه اب سپ .دراد ،تسا طابترا یرارقرب دروم رد سنج ود شزومآ ،تلاکشم زورب زا یریگولج رب هولاع ،تراهم نیا یاه یم جوز ییوشانز یگدنز تیفیک ناوت جیاتن .درب لااب زین ار اه ب هتفای اب دعب نیا رد رضاح یسرر تاقیقحت یاه Lawrence و ( ناراکمه 5 ،) Ledermann ( ناراکمه و 29 و ) Brower ( 30 .تشاد یناوخمه ) هفلؤم زا رگید یکی یبهذم دیاقع و اهرواب ،شهوژپ یاه شیازفا دروم رد یناهج لماع کی یبهذم دیاقع و اهرواب .دوب یرایسب رد هک تسا ییوشانز تیفیک هراشا نآ هب تاعلاطم زا ( تسا هدش 32 ، 31 قیقحت جیاتن .) ی داد ناشن تاداقتعا هک ( تسا مهم رایسب ییوشانز تیفیک و تابث یارب یبهذم 32 .) شهوژپ رد Kaslow و Robinson ، 31 هنومن دصرد اه دندرک شرازگ تاداقتعا هک یبهذم یکی زا لیلاد یلصا نآ اه ییوشانز یگدنز ظفح یارب ( تسا 33 .) رب هزومآ ساسا یاه مهم زا یکی ،ینید اسم نیرت ی نیمز هک یل ه زا تیاضر و شمارآ یم مهارف ار ییوـشانز یگدنز دزاس ، و یبهذم دیاقع و اهرواب یم ییوشانز یگدنز رد دراوم نیا هب ندرک لمع دشاب . زا نآ تاداقتعا هب دنبیاپ و یبهذم روشک کی ،ام روشک هک ییاج رش مامت ،تسا یبهذم تک تیمها هب رضاح یسررب ناگدننک یم یعون هب .دنتشاد یناوارف دیکأت هفلؤم نیا هک تفگ ناوت جوز هک دنتشاد نآ رب دیکات بلغا اه ینامز ییوشانز یتخبشوخ یم ققحت رهوش و نز هک دبای رب هولاع بهذم رما رد تهابش ،دراد دوجو ناشنیب هک ییاه و ماـکحا هـب دنبیاپ اب یهلا تاروتسد دنش هنیمز رد و دای هب مه یگدنز فلتخم یاه تاداقتعا دوجو ،رگید یوس زا .دنشاب وا هب ندرک لکوت و ادخ تاضراعت و تلاکشم زا یرایسب ربارب رد یلماع ،یبهذم تکرش یتح .تسا ییوشانز نیا رب رضاح هعلاطم ناگدننک نیا اب زین ار ناشنادنزرف دوش یعس دیاب هک دندومن دیکأت هتکن عا هدامآ بجوم ییانشآ نیا هک ارچ ؛دننک انشآ تاداقت یزاس نآ هدنیآ ییوشانز یگدنز یارب اه نیا رد .دش دهاوخ ناش نوچمه یتاقیقحت ،هنیمز Lichter و Carmalt ( 34 ،) Hernandez ( ناراکمه و 35 ،) Williams و Lawler ( 36 ) .دراد ریثأت ییوشانز تیفیک رب بهذم هک دندرک دیکأت زین دنچ زا یکی دهعت .دوب ییوشانز یدنبیاپ و دهعت ،رگید دروم ناور ،ناققحم طسوت موادم روط هب هک تسا یگژیو و ناسانش جوز ییوشانز یگدنز دروم رد نارگنامرد جوز هدش شرازگ اه نآ و تسا فیرعت یصخش نورد لماع کی ناونع هب ار دهعت اه هدرک دنا صت زا تسا ترابع دهعت ،صاخ روط هب . دصق ای و میم ( دودحمان نامز یارب یلعف ییوشانز هطبار ظفح و داجیا 37 .) ار ییوشانز تابث و تیفیک ،دهعت نیب طابترا یددعتم تاعلاطم هداد رارق یسررب دروم ( دنا 38 ، 37 همه رد رهوش و نز دامتعا .) ،رگیدکی هب ییوشانز و یلام لیاسم هلمج زا یگدنز لیاسم تذل و شمارآ داجیا ببس یم یگدنز زا ندرب رد اهراب .دوش هبحاصم تقادص جوز ود ره هک دش هدینش رضاح یسررب یاه و نانیمطا و دامتعا ،رگیدکی هب ندوب دهعتم ،راتفگ و لامعا رد ناهنپ مدع ملاعا دوخ ییوشانز تیفیک و تیاضر زمر ار یراک بجوم ییوشانز یگدنز رد ایر و غورد هک نیا لیلد هب .دندرک عا بلس یم نانیمطا و دامت ناهنپ اب ،نینچمه و دوش دیاش یراک بلس ،بلطم یاشفا اب اما ،دنامب ناهنپ یتدم یارب عوضوم یم دامتعا تفآ زا یکی نیا و دوش یاه ،نیاربانب .تسا یگدنز نیا .دش دهاوخ ییوشانز تیفیک شیازفا ببس دراوم نیا دوبن تاقیقحت جیاتن اب هتفای Fincham و Beach ( 39 ) ، Smart ( 40 و ) Lawrence ( ناراکمه و 5 .دوب وسمه ) هفلؤم رگید زا ششخب و تشذگ ،رضاح هعلاطم یاه یم جوز .دشاب یم یلماع ار ششخب و تشذگ لماع اه هک دنناد ییوشانز یگدنز همادا بجوم و تاهابتشا زورب دوجو اب ناش یم اهاطخ یگدنز رد ششخب ریثأت رب لاد یدایز دهاوش .دوش وشانز تنوشخ شهاکرب یی و هنامیمص طباور لیهست ،اه ( دراد دوجو ییوشانز تیفیک شیازفا 41 زا یرایسب رد .) جوز یارب ییوشانز یگدنز رد هک یتلاکشم یم شیپ اه ،دیآ و دنراد یرگید نتسناد رصقم ای موکحم رب یعس جوز ود ره تیفیک شهاک و یتحاران و تجاجل زورب هب رجنم رما نیا یم ییوشانز نامه .دوش هنوگ جوز بلغا هک شهوژپ یاه شیپ رسمه ود زا یکی رگا ،دندرک داهنشیپ رضاح زا و دوش مدق
تشذگ و ششخب یعون هب و درذگب تاهابتشا و تلاکشم نیا یم شیازفا یگدنز تیفیک و ماکحتسا ،دشاب هتشاد دبای رد . تشذگ زا هک تسا هدش هیصوت رهوش و نز هب مه ملاسا نید یگدنز رد رد دنوادخ هک یروط هب ؛دننک هدافتسا ییوشانز و یراکادف ،راثیا ،تشذگ هب ار نادرم و نانز میرک نآرق رد هک تسا یلماوع زا یکی نیا .تسا هدرک هیصوت ششخب تلاکشم ریگرد نیجوز زا یرایسب ،نآ هب ندرک لمع تروص تاعلاطم جایتن اب هتفای نیا .دش دنهاوخن یگدنز کچوک Dew و Wilcox ( 42 ) ، Leo ( 43 و ) Fincham ( ناراکمه و 44 ) .تشاد تقباطم یگدنز رد .دوب هلأسم /ضراعت لح تراهم ،رگید هفلؤم جوز ییوشانز هبور یناوارف لیاسم و ضراعت اب اه .دنتسه ور تراهم ضراعت لح مهم زا یکی تیفیک رد نارسمه کاردا نیرت ( تسا یگدنز رسارس رد ییوشانز درکلمع و 44 .) زا یرایسب یم نایب نیجوز لح تراهم زا رهوش و نز هدافتسا هک دننک نآ زا کی ره یصخش دشر بجوم ،جاودزا کی رد ضراعت ،اه ینغ یم ششخب و طباور یزاس ( دوش 45 ،ضراعت لح تراهم .) هلباقم دربهار مهم یا ی و یصخش تفرشیپ و ییاناوت هک تسا شیازفا ار یعامتجا ناور تلاکشم و یگدینت و شهاک ار ی یم دهد تراهم نیا اب هک یماگنه اه جوز ،رگید ترابع هب . ضراعت و تلاکشم اب دروخرب رد ،دنشاب هتشاد یلماک ییانشآ اه یم یگدنز دنراذگن و دننک تیریدم دنناوت هبور نارحب اب ناش ور جوز هک نیا ای و دوش یم تسد هب ار ییاناوت نیا اه رد ات دنروآ گدنز ینارحب عقاوم ی مه اب و دزیرن مه هب ناش دنناوتب یرکف هار لح نآ نیب زا و داجیا ار ییاه ،اه هار کی باختنا ار لح تراهم نیا نتشاد .دننک شلات لکشم نآ لح یارب و دنیامن یمن تفای یگدنز چیه هک ارچ ؛تسا یرورض و مهم رایسب دوش زا یرایسب .دشاب هتشادن دوجو یضراعت و لکشم نآ رد هک هوژپ ش دیکأت ییوشانز تیفیک شیازفا رد تراهم نیا ریثأت رب اه هتشاد یم هلمج نآ زا هک دنا تاقیقحت هب ناوت Lawrence و ( ناراکمه 5 ،) Banerjee و Basu ( 46 و ) Amato ناراکمه و ( 47 ) .درک هراشا لیلحت زا هک دوب یرگید هفلؤم یلام عبانم تیریدم تراهم هداد ه .دمآ تسد هب شهوژپ یا هک تسا هداد ناشن تاعلاطم راشف یور رب یلام هب رجنم ،هداوناخ شیازفا سرتسا یاه یحور -یناور یارب ره ود یم جوز دوش ( 48 .) رب ،نینچمه هتفای ساسا یاه ،تاقیقحت لماوع یلام شیپ ینیب هدننک 15 زا دصرد تیفیک یم ییوشانز دشاب ( 49 .) نآ زا لیاوا هک اج جنپ رد صوصخ هب یگدنز یتساک و مک ،لوا لاس رد ییاه جوز ،دراد دوجو یلام هنیمز ،دمارد تیعضو یسررب اب اه هنیزه تیولوا و یراج یاه ،یرورض دراوم دیرخ رد یدنب یم فلاتخا زا یرایسب یولج دنناوت یگدنز رد ار تلاکشم و اه جوز رگا هک ارچ ؛دنریگب تاعقوت دمارد تیعضو اب بسانتم اه ننک میظنت ار دوخ و تعانق اب ار دوخ ییوشانز یگدنز و د یمن تلاکشم نیا ،دننارذگب تمیمص ییوشانز تیفیک رب دنناوت نآ جوز یلام هنیمز رد .دراذگب ریثأت اه همانرب کی دیاب اه یزیر سپ نتشاد و جرخ ،دمارد هب تبسن یگدنز هدنیآ یارب زادنا جوز یوس زا دراوم نیا .دنشاب هتشاد دوخ ش نایب زین اه و د همانرب نتشاد اب هک دوب نیا ناشرظن لیدعت و شهاک ،یزیر سپ و تاعقوت ار تلاکشم زا یرایسب یولج دندوب هتسناوت زادنا یگدنز رد یسررب یخرب جیاتن اب هتفای نیا .دنریگب ناش اه زا هلمج Banerjee و Basu ( 46 ،) Hardie و Lucas ( 50 و ) Adams ( 51 .تشاد تهباشم ) تلاخد یاه هداوناخ زا رگید یکی ،نایفارطا /یلصا یاه هفلؤم نیجوز طسوت هدش هراشا دراوم زا یکی .دوب شهوژپ یاه هبحاصم همه رد ییوشانز تیفیک شیازفا تهج رد مدع ،اه هداوناخ تلاخد .دوب ییوشانز یگدنز رد نایفارطا /یلصا یاه هداوناخ تلاخد فیرعت رد یم ،نایفارطا /اه نازیم هب ناوت أت هب رهوش و نز یگدنز رد فلتخم صاخشا یفنم یراذگریث جوز یگدنز مـلاس و تباث دنور هک یوحن و للاتخا راچد ار اه نآ ییادج ای فلاتخا لامتحا و دیامن نارحـب شیازفا ار اه ( درک هراشا ،دهد 52 یم رظن هب .) هفلؤم نیا دوجو هک دسر مج عماوج رد هک تسا یگنهرف لیلاد رطاخ هب رتشیب ع ارگ یم ادیپ دومن ارگدرف عماوج زا رتشیب تلاخد دوجو .دنک ببس اه یم و دهدب تسد زا ار شیوخ للاقتسا هداوناخ هک دوش جوز نیب یدایز تاضراعت زا یکی تلاخد .دیآ دوجو هب اه هنومن .دراد دوجو ام یتنس گنهرف رد هک تسا یدراوم یاه تلاخد زا یناوارف ،نز ردام ،رهوش ردام یاه و رهوش رهاوخ
لاس/تملاس مولع رد یفیک تاقیقحت هلجم 7 هرامش/ 2 / ناتسبات 1397 183 یم ار جوز ود ره نایفارطا تسا نکمم .درب مان ناوت هداوناخ زا یخرب یوس زا ییاهداهنشیپ هب هک دوش حرطم اه جوز ررض یم اه نامه دراوم نیا رد .دشاب گ هنو جوز هک نایب اه گرزب مارتحا دیاب هک یلاح نیع رد ،دندرک ،دنشاب هتشاد ار اهرت اهنشیپ نآ رهوش و نز دیاب رد و دننک لیلحت و هیزجت ار اهد یگدنز ررض هب هک یتروص یم ناش نآ تسا رتهب ،دشاب نیا ای و دشاب ناشحلاص هب هک دننک وگزاب یروط ار داهنشیپ رایسب هتکن .دننک یراددوخ نآ ماجنا زا مارتحا نیع رد هک یم جوز ود ره نیب ییوشانز یرادزار ،مهم نیا رگا .دشاب د ناشن هک یرادزار جوز نایم بوخ رایسب طابترا هدنه اه یم ادیپ شهاک نایفارطا تلاخد ؛دشاب هتشاد دوجو ،دشاب یم ( ییایحا و یمیرک تاعلاطم جیاتن اب هتفای نیا .دنک 52 و ) ( ناراکمه و یحایر 53 .تشاد یناوخمه ) فادها .تسا یگدنز رد فده نتشاد ،رگید هفلؤم زا یکی یازجا یساسا هبرجت درف زا دوخ و ای یگدنز ینعم و راد کمک هب یدنیارف هک تسا رد نآ درف یگدنز ریسفت هب دوخ یم دزادرپ . ناور هب ار فادها ناسانش ناونع یرصنع یدیلک رد هک درکلمع ناسنا لباق کرد یم هدرک یفرعم ،دشاب دنا . نارگشهوژپ للادتسا یم دنیامن فادها هک و دصاقم نآ یزیچ تسا هک صخش شلات یناوارف یارب یم نآ ماجنا ( دنک 54 .) و تفرشیپ هب دناوتب هداوناخ کی هک نیا یارب ،لاح ره هب کی ناونع هب هک تسا فده نتشاد دنمزاین ،دسرب تداعس یم یشزیگنا یورین هداوناخ ره هب دناوت ره .دنک کمک یا هداوناخ هداوناخ اب تسا نکمم هک دراد یفادها شدوخ یارب یا و دشاب توافتم رگید مهم رایسب فده نتشاد ،نیب نیا رد یم یصاخ تهج یگدنز هب فده نتشاد .تسا دارفا و دهد جیاتن .دنتسه شلات رد نآ هب ندیسر یارب یسررب رضاح اب هتفای یاه تاعلاطم Kaplan و Maddux ( 55 ) و Sanderson و Cantor ( 56 ) .تشاد تقباطم هفلؤم نیرخآ وا ،دمآ تسد هب رضاح قیقحت رد هک یا تاق نیا .دوب تغارف روصت هک تکراشم جوز تاقوا رد اه تغارف نکمم تسا تیفیک شیازفا بجوم ییوشانز هدیا ،دوش یدیدج تسین هعلاطم کی . جوز نیب هسیاقم هب هک ییاه قلاط هتفرگ و ای رکف رد ،دندوب قلاط اب جوز داش یاه تخادرپ . وا هجوتم دش هک نز و رهوش تذل ،داش یرتشیب زا تیلاعف یاه تاقوا یم مه اب تغارف دنرب . رد لوط دنچ ،ههد یرایسب ناققحم زا هتفای یاه ار یهباشم شرازگ هدرک و دنا یگمه دقتعم هک دندوب تیلاعف یاه تاقوا تغارف یارب دوبهب نیب طباور تیاضر و نز و رهوش رایسب دیفم تسا . یوس زا یدادعت ،رگید زا تیلاعف نیب طابترا نارگشهوژپ یاه تاقوا تغارف و هطبار ار ییوشانز تیفیک یتبثم دنرک شرازگ ( 57 ) . ا هلوقم تغارف تاقو تیمها دایز نآ هب یخرب دیاش هک تسا یا دنهدن ، اما ساسا رب یسررب زا هدمآ تسد هب تاعلاطا ییوشانز تلاکشم ، و یتخاونکی زا یریگولج لماوع زا یکی دارفا نیب رد داش هیحور شیازفا ، تخادرپ ملاس تاحیرفت هب ن تسا جوز زا یرایسب . هفلؤم نیا تیمها رب رضاح ققحت یاه زا یرایسب هک یروط هب ؛دنتشاد یناوارف دیکأت )تغارف تاقوا( نآ اه سرتسا زا ندوب رود یارب ار هفلؤم نیا و ییوشانز یاه یم یرورض یلیخ رگیدمه اب ندوب اب هتفای نیا .دنتسناد تاعلاطم Zabriski و McCormick ( 57 ،) Allendorf و Ghimire ( 58 ) و Aron ( ناراکمه و 59 دوب وسمه ) . هجیتن یریگ یم یعامتجا و یدرف یگدنز هدولاش و ساسا هداوناخ دشاب و رب زکرمت ،نیاربانب .دنتسه رهوش و نز ،هداوناخ یلصا هتسه جوز ییوشانز تیفیک شیازفا تملاس هب یناوارف کمک ،اه همه یناور و یمسج یم هداوناخ یاضعا لیلد نیمه هب .دنک هب تبسن نارگشهوژپ زا یرایسب هجوت هلاس همه هک تسا یم شیازفا ییوشانز تیفیک عوضوم یارب یدایز لیلاد .دبای تیفیک هک نیا هلمج زا ؛دراد دوجو تاقیقحت نیا شرتسگ شیازفا دننام نادنزرف یارب فیعض جیاتن هب ،نییاپ ییوشانز تلاکشم نازیم و یلیصحت درکلمع شهاک ،یناور تملاس مهم اما ،
