เอกสารประกอบ
การจัดการความรูปงบประมาณ พ.ศ. 2557
คูมือ/แนวทาง
เรื่อง
“
การจัดทํารายงานการควบคุมภายใน
”
(ระดับสวนงานยอย)
(ตามคํารับรองการปฏิบัติราชการของสวนราชการประจําปงบประมาณ พ.ศ.2557)
ตัวชี้วัดรวม : (RM)
(รอยละความสําเร็จของการดําเนินงานดานการจัดการความรูเทียบกับเปาหมาย)
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม
กระทรวงวัฒนธรรม
คํานํา
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม ไดจัดการความรูเกี่ยวกับการ
ตรวจสอบภายใน โดยรวบรวมจากเอกสาร ตํารา แนวปฏิบัติและจากประสบการณของผู
ตรวจสอบภายในนําความรูเหลานั้นมาประมวลเปนองคความรูเรื่อง คูมือ/แนวทาง
“
การจัดทํา
รายงานการควบคุมภายใน
”
(ระดับสวนงานยอย) เพื่อใหบุคลากรของสวนราชการปฏิบัติไดอยาง
ถูกตอง สอดคลองกับระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผนดิน วาดวยมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ.
2544
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม
กันยายน 2557
สารบัญ
ความเปนมา
1
ความหมายการควบคุมภายในของ คตง.
2
แนวคิด/องคประกอบของการควบคุมภายใน
2
ขั้นตอนการประเมินความเสี่ยง
4
ขั้นตอนการจัดทํารายงานระดับสวนงานยอย
9
ภาคผนวก 1
ตัวอยาง (แบบติดตาม)
14
ภาคผนวก 2 ตัวอยาง (แบบ ปย.1)
16
ภาคผนวก 3
ตัวอยาง (กระดาษทําการ)
2
3
ภาคผนวก 4
ตัวอยาง (แบบ ปย.2)
3
2
ภาคผนวก 5 ตัวอยาง เกณฑการประเมิน
3
4
1
ความเปนมา
ตามระเบียบคณะกรรมการตรวจเงินแผนดินวาดวยการกําหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ. 2544
ซึ่งออกโดยอาศัยอํานาจตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
วาดวยการตรวจเงินแผนดิน
พ.ศ. 2542
มาตรา
15 (3) (ก) (ค) และมีผลบังคับใชตั้งแตวันที่
27
ตุลาคม
2544
เปนตนมา
สาระสําคัญของ
ระเบียบฯ
ดังกลาว
คือ
กําหนดใหหนวยงานภาครัฐทุกแหงตองดําเนินการเกี่ยวกับระบบการควบคุมภายใน
2
ประการ
ไดแกการจัดวางระบบการควบคุมภายใน
และการประเมินผลระบบการควบคุมภายใน
ซึ่งตองมี
การประเมินผลทุกปและจัดสงรายงานการประเมินผลตอผูเกี่ยวของ
ไดแก
ผูกํากับดูแล
(
ปลัดกระทรวง)
คณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลประจํากระทรวง
และคณะกรรมการตรวจเงินแผนดิน
ภายใน
90
วัน
นับแตวันสิ้นปงบประมาณ
(
ภายในวันที่
30 ธันวาคม) การประเมินผล
แบงเปน
2
สวน
คือ
การประเมินผล
ดวยตนเอง
(CSA : Control Self
Assessment) ซึ่งมี
2
ระดับ
ไดแก
ระดับองคกรหรือหนวยรับตรวจและ
ระดับสวนงานยอยหรือหนวยงานยอยและการประเมินผลโดยอิสระ
(Independent Assessment)
ซึ่งประเมินโดยผูตรวจสอบภายใน
การควบคุมภายในเปนระบบ
หรือกระบวนการที่ผูกํากับดูแล
ฝายบริหาร
และบุคลากรทุกระดับของหนวยงานรวมกันกําหนดใหมีขึ้นโดยแทรกอยูในกระบวนการปฏิบัติงานตามปกติ
นอกจากนี้
ยังเปนเครื่องมือที่ผูบริหารนํามาใชเพื่อใหความมั่นใจอยางสมเหตุสมผลวาการดําเนินงานจะ
บรรลุผลสําเร็จตามวัตถุประสงคที่กําหนด
ไดแกดานการดําเนินงาน
(Operation :
O) ดานการรายงาน
ทางการเงิน
(Financial : F) และดานการปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบขอบังคับที่เกี่ยวของ
(Compliance : C) ระบบการควบคุมภายในแมวาจะจัดวางไวดีเพียงใดก็ตาม
เมื่อระยะเวลาผานไปความมี
ประสิทธิภาพ
และประสิทธิผลของมาตรการควบคุมดานตางๆ
ก็อาจเปลี่ยนแปลงไปตามสภาวะแวดลอมทั้ง
จากภายในและภายนอกหนวยงานการติดตามและประเมินผลการควบคุมภายใน
จึงเปนสิ่งสําคัญและจําเปนที่
จะชวยใหความมั่นใจวาระบบการควบคุมภายในที่มีอยูยังคงสามารถปองกันหรือลดความเสี่ยงตาม
สถานการณที่เปลี่ยนแปลงใหอยูในระดับที่ยอมรับได
หรือจําเปนตองปรับปรุงใหทันตอสถานการณที่
เปลี่ยนแปลงไป
เพื่อใหระบบการควบคุมภายในคงความมีประสิทธิภาพ
และประสิทธิผลอยูเสมอ
อนึ่ง
คณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการ
ไดกําหนดแนวทางการตรวจสอบและประเมินผลภาค
ราชการ
ประจําแตละปงบประมาณ
โดยกําหนดประเด็นหัวขอในการตรวจสอบและประเมินผล
เพื่อให
คณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลประจํากระทรวง
ใชประกอบการสอบทานและจัดทํารายงานผลการ
ตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการของแตละกระทรวง
ซึ่งไดกําหนดเรื่องการควบคุมภายในและการ
บริหารความเสี่ยง
จะตองดําเนินการรายงานตอคณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการ
ปละ
2
ครั้ง
ไดแก
การรายงานระหวางป
(
รอบ
6
เดือน) ใหจัดสงรายงานภายในวันที่
30
เมษายน
และรายงาน
ประจําป
(
รอบ
12
เดือน) ใหจัดสงรายงานภายในวันที่
30 ธันวาคม ของแตละป
ดังนั้น
สวนราชการในสังกัดกรม
สงเสริมวัฒนธรรม
จึงตองดําเนินการรายงานการประเมินผลการควบคุมภายใน
ตามระเบียบคณะกรรมการ
ตรวจเงินแผนดินวาดวยการกําหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน
พ.ศ. 2544 และตามแนวทางการตรวจสอบ
และประเมินผลภาคราชการดังกลาว
2
แนวคิดเกี�ยวกับการควบคุมภายใน
แนวคิดเกี�ยวกับการควบคุมภายใน
เป็น
“
กระบวนการ
”
ที�รวมไว้หรือเป็นส่วนหนึ�งใน
การปฏิบัติงานตามปกติ
เกิดขึ�นได้โดย
“
บุคลากร
”
ในองค์กร
ทําให้เกิด
“
ความมั�นใจในระดับที�สมเหตุสมผล
”
เท่านั�น
ว่าการปฏิบัติงานจะบรรลุวัตถุประสงค์ที�
กําหนด
ฝ่ายบริหาร –จัดให้มีระบบ และติดตามผล ผู้ปฏิบัติงาน-ปฏิบัติตามระบบความหมาย
ตาม
คตง.
“
การควบคุมภายใน
”
หมายความว่า
กระบวนการปฏิบัติงานที�ผู้กํากับดูแล
ฝ่ายบริหารและบุคลากรของหน่วยรับตรวจจัดให้มีขึ�น
เพื�อ
สร้างความมั�นใจ
อย่างสมเหต ุสมผลว่า
การดําเนินงานของหน่วยรับตรวจจะ
บรรลุ
วัตถุประสงค์ของการควบคุมภายใน
ด้านประสิทธิผลและประสิทธิภาพของ
การดําเนินงาน
ซึ�งรวมถึงการดูแลรักษาทรัพย์สิน
การป้องกันหรือลด
ความผิดพลาด
ความเสียหาย
การรั�วไหลการสิ�นเปลือง
หรือการทุจริตใน
หน่วยรับตรวจ
ด้านความเชื�อถือได้ของรายงานการทางการเงิน
และ
ด้าน
การปฏิบัติตามกฎหมาย
ระเบียบ
ข้อบังคับและมติคณะรัฐมนตรี
3
ความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร
ความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร
ผู้บริหารระดับสูง
มีหน้าที�รับผิดชอบโดยตรงในการ
กําหนดหรือออกแบบและประเมินผลการควบคุมภายใน
ผู้บริหารระดับรองลงมาทุกระดับ
มีหน้าที�กําหนดหรือ
ออกแบบการควบคุมภายในของส่วนงานที�แต่ละคน
รับผิดชอบ
การควบคุมภายในเป็นเครื�องมือที�ผู้บริหารนํามาใช้เพื�อให้ความมั�นใจอย่าง
สมเหตุสมผลว่าการดําเนินงานจะบรรลุผลสําเร็จตามวัตถุประสงค์ที�กําหนด
ผู้บริหารควรตระหนักว่าโครงสร้างการควบคุมภายในที�ดีเป็นพื�นฐานที�สําคัญ ของการควบคุมเพื�อให้การดําเนินงานบรรลุผลสําเร็จตามวัตถุประสงค์ของ หน่วยรับตรวจ4.
4.
สารสนเทศ
สารสนเทศ
และการสื�อสาร
และการสื�อสาร
3.
3.
กิจกรรม
กิจกรรม
การควบคุม
การควบคุม
2.
2.
การประเมิน
การประเมิน
ความเสี�ยง
ความเสี�ยง
5.
5.
การติดตามประเมินผล
การติดตามประเมินผล
โครงสร้าง อํานาจหน้าที� การบริหารงานบุคคล ปรัชญา บุคลากร จริยธรรม ระบุปัจจัยเสี�ยง วิเคราะห์ความเสี�ยง การจัดการความเสี�ยง นโยบาย/วิธีปฏิบัติ การกระจายอํานาจ การสอบทาน ฯลฯ1.
1.
สภาพแวดล้อมการควบคุม
สภาพแวดล้อมการควบคุม
องค์ประกอบของการควบคุมภายใน
4
ขั�นตอนในการประเมิน
ความเสี�ยง
1.การระบุปัจจัยเสี�ยง (Risk Identification
)
3.การบริหารความเสี�ยง (Risk Management)
2.การวิเคราะห์ความเสี�ยง (Risk Analysis)
กําหนด วัตถุประสงค์ระดับ องค์กร/กิจกรรม ใช้ในการประเมินการ ควบคุมภายในเพื�อ รายงานInput Process Output
การประเมินความเสี�ยง
* บุคลากร(จํานวนความรู้ทักษะ การปฏิบัติงาน) * งบประมาณ(จํานวนเหมาะสม) * เครื�องมืออุปกรณ์ทรัพย์สิน(จํานวน การใช้งาน) * ข้อมูล(ครบถ้วนถูกต้องเป็นปัจจุบัน) * บุคลากร(จํานวนความรู้ทักษะ การปฏิบัติงาน) * งบประมาณ (จํานวนเหมาะสม) * เครื�องมืออุปกรณ์ทรัพย์สิน (จํานวน การใช้งาน) * ข้อมูล (ครบถ้วนถูกต้องเป็นปัจจุบัน) * โครงสร้างองค์กร/มอบหมายงาน (เหมาะสมตรงตามตําแหน่ง) * กฎหมาย/มาตรฐานงาน(ครอบคลุม ชัดเจนปฏิบัติได้) * ระบบงาน(ชัดเจนเพียงพอเหมาะสม) * การบริหารจัดการ(เป็นระบบชัดเจน โปร่งใสเป็นธรรมตรวจสอบได้) * การสื�อสาร/ประสานงาน/ ประชาสัมพันธ์(ช่องทางสมํ�าเสมอ ต่อเนื�อง) * เทคโนโลยี(เพียงพอเหมาะสม ปฏิบัติงานได้จริง) * โครงสร้างองค์กร/มอบหมายงาน (เหมาะสมตรงตามตําแหน่ง) * กฎหมาย/มาตรฐานงาน(ครอบคลุม ชัดเจนปฏิบัติได้) * ระบบงาน(ชัดเจนเพียงพอเหมาะสม) * การบริหารจัดการ(เป็นระบบชัดเจน โปร่งใสเป็นธรรมตรวจสอบได้) * การสื�อสาร/ประสานงาน/ ประชาสัมพันธ์(ช่องทางสมํ�าเสมอ ต่อเนื�อง) * เทคโนโลยี(เพียงพอเหมาะสม ปฏิบัติงานได้จริง) * ปริมาณ * คุณภาพ * ระยะเวลา * การใช้จ่าย * การใช้ประโยชน์ (เป็นไปตามวัตถุประสงค์/เป้าหมายของ งาน/โครงการ) * ปริมาณ * คุณภาพ * ระยะเวลา * การใช้จ่าย * การใช้ประโยชน์ (เป็นไปตามวัตถุประสงค์/เป้าหมายของ งาน/โครงการ) ความเสี�ยงตัวอย่างการระบุปัจจัยเสี�ยง
5
การวัดผลกระทบ
(
(
Impact)
Impact)
เป็นการพิจารณาถึงความรุนแรงของเหตุการณ์ต่างๆ
ที�จะเกิดความเสียหาย/ผลกระทบต่อองค์กร ซึ�งมีทั�ง
ผลกระทบในเชิงปริมาณ (คิดเป็นมูลค่าความสูญเสียได้)
และในเชิงคุณภาพ
การวิเคราะหความเสี่ยง
เทคนิคการวิเคราะหความเสี่ยงมีหลายวิธี
โดยทั่วไปจะวิเคราะหความเสี่ยงโดยประเมินความถี่ที่จะเกิดหรือ
โอกาสที่จะเกิดความเสี่ยง (Likelihood) และผลกระทบของ
ความเสี่ยง (Consequences) โดยการใหคะแนน
6
66
5 4 3 2 1 ตํ�า 1 กลาง ปาน 2 สูง 3 มาก สูง 4 5 ผล กระ ทบ โอกาสที�จะเกิดแผนภูมิความเสี�ยง (Risk Profile
)
การจัดลําดับความเสี่ยง
คํานวณระดับความเสี่ยง(Risk Exposure) เทากับผลคูณของคะแนน
ระหวางโอกาสที่จะเกิดกับความเสียหายเพื่อจัดลําดับความสําคัญ
และใชในการตัดสินใจวาความเสี่ยงใดควรเรงจัดการกอน
7
ผลกระทบ (Impact)5
5
10
15
20
25
4
4
8
12
16
20
3
3
6
9
12
15
2
2
4
6
8
10
1
1
2
3
4
5
1
2
3
4
5
โอกาสที�จะเกิด (likelihood) Risk Appetite Boundaryตัวอย่างแผนภูมิความเสี�ยง (Risk Profile)
การประเมินความเสี�ยง
(
ต่อ
)
การบริหารความเสี�ยง
การหลีกเลี�ยงความเสี�ยง
การลดหรือควบคุมความเสี�ยง
การยอมรับความเสี�ยง
การแบ่งปันหรือถ่ายโอน
ความเสี�ยง
8
ระดับส่วนงานย่อย
ระดับหน่วยงาน
ผู้ตรวจสอบภายใน
แบบ
ปย
.1
แบบ
ปย
.2
แบบ
แบบ
ปอ
ปอ
.2
.1
แบบ
ปอ
.3
แบบ
ปส
.
การรายงานต่อคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินตามระเบียบฯ ข้อ 6
ให้จัดส่งเฉพาะหนังสือรับรองการประเมินผลการควบคุมภายใน (ปอ.1)
รายงานแบบอื�นให้เก็บไว้ที�หน่วยงานเพื�อใช้ประโยชน์ต่อไป
สรุปผลการประเมินและจัดทํารายงานการประเมิน
แบบประเมินองค์ประกอบ การควบคุมภายใน 1ปย.
1
2 จุดอ่อนของ การควบคุมภายใน ภาคผนวก ข ขั�นตอนการจัดทํารายงานระดับส่วนงานย่อยการจัดทํารายงานฯ :
ส่วนราชการ
ปย.
2
ภาคผนวก ก แบบประเมินเฉพาะด้าน -ด้านการบริหาร - ด้านการเงิน– ด้านการผลิต– ด้านอื�นๆ9
รายงานผลการประเมินองค์ประกอบของ
การควบคุมภายใน
–
หน่วยงาน
(ปย.
1
)
ขั�นตอนที�
1
ประเมินแต่ละองค์ประกอบของมาตรฐานการควบคุมภายใน
ประเด็นการประเมิน
(1)
ผลการประเมิน
(2) คําอธิบายเพิ�มเติม
(3)
มี/
ใช่
ไม่มี/
ไม่ใช่ อื�นๆ
1.
สภาพแวดล้อมของ
การควบคุม
2.
การประเมินความเสี�ยง
3.
กิจกรรมการควบคุม
4.
สารสนเทศและการสื�อสาร
5.
การติดตามประเมินผล
รายงานผลการประเมินองค์ประกอบของการควบคุมภายใน(ปย.
1
)
ชื�อหน่วยงาน
(ระดับส่วนงานย่อยของหน่วยรับตรวจ)
สรุปผลการประเมิน
...
10
ขั�นตอนที�
2
ติดตามผลการปฏิบัติตาม
แผนการปรับปรุงการควบคุมภายในของงวดก่อน
รายงานผลการติดตามการปฏิบัติตาม
แผนการปรับปรุงการควบคุมภายใน
(สตง.
ไม่กําหนดแบบฟอร์ม)
แผนการปรับปรุง
การควบคุมภายในงวดก่อน
(ปย.
3
เดิม/ปย.
2
ใหม่)
นําเสนอผลการดําเนินการตามแผนการปรับปรุง
การควบคุมภายในของงวดก่อน
ทําหรือไม่-ได้ผลหรือเปล่า
11
วัตถุประสงค์ ของการ ควบคุม (1) จุดอ่อนของ การควบคุม ความเสี�ยง (2) งวด/เวลาที� พบจุดอ่อน (3) การปรับปรุง (4) กําหนดเสร็จ/ ผู้รับผิดชอบ (5) สถานะการ ดําเนินการ* (6) วิธีการติดตาม และสรุปผล การประเมิน/ ข้อคิดเห็น (7) ชื�อผู้รายงาน... (หัวหน้าส่วนงานย่อย) ตําแหน่ง... วันที� ...เดือน...พ.ศ... ชื�อส่วนงานย่อย... รายงานผลการติดตามการปฏิบัติงานตามแผนการปรับปรุงการควบคุมภายในของวดก่อน-ระดับหน่วยงานย่อย สําหรับงวดปี2557ตั�งแต่วันที�1ตุลาคม2556ถึงวันที�31มีนาคม2557 แบบติดตาม *สถานการณ์ดําเนินการ = ดําเนินการแล้วเสร็จตามกําหนด = ดําเนินการแล้วเสร็จล่าช้ากว่ากําหนด x= ยังไม่ดําเนินการ 0= อยู่ระหว่างดําเนินการ กิจกรรม/วัตถุประสงค์ ของการควบคุม (1) ความเสี�ยง (2) การควบคุมภายในที�มีอยู่ (3) จุดอ่อนของการ ควบคุมภายใน (4) การปรับปรุง/ การควบคุม (5) กําหนด เสร็จ/ ผู้รับผิดชอบ (6) การจัดทํารายงานผลการดําเนินการปรับปรุงการควบคุมภายใน การจัดทํารายงานผลการดําเนินการปรับปรุงการควบคุมภายใน รายงานแบบ รายงานแบบปยปย..22ณณวันที�วันที�3030กันยายนกันยายน25562556 วัตถุประสงค์ ของการ ควบคุม (1) จุดอ่อนของ การควบคุม ความเสี�ยง (2) งวด/เวลาที� พบจุดอ่อน (3) การปรับปรุง (4) กําหนดเสร็จ/ ผู้รับผิดชอบ (5) สถานะการ ดําเนินการ * (6) วิธีการติดตาม และสรุปผล การประเมิน/ ข้อคิดเห็น (7) รายงานผลการติดตามการปฏิบัติตามแผน รายงานผลการติดตามการปฏิบัติตามแผนณณวันที�วันที�3131มีนาคมมีนาคม2557255712
รายงานการประเมินผลและ
การปรับปรุงการควบคุมภายใน
(ปย.
2
)
ขั�นตอนที�
3
พิจารณาความเพียงพอและเหมาะสม
ของการควบคุมภายใน
รายงานผลการติดตามการปฏิบัติตาม
แผนการปรับปรุงการควบคุมภายใน
สรุปผลการประเมินองค์ประกอบของ
สรุปผลการประเมินองค์ประกอบของ
มาตรฐานการควบคุมภายใน
มาตรฐานการควบคุมภายใน
(
(
ปย
ปย
.
.
1
1
)
)
1 2การติดตามผล
ระหว่างการปฏิบัติงาน
ชื�อหน่วยงานย่อย... กระดาษทําการ การประเมินความเสี�ยงการควบคุมภายใน สําหรับงวดปี... สิ�นสุดวันที� ...เดือน...พ.ศ. ... ลําดับ ความเสี�ยง ระดับ ความ เสี�ยง ระดับ คะแนน ผลกระทบ โอกาส การประเมินความเสี�ยง ความเสี�ยง/ ปัจจัยเสี�ยง วัตถุประสงค์ ของงาน/ กิจกรรม ขั�นตอน ของงาน/ กิจกรรม แบบประเมิน13
การปรับปรุง การปรับปรุง การควบคุม การควบคุม (5) (5) กําหนดเสร็จ กําหนดเสร็จ// ผู้รับผิดชอบ ผู้รับผิดชอบ (6) (6) หมายเหตุ หมายเหตุ (7) (7) ความเสี�ยงที� ความเสี�ยงที� ยังมีอยู่ ยังมีอยู่ (4) (4) การประเมินผล การประเมินผล การควบคุม การควบคุม (3) (3) การควบคุมที�มี การควบคุมที�มี อยู่ อยู่ (2) (2) กิจกรรม กิจกรรม// วัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ ของการควบคุม ของการควบคุม (1) (1) โอกาส โอกาส (4) (4) การประเมินความเสี�ยง การประเมินความเสี�ยง ผลกระทบ ผลกระทบ (5) (5) ระดับ ระดับ คะแนน คะแนน (6) (6) ลําดับความ ลําดับความ เสี�ยง เสี�ยง (8) (8) ระดับความ ระดับความ เสี�ยง เสี�ยง (7) (7) ความเสี�ยง ความเสี�ยง// ปัจจัยเสี�ยง ปัจจัยเสี�ยง (3) (3) วัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ ของงาน ของงาน// กิจกรรม กิจกรรม (2) (2) ขั�นตอน ขั�นตอน ของงาน ของงาน// กิจกรรม กิจกรรม (1) (1)การวิเคราะห์และพิจารณาการปรับปรุงการควบคุมภายใน
การวิเคราะห์และพิจารณาการปรับปรุงการควบคุมภายใน
เพื�อจัดทําแผนการปรับปรุงการควบคุมภายใน
เพื�อจัดทําแผนการปรับปรุงการควบคุมภายใน
แบบปย.2 แบบ แบบปยปย..22 แบบประเมิน แบบประเมิน แบบประเมิน ชื�อส่วนงานย่อย... รายงานการประเมินผลและการปรับปรุงการควบคุมภายใน สําหรับปีสิ�นสุดวันที� ... เดือน... พ.ศ. ... กระบวนการ ปฏิบัติงาน/ โครงการ/กิจกรรม/ ด้านของงานที�ประเมิน และวัตถุประสงค์ของ การควบคุม การควบคุมที� มีอยู่ ประเมินผลการ การควบคุม ความเสี�ยงที� ยัง มีอยู่ การปรับปรุง การควบคุม กําหนดเสร็จ/ ผู้รับผิดชอบ หมายเหตุ -ระบุวัตถุประสงค์ ของกิจกรรมหรือ ด้านของงาน -ระบุขั�นตอน -วัตถุประสงค์ของ แต่ละขั�นตอน สรุป ขั�นตอน/วิธี ปฏิบัติงาน/ นโยบาย/ กฎเกณฑ์ เพียงพอ และมี ประสิทธิผล หรือไม่ ระบุความ เสี�ยงที�ยังมี อยู่ที�มี ผลกระทบ ต่อ ความสําเร็จ เสนอแนะ การ ปรับปรุง เพื�อป้องกัน หรือลด ความเสี�ยง ระบุ ผู้รับผิดชอบ ระบุข้อมูลอื�นที�ต้อง แจ้งให้ ทราบเช่น วิธีดําเนิน การ ชื�อผู้รายงาน... (หัวหน้าส่วนงานย่อย) ตําแหน่ง... วันที� ...เดือน...พ.ศ... แบบ ปย.214
ภาคผนวก 1
ตัวอยาง (แบบติดตาม)
รายงานผลการประเมิน
องคประกอบของการควบคุม
ภายใน
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม
รายงานผลการติดตามการปฏิบัติตามแผนการปรับปรุงการควบคุมภายในของงวดกอน - ระดับสวนงานยอย
สําหรับงวด 12 เดือน ตั้งแตวันที่ 1 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2555 ถึงวันที่ 30 เดือนกันยายน พ.ศ. 2556
วัตถุประสงค ของการควบคุม (1) จุดออนของการควบคุม หรือความเสี่ยงที่ยังมีอยู (2) งวด/เวลาที่พบ จุดออน (3) การปรับปรุง (4) กําหนดเสร็จ/ ผูรับผิดชอบ (5) สถานะการ ดําเนินการ *(6) วิธีการติดตามและสรุปผล การประเมิน/ ขอคิดเห็น (7) - การจัดทําแผนและดําเนินการตาม แผนพัฒนาบุคลากรหนวยตรวจสอบภายใน วัตถุประสงค 1. เพื่อเปนการพัฒนาและเพิ่มพูนความรู ทักษะ ทัศนคติที่ดี ของบุคลากรในการ ปฏิบัติงานตรวจสอบ และการใหบริการได อยางมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล 2. เพื่อใชเปนแนวทางในการดําเนินการ พัฒนาและฝกอบรมบุคลากรของกลุม ตรวจสอบภายใน 3. เพื่อพัฒนาบุคลากรที่ปฏิบัติงานดานการ ตรวจสอบภายใน ใหมีความรู ความสามารถ ทันตอการเปลี่ยนแปลง 4. เพื่อเตรียมความพรอมและรองรับการ ประกันคุณภาพงานตรวจสอบภายในจาก ภายนอก - การพัฒนาความรูของบุคลากร ยังไมมีความชัดเจนเนื่องจากการ พัฒนาอาจยังไมครอบคลุมทุก ระดับและทุกสมรรถนะของงาน ตรวจสอบภายใน 31 มีนาคม 56 - จัดเก็บขอมูลรายการฝกอบรม รายบุคคลของหนวยตรวจสอบ ภายใน ตั้งแตเดือนตุลาคม 55 ถึงเดือนมีนาคม 56 - จัดทําแผนพัฒนาบุคลากรทั้งใน ระดับบุคคลประจําป 2556 - ติดตามและรายงานผลตาม แผนการพัฒนาบุคลากร - กันยายน 56 / กลุมตรวจสอบ ภายใน - จัดทําแผนการพัฒนาบุคลากร ป 2556 ตามสมรรถนะหลัก - เก็บขอมูลรายละเอียดการ ฝกอบรมที่บุคลากรเขารวม โครงการ - บุคลากรจัดทําสรุปผลเรื่องที่ เขารวมฝกอบรม และเสนอ อธิบดีฯ รับทราบ - จัดทําสรุปผลการฝกอบรมตาม แผนพัฒนาบุคลากร ชื่อผูรายงาน...…………...… (...) ตําแหนง หัวหนากลุมตรวจสอบภายใน วันที่ ...ตุลาคม...2556... ∗ สถานะการดําเนินการ : = ดําเนินการแลว เสร็จตามกําหนด = ดําเนินการแลว เสร็จลาชากวากําหนด X = ยังไมดําเนินการ 0 = อยูระหวางดําเนินการ แบบติดตาม16
ภาคผนวก 2
ตัวอยาง (แบบ ปย.1)
รายงานผลการประเมินองคประกอบ
ของการควบคุมภายใน
17
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม
รายงานผลการประเมินองคประกอบของการควบคุมภายใน
สําหรับป สิ้นสุดวันที่ 30 เดือนกันยายน พ.ศ. 2556
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ 1. สภาพแวดลอมของ การควบคุม การกําหนดขอกําหนดดานจริยธรรมและขอ กําหนดเกี่ยวกับความ ขัดแยงทางผลประโยชน อยางชัดเจนและแจงใหบุคลากร ทุกคนทราบ มีเอกสารกฎบัตรการตรวจสอบ ภายในแจงเวียนเปน หนังสือเวียนใหทุกคนใน หนวยงานทราบและถือปฏิบัติ โครงสรางการจัดองคกรองคกร และสายการบังคับบัญชา เหมาะสมกับขนาดและลักษณะ การดําเนินงาน มีโครงสรางตามกฎกระทรวง บุคลากรในหนวยงาน มีจํานวนเพียงพอและเหมาะสม กับปริมาณงาน เจาหนาที่ตรวจสอบมีนอยกวา การรองรับไดทุกหนวยรับตรวจ การกําหนดอํานาจหนาที่และ ความรับผิดชอบของบุคลากร อยางชัดเจนโดยจัดทําคําบรรยาย ลักษณะงาน ( Job Description) และคุณสมบัติเฉพาะตําแหนง ( Job Specification) ครอบคลุมทุกตําแหนงงาน มีการกําหนดอํานาจหนาที่และ ความรับผิดชอบของบุคลากร แตไมมีการจัดทําคําบรรยาย ลักษณะงาน และ คุณสมบัติเฉพาะตําแหนง บุคลากรมีความรูทักษะและ ความสามารถตรงกับงานที่ไดรับ มอบหมาย การพัฒนาความรู ความสามารถ ใหกับบุคลากรทุกระดับอยาง สม่ําเสมอ จัดทําแผนการพัฒนาบุคลากร ประจําป 2556 และสรุปผลการ ฝกอบรม มาตรฐานการประเมินผล การปฏิบัติงานชัดเจน และเปน ธรรม มีการจัดทําตัวชี้วัดรายบุคคลทุก รอบ 6 เดือน18
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ 2. การประเมินความเสี่ยง การกําหนดภารกิจ และ วัตถุประสงคขององคกรอยาง ชัดเจน เปนลายลักษณอักษร เอกสารกฎบัตรการตรวจสอบ ภายในและแผนการตรวจ วัตถุประสงคของ แตละกิจกรรมสอดคลองกับ ภารกิจและวัตถุประสงคของ องคกร ประเมินความเสี่ยงเพื่อ วางแผนกอนการจัดทําแผน ตรวจสอบ การจัดทําประมาณการ ทรัพยากรที่จําเปนตองใชในการ ดําเนินการตามวัตถุประสงค ประกอบการจัดทําแผนงาน ประจําป หนวยงานประเมิน ความเสี่ยงในกิจกรรมที่ตน รับผิดชอบโดยสม่ําเสมอ ประเมินการควบคุมภายใน ทุกรอบ 6 เดือน และ 12 เดือน19
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ 3. กิจกรรมการควบคุม การกําหนดแนวทาง การปฏิบัติงานอยางชัดเจนเปน ลายลักษณอักษร และครอบคลุม ทุกกระบวนการปฏิบัติงาน มีแนวทางการดําเนินงานกรม บัญชี และคูมือจากการจัดการ ความรูของป ที่ผานๆ มา การทบทวนความเหมาะสมของ แนวทางการปฏิบัติงาน ใหสอดคลองกับสถานการณที่ เปลี่ยนแปลงไป มีการทบทวนหรือ ปรับเปลี่ยนแผนประจําปใน ระหวางดําเนินงาน การกําหนดระดับและขอบเขต ของอํานาจหนาที่ ในการอนุมัติอยางชัดเจนเปน ลายลักษณอักษร กําหนดเปนเอกสารกฎบัตร การตรวจสอบภายใน การกําหนดขอบเขตของงานอยาง ชัดเจนวาเริ่มตนและสิ้นสุดณ จุดใด เพื่อให การประสานงานระหวาง หนวยงานมีความชัดเจน ไมเกิดความสับสน จัดทําเปนแผนการปฏิบัติงาน ของแตละเรื่องที่ตรวจสอบ
20
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ 4. สารสนเทศและการสื่อสาร • ความครอบคลุมของขอมูล การรวบรวมขอมูล ที่จําเปนตองใชใน การวางแผน การตัดสินใจและ การปฏิบัติงาน อยางสอดคลองกับ ความตองการของผูใชอยาง ครบถวน มีการจัดการความรูภายในกลุม และรายงานการปฏิบัติงาน ปญหาขอขัดของและแผนงาน ในอนาคต • การใชประโยชนจากขอมูล การนําขอมูลที่รวบรวม มาใชในการวางแผน การตัดสินใจ และ การปฏิบัติงานในเรื่องตางๆ นํามาใชในการตรวจสอบแตละ เรื่องที่เกี่ยวของ • ความทันเวลาของขอมูล ขอมูลที่รวบรวมไดรับ การทบทวนปรับเปลี่ยน ใหเปนปจจุบันอยูเสมอ มีการสืบคนและปรับปรุงขอมูล ที่ใชประกอบการปฏิบัติงาน • ความถูกตองของขอมูล การสอบยันความถูกตองของ ขอมูลระหวางหนวยงานที่ทํางาน เกี่ยวเนื่องกัน สอบทานเปรียบเทียบขอมูล ระหวางหนวยรับตรวจ การกําหนดแบบฟอรม ในการจัดเก็บและ การรายงานขอมูลใหเปน รูปแบบเดียวกัน เพื่อใหไดขอมูล ที่ถูกตอง ครบถวน และเปน มาตรฐานเดียวกัน จัดทําเปนกระดาษทําการในแต ละเรื่อง21
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ • การสื่อสารภายใน หนวยงาน การจัดใหมีการสื่อสารระหวางหัวหนาหนวยงานกับผูปฏิบัติงาน เพื่อใหทราบปญหาหรืออุปสรรคใน การปฏิบัติงาน และคนหาแนวทาง ในการแกไขปญหาและอุปสรรค มีชองทางสื่อสาร โดยการหารือ แบบไมเปนทางการ การจัดใหมีการสื่อสารระหวาง หัวหนาหนวยงาน เพื่อใหทราบ ปญหาหรืออุปสรรคในการ ปฏิบัติงาน และคนหาแนวทางใน การแกไขปญหาและอุปสรรค มีชองทางสื่อสาร โดยการหารือ แบบไมเปนทางการ การจัดใหมีชองทางการสื่อสาร เพื่อใหทราบความคิดเห็นและเรื่อง รองเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติงานใน เรื่องตางๆ มีชองทางสื่อสาร โดยการหารือ แบบไมเปนทางการ การรวบรวมขอมูลเกี่ยวกับการ รองเรียนและการแสดงความเห็น เกี่ยวกับ การปฏิบัติงานในเรื่องตางๆอยาง สม่ําเสมอ และนําขอมูลที่ไดรับมา ประกอบการพิจารณา ในการดําเนินการเรื่องตางๆ - การแจงใหพิจารณาเขา ตรวจสอบจากหนวยรับตรวจ - การรวบรวมขอมูลตางๆ ในการ ประเมินความเสี่ยงเพื่อวางแผน ตรวจสอบประจําป • การสื่อสารภายนอก หนวยงาน การจัดใหมีชองทางการสื่อสาร เพื่อใหทราบความ คิดเห็น หรือ เรื่องรองเรียนเกี่ยวกับ การปฏิบัติงานในเรื่องตางๆ จาก บุคคลภายนอก มีชองทาง web page และ face
book ใหแจงกลับทาง e-mail การรวบรวมขอมูลเกี่ยวกับการ รองเรียนและการแสดงความเห็น เกี่ยวกับ การปฏิบัติงานในเรื่องตางๆอยาง สม่ําเสมอ และ นําขอมูลที่ไดรับมาประกอบการ พิจารณา ในการดําเนินการเรื่องตางๆ มีชองทางสื่อสาร โดยการหารือ แบบไมเปนทางการ
22
องคประกอบของ การควบคุมภายใน ประเด็นการประเมิน ผลการประเมิน คําอธิบาย/หมายเหตุ มี/ใช ไมมี/ไมใช อื่นๆ 5. การติดตามประเมินผล • การติดตามผล การติดตามความกาวหนาของ การปฏิบัติงานเปนระยะๆ โดย เปรียบเทียบกับเปาหมาย หรือ ตัวชี้วัด ที่กําหนดไว ทั้งในเชิงปริมาณ เวลา และคุณภาพ ตามแบบรายงานตัวชี้วัดรอบ 6 และ 12 เดือน การกําหนดใหมีการชี้แจงสาเหตุ ที่การดําเนินงาน ไมเปนไปตามเปาหมายหรือ ตัวชี้วัดที่กําหนดไว และนํา ขอมูลดังกลาวมาพิจารณา กําหนดแนวทางในการ ดําเนินการแกไข ชี้แจงในแบบรายงานตัวชี้วัด และสรุปผลการดําเนินงาน ตามแผนประจําป การปรับปรุงและแกไขขั้นตอน การปฏิบัติงานที่มีขอบกพรอง อยางสม่ําเสมอ รวบรวมขอมูล และสืบคน แนวทางการปฏิบัติงานใหมๆ • การประเมินผล การประเมินและติดตามผลการ ดําเนินกิจกรรมโดยหนวยงาน ตรวจสอบภายใน/หนวย ประเมินผล และผูตรวจสอบ/ผู ประเมินจากภายนอก เคยไดรับการประเมิน คุณภาพงานจาก กรมบัญชีกลางแลว และจะ เขาโครงการอีก ในป 2557สรุปผลการประเมิน :
-
โครงสรางการควบคุมภายในของ กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม
ครบ
5
องคประกอบ ตามมาตรฐานการควบคุมภายในของคณะกรรมการตรวจเงินแผนดิน
ลงลายมือชื่อ...
(...)
ตําแหนง
หัวหนากลุมตรวจสอบภายใน
วันที่.../.../...
23
ภาคผนวก 3
ตัวอยาง (กระดาษทําการ)
24
กลุมตรวจสอบภายใน กรมสงเสริมวัฒนธรรม กระดาษทําการ ประเมินความเสี่ยงการควบคุมภายใน สําหรับงวดป 2556 สิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2556 ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (1) ปจจัยเสี่ยง (2) การวิเคราะหความเสี่ยง ระดับ ความเสี่ยง (5) กิจกรรมควบคุม (6) สารสนเทศ และการสื่อสาร (7) การติดตาม และประเมินผล (8) โอกาส (3) ผลกระทบ (4) 1. การบริหารงานตรวจสอบภายใน 1.1 การจัดทําแผนการตรวจสอบ ตามผลการประเมินความเสี่ยง 1.2 การกําหนดปจจัยเสี่ยง - ดานกลยุทธ - ดานการดําเนินงาน - ดานการบริหารความรู - ดานการเงินการบัญชี - ดานการปฏิบัติตาม กฎระเบียบ 1.3 การกําหนดลักษณะของงาน - งานใหความเชื่อมั่น - งานใหคําปรึกษา 1.4 การกําหนดประเภทของงาน ดานการใหความเชื่อมั่น - การจัดทําแผนมี องคประกอบไมครบถวน (วัตถุประสงค ขอบเขตการ ตรวจสอบ ผูรับผิดชอบ งบประมาณ ) - ไมไดกําหนดปจจัยเสี่ยง ใหครอบคลุมดานตางๆ - ไมไดกําหนดลักษณะงาน ไวในแผนงาน - ไมไดกําหนดประเภทของ ใหความเชื่อมั่นไวใน 1 1 1 1 4 4 3 3 4 4 3 3 - การจัดทําแผนสอดคลองกับผล การประเมินความเสี่ยงและ นโยบาย/ความคิดเห็นของ ผูบริหาร - จัดทําการประเมินความเสี่ยงเพื่อ วางแผนตรวจสอบ - กําหนดไวในเอกสารกฎบัตรการ ตรวจสอบภายใน - แบงประเภทของงานตาม ประเภทการตรวจสอบ - แผนการตรวจสอบ - หลักฐานการประเมินความ เสี่ยง - กระดาษทําการประเมิน ความเสี่ยง - แผนการตรวจสอบ - มาตรฐานการตรวจสอบ - แผนการตรวจสอบ - ตัวชี้วัดการดําเนินงานตาม แผนการตรวจสอบประจําป 2556 - ตัวชี้วัดการควบคุมภายใน และการบริหารความเสี่ยง ประจําป 2556 - ตัวชี้วัดการบริหารจัดการ ความรูประจําป 2556 - การประเมินตนเองของกลุม ตรวจสอบภายในประจําป 2556 - ตัวชี้วัดการดําเนินงานตาม แผนการตรวจสอบประจําป 2556ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (1) ปจจัยเสี่ยง (2) การวิเคราะหความเสี่ยง ระดับ ความเสี่ยง (5) กิจกรรมควบคุม (6) สารสนเทศ และการสื่อสาร (7) การติดตาม และประเมินผล (8) โอกาส (3) ผลกระทบ (4) 1.5 การอนุมัติระยะเวลาแผนการ ตรวจสอบ 1.6 การจัดทําแผนการตรวจสอบ ระยะยาว 1.7 งบประมาณและอัตรากําลัง 1.8 รอยละของ คน : วัน/ป ที่ใชในการปฏิบัติงานตรวจสอบ 1.9 หัวหนาหนวยกําหนดนโยบาย และแนวทางการปฏิบัติงานไว เปนลายลักษณอักษร - ไมไดจัดทําแผนระยะยาว - ขอมูลการประเมินความ เสี่ยง - เงินและบุคลากรไม เพียงพอกับปฏิบัติงาน - ระยะเวลาการปฏิบัติงาน ไมเพียงพอกับปริมาณงาน - ไมมีนโนบายการ ปฏิบัติงานที่ชัดเจน 1 1 2 2 1 3 3 2 2 3 3 3 4 4 3 - ดําเนินการวางแผนตรวจสอบให แลวเสร็จภายในเดือนกันยายน - เกณฑการประเมินผลการ ปฏิบัติงานตรวจสอบภายใน - กําหนดในแผนการตรวจสอบ ประจําป - กําหนดในแผนปฏิบัติงาน - ดําเนินการตามมาตรฐานดาน ปฏิบัติงาน - แผนการตรวจสอบ - แผนการตรวจสอบระยะ ยาวและหลักฐานการอนุมัติ - โครงสรางการแบงสวน ราชการ - โครงสรางงบประมาณ อัตรากําลังผูตรวจสอบภายใน - แผนการตรวจสอบ แผนปฏิบัติงาน ผลการ ปฏิบัติงานจริง - นโยบายที่เปนลายลักษณ อักษร - รายงานการประชุม - แนวทางการปฏิบัติงานที่ ไดรับความเห็นชอบจาก หัวหนาหนวย - คูมือที่ไดรับความเห็นชอบ - แผนปฏิบัติงาน - ตัวชี้วัดการควบคุมภายใน และการบริหารความเสี่ยง ประจําป 2556 - ตัวชี้วัดการบริหารจัดการ ความรูประจําป 2556 - การประเมินตนเองของกลุม ตรวจสอบภายในประจําป 2556
ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (1) ปจจัยเสี่ยง (2) การวิเคราะหความเสี่ยง ระดับ ความเสี่ยง (5) กิจกรรมควบคุม (6) สารสนเทศ และการสื่อสาร (7) การติดตาม และประเมินผล (8) โอกาส (3) ผลกระทบ (4) 1.10การจัดทําคูมือปฏิบัติงาน ตรวจสอบ และมีการนําไป ปฏิบัติ 1.11การประสานงานและใหความ รวมมือกับหนวยงานอื่น ที่ เกี่ยวของกับงานตรวจสอบ 2. การปฏิบัติงานตรวจสอบ - การสํารวจขอมูลเบื้องตน - การประเมินผลระบบการควบคุม ภายใน - ไมมีแนวทางการ ปฏิบัติงานตรวจสอบ โดยเฉพาะในแตละเรื่อง - ขาดขอมูลที่เกี่ยวของการ ดําเนินงาน - ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากเจตนา หรือไมเจตนา - บางกิจกรรม/งาน/ โครงการ มิไดประเมิน ความเสี่ยง และหรือไม ครอบคลุม - การประเมินความเสี่ยง เพื่อจัดลําดับความเสี่ยง อาจคาดเคลื่อนซึ่งสงผลตอ การวิเคราะหขอมูล ผิดพลาด 1 1 2 1 3 3 3 3 3 3 6 3 - การบริหารจัดการความรู ประจําปภายในกลุมงาน - ระเบียบกระทรวงการคลังฯ หลักเกณฑ/ขอบังคับที่เกี่ยวของ - การเขาชี้แจงเพื่อใหหนวยรับ ตรวจทราบถึงวัตถุประสงค และ เจตนารมณของการตรวจสอบ เพื่อใหขอมูลครบถวน - การใหขอเสนอแ�