Changes in some liver enzymes and blood lipid level following interval and continuous regular aerobic training in old rats

11  Download (0)

Full text

(1)

تاﺮﻴﻴﻐﺗ

يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ زا ﻲﺧﺮﺑ

نﻮﺧ يﺎﻫ ﻲﺑﺮﭼ ﺢﻄﺳ و

لﺎﺒﻧﺪﺑ

ﻢﻈﻨﻣ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ

ﻦﺴﻣ يﺎﻫ شﻮﻣ رد يزاﻮﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ

هدازﺮﮔزﺮﺑ ﻦﻴﺴﺣ

يﺪﻧرز

1 *

،

ﺮﺘﻛد

ﻦﺷور يﺪﻴﺑد ﻪﻟا ﻲﻟو

2

1 ناﺮﻳا ،نﺎﻣﺮﻛ ،نﺎﻣﺮﻛ ﺖﻴﺑﺮﺗ و ﻢﻴﻠﻌﺗ هﺪﻜﺸﻫوﮋﭘ ، 2 هوﺮﮔ يژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ ،شزرو ،ﺮﺴﻠﺑﺎﺑ ،نارﺪﻧزﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد اﺮﻳا ن . ﺖﻓﺎﻳرد ﺦﻳرﺎﺗ : 29 / 8 / 90 ﻲﻳﺎﻬﻧ حﻼﺻا : 7 / 5 / 91 ﺦﻳرﺎﺗ شﺮﻳﺬﭘ : 15 / 7 / 91

ﻪﻣﺪﻘﻣ

:

ﺮﺿﺎﺣ ﺮﺼﻋ ﻢﻬﻣ يﺎﻫ ﺶﻟﺎﭼ زا ﻲﻜﻳ يﺪﻨﻤﻟﺎﺳ ﺖﺳا ﻪﻌﺳﻮﺗ لﺎﺣ رد يﺎﻫرﻮﺸﻛ رد هﮋﻳو ﻪﺑ . ﻲﺧﺮﺑ ﻪﭼﺮﮔا زا نﺪﺑ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ هﺎﮕﺘﺳد رد ﻚﻳژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ تاﺮﻴﻴﻐﺗ زا ﻗوﺮﻋ ﻲﺒﻠﻗ هﺎﮕﺘﺳد ﻞﻴﺒﻗ ،ﻲﺘﻠﻜﺳا ،ﻲﻧﻼﻀﻋ ،ﻲﺴﻔﻨﺗ ،ﻲ ﺎﻣا ،ﺪﻨﻫد ﻲﻣ خر ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﺑ رﺎﭼﺎﻧ ﻪﺑ ﻲﻨﻤﻳا و ﻲﺒﺼﻋ ار ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا زا ﻲﺷﺎﻧ ﻒﻴﻌﻀﺗ رﺎﺛآ ﺪﺳر ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ داد ﺶﻫﺎﻛ ناﻮﺗ ﻲﻣ . نارود رد هﮋﻳو ﻪﺑ تﻼﻜﺸﻣ زا ﻲﻜﻳ ﻴﻴﻐﺗ ،يﺪﻨﻤﻟﺎﺳ ﺖﺳا يﺪــﺒﻛ يﺎﻫ لﻮﻠﺳ دﺮــﻜﻠﻤﻋ رد تاﺮ اﺮﻫﺎﺷ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﻪﻛ و نﺪﺑ ﻢﺴﻴﻟﻮﺑﺎﺘﻣ ه ﻮﻀﻋ ﻦﻳﺮﺗ ﻲﻠـــــﺻا ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ حﺮﻄﻣ يزﺎﺳ و ﺖﺧﻮﺳ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ رد ﺮﻴﮔرد ﻴﻧ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ دﻮﺧ ﻪﺑﻮﻧ ﻪﺑ ــــ يزﺎﺳ و ﺖﺧﻮﺳ يﺎﻫزﺎ هﺎﮕﺘﺳد ﺪﻫد راﺮﻗ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ار نﺪﺑ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ . ﻢﻳﺰﻧآ يﺎﻫ زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ تﺎﺗرﺎﭙﺳآ ) AST ( ﻦﻴﻟﺎﻜﻟآ ، زﺎﺗﺎﻔﺴﻓ ) ALP ( هﮋﻳو ﻪﺑ و زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗ ﻮﻨﻴﻣآ ﻦﻴﻧﻻآ ) ALT ( ، ﺑ ﻪ ناﻮﻨﻋ ﻦﻳﺮﺘﻤﻬﻣ دﺮﻜﻠﻤﻋ يﺎﻫ ﺺﺧﺎﺷ ﺖﻣﻼﺳ يﺪﺒﻛ ﺪﻧور ﻲﻣ رﺎﻤﺷ ﻪﺑ ) 3 -1 (. ALT و AST هوﺮﮔ ﺐﻴﺗﺮﺘﺑ ار تﺎﺗرﺎﭙﺳآ و ﻦﻴﻧﻻآ يﺎﻔﻟآ ﻦﻴﻣآ ) ﻤﺿ ـــ ﻴﻟﻮﺗ ﻦ ــــ ﺪ تﺎﺘﺳاﻮﻟاﺰﮔا و تاوﺮﻴﭘ ( ﺘﻛ ﺎﻔﻟآ ﻪﺑ ــــ و ﻞﻘﺘﻨﻣ تارﺎﺗﻮﻠﮔﻮ

هﺪﻴﻜﭼ

:

فﺪﻫ و ﻪﻨﻴﻣز

:

ﻲﻣﺮﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺮﺑ ار ﻲﻧﺪﺑ ﺪﻳﺪﺷ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﺮﻴﺛﺎﺗ ﻲﻔﻠﺘﺨﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻢﻳﺰﻧآ يﺎﻫ يﺪﺒﻛ نﺎﺸﻧ ﺖﺴﻴﻧ ﺺﺨﺸﻣ ًﻼﻣﺎﻛ ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺮﺑ هﮋﻳو ﻪﺑ ﻲﺷزرو ﻢﻈﻨﻣ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺎﻣا ،ﺪﻧا هداد . فﺪﻫ ﺎﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا ﻳﺮﻤﺗ ﺮﻴﺛﺎﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ﻢﻳﺰﻧآ ﻲﺧﺮﺑ ﺮﺑ يزاﻮﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻢﻈﻨﻣ تﺎﻨ ﻞﻣﺎﺷ ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ يﺎﻫ تﺎﺗرﺎﭙﺳآ زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ ) AST ﻦﻴﻟﺎﻜﻟآ زﺎﺗﺎﻔﺴﻓ ) ALP ( زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ ﻦﻴﻧﻻآ و ) ALT ( ﻲﺑﺮﭼ ﺢﻄﺳ و ﺪﻳدﺮﮔ ﻲﺣاﺮﻃ نﻮﺧ يﺎﻫ .

ﻲﺳرﺮﺑ شور

:

ﻲﺑﺮﺠﺗ ﻪﻤﻴﻧ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا رد 56 نزو ﺎﺑ رﺎﺘﺴﻳو هدﺎﻣ ﻲﻳاﺮﺤﺻ شﻮﻣ ﺮﺳ 93 / 4 ± 62 / 325 ﻦﺳ و مﺮﮔ 21 ﺪﻧﺪﺷ ﻢﻴﺴﻘﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ،لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻪﺳ ﻪﺑ ﻲﻓدﺎﺼﺗ ترﻮﺻ ﻪﺑ هﺎﻣ . نادﺮﮔ راﻮﻧ يور نﺪﻳود ،ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ تﺪﻣ ﻪﺑ ار ﺐﻴﺷ نوﺪﺑ 6 و 12 ﺖﺑﻮﻧ ﻦﻴﺑ ﻲﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻞﺻاﻮﻓ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ ار تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﻦﻴﻤﻫ ،ﻲﺑوﺎﻨﺗ هوﺮﮔ و ﻪﺘﻔﻫ يﺎﻫ ﺪﻧا هﺪﻳود ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ . ﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ زا ﺪﻌﺑ و ﻞﺒﻗ رد ﻪﺑﺎﺸﻣ ًﻼﻣﺎﻛ ﻂﻳاﺮﺷ ﺎﺑ ﺪﺒﻛ يرادﺮﺑ ﺖﻓﺎﺑ ،يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ي 6 و 12 ﻪﺘﻔﻫ ) ﻪﻧازور 5 ﺎﺗ 10 ﻪﻘﻴﻗد ( ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﻦﻳﺮﻤﺗ . ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ HDL-C و LDL-C ﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻚﻴﺗﺎﻤﻳﺰﻧآ شور ﺎﺑ . زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺎﻫ هداد نﻮﻣزآ ﺰﻴﻟﺎﻧآ رﺮﻜﻣ يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا ﺎﺑ ﺲﻧﺎﻳراو ﺪﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ ﺪﻧ .

ﺎﻳ

ﺎﻫ ﻪﺘﻓ

:

مﺎﺠﻧا 6 و 12 ﻪﺘﻔﻫ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﻲﻣواﺪ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻨﻌﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ﺚﻋﺎﺑ راد رد ي حﻮﻄﺳ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ALT ، AST و ALP ﺶﻴﭘ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ زا نﻮﻣزآ ﺪﺷ ) 001 / 0 P= ( ﺎﻣا حﻮﻄﺳ ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا ﺲﭘ زا 12 ﻪﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ﻲﻨﻌﻣ رﻮﻃ زا ﺮﺘﻤﻛ يراد ﻦﻳﺮﻤﺗ دﻮﺑ ﻲﻣواﺪﺗ ) 05 / 0 P< .( تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﻢﻈﻨﻣ ، ﺮﻳدﺎﻘﻣ LDL-C رﻮﻃ ﻪﺑ ﺶﻫﺎﻛ يراد ﻲﻨﻌﻣ ) 05 / 0 P< ( ﺮﻳدﺎﻘﻣ و HDL-C ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ ﺶﻳاﺰﻓا لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يراد ﻲﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ) 001 / 0 P= .(

يﺮﻴﮔ ﻪﺠﻴﺘﻧ

:

ﺞﻳﺎﺘﻧ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا سﺮﺘﺳا ﺶﻫﺎﻛ ﺚﻋﺎﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ يﺎﻫ ﻪﻠﻫو ﻦﻴﺑ ﻲﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻞﺻاﻮﻓ لﺎﻤﻋا ،ﺖﺳا هﺪﺷ ﻦﺴﻣ يﺎﻫ شﻮﻣ رد يﺪﺒﻛ ﺋﺎﺗ ياﺮﺑ يﺮﺘﺸﻴﺑ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺎﻣا ﺪﻨﻤﻟﺎﺳ داﺮﻓا رد ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻦﻳا ﺪﻴ زﺎﻴﻧ درﻮﻣ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ . ژاو يﺎﻫ ه يﺪﻴﻠﻛ : زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ ﻦﻴﻧﻻآ ،زﺎﺗﺎﻔﺴﻓ ﻦﻴﻟﺎﻜﻟآ ،زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ تﺎﺗرﺎﭙﺳآ ،ﻲﺷزرو تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ .

(2)

ﻴﻟﻮﺗ تﺎﻣﺎﺗﻮﻠﮔ ﺶﻨﻛاو ود ﺮﻫ رد ـــ ﻲﻣ ﺪ ﺪﻨﻨﻛ ) 4 .( ﻲﺧﺮﺑ ﻌﻟﺎﻄﻣ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ يﻻﺎﺑ حﻮﻄﺳ ﻪﻛ ﺪﻧا هداد نﺎﺸﻧ تﺎ ﻞﺜﻣ ALT ، ALP و AST ﺎﺑ بﺮﭼ ﺪﺒﻛ يرﺎﻤﻴﺑ ﺮﻴﻏ ﻲﻠﻜﻟا ) Nonalcoholic fatty liver disease =NAFLD ( ﻂﺒﺗﺮﻣ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻲﻣ ) 6،5،1 ( . ﻦﻳا زا زا ﻲﻜﻳ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ،ور ﺒﻫار ـــ ﺮﻄﺧ ﺶﻫﺎﻛ ﺚﻋﺎﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا يا ﻪﻧاﺮﻴﮕﺸﻴﭘ يﺎﻫدﺮ ﻲﻳﺎﻫ يرﺎﻤﻴﺑ ﻫ ﻤ نﻮﭽ ﻴﻏ بﺮﭼ ﺪﺒﻛ ـــ ﺮ ﻲﻠﻜﻟا و ﺖﺑﺎﻳد دﻮﺷ ﻲﻣ رﺎﻜﺷآ ﺮﺘﺸﻴﺑ زور ﻪﺑ زور نآ ﺖﻴﻤﻫا و دﻮﺷ ﻲﻣ ) 5 .( ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ نﻮﮔﺎﻧﻮﮔ عاﻮﻧا ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ يدﺎﻳز تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺪﻨﻤﻟﺎﺳ داﺮﻓا ﻲﻧﺪﺑ يﺎﻫ ﺖﻴﻓﺮﻇ و ﺎﻫ هﺎﮕﺘﺳد ﻲﺧﺮﺑ ﺮﺑ ﻲﻧﺪﺑ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ عﺎﻓد ﺖﻴﻓﺮﻇ ﻪﻠﻤﺟ زا ) 9 -7 ( ﺎـﻣا ،ﺪﻧا ﻪﺘﺧادﺮﭘ اﺮـﻴﻴﻐﺗ ،ﺮــﻴﺧا ﻪـﻫد رد ﻪــﺑ ﺦــﺳﺎﭘ رد هﮋـﻳو ﻪــﺑ ﺪـﺒﻛ ﺖــﻓﺎﺑ ت ،ﻦﺴــﻣ يﺎـﻫ ﻲﻧدﻮــﻣزآ رد ﻲـﺷزرو ﻢﻈﻨــﻣ تﺎـﻨﻳﺮﻤﺗ ﺮــﺘﻤﻛ ﻲﺟرﺎـﺧ و ﻲـﻠﺧاد نﺎﻘﻘﺤﻣ ﻪﺟﻮﺗ درﻮﻣ ﺖـﺳا ﻪـﺘﻓﺮﮔ راﺮـﻗ ) 10،5 ( . ﺖــﻴﻟﺎﻌﻓ ﺪــﻫد ﻲــﻣ نﺎﺸــﻧ تﺎــﻌﻟﺎﻄﻣ ،هوﻼــﻋ ﻪــﺑ ﺎـﺗ ﺖﺤﺗ نﺪﺑ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ عﻮـﻧ و تﺪـﻣ ،تﺪـﺷ ﺮﻴﺛ ﺪﻧﻮــﺷ ﻲــﻣ ﻲﻋﻮــﻨﺘﻣ تاﺮــﻴﻴﻐﺗ شﻮﺨﺘــﺳد ﺖــﻴﻟﺎﻌﻓ . Guy و Snow حﻮﻄﺳ ALT و AST ﻖـﻳﺮﻃ زا ار ﺎﻫ ﺐﺳا تﻼﻀﻋ شراﺰـﮔ و ﺪـﻧداد راﺮـﻗ ﻲﺑﺎـﻳزرا درﻮـﻣ يرادﺮﺑ ﺖﻓﺎﺑ شور مﺎﺠﻧا ﺪﻧدﺮﻛ 10 و 15 يزاﻮـﻫ ﻲـﺑ و يزاﻮـﻫ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ﺎـﻫ ﻢﻳﺰـﻧآ ﻦـﻳا ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ رد يﺮـﺑاﺮﺑ ود ًﺎﺒﻳﺮﻘﺗ ﺶﻳاﺰﻓا ﺚﻋﺎﺑ ﻲـــﻣ ددﺮـــﮔ ) 11 .( ﻦﻴـــﻨﭽﻤﻫ Amelink رد نارﺎـــﻜﻤﻫ و ﻳﺎﻤﺳﻼﭘ حﻮﻄﺳ ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﻲ AST ار هدﺎـﻣ و ﺮـﻧ يﺎﻫ شﻮﻣ ﺐﻗﺎﻌﺘﻣ 2 ﻲﺑﺎـﻳزرا درﻮـﻣ نادﺮـﮔ راﻮﻧ يور نﺪﻳود ﺖﻋﺎﺳ ﺲﭘ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا حﻮﻄﺳ ﻪﻛ ﺪﻧﺪﻴﺳر ﻪﺠﻴﺘﻧ ﻦﻳا ﻪﺑ و ﺪﻧداد راﺮﻗ رد ﻲﺷزرو ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ زا ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ هدﺎﻣ و ﺮﻧ يﺎﻫ شﻮﻣ 101 و 47 ﺪﺻرد ﺖﺷاد ﺶﻳاﺰﻓا ) 12 .( ،ﺮـﮕﻳد فﺮﻃ زا Cunha و ﺠﻧا ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺷاد نﺎﻋذا نارﺎﻜﻤﻫ ﻞـﻤﺣ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ ﺎﻨﺷ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎ ﺎــﺑ ﺮــﺑاﺮﺑ يا ﻪــﻧزو 50 ﺎــﺗ 70 ﺎــﺑ ﻪــﻛ ﺎــﻫ شﻮــﻣ نزو ﺪــﺻرد ناﺰـﻴﻣ ﻪـﺑ ،دﻮﺑ هﺪﺷ ﻪﺘﺴﺑ ﺎﻬﻧآ ﻪﻨﻴﺳ ﻪﺑ يا ﻪﻤﺴﺗ 4 ِﺖـﺑﻮﻧ 10 ﺎﺑ يراﺮﻜﺗ 30 ياﺮـﺑ ،ﺖﺣاﺮﺘـﺳا ﻪـﻴﻧﺎﺛ 5 ﻪـﺑ و ﻪـﺘﻔﻫ رد زور تﺪﻣ 6 ﺎﺗ ﻪﺘﻔﻫ ﻲﻳﺎﻤـﺳﻼﭘ حﻮﻄـﺳ ﺮـﺑ يرادﺎﻨﻌﻣ ﺮﻴﺛ ﺲﻧاﺮـﺗ زﺎﻨﻴﻣآ ﺖﺷاﺪﻧ ﺎﻫ ) 13 .( ﻼﻌﺑ ،هو Rector ﻦـﻳا ﻪـﺑ نارﺎﻜﻤﻫ و حﻮﻄﺳ ﻪﻛ ﺪﻧﺪﻴﺳر ﻪﺠﻴﺘﻧ ALT ﻲﻨﺴـﻣ يﺎـﻫ شﻮـﻣ ﻲﻣﺮـﺳ ﻪﻛ 16 ﺎـﺑ ﻪﺑﺎﺸـﻣ ،ﺪـﻧدﻮﺑ هدﺮﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ ار يدارا نﺪﻳود ﻪﺘﻔﻫ دﻮﺑ كﺮﺤﺗ ﻲﺑ لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ) 14 .( تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻪـﭼﺮﮔا نﺎﺸـﻧ ﺪﻨﻫد ﻲﻣ ALT ﺪﺒﻛ رد ، و ﺐـﻠﻗ رد ﺮـﺘﻤﻛ راﺪـﻘﻣ ﻪﺑ و ﻪﻴﻠﻛ و ﻪﻠﻀــﻋ AST ﺰــﻴﻧ ،ﻪﻠﻀــﻋ ،ﺐــﻠﻗ ،ﺪــﺒﻛ رد ،ﺰــﻐﻣ ،ﻪــﻴﻠﻛ ﻪﻳر ،هﺪﻌﻤﻟازﻮﻟ و لﻮﻠﺳ نﻮـﺧ ﺪﻴﻔـﺳ يﺎﻫ ) 10 ( و ﻦﻴـﻨﭽﻤﻫ ALP ناﻮﺨﺘــﺳا ،ﺪــﺒﻛ رد ﺰــﻴﻧ ، هدور ﺎــﻫ ﻪــﻴﻠﻛ و ﻚــﭼﻮﻛ ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻣ ﺖﻓﺎﻳ ) 15،10 ( ﻪـﺟﻮﺗ ﻞـﺑﺎﻗ ﺶﻫﺎـﻛ ﺮﻃﺎﺧ ﻪﺑ ﺎﻣا ، يﺪﻨﻤﻟﺎـﺳ ﻲـﻃ رد يﺪﺒﻛ يﺎﻫ لﻮﻠﺳ ﻲﻳﺎﻴﺣا ﺖﻴﻓﺮﻇ ) 16 ( ، ًﻻﻮــﻤﻌﻣ رد ﺪــﺒﻛ رد ﻲﺘﻓﺎــﺑ يﺮــﻴﮔ ﻪــﻧﻮﻤﻧ مﺎــﺠﻧا هرود ﻦــﻳا ﻲﻤﻧ دﻮﺷ ) 17 .( زا ﺮـﻴﻏ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﻦﻳا ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ اﺬﻟ يﺪـﺒﻛ يﺎﻫ لﻮﻠﺳ ﺰـﻴﻧ نﺪـﺑ ﺮـﮕﻳد يﺎـﻫ ﺖـﻓﺎﺑ ﻲـﺧﺮﺑ رد ، ﺪﻧﻮﺷ ﻲﻣ ﺖﻓﺎﻳ ) 15 (، ﺎـﻫ ﻢﻳﺰـﻧآ ﻦﻳا ﺶﻳاﺰﻓا ﺎـﻳ و مﺮـﺳ رد ﺎﻤﺳﻼﭘ يﺪـﺒﻛ ﺐﻴـﺳآ ﺮـﺑ ﺖـﻟﻻد هﮋـﻳو رﻮـﻃ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻤﻧ ﺪــﺷﺎﺑ ﻪﺘــﺷاد . زا يرﺎﻴﺴــﺑ رد عﻮــﺿﻮﻣ ﻦــﻳا ﻪــﺑ ﻪــﺟﻮﺗ مﺪــﻋ زا تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﻪﺟﻮﺗ و ﻮﺳ ﻚﻳ ﺪﻨﻤﻟﺎـﺳ داﺮـﻓا هﮋـﻳو ﻂﻳاﺮﺷ ﻪﺑ ﻧ ﻦﻴﻴﻌﺗ موﺰﻟ و ﺪـﺷ ﺐـﺟﻮﻣ ،ﺮـﮕﻳد يﻮﺳ زا تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ عﻮ ﺎـﺗ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ رد ﻦﻳﺮﻤﺗ زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﻟﺎﻤﺘﺣا رﺎﺛآ و ﻲﻣواﺪـﺗ ﺺﺧﺎـﺷ ﻦـﻳا ﺮـﺑ يزاﻮﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻲـﺳرﺮﺑ ﺪـﺒﻛ ﺖـﻓﺎﺑ رد ﺎـﻫ دﻮﺷ .

ﻲﺳرﺮﺑ شور

:

،ﻲﺑﺮﺠﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻳا رد 56 ﺮﺳ ﻲﻳاﺮﺤﺻ شﻮﻣ هدﺎﻣ 21 زا ﻪﻫﺎﻣ مﻮﻧژ ﺎﺑ رﺎﺘﺴﻳو ﻪﻳﻮﺳ 14848 ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻬﻧآ يرورﺎﺑ نارود مﺎﻤﺗا زا هﺎﻣ ﻪﺳ ﻢﻛ ﺖﺳد ﻪﻛ ﺪﻨﺘﺷاد دﻮﺑ هﺪﺷ يﺮﭙﺳ . زا تﺎﻧاﻮﻴﺣ ﻦﻳا ﻪﻴﻬﺗ ناﺮﻳا رﻮﺘﺳﺎﭘ ﻮﺘﻴﺘﺴﻧا و هوﺮﮔ ﻪﺑ ﻲﻓدﺎﺼﺗ رﻮﻃ ﻪﺑ يﺎﻫ لﺮﺘﻨﻛ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﺎﺑ هوﺮﮔ ، هوﺮﮔ و ﻲﻣواﺪﺗ ﺎﺑ ﺪﻧﺪﺷ ﻢﻴﺴﻘﺗ يزاﻮﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ . ﻪﺑ زآ ﺶﻴﭘ هوﺮﮔ زا ﺮﻴﻏ ﻪﺑ دﻮﺧ ﻪﺑﻮﻧ ﻪﺑ هوﺮﮔ ﺮﻫ ،نﻮﻣ ﺮﻳز هوﺮﮔ يﺎﻫ نﻮﻣزآ نﺎﻴﻣ ) 6 ﻪﺘﻔﻫ ( نﻮﻣزآ ﺲﭘ و ) 12 ﻪﺘﻔﻫ ( ﺪﻧﺪﺷ ﻢﻴﺴﻘﺗ . ﻪﺑ ﺶﻫوﮋﭘ هرود ﺮﺳاﺮﺳ رد ﺎﻫ هوﺮﮔ مﺎﻤﺗ ﺤﻟ ـــ ﻲﻬﺑﺎﺸﻣ ﺖﻴﻌﺿو رد يا ﻪﻳﺬﻐﺗ و ﻲﻄﻴﺤﻣ ﻂﻳاﺮﺷ ظﺎ ﻬﮕﻧ ــ ﺪﻧﺪﺷ يراﺪ . ﻤﺗ هﺎﮕـــﺸﻳﺎﻣزآ رد ﺎـــﻫ ﺶﻳﺎﻣزآ ﻲﻣﺎــ يژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ ﻧزﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد شزرو ﺪﺷ مﺎﺠﻧا نارﺪ . هرود رد ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد ﺶﻳﺎﻣزآ درﻮﻣ تﺎﻧاﻮﻴﺣ ﻢﻫ و نادﺮﮔ راﻮﻧ و ﺪﻳﺪﺟ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ ﻲﻳﺎﻨﺷآ يا ﻪﺘﻔﻫ ود ﻪﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻲﺑ هرود و ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻞﻜﺗوﺮﭘ ياﺮﺟا ﻦﻴﻨﭼ

(3)

فﺎﻔﺷ تﺎﻨﺑﺮﻛ ﻲﻠﭘ يﺎﻫ ﺲﻔﻗ رد يداﺮﻔﻧا ترﻮﺻ 15  15  20 رد و دار يزار ﺖﻛﺮﺷ ﺖﺧﺎﺳ ،ﺮﺘﻣ ﻲﺘﻧﺎﺳ يﺎﻣد ﺎﺑ ﻲﻄﻴﺤﻣ 2 ± 22 ﻲﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد ﻪﺧﺮﭼ و داﺮﮔ ﻲﻜﻳرﺎﺗ ﻪﺑ ﻲﻳﺎﻨﺷور 12:12 ﺖﺑﻮﻃر و ﺖﻋﺎﺳ 5 ± 50 ﺪﻧﺪﺷ يراﺪﻬﮕﻧ ﺪﺻرد . ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ اﺪﺘﺑا ،ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻞﻜﺗوﺮﭘ ياﺮﺟا زا ﻞﺒﻗ مﺎﺠﻧا هﻮﺤﻧ و هﺎﮕﺸﻳﺎﻣزآ ﺪﻳﺪﺟ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ ﻪﺘﻔﻫ ود تﺪﻣ ﻪﺑ ﺪﻧﺪﺷ ﺎﻨﺷآ نادﺮﮔراﻮﻧ يور نﺪﻳود . ﻞﻣﺎﺷ ﻲﻳﺎﻨﺷآ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ 5 نﺪﻳود و ﻦﺘﻓر هار ﻪﺴﻠﺟ ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ 5 ﺎﺗ 8 و ﻪﻘﻴﻗد رد ﺮﺘﻣ تﺪﻣ ﻪﺑ و ﺪﺻرد ﺮﻔﺻ ﺐﻴﺷ 5 ﺎﺗ 10 ﺖﺳا هدﻮﺑ ﻪﻘﻴﻗد . تﺪﻣ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ﺲﭙﺳ 12 ﻪﺘﻔﻫ ي 5 ﻪﺴﻠﺟ يا ﺎﺑ ﻦﻳﺮﻤﺗ رﺎﺑ ﻪﻓﺎﺿا ﻞﺻا ﺖﻳﺎﻋر ﺎﺑ و هﺪﻧوﺮﺸﻴﭘ تﺪﻣ و تﺪﺷ ﺪﻧدﺮﻛ . ﺖﺳا نآ زا ﻲﻛﺎﺣ تﺎﻘﻴﻘﺤﺗ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﻛ ﻋﺎﺑ ﻻﺎﺑ تﺪﺷ ﺎﺑ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ مﺎﺠﻧا ﻲﻧاﻮﺧاﺮﻓ ﺚ دﺎﺣ ﺦﺳﺎﭘ دﻮﺷ ﻲﻣ ) 18 ، 19 ( ﺎﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻞﻜﺗوﺮﭘ زا ﺪﺷ ﻲﻌﺳ اﺬﻟ ، دﻮﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﻂﺳﻮﺘﻣ تﺪﺷ . ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺖﻋﺮﺳ ،ﻪﺻﻼﺧ رﻮﻃ ﻪﺑ زا مود و لوا يﺎﻫ ﻪﺘﻔﻫ رد ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ 12 زﺎﻏآ ﻪﻘﻴﻗد رد ﺮﺘﻣ ﺪﺷ . ﻚﻳ يا ﻪﺘﻔﻫ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﺖﻋﺮﺳ ،ﻢﻫدزاود ﺎﺗ مﻮﺳ ﻪﺘﻔﻫ زا ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا ﻪﻘﻴﻗد رد ﺮﺘﻣ . ﻧ ﻦﻳﺮﻤﺗ تﺪﻣ ﺎﺗ لوا ﻪﺘﻔﻫ زا ﺰﻴ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ تﺪﻣ نآ رد ﻪﻛ ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا يرﻮﻃ ﻪﻧازور ﻢﻫد زا 10 ﻪﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﺖﺴﺨﻧ ﻪﺘﻔﻫ لوا زور رد ﻪﻘﻴﻗد 80 ﻪﻘﻴﻗد ﺖﺑﺎﺛ ﺪﺣ ﻦﻳا رد ﺲﭙﺳ و ﺪﻴﺳر ﻢﻫدزﺎﻳ ﻪﺘﻔﻫ عوﺮﺷ رد ﺪﻧﺎﻣ ﻲﻗﺎﺑ . يﺎﻫ ﺖﺑﻮﻧ رد ار تﺪﻣ ﻦﻴﻤﻫ ﺰﻴﻧ ﻲﺑوﺎﻨﺗ هوﺮﮔ ﻳﺮﻤﺗ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻦﻳا ﻪﻛ يرﻮﻃ ،ﺪﻧا هﺪﻳود توﺎﻔﺘﻣ رﺎﻬﭼ رد ﻲﻨ ﺖﺑﻮﻧ ود رد ﺖﺴﺨﻧ ﻪﺘﻔﻫ ) Set ( ﺎﺗ ﻢﺠﻨﭘ يﺎﻫ ﻪﺘﻔﻫ رد و ﻪﺘﻔﻫ رد و ﺖﺑﻮﻧ ﻪﺳ رد ﻢﺘﺸﻫ رﺎﻬﭼ رد ﻢﻫدزاود ﺎﺗ ﻢﻬﻧ يﺎﻫ ﺪﺷ اﺮﺟا ﺖﺑﻮﻧ . ﺖﺑﻮﻧ ﻦﻴﺑ ﻲﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻞﺻاﻮﻓ ﺮﻤﺗ يﺎﻫ ﻲﻨﻳ مرﺎﻬﭼ ﻚﻳ ﻪﺑ ﻚﻳ ترﻮﺻ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد . ياﺮﺑ ﻲﻧدﻮﻣزآ ،ندﺮﻛ مﺮﮔ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﺴﻠﺟ ﺮﻫ ياﺪﺘﺑا رد ﺎﻫ ﻪﺑ تﺪﻣ 3 ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ ﻪﻘﻴﻗد 7 ﻲﻣ ﻪﻘﻴﻗد رد ﺮﺘﻣ ﺲﭙﺳ و ﺪﻧﺪﻳود ،ﻪﻘﻴﻗد ﺮﻫ يازا ﻪﺑ ﺮﻈﻧ درﻮﻣ ﺖﻋﺮﺳ ﻪﺑ نﺪﻴﺳر ياﺮﺑ 2 ﺮﺘﻣ ﺪﺷ هدوﺰﻓا نادﺮﮔ راﻮﻧ ﺖﻋﺮﺳ ﻪﺑ ﻪﻘﻴﻗد رد . دﺮﺳ ياﺮﺑ ﺖﻋﺮـﺳ ﺰﻴﻧ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﺴﻠﺟ ﺮﻫ يﺎﻬﺘﻧا رد نﺪﺑ ندﺮﻛ ﻪﺑ ﺎﺗ ﺖﻓﺎﻳ ﻲﻣ ﺶﻫﺎﻛ سﻮﻜﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ نادﺮﮔراﻮﻧ ﺑ ﻪﻴﻟوا ﺖﻋﺮـﺳ ﺪﺳﺮ . ﻞﻛ راﻮﻧ يور ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﺐﻴﺷ نوﺪﺑ نادﺮﮔ ﻲﻳﺎﻨﺷور ﻪﺧﺮﭼ ﻲﻃ رد و مﺎﺠﻧا ﺖﺳا هﺪﺷ . ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ تﺪﺷ لدﺎﻌﻣ لوا ﻪﺘﻔﻫ رد 50 لدﺎﻌﻣ ﺮﺧآ ﻪﺘﻔﻫ رد و ﺪﺻرد 75 ﺮﺜﻛاﺪﺣ ﺪﺻرد دﻮﺑ ﻲﻓﺮﺼﻣ نﮋﻴﺴﻛا نﺎﻘﻘﺤﻣ ﻂﺳﻮﺗ شور ﻦﻳا ﻪﻛ ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﺰﻴﻧ يﺮﮕﻳد ﺖﺳا ه ) 20 (. ﻤﺗ زا ﻲﺘﻓﺎﺑ يﺮﻴﮔ ﻪﻧﻮﻤﻧ مﺎ ﺎﻫ هوﺮﮔ ﻂﻳاﺮﺷ ﺎﺑ و ﻪﺑﺎﺸﻣ ًﻼﻣﺎﻛ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ 12 ﺎﺗ 14 رد و ﻲﻳﺎﺘﺷﺎﻧ ﺖﻋﺎﺳ ﻪﻳﺎﭘ ﻂﻳاﺮﺷ ) 24 ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﺴﻠﺟ ﻦﻳﺮﺧآ زا ﺲﭘ ﺖﻋﺎﺳ هوﺮﮔ ياﺮﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ يﺎﻫ ( ﺪﻳدﺮﮔ اﺮﺟا ) 10 .( ياﺮﺑ ﺮﺗا ﺎﺑ ﺎﻫ شﻮﻣ اﺪﺘﺑا ،رﻮﻈﻨﻣ ﻦﻳا شﻮﻫ ﻲﺑ ﺲﭘ و هﺪﺷ ،ﻪﻨﻴﺳ ﻪﺴﻔﻗ ﻦﺘﻓﺎﻜﺷ و ﻦﻴﻓارﺎﭘ يور نﺪﺷ ﺲﻜﻴﻓ زا ﺻﺎﻓﻼﺑ رد و ﺪﺷ اﺪﺟ ﺪﺒﻛ فﺎﻧ ﻪﻴﺣﺎﻧ زا ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ ﻪﻠ يﺎﻣد 70 ياﺮﺑ ﺎﺗ ﺪﺷ يراﺪﻬﮕﻧ داﺮﮔ ﻲﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد آ تﺎﺸﻳﺎﻣز دﺮﻴﮔ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ يﺪﻌﺑ . ﻦﻳا ياﺮﺑ نژوﺮﺘﻴﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ اﺪﺘﺑا ،رﻮﻈﻨﻣ ﻊﻳﺎﻣ يوﺎﺣ يﺮﻓﺎﺑ رد ﺲﭙﺳ و ﺪﺷ ردﻮﭘ 137 لﻮﻣ ﻲﻠﻴﻣ ﺪﻳﺮﻠﻛ ﻢﻳﺪﺳ (NACL) ، 20 لﻮﻣ ﻲﻠﻴﻣ ﻳﺮﺗ ﺲ ﺪﻳاﺮﻠﻛورﺪﻴﻫ ﺎﺑ PH= 8.0 ، Nonidet P-40 1 ﺪﺻرد ، لوﺮﺴﻴﻠﮔ 10 ﺪﺻرد ، 1 لﻮﻣ ﻲﻠﻴﻣ ﻞﻴﺋﻮﻔﻟﻮﺳ ﻞﻴﺘﻣ ﻞﻴﻨﻓ ﺪﻳارﻮﻠﻓ ) PMSF ( 1 ،ﻦﻴﺘﭙﭙﻟ مﺮﮔوﺮﻜﻴﻣ 5 / 0 لﻮﻣ ﻲﻠﻴﻣ و ﺖﻳادﺎﻧاو ﻢﻳﺪﺳ 100 مﺮﮔ ﻲﻠﻴﻣ 2 و 4 لﺰﻨﺑ ﻞﻴﺗاﻮﻨﻴﻣآ ﺪﻳاﺮﻠﻛورﺪﻴﻫﺪﻳارﻮﻠﻓ ﻞﻴﺋﻮﻔﻟﻮﺳ ) AEBSF ( هﺰﻴﻧژﻮﻤﻫ تﺪﻣ ﻪﺑ هﺎﮕﻧآ و ﺪﺷ 15 ﺖﻋﺮﺳ ﺎﺑ ﻪﻘﻴﻗد 12000 راﺰﻫ ژﻮﻔﻳﺮﺘﻧﺎﺳ ﻪﻘﻴﻗد رد رود ﺪﻳدﺮﮔ . هﺪﺷ جاﺮﺨﺘﺳا هرﺎﺼﻋ ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﻦﻴﻴﻌﺗ ياﺮﺑ ALT ، AST و ALP ﺎﺑ ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ بﺎﻳدر ﺮﮕﺳﺎﻨﺷ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺮﮔ ﻞﻴﻠﺤﺗ هﺎﮕﺘﺳد يور ﺮﺑ رﺎﻛدﻮﺧ Olympus AU 800 هﺪﺤﺘﻣ تﻻﺎﻳا ﺖﺧﺎﺳ ﺎﻜﻳﺮﻣا ﺖﻓر رﺎﻛ ﻪﺑ . ﺮﻳدﺎﻘﻣ HDL-C و LDL-C ﻪﺑ ﺰﻴﻧ ور هزاﺪﻧا ﻚﻴﺗﺎﻤﻳﺰﻧآ ش ﺪﺷ يﺮﻴﮔ ﺪﻧ . هداد ﺎﺑ ﺎﻫ هدﺎﻔﺘﺳا نﻮﻣزآ زا يﺎﻫ ﮔﻮﻤﻟﻮﻛ ــ فوﺮ ،فﻮﻧﺮﻴﻤﺳا ﺰﻴﻟﺎﻧآ نﻮﻣزآ ﺲﻧﺎﻳراو رﺮﻜﻣ يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا ﺎﺑ و نﻮﻣزآ Post hoc ﻲﻛﻮﺗ عﻮﻧ زا ﺪﻧﺪﺷ ﻞﻴﻠﺤﺗ و ﻪﻳﺰﺠﺗ . ﺢﻄﺳ رد يرﺎﻣآ يراد ﻲﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا 05 / 0 P< ﺪﺷ ﻦﻴﻴﻌﺗ .

(4)

ﺎﻫ ﻪﺘﻓﺎﻳ

:

فﻼﺘﺧا ﻨﻌﻣ ﻲ دﺎﻘﻣ رد يراد ﻦﺳ و نزو ﺮﻳ ﺟو ﺶﻫوﮋﭘ ياﺪﺘﺑا رد ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ـــ ﻧ دﻮ ـــ ﺖﺷاﺪ . لوﺪﺟ يﺎﻫ هداد هرﺎﻤﺷ 1 ﻪﻛ ﺖﺳا نآ زا ﻲﻛﺎﺣ ﺮﻳدﺎﻘﻣ رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ALT ، AST و ALP ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﺑ ﺞﻳرﺪﺗ ﻪﺑ لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ رد ﺪﺒﻛ ﺖﻓﺎﺑ ﺖﺳا هﺪﺷ ﺮﺘﺸﻴﺑ . ﻦﻳا ﻢﻏﺮﻴﻠﻋ ،ﺮﮕﻳد يﻮﺳ زا ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﻪﻛ ﻢﻳﺰﻧآ ALP و ،اﺪﺘﺑا رد زا ﺲﭘ 6 و 12 يﺮﻴﮔراﺮﻗ ﻪﺘﻔﻫ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﻣا ،ﺖﺳا ﺮﮕﻳد يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ زا ﺮﺘﺸﻴﺑ ﺲﻔﻗ رد يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﺮﺑ يﺮﺘﺸﻴﺑ ﺮﻴﺛﺎﺗ ﻦﺳ ALT و AST ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد . يﺎﻫ هوﺮﮔ رد يﺮﻳﺬﭘ يﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻳا ﻪﭼﺮﮔا ﻦﻳا ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﺎﻣا ،ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺰﻴﻧ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻢﻳﺰﻧآ ﺮﺘﻤﻛ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هوﺮﮔ رد ﺎﻫ ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ زا ﺖﺳا هدﻮﺑ . ﺰﻴﻟﺎﻧآ نﻮﻣزآ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﻲﺒﻴﻘﻌﺗ نﻮﻣزآ و ﺲﻧﺎﻳراو داد نﺎﺸﻧ ﻲﻛﻮﺗ ﻪﻛ حﻮﻄﺳ ALT و AST لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ رد ﻪﻠﺣﺮﻣ نﻮﻣزآ ﺶﻴﭘ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ نﻮﻣزآ ﺲﭘ ) راﺪﻘﻣ P ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ 020 / 0 و 001 / 0 ( و نﻮﻣزآ نﺎﻴﻣ ) راﺪﻘﻣ P ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ 012 / 0 و 023 / 0 ( ﻲﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﺘﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا يراد ﺖﺳا ﻪ . ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ حﻮﻄﺳ ALT ، AST و ALP زا ﺲﭘ ﺰﻴﻧ 6 و 12 ﻪﺘﻔﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ) راﺪﻘﻣ P رد هوﺮﮔ ود ﺮﻫ و ياﺮﺑ ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻪﺳ ﺮﻫ ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ 001 / 0 ( ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ هرود ﻨﻌﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ﻦﻳﺮﻤﺗ زا ﺶﻴﭘ ﻲ ﻦﻳا ﻪﻛ ﺖﺷاد يراد ﻧ لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد ﺶﻳاﺰﻓا هدﻮﺑ راد ﻲﻨﻌﻣ ﺰﻴ ﺖﺳا . ﺮﮔا ﻪﭼ حﻮﻄﺳ ALT و AST زا ﺲﭘ 12 ﻪﺘﻔﻫ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻲﻣواﺪﺗ و رد ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ﺎﺑ 6 ﻪﺘﻔﻫ ) درﻮﻣ رد ALT راﺪﻘﻣ P ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ هوﺮﮔ ود ياﺮﺑ 005 / 0 و 001 / 0 درﻮﻣ رد و AST راﺪﻘﻣ P ياﺮﺑ ﺮﻫ ود ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ هوﺮﮔ 002 / 0 ( حﻮﻄﺳ و ALP هوﺮﮔ رد ﺎﻬﻨﺗ واﺪﺗ ﻲﻣ ) 006 / 0 = P ( ﻨﻌﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ﻲ ﺖﺷاد يراد ﺎﻣا ، رد ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﻦﻳا ﺶﻳاﺰﻓا ناﺰﻴﻣ 6 تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ مود ﻪﺘﻔﻫ زا ﺮﺘﻤﻛ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ 6 هدﻮﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ لوا ﻪﺘﻔﻫ ﺖﺳا . ،هوﻼﻋ ﻪﺑ حﻮﻄﺳ AST ) 008 / 0 P= ( زا ﺲﭘ 6 ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻪﺳ ﺮﻫ حﻮﻄﺳ و ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ALT ، AST و ALP ) راﺪﻘﻣ P ﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺎﺑ ﺖ 009 / 0 ، 001 / 0 و 001 / 0 ( زا ﺲﭘ 12 ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ رﻮﻃ ﻪﺑ يرادﺎﻨﻌﻣ ﺮﺗ ﻦﻴﻳﺎﭘ دﻮﺑ ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ زا . ﺮﻳدﺎﻘﻣ تاﺮﻴﻴﻐﺗ LDL-C و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ود ﻦﻴﺑ زا ﺲﭘ ﻲﻣواﺪﺗ 6 و 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ) راﺪﻘﻣ p ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ 009 / 0 و 001 / 0 ( و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ود ﻦﻴﺑ و ﻲﺑوﺎﻨﺗ ) راﺪﻘﻣ p ﺑ ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪ 023 / 0 و 001 / 0 ( ﻨﻌﻣ ﻲ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔود ﻦﻴﺑ و ﺖﺳا راد ﻨﻌﻣ ﻲ ﺖﺴﻴﻧ راد ) راﺪﻘﻣ p ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ 912 / 0 و 810 / 0 .( ﺮﻳدﺎﻘﻣ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ HDL-C هوﺮﮔ ود ﻦﻴﺑ زا ﺲﭘ ﻲﻣواﺪﺗ و لﺮﺘﻨﻛ 6 و 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ) راﺪﻘﻣ p ياﺮﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﻠﺣﺮﻣ ود ﺮﻫ 001 / 0 ( و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ود ﻦﻴﺑ و ﻲﺑوﺎﻨﺗ ) راﺪﻘﻣ p ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﻠﺣﺮﻣ ود ﺮﻫ ياﺮﺑ 001 / 0 ( رادﺎﻨﻌﻣ ود ﻦﻴﺑ و ﺖﺳا هوﺮﮔ نﺎﻴﻣ ﻞﺣاﺮﻣ رد ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﻨﻌﻣ نﻮﻣزآ ﺲﭘ و نﻮﻣزآ ﺖﺴﻴﻧ راد ) راﺪﻘﻣ p ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺎﺑ ﺖﺳا ﺮﺑاﺮﺑ 769 / 0 و 093 / 0 ( ) هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ 2 (.

(5)

لوﺪﺟ هرﺎﻤﺷ 1 : ﺮﻳدﺎﻘﻣ تاﺮﻴﻴﻐﺗ ALT ، AST و ALP ) ﺮﺑ ﺐﺴﺣ ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ( رد هوﺮﮔ و ﺎﻫ ﻞﺣاﺮﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ترﻮﺼﺑ ﺎﻫ هداد ± ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا . G = ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هوﺮﮔ : ؛ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ،لﺮﺘﻨﻛ P = ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هرود : نﻮﻣزآ نﺎﻴﻣ ، ﻞﺒﻗ ؛نﻮﻣزآ ﺲﭘ و I = ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هرود و ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ ﻞﺑﺎﻘﺗ . a رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺟا زا ﻞﺒﻗ ، b ﻪﻧﺎﺸﻧ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا زا ﺲﭘ 6 ﻪﺘﻔﻫ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ، c و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻲﻣواﺪﺗ ، d رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ، e ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و . لوﺪﺟ هرﺎﻤﺷ 2 : ﺮﻳدﺎﻘﻣ تاﺮﻴﻴﻐﺗ LDL-C ، HDL-C ﺶﻫوﮋﭘ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻞﺣاﺮﻣ و ﺎﻫ هوﺮﮔ رد نﻮﻣزآ ﺲﭘ ) 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ( (ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ6) نﻮﻣزآ نﺎﻴﻣ ﻦﻳﺮﻤﺗ زا ﻞﺒﻗ ﻪﻠﺣﺮﻣ هوﺮﮔ 19 / 2 ± 68 / 20 b,a 82 / 1 ± 80 / 11 c,b,a 72 / 1 ± 41 / 12 d,b,a 06 / 2 ± 67 / 18 a 70 / 1 ± 63 / 15 c,a 33 / 1 ± 16 d,a 06 / 2 ± 62 / 17 06 / 2 ± 62 / 17 06 / 2 ± 62 / 17 لﺮﺘﻨﻛ ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ LDL-C ) ﻲﻠﻴ رد مﺮﮔ ﺮﺘﻴﻟ ﻲﺳد ( 27 / 2 ± 10 / 45 b,a 34 / 1 ± 36 / 64 c,b,a 12 / 2 ± 23 / 62 d,b,a 50 / 2 ± 62 / 50 a 53 / 1 ± 18 / 60 c,a 06 / 2 ± 37 / 59 d,a 37 / 2 ± 25 / 55 37 / 2 ± 25 / 55 37 / 2 ± 25 / 55 لﺮﺘﻨﻛ ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ HDL-C ) رد مﺮﮔ ﻲﻠﻴﻣ ﺮﺘﻴﻟ ﻲﺳد ( ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ ترﻮﺼﺑ ﺎﻫ هداد ± ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا . a ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺟا زا ﻞﺒﻗ ، b ﻪﻧﺎﺸﻧ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا زا ﺲﭘ 6 ﻪﺘﻔﻫ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ، c و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻲﻣواﺪﺗ ، d ﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ رادﺎﻨﻌﻣ ف و لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ، e ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ ﻦﻴﺑ رادﺎﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا ﻪﻧﺎﺸﻧ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و .

شزرا p ﺮﺛا ياﺮﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ هوﺮﮔ ﻦﻳﺮﻤﺗ زا ﻞﺒﻗ نﻮﻣزآ نﺎﻴﻣ ) 6 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ( نﻮﻣزآ ﺲﭘ ) 12 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ( G P I زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ ﻦﻴﻧﻻآ ) ALT ( لﺮﺘﻨﻛ ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ 13 / 9 ± 25 / 34 13 / 9 ± 25 / 34 13 / 9 ± 25 / 34 70 / 5 ± 75 / 35 81 / 7 ± 62 / 84 c,a 62 / 5 ± 25 / 82 d,a 51 / 8 ± 25 / 49 b,a 02 / 10 ± 75 / 103 c,b,a 56 / 5 ± 87 / 92 e,d,b,a 01 / 0 < 01 / 0 < 01 / 0 < زاﺮﻔﺴﻧاﺮﺗﻮﻨﻴﻣآ تﺎﺗرﺎﭙﺳآ ) AST ( لﺮﺘﻨﻛ ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ 94 / 6 ± 62 / 30 94 / 6 ± 62 / 30 94 / 6 ± 62 / 30 90 / 7 ± 75 / 38 33 / 12 ± 87 / 107 c,a 88 / 9 ± 25 / 94 e,d,a 92 / 8 ± 25 / 53 b,a 06 / 15 ± 62 / 142 c,b,a 12 / 12 ± 62 / 124 e,d,b,a 01 / 0 < 01 / 0 < 01 / 0 < زﺎﺗﺎﻔﺴﻓ ﻦﻴﻟﺎﻜﻟآ ) ALP ( لﺮﺘﻨﻛ ﻲﻣواﺪﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ 37 / 5 ± 50 / 55 37 / 5 ± 50 / 55 37 / 5 ± 50 / 55 08 / 6 ± 25 / 61 15 / 8 ± 62 / 84 c,a 87 / 7 ± 62 / 79 d,a 04 / 7 ± 75 / 62 06 / 14 ± 37 / 106 c,b,a 27 / 13 ± 37 / 92 e,d,a 01 / 0 < 01 / 0 < 01 / 0 <

(6)

ﺚﺤﺑ

:

يدﺪﻌﺘﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺶﻳاﺰﻓا ﻞﺜﻣ ﻲﻳﺎﻤﺳﻼﭘ ALT ، AST و ALP ار مﺎﺠﻧا زا ﺪﻌﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ يﺎﻫ ﻲﻧﺪﺑ ﻒﻠﺘﺨﻣ شراﺰﮔ ﺖﺳا هدﻮﻤﻧ . ﻦﻳﺪﻨﭼ ﻲﺴﻛﻮﭙﻴﻫ ﻪﻴﺿﺮﻓ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻪﻴﺿﺮﻓ ) 21 (، ﻲﻳﺎﻣﺮﮔ سﺮﺘﺳا ﺰﻴﻟﻮﻤﻫ و ) 22 ( ﻂﺳﻮﺗ هﺪﺷ دﺎﺠﻳا ﻲﻟﻮﻠﺳ تﺎﻌﻳﺎﺿ ، ﻲﻜﻴﻧﺎﻜﻣ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ) Mechanical Process ) ( 23 ( و يﺮﻳﺬﭘذﻮﻔﻧ رد ﺮﻴﻴﻐﺗ ﺎﻳ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا زا ﺪﻌﺑ ﺎﺸﻏ ) 24 ( ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺶﻳاﺰﻓا ﻪﻴﺟﻮﺗ ياﺮﺑ ﻦﻳا دراد دﻮﺟو يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ . ﺎﻫ ﻲﺳرﺮﺑ ،ﺮﮕﻳد فﺮﻃ زا نﺎﺸﻧ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺪﻫد ﻲﻣ ALT ، AST و ALP تﺎﻋﺎﺳ رد ﻪﺑ ﻲﺘﺣ و زور ﻪﻧﺎﺒﺷ ﻒﻠﺘﺨﻣ ترﻮﺻ ﻲﺗاﺮﻴﻴﻐﺗ رﺎﭼد ﻲﻠﺼﻓ ﻲﻣ ﺪﻧﻮﺷ ) 27،26،25 .( ﺎﻣ ﺶﻫوﮋﭘ رد ﻪﻜﻴﺋﺎﺠﻧآ زا ﻲﻟو ﻲﻜﻳرﺎﺗ ﻪﺑ ﻲﻳﺎﻨﺷور ﻪﺧﺮﭼ 12:12 و ﺖﻋﺎﺳ ﻞﻛ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻲﻳﺎﻨﺷور ﻪﺧﺮﭼ ﻲﻃ رد ﺖﺳا هﺪﺷ مﺎﺠﻧا و وﮋﭘ ﻞﺣاﺮﻣ ﻲﻣﺎﻤﺗ رد ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ،هوﺮﮔ ﻪﺳ ﺮﻫ رد و ﺶﻫ هزاﺪﻧا ﻲﻣﺎﻤﺗ و ﺪﻧا ﻪﺘﺷاد راﺮﻗ ﻲﻬﺑﺎﺸﻣ ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﻂﻴﺤﻣ رد ﺖﻋﺎﺳ رد ﺎﻫ يﺮﻴﮔ 8 ﺎﺗ 10 ﻲﻤﻛ لﺎﻤﺘﺣا ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﺢﺒﺻ ﻪﻛ دراد دﻮﺟو تاﺮﻴﻴﻐﺗ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ALT ، AST و ALP ﺪﺷﺎﺑ ﻪﻧﻻﺎﺳ ﺎﻳ يزور ﻪﻧﺎﺒﺷ ﻪﺧﺮﭼ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ . ﻪﻫد رد سﺮﺘﺳا ﺶﻘﻧ ﺮﺑ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻲﺧﺮﺑ ،ﺮﻴﺧا يﺎﻫ ﺸﻳﺎﺴﻛا ﺶﻘﻧ ﺮﺑ و شزرو زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﺘﻓﺎﺑ ﺐﻴﺳآ رد ﻲ ﺰﻛﺮﻤﺘﻣ ﻲﺷزﺎﺳ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ زﺎﻏآ رد ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ ﻞﻣاﻮﻋ هﺪﺷ ﺪﻧا ) 28،26 .( ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ دﻮﺟﻮﻣ تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻛ ﻤﺗ ـــ ﺖﻓﺎﺑ ﻲﺧﺮﺑ ﺖﻴﻓﺮﻇ ﻢﻈﻨﻣ ﻦﻳﺮ ﺶﻳﺎﻫر ياﺮﺑ ﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ يﺎﻫ لﺎﻌﻓ نﮋﻴﺴﻛا )

Reactive Oxygen Species=ROS ( ار ﻜﻣ يرﺎﮔزﺎﺳ ﺚﻋﺎﺑ و هداد ﺶﻫﺎﻛ ﺪﺿ يﺎﻫ مﺰﻴﻧﺎ يزﺎﺳدوﺪﺤﻣ رد ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ مﺎﺠﻧاﺮﺳ ﻪﻛ هﺪﺷ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا شزرو زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺐﻴﺳآ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺶﻘﻧ ) 29 .( عﺎﻓد ﺖﻴﻓﺮﻇ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﻢﻈﻨﻣ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﻛ هﺪﺷ شراﺰﮔ د ﺶﻳاﺰﻓا ار ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ دا ه و ﻪﻠﻀﻋ ﺖﻇﺎﻔﺣ ﺚﻋﺎﺑ ﺑاﺮﺑ رد لﺎﻌﻓ ﻲﺘﻠﻜﺳا ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد ،دﻮﺷ ﻲﻟﻮﻠﺳ سﺮﺘﺳا ﺮ د ﺮﺑ ﻲﻛﺪﻧا ﺮﺛا يﺎﻫ لﻮﻠﺳ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ ﻢﻳﺰﻧآ هﺎﮕﺘﺳ دراد يﺪﺒﻛ ) 8 .( ﻐﺗ ﻪﺑ ﻒﻠــﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺖﻓﺎﺑ ﺦﺳﺎﭘ يﺮﻳﺬﭘﺮﻴﻴ

ﻦﻳا ﻲﻠﺒﻗ يﺮﻴﮔراﺮﻗ ﻪﺑ ﻢﻈﻨﻣ ﻦﻳﺮﻤﺗ و زﺎﺳ هﺪﻧﺎﻣاو ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺖﻴﻌﺿو ﻪﺑ ﺎﻳ و ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا سﺮﺘﺳا ﻪﺑ ﺎﻫ ﺖﻓﺎﺑ دراد ﻲﮕﺘﺴﺑ ﺎﻫ ﺖﻓﺎﺑ نآ ﻲﻧورد ) 8 .( ﺎﻫ شراﺰﮔ ﻲﺧﺮﺑ ﺿ هﺎﮕﺘﺳد ندﻮﺑ ﻦﻴﻳﺎﭘ زا ﻲﻛﺎﺣ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد ﺪﺒﻛ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪ ﺖﺳا تﻼﻀﻋ ﺎﺑ ) 28 .( زا ﺲﭘ ﺪﺷ شراﺰﮔ لﺎﺜﻣ ياﺮﺑ ﺪﻴﺋﺪﻟآ يد نﻮﻟﺎﻣ حﻮﻄﺳ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ) MDA ( رد ﺪﺒﻛ تر ﺎﻫ ﻀﻋ رد نآ حﻮﻄﺳ زا ﺮﺗﻻﺎﺑ ﺪﻨﺗ و ﺪﻨﻛ تﻼ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ضﺎﺒﻘﻧا ) 8 .( ﺖﻴﻌﺿو ﺮﺑ ﻦﺳ ﻲﻟﺎﻤﺘﺣا ﺮﻴﺛﺎﺗ ﺮﮕﻳد عﻮﺿﻮﻣ ﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺖﻓﺎﺑ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺪﺿ و ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﻪﻠﻤﺟ زا ﻒ ﺖﺳا ﺪﺒﻛ . شراﺰﮔ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻲﺧﺮﺑ ،ﺎﺘﺳار ﻦﻳا رد هدﺮﻛ مﺎﺗ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ ﺖﻴﻓﺮﻇ ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻧا ) Total Antioxidative Capacity=TAC ( ﺶﻫﺎﻛ ﺪﺑﺎﻳ ﻲﻣ ) 30 ( ﺶﻳاﺰﻓا ﺚﻋﺎﺑ ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ،ﺮﮕﻳد فﺮﻃ زا و داﺮﻓا وﺮﻨﻳا زا و دﻮﺷ ﻲﻣ لﺎﻌﻓ نﮋﻴﺴﻛا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻴﻟﻮﺗ ﻌﺘﺴﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ ﻦﺴﻣ ﺪﻨﺘﺴﻫ شزرو زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺐﻴﺳآ ﺪ ) 7 ، 30 .( داﺮﻓا رد لﺎﻌﻓ نﮋﻴﺴﻛا يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻴﻟﻮﺗ ﺶﻳاﺰﻓا زا ﻲﺷﺎﻧ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺐﻴﺳآ ﻪﺑ ﺎﻬﻧآ ندﻮﺑ ﺪﻌﺘﺴﻣ و ﻦﺴﻣ شزرو ) 7 ، 30 ( ﺖﻴﻓﺮﻇ ندﻮﺑ ﻦﻴﻳﺎﭘ و ﻮﺳ ﻚﻳ زا هﺎﮕﺘﺳد ندﻮﺑ ﻦﻴﻳﺎﭘ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﻦﺴﻣ داﺮﻓا مﺎﺗ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ ﺎﺑ ﺮﮕﻳد ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ رد ﺪﺒﻛ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛاﺪﺿ ﻪﻠﻤﺟ زا ﺎﻫ ﺖﻓ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ﺮﺛا رد تﻼﻀﻋ ) 8 ، 30 ( ﺮﮕﻳد يﻮﺳ زا يﺪﺒﻛ ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺐﻴﺳآ ﺶﻳاﺰﻓا هﺪﻨﻨﻛ ﻪﻴﺟﻮﺗ ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣ زا ﺲﭘ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ًﺎﺘﺠﻴﺘﻧ و 12 ﻪﺘﻔﻫ ﺪﺷﺎﺑ ﻦﺴﻣ يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﺎﻳ ﻲﻣواﺪﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ . ﺎﺑ ﻲﺳرﺮﺑ لوﺪﺟ يﺎﻫ هداد هرﺎﻤﺷ 1 ﺑ ﻪ حﻮﺿو اﻮﺗ ﻲﻣ رد ﻲﺸﻳﺎﺴﻛا ﺖﻴﻌﺿو ﺮﺑ ﻲﻧﺪﺑ ﻢﻈﻨﻣ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻴﺛﺎﺗ ن دﻮﻤﻧ هﺪﻫﺎﺸﻣ ار ﺪﺒﻛ . حﻮﻄﺳ ALT زا ﺲﭘ 6 ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ ﻪﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ يﺎﻫ هوﺮﮔ رد نآ زا ﻞﺒﻗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺐﻴﺗﺮﺗ 37 / 50 و 48 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 06 / 147 % و 14 / 140 (% ، حﻮﻄﺳ AST ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ 25 / 77 و 63 / 63 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 28 / 252 % و 8 / 207 (% حﻮﻄﺳ و ALP ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﺰﻴﻧ 12 / 29 و 12 / 24 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 46 / 52 % و 45 / 43 (%

(7)

ﺘﺷاد ﺶﻳاﺰﻓا ﺖﺳا ﻪ . ﻦﻳا زا زا ﺲﭘ ور 6 رﺎﻈﺘﻧا ،لوا ﻪﺘﻔﻫ واﺪﺗ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺟا ﺖﻓر ﻲﻣ رد ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣ 6 مود ﻪﺘﻔﻫ ﺚﻋﺎﺑ يﺮﻴﺳ ياراد نﺎﻨﭽﻤﻫ ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا حﻮﻄﺳ ﺎﺗ دﻮﺷ ﺮﺑ ﺎﻣا ،ﺪﺷﺎﺑ يدﻮﻌﺻ ﻲﻠﻋ ،رﺎﻈﺘﻧا فﻼﺧ ﺶﻳاﺰﻓا ﻢﻏر رد ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ تﺪﺷ 6 ﺎﻫ هوﺮﮔ زا ﻚﻳ ﭻﻴﻫ رد ،ﻲﻧﺎﻳﺎﭘ ﻪﺘﻔﻫ هزاﺪﻧا ﻪﺑ ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﺶﻳاﺰﻓا 6 ﻪﻛ يا ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ دﻮﺒﻧ لوا ﻪﺘﻔﻫ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻢﻫدزاود ﻪﺘﻔﻫ نﺎﻳﺎﭘ رد ﺎﻫ ﺺﺧﺎﺷ ﻦﻳا ﺮﻳدﺎﻘﻣ هوﺮﮔ رد ﻢﺸﺷ ﻪﺘﻔﻫ حﻮﻄﺳ ﺐﻴﺗﺮﺗ ﻪﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ يﺎﻫ ALT 13 / 19 و 62 / 10 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 60 / 22 % و 91 / 12 (% ، حﻮﻄﺳ AST 75 / 34 و 37 / 30 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 21 / 32 % و 22 / 32 (% حﻮﻄﺳ و ALP ، 75 / 21 و 75 / 12 ﺮﺘﻴﻟ ﺮﺑ ﺪﺣاو ) 7 / 25 % و 01 / 16 (% ﺪﻨﺘﺷاد ﺶﻳاﺰﻓا . ﺶﻳاﺰﻓا ﻢﺸﺷ ﻪﺘﻔﻫ زا ﺲﭘ ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ حﻮﻄﺳ ﻪﻜﻨﻳا ﺮﺑ ًﻻﺎﻤﺘﺣا ﺖﺷاد ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ لوا ﻪﺘﻔﻫ ﺶﺷ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يﺮﺘﻤﻛ ﭘ ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ﻪﻛ دراد ﺖﻟﻻد ﻦﻳا ﺖﺒﺴﻧ ،ﻢﺸﺷ ﻪﺘﻔﻫ زا ﺲ هﺪﺷ رﺎﮔزﺎﺳ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ عﻮﻧ ود ﺮﻫ مﺎﺠﻧا ﻪﺑ ﺪﻧا . ﻪﻛ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺮﮕﻳد ترﺎﺒﻋ ﻪﺑ رد ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ لﻮﻠﺳ ﻪﺑ هدراو ﺐﻴﺳآ هﺪﻨﻫد نﺎﺸﻧ مﺎﺠﻧا ﻪﻘﺑﺎﺳ ﻪﺘﻔﻫ ﺶﺷ ياراد ﻪﻛ ﻲﻨﺴﻣ يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ دﻮﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﺎﻳ ﻲﻣواﺪﺗ يزاﻮﻫ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﺘﻤﻛ رﺎﻴﺴﺑ ،ﺪﻧ ﻪﺑ ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ﻦﻳا و داد خر مﺎﺠﻧا زا ﻲﺷﺎﻧ يﺪﺒﻛ سﺮﺘﺳا و هﺪﺷ رﺎﮔزﺎﺳ ﻲﺑﻮﻠﻄﻣ ﻮﺤﻧ ددﺮﮔ ﻲﻣ ثدﺎﺣ ﺮﺘﻤﻛ داﺮﻓا ﻦﻳا رد ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ . يﺎﻫ ﻲﺑﺮﭼ صﻮﺼﺧ رد ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺞﻳﺎﺘﻧ و ﻲﻣواﺪﺗ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ مﺎﺠﻧا زا ﺲﭘ ﻦﺴﻣ يﺎﻫ شﻮﻣ ﻲﻧﻮﺧ داد نﺎﺸﻧ ﻲﺑوﺎﻨﺗ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هوﺮﮔ ود رد ﻪﻛ 6 و 12 ﺮﻳدﺎﻘﻣ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ LDL-C ﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻲ و ﺶﻫﺎﻛ يراد ﺮﻳدﺎﻘﻣ HDL-C ﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻲ ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد ﺶﻳاﺰﻓا يراد . زا ﺲﭘ ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد 4 حﻮﻄﺳ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻲﺑ ﻪﺘﻔﻫ LDL-C رد ﻲﻨﻌﻣ ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هوﺮﮔ ود ﺮﻫ ﻲﻟو ﺖﺳا ﻪﺘﺷاﺪﻧ يراد حﻮﻄﺳ HDL-C ﺗ هوﺮﮔ ود ﺮﻫ رد ﻲﺑ ﻪﻠﺣﺮﻣ رد ﻲﻨﻳﺮﻤ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ ﻲﻨﻌﻣ ﺶﻫﺎﻛ نﻮﻣزآ ﺲﭘ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ يراد ﺖﺷاد . يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ و ﻲﻧﻮﺧ يﺎﻫ ﻲﺑﺮﭼ ﻦﻴﺑ طﺎﺒﺗرا ﺖﺳا هﺪﺷ شراﺰﮔ ﻲﻀﻴﻘﻧ و ﺪﺿ رﻮﻃ ﻪﺑ . ﻪﻛ يا ﻪﻧﻮﮔ ﻪﺑ و ﻦﻴﺑ ار ﻲﻃﺎﺒﺗرا ﻪﻧﻮﮕﭽﻴﻫ ، و TG يرﺎﻤﻴﺑ ياراد يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺎﺑ ﺎﭙﻫ ﺖﻴﺗ C هدﺮﻜﻧ شراﺰﮔ ﻦﻣﺰﻣ ﺪﻧا ) 31 .( ﻲﺧﺮﺑ ﺎﻣا ﻪﻠﻤﺟ زا ﺮﮕﻳد ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ Wisniewska-Ligier و حﻮﻄﺳ ﻪﻛ ﺪﻧدﺮﻛ شراﺰﮔ نارﺎﻜﻤﻫ ALT ياراد ﺎﺑ ﻲﺘﺒﺜﻣ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ LDL-C و TG ياراد ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ و ﺎﺑ سﻮﻜﻌﻣ ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ HDL-C ياراد يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد NAFLD ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ) 32 .( يﺎﻫ ﺶﻫوﮋﭘ ﺞﻳﺎﺘﻧ فﻼﺧ ﺮﺑ ﺬﻣ حﻮﻄﺳ ﺶﻫﺎﻛ ﻢﻏر ﻲﻠﻋ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ رد ،رﻮﻛ آ حﻮﻄﺳ ،ﻲﻧﻮﺧ يﺎﻫ ﻲﺑﺮﭼ ﻪﺑ ﺎﻫ شﻮﻣ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧ ﻲﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﺖﺷاد ﺶﻳاﺰﻓا يراد . ﻪﺘﻜﻧ ﻦﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺘﺒﻟا ﺋﺎﺣ ــــ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺖﻴﻤﻫا ﺰ ﺪﻧا هدﻮﺑ ﻢﻟﺎﺳ ﺎﻣا ﻦﺴﻣ يﺎﻫ شﻮﻣ . ياﺮﺑ ،ﻦﻳا دﻮﺟو ﺎﺑ ﺧ يﺎﻫ ﻲﺑﺮﭼ ﻦﻴﺑ طﺎﺒﺗرا كرد ـــ ﻧﻮ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ و ﻲ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ يﺮﺘﺸﻴﺑ يﺎﻫ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﺑ زﺎﻴﻧ . ﺖﻓﺎﻳ ﺖﺳد نآ ﻪﺑ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا ﻪﻛ يﺮﮕﻳد ﻪﺠﻴﺘﻧ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا حﻮﻄﺳ ALT و AST لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ زا ﺲﭘ 12 و نﻮﻣزآ ﺶﻴﭘ ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ 6 ﻪﺘﻔﻫ ﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻲ ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا يراد . حﻮﻄﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ رد ﺎﻫ زا ﻞﻣﺎﻋ ﺪﻨﭼ ﻪﺑ ناﻮﺗ ﻲﻣ ار داد ﺖﺒﺴﻧ ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻪﻠﻤﺟ . نﺎﺸﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻲﺧﺮﺑ ﻨﻌﻣ ﺮﺛا ﻦﺳ ﻪﻛ ﺪﻧا هداد ﻲ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﻲﻣﺎﻤﺗ ﺮﺑ يراد دراد يﺪﺒﻛ ) 34،33 .( ،ﺎﺘﺳار ﻦﻴﻤﻫ رد Tietz نارﺎﻜﻤﻫ و يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ زا ﺲﭘ ALT ، AST و ALP زا ﺮﺗﻻﺎﺑ داﺮﻓا 60 ﻬﺘﻧا و اﺪﺘﺑا رد لﺎﺳ ﻲﻟﻮﻃ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻚﻳ يﺎ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ يﺎﻫ شزرا ﻪﻛ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ ﻪﻟﺎﺳ ود ﺖﻓﺎﻳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺞﻳرﺪﺘﺑ ﺮﻛﺬﻟا قﻮﻓ ) 34 .( ﻪﻛ يﺮﮕﻳد ﻪﺘﻜﻧ حﻮﻄﺳ ﻪﻜﻨﻳا ﻢﻏر ﻲﻠﻋ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا دﺮﻛ ﻪﺟﻮﺗ نآ ﻪﺑ ﺪﻳﺎﺑ ALT و ALP ) ﻪﻧ AST ( زا ﺲﭘ 6 ﻪﺘﻔﻫ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻲﻨﻌﻣ توﺎﻔﺗ ﻲﺑوﺎﻨﺗ حﻮﻄﺳ ﺎﻣا ،ﺪﻨﺘﺷاﺪﻧ يراد ALT و ALP زا ﺲﭘ 12 ﻲﻨﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻪﺘﻔﻫ يراد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻞﻴﻟد ﻦﻳا ﻪﺑ ًﻻﺎﻤﺘﺣا ﻪﻛ دﻮﺑ ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ زا ﺮﺘﻤﻛ ﻲﺑوﺎﻨﺗ هوﺮﮔ رد ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ يﺎﻫ ﻪﻠﻫو ﻦﻴﺑ ﻲﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻞﺻاﻮﻓ رد هوﺮﮔ ﻦﻳا يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد ﺮﺘﻤﻛ سﺮﺘﺳا دﺎﺠﻳا ﺚﻋﺎﺑ رﻮﺻ ﻪﺑ ار ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ نﺎﻤﻫ ﻪﻛ هﺪﺷ ﻲﻣاوﺪﺗ هوﺮﮔ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎﻘﻣ ت ﺪﻧدﺮﻛ ﻲﻣ ﻲﻃ مواﺪﻣ . يرﻮﺌﺗ ﻖﺒﻃ ﺪﻨﭼ ﺮﻫ ﻖﺑﺎﻄﺗ مرﺪﻨﺳ

(8)

ﻲﻣﻮﻤﻋ ) General Adaptation Syndrome=GAS ( دﺎﺠﻳا ﺚﻋﺎﺑ ﻢﺴﻴﻧﺎﮔرا ﻞﻤﺤﺗ ﺪﺣ رد و ﺮﺘﺸﻴﺑ سﺮﺘﺳا يﻼﺳ دﻮﺷ ﻲﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ ) 35 ( ﻲﻨﺒﻣ يﺪﻫاﻮﺷ ناﺪﻘﻓ ﻲﻟو و فﺮﻃ ﻚﻳ زا ﻦﺴﻣ داﺮﻓا رد يرﻮﺌﺗ ﻦﻳا ندﻮﺑ قدﺎﺻ ﺮﺑ ﺸﻳﺎﺴﻛا ﺪﺿ ﺖﻴﻓﺮﻇ ﺶﻫﺎﻛ ﻦﺳ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﺑ مﺎﺗ ﻲ ) 30 ( زا ﺮﺘﻤﻛ سﺮﺘﺳا ًﻻﺎﻤﺘﺣا ﻪﻛ دراد ﺖﻟﻻد ﻦﻳا ﺮﺑ ﺮﮕﻳد فﺮﻃ ﺷ ﺚﻋﺎﺑ ﻲﺑوﺎﻨﺗ هوﺮﮔ يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد ـــ ﻦﻳا ﺎﺗ هﺪ تﺪﺷ ﺶﻳاﺰﻓا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻲﻣواﺪﺗ هوﺮﮔ زا ﺮﺘﻬﺑ ﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ وﺮﻨﻳا زا و ﺪﻧا هﺪﺷ رﺎﮔزﺎﺳ ﻲﻧﺎﻳﺎﭘ يﺎﻫ ﻪﺘﻔﻫ رد ﻦﻳﺮﻤﺗ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد ﻲﻣواﺪﺗ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ مﺎﺠﻧا ﺚﻋﺎﺑ ﻦﺴﻣ يﺎﻫ حﻮﻄﺳ ﺮﺘﺸﻴﺑ ﺶﻳاﺰﻓا ALT و ALP دﻮﺷ ﻲﻣ . فﺮﻃ زا ﺮﮕﻳد ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ هﺪﻨﻫد ﺶﻳاﺰﻓا ﻞﻣاﻮﻋ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺚﺤﺑ ياﺪﺘﺑا رد ﻪﻛ هرﺎﺷا ﺪﺷ ﺪﻳﺎﺷ نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ ﻪﻠﺻﺎﻓ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﻦﻴﺑ ﻲﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻲﺸﺨﺑﺮﺛا ﻖﻳﺮﻃ زا ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻳا ﺮﺑ ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ ﻪﻛ هﺪﺷ ﺚﻋﺎﺑ يﺪﺒﻛ ي ﻲﺑوﺎﻨﺗ هوﺮﮔ رد ﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻨﻌ ﻲ ﺗ ﻦﻴﻳﺎﭘ يراد تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻫوﺮﮔ زا ﺮ ﺪﻧا هداد مﺎﺠﻧا ﻲﻣواﺪﺗ ترﻮﺻ ﻪﺑ ار . ﻪﻛ ﺪﺳر ﻲﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ﻒﻠﺘﺨﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﻴﺑ هﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ فﻼﺘﺧا ﺷ شور ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ـــ تﺎﻋﻼﻃا يروآ ﻊﻤﺟ هﻮﺤﻧ و ﻲﺳﺎﻨ ﺖﺳا . ﻘﻣ رد ـــ ﻖﻳﺮﻃ زا ﻪﻛ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﺑ ﻪﺴﻳﺎ ﺰﻧآ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ﻲﺘﻓﺎﺑ يﺮﻴﮔ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﺘﺧادﺮﭘ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳ مﺮﺳ رد ار ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﻦﻳا حﻮﻄﺳ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻲﺧﺮﺑ ،ﺖﺳا ﺪﻧا هدﺮﻛ يﺮﻴﮔ هزاﺪﻧا ﺎﻤﺳﻼﭘ ﺎﻳ . رﺮﺑ ﺪﻨﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ﺎﻫ ﻲﺳ ﻪﻛ ALT ﺪﺒﻛ رد ، ﻪﻠﻀﻋ و ﺐﻠﻗ رد ﺮﺘﻤﻛ راﺪﻘﻣ ﻪﺑ و ﻪﻴﻠﻛ و AST ﺰﻴﻧ ،هﺪﻌﻤﻟازﻮﻟ ،ﺰﻐﻣ ،ﻪﻴﻠﻛ ،ﻪﻠﻀﻋ ،ﺐﻠﻗ ،ﺪﺒﻛ رد ﻴﻔﺳ يﺎﻫ ﻪﭽﻳﻮﮔ ،ﻪﻳر ـــ ﺪ نﻮﺧ ﺟو ﺰﻴﻧ راد دﻮ ﻧ ﺪ ﻦﻳا و ﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺖﺴﻴﻧ ﺪﺒﻛ صﻮﺼﺨﻣ ) 15،10 .( ﻦﻳا زا ور ﻢﻳﺰﻧآ ﻦﻳا ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﻤﺳﻼﭘ ﺎﻳ مﺮﺳ رد رﻮﻃ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻤﻧ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد يﺪﺒﻛ ﺐﻴﺳآ ﺮﺑ ﺖﻟﻻد هﮋﻳو . ،هوﻼﻋ ﻪﺑ ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ALP ،ناﻮﺨﺘﺳا رد ﺪﺒﻛ ﺮﺑ هوﻼﻋ دﻮﺷ ﻲﻣ ﺖﻓﺎﻳ ﺰﻴﻧ ﻪﻴﻠﻛ و ﻚﭼﻮﻛ هدور ) 15،10 .( ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ا ﺶﻳاﺰﻓا ﻪﻛ دراد دﻮﺟو لﺎﻤﺘﺣا ﻦﻳ ALP ﺶﻳاﺰﻓا ﻞﻴﻟد ﻪﺑ ﺪﺷﺎﺑ ﺎﻫ ﺖﻓﺎﺑ ﻦﻳا يﺎﻫ لﻮﻠﺳ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ) 10 .( ﺶﻫوﮋﭘ رد ﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ و ﻲﻣواﺪﺗ ﻦﻳﺮﻤﺗ عﻮﻧ ود ﺮﺛا ﺮﺿﺎﺣ ـــ ﺮﺑ يزاﻮ ﻦﺴﻣ ﻲﻳاﺮﺤﺻ يﺎﻫ شﻮﻣ رد يﺪﺒﻛ سﺮﺘﺳا يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ تﺪﺷ شﺮﺘﺴﮔ ﻢﻏﺮﻴﻠﻋ ﻪﻛ ﺪﺷ هداد نﺎﺸﻧ و ﺪﺷ ﻲﺳرﺮﺑ ﻧﺎﻳﺎﭘ يﺎﻫ ﻪﺘﻔﻫ رد شزرو رد ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ هرود لﻮﻃ ﺶﻳاﺰﻓا ،ﻲ رد و ﺪﺷ يﺪﺒﻛ سﺮﺘﺳا يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ ﺶﻫﺎﻛ ﺚﻋﺎﺑ عﻮﻤﺠﻣ سﺮﺘﺳا ﻲﺑوﺎﻨﺗ هﻮﻴﺷ ﻪﺑ يزاﻮﻫ ﻦﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺟا نﺎﻴﻣ ﻦﻳا ﻪﻜﻨﻳا ﺎﻣا ،ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ار يﺮﺘﻤﻛ ﺎﻳآ و ﺎﻫ تﺪﻣ ﻪﺑ ار ﻲﺠﻳﺎﺘﻧ ﻦﻴﻨﭼ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﻲﺷزرو ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ تﺪﺷ ﺖﺴﻴﻧ ﺺﺨﺸﻣ ،ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد لﺎﺒﻧد . هوﻼﻌﺑ ﺎﻳآ ﻪﻜﻨﻳا ، ALP ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ﺪﻨﻣدﻮﺳ ﻲﺼﺧﺎﺷ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺐﻴﺳآ ﻦﻴﻴﻌﺗ ياﺮﺑ تﺪﻣ ﻲﻧﻻﻮﻃ يﺎﻫ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ زا ﻲﺷﺎﻧ يﺪﺒﻛ يﺎﻫ لﻮﻠﺳ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ مﺎﺠﻧا ﻪﺑ زﺎﻴﻧ ﻪﻧ ﺎﻳ دﺮﻴﮕﺑ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﺖﺳا يﺮﺘﺸﻴﺑ .

يﺮﻴﮔ ﻪﺠﻴﺘﻧ

:

ﻲﺸﻳاﺰﻓا ﺪﻧور ﻪﻛ ﺪﺷ ﺺﺨﺸﻣ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ رد يﺪﺒﻛ يﺎﻫ ﻢﻳﺰﻧآ حﻮﻄﺳ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد اﺰﻓا هرود لﻮﻃ ﺶﻳ زا ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ 6 ﻪﺑ ﻪﺘﻔﻫ 12 ﻦﻳا رد و ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺶﻫﺎﻛ ﻪﺘﻔﻫ ﻲﺑوﺎﻨﺗ هﻮﻴﺷ ﻪﺑ يزاﻮﻫ ﻦﻳﺮﻤﺗ ياﺮﺟا نﺎﻴﻣ ، يﺮﺘﻤﻛ سﺮﺘﺳا ﺎﺒﻧد ﻪﺑ ار ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد ل . ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻦﻳا نﺪﻧﺎﺠﻨﮔ موﺰﻟ يﺎﻫ ﻪﻠﺻﺎﻓ ﺘﺣاﺮﺘﺳا ﻲ ﻲﻨﻳﺮﻤﺗ يﺎﻫ ﻪﻠﻫو ﻦﻴﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫ ﻲﻧدﻮﻣزآ رد ﺪﻨﻤﻟﺎﺳ ﺪﻫد ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ار . ﺎﺑ ﻦﻳا ،دﻮﺟو ﻦﻳا ياﺮﺟا ﻪﻜﻨﻳا ﺪﻫاﻮﺧ لﺎﺒﻧد ﻪﺑ ﺪﻨﻤﻟﺎﺳ داﺮﻓا رد ار ﻲﻬﺑﺎﺸﻣ ﺞﻳﺎﺘﻧ تﺎﻨﻳﺮﻤﺗ دﺮﻴﮔ راﺮﻗ ﻲﺗآ نﺎﻘﻘﺤﻣ ﻪﺟﻮﺗ نﻮﻧﺎﻛ ﺪﻧاﻮﺗ ﻲﻣ ،ﺖﺷاد . ﻲﻧادرﺪﻗ و ﺮﻜﺸﺗ : ﻮﻳﺰﻴﻓ هوﺮﮔ زا ﻪﺑ ،نارﺪﻧزﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﺷزرو يژﻮﻟ رد ﻖﻴﻘﺤﺗ ﻞﻜﺗوﺮﭘ ياﺮﺟا رد ﻪﺒﻧﺎﺟ ﻪﻤﻫ يﺎﻫ ﺖﻳﺎﻤﺣ ﺮﻃﺎﺧ ﺳاﺮﺳ ــــ ﻴﻘﺤﺗ هرود ﺮ ــ ﻗ ﻖ ــ دﻮﺷ ﻲﻣ ﻲﻧادرﺪ . ﻟﺎﻘﻣ ﻦﻳا ـــ ﻪ شزرو يژﻮﻟﻮﻳﺰﻴﻓ ﺶﻳاﺮﮔ رد ﻲﺸﻫوﮋﭘ رﺎﻛ ﻚﻳ زا يا ﻪﺷﻮﮔ اﺮﺟا نارﺪﻧزﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد ﻲﻧﺪﺑ ﺖﻴﺑﺮﺗ هﺪﻜﺸﻧاد رد ﻪﻛ ﺪﺷﺎﺑ ﻲﻣ ﺪﺷ .

(9)

ﻊﺑﺎﻨﻣ

:

1. Vozarova B, Stefan N, Lindsay RS, Saremi A, Pratley RE, Bogardus C, et al. High alanine aminotransferase is associated with decreased hepatic insulin sensitivity and predicts the development of type 2 diabetes. Diabetes. 2002 Jun; 51(6): 1889-95.

2. Asgary S, Kazemi S, Moshtaghian SJ, Rafieian M, Bahrami M, Adelnia A. The protective effect of Cucurbita pepo L. on liver damage in alloxan- induced diabetic rats. J Shahrekord Univ Med Sci. 2010; 11(4 suppl 1): 59-65.

3. Larson-Meyer DE, Newcomer BR, Heilbronn LK, Volaufova J, Smith SR, Alfonso AJ, et al. Effect of 6-month calorie restriction and exercise on serum and liver lipids and markers of liver function.Obesity (Silver Spring). 2008 Jun; 16(6): 1355-62.

4. Khodarahmi R, Bahrami N. [Metabolism. 1st ed.Tehran: Nore Ddanesh Pub; 2003.]Persian 5. Lawlor DA, Sattar N, Smith GD, Ebrahim SH. The associations of physical activity and adiposity with alanine aminotransferase and gamma-glutamyltransferase. Am J Epidemiol. 2005; 161(11): 1081-8.

6. Nannipieri M, Gonzales C, Baldi S, Posadas R, Williams K, Haffner SM, et al. Liver enzymes, the metabolic syndrome, and incident diabetes. Diabetes Care. 2005; 28(7): 1757-62. 7. Fielding RA, Meydani M. Exercise, free radical generation, and aging. Aging (Milano). 1997 Feb-Apr; 9(1-2): 12-8.

8. Liu J, Yeo HC, Overvik-Douki E, Hagen T, Doniger SJ, Chu DW, et al. Chronically and acutely exercised rats: biomarkers of oxidative stress and endogenous antioxidants. J Appl Physiol. 2000 Jul; 89(1): 21-8.

9. Ristow M, Zarse K, Oberbach A, Kloting N, Birringer M, Kiehntopf M, et al. Antioxidants prevent health-promoting effects of physical exercise in humans.. Proc Natl Acad Sci USA. 2009 May; 106(21): 8665-70.

10. Mirdar SH, Nobahar M, Safari H, Sadegh pour B. Effect of one session exhaustion training in day at one week on some liver enzyme in girls. Sport Sci Res. 2008; 18: 141-56.

11. Guy PS, Snow DH. The effect of training and detraining on muscle composition in the horse. J Physiol. 1977; 269(1): 33-51.

12. Amelink GJ, Kamp HH, Bar PR. Creatine kinase isoenzyme profiles after exercise in the rat: sex-linked differences in leakage of CK-MM. Eur J Physiol. 1988; 412(4): 417-21.

13. Cunha TS, Tanno AP, Costa Sampaio Moura MJ, Marcondes FK. Influence of high-intensity exercise training and anabolic androgenic steroid treatment on rat tissue glycogen content. Life Sci. 2005; 77(9): 1030-43.

14. Rector RS, Thyfault JP, Morris RT, Laye MJ, Borengasser SJ, Booth FW, et al. Daily exercise increases hepatic fatty acid oxidation and prevents steatosis in Otsuka Long-Evans Tokushima Fatty rats. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2008; 294: G619–G626. 15. Fallon KE, Sivyer G, Sivyer K, Dare A. The biochemistry of runners in a 1600 km ultramarathon. Br J Sports Med. 1999 Aug; 33(4): 264-9.

16. Timchenko NA. Aging and liver regeneration. Trends Endocrinol Metab. 2009; 20(4): 171-6. 17. Frith J, Jones D, Newton JL. Chronic liver disease in an ageing population. Age Ageing. 2009; 38(1): 11-8.

18. Hegde SS, Goldfarb AH, Hegde S. Clotting and fibrinolytic activity change during the 1 h after a submaximal run. Med Sci Sports Exerc. 2001; 33(6): 887-92.

19. Smith JE. Effects of strenuous exercise on haemostas. Br J Sports Med. 2003; 37(5): 433-5.

(10)

20. Naito HSK, Powers HAD, Aoki J. Exercise training increases heat shock protein in skeletal muscles of old rats. Med Sci Spo Exer. 2001; 33(5): 729-34.

21. Fowler WM, Gardner GW, Kazerunian HH, Lauvstad WA. The effect of exercise on serum enzymes. Arch Phys Med Rehabil. 1968 Oct; 49(10): 554-65.

22. Bloor C. Effects of exercise on enzyme interpretation. West J Med. 1978; 128(1): 46-7. 23. Friden J, Sjostrom M, Ekblom B. Myofibrillar damage following intense eccentric exercise in men. Int J Sports Med. 1983 Aug; 4(3): 170-6.

24. Mena P, mayanar M, campillo JE. Changes in plasma enzyme activities in professional racing cyclists. Br J Sports Med. 1996 Jun; 30(2): 122-4.

25. Illera JC, Silvan G, Lorenzo P, Portela A, Illera MJ, Illera M. Photoperiod variations of various blood biochemistry constants in the rabbit. Rev ESP Fisiol. 1992; 48(1): 7-12.

26. Sothern RB, Farber MS, Gruber SA. Circannual variations in baseline blood values of dogs. Chronobiol Int. 1993; 10(5): 364-82.

27. Podhorska-Okolow M, Dziegie P, Dolinska-Krajewska B, Dumanska M, Cegielski M, Jethon Z, et al. Expression of metallothionein in renal tubules of rats exposed to acute and endurance exercise. Folia Histochem Cytobiol. 2006; 44(3): 195-200.

28. Podhorska-Okolow M, Dziegie P, Murawska-Cialowicz E, Saczko J, Kulbacka J, Gomulkiewicz A, et al. Effects of adaptive exercise on apoptosis in cells of rat renal tubuli. Eur J Appl Physiol. 2007 Feb; 99(3): 217-26.

29. Niess AM, Simon P. Response and adaptation of skeletal muscle to exercise: the role of reactive oxygen species. Front Biosci. 2007; 1(12): 4826-38.

30. Reiter RJ, Guerrero JM, Garcia JJ, Acuña-Castroviejo D. Reactive oxygen intermediates, molecular damage, and aging. Relation to melatonin. Ann N Y Acad Sci. 1998 Nov; 854: 410-24. 31. Nah EH, Park JY. Metabolic characteristics and associated factors of nonalcoholic fatty liver disease diagnosed at medical checkups. Korean J Lab Med. 2008; 28(3): 244-50.

32. Wisniewska-Ligier M, Wozniakowska-Gesicka T, Kups J, Sulat-Syncerek D. Lipid metabolism in children with chronic hepatitis C, A preliminary report. Hepatogastroenterology. 2006; 53(72): 887-91.

33. Rahmioglu N, Andrew T, Cherkas L, Surdulescu G, Swaminatha R, Spector T, et al. Epidemiology and genetic epidemiology of the liver function test proteins. PLoS ONE 4(2): e4435.

34. Tietz NW, Wekstein DR, Shuey DF, Brauer GA. A two-year longitudinal reference range study for selected serum enzymes in a population more than 60 years of age. J Am Geriatr Soc. 1984; 32(8): 563-70.

35. Selye H. Stress and the general adaptation syndrome. Br Med J. 1950 Jun; 1(4667): 1383-92.

(11)

Cite this article as:Barzegarzadeh-Zarandi H, Dabidy-Roshan V. Changes in some liver enzymes and blood lipid level following interval and continuous regular aerobic training in old rats. J

Shahrekord Univ Med Sci. 2012 Dec, Jan; 14(5): 13-23.

*

Corresponding author:

Academy for Scientific Research Kerman, Zarand, Kerman, I.R. Iran, Tel: 00989133991663,

Changes in some liver enzymes and blood lipid level following interval

and continuous regular aerobic training in old rats

Barzegarzadeh-Zarandi H (MSc)1*, Dabidy-Roshan V (PhD)2 1

Academy for Scientific Research Kerman, Kerman, I.R. Iran; 2Sports physiology Dept., Mazandran University, Babolsar, I.R. Iran.

Received: 19/Nov/2011 Revised: 28/Jul/2012 Accepted: 6/Oct/2012

Background and aims: Various studies confirm the effect of strenuous exercise on liver

enzyme's level increment, but the effect of regular exercise especially on liver tissue enzymes is yet unclear. The purpose of this study was to examine the effects of continuous and interval aerobic training on blood lipid profile and on liver tissue enzymes including, Aspartate aminotransferase (AST), Alkaline phosphatase (ALP) and Alanine aminotransferase (ALT) and blood lipids level.

Methods: In this experimental study 56 Wistar rats (body mass 325.6 ± 4.93 grams and the age

of-21 months) were randomly divided into 3 control, continuous and interval groups. Continuous group performed running on treadmill speed for 6 and 12 weeks (5 to 10 min/day). Interval group alsoperformed the same training with the rest intervals between training sets. Evaluating the liver enzymes, biopsy samples were obtained before and after the sixth and twelfth weeks. HDL-c and LDL-c levels were assessed using enzymatic method. Data were analyzed by two-way repeated measures ANOVA.

Results: The results showed that ALT, AST and ALP levels significantly increased at the first 6

weeks and after the 12 weeks in continuous and interval aerobic training (P=0.001), but after 12 weeks the level of this variable, were significantly decreased in interval group compared with continuous group (P<0.05). Following the regular training, LDL-c level was significantly decreased (P<0.05) and HDL-c level was significanly increased compare with contrl group (P=0.001).

Conclusion

:

These findings suggest that using rest intervals between training sets cause decreasing in liver stress of old rats, but further study is needed to support these finding in pld people.

Keywords: Aspartate aminotransferase, Alkaline phosphatase, Alanine aminotransferase.

Training.

Figure

Updating...

References

Related subjects :