Skill Sheets Basketball Deel 3

(1)

Skill Sheets Basketball

1000 Drills en andere oefeningen voor

trainers/coaches van jeugdteams

Deel 3

(Verdediging)

Ton Kallenberg

(2)

Inhoudsopgave deel 3

6. Man to Man verdediging!

72 6.1. De waarde van de verdediging

72 6.2. Structurering van de verdediging

74 6.3. Beginselen van de verdediging

74 6.4. Hoe werk je aan de opbouw van de verdediging?

76 6.5. “Specials”

80

(3)

6 Man to Man verdediging

“Defense is our winning game”.

6.1 De waarde van de verdediging

Aanvallende acties worden in de sport over het algemeen meer gewaardeerd dan verdedigende acties. Tijdens samenvattingen van sportwedstrijden op de televisie worden met name de aanvallende acties herhaald. Ook bij basketbal zijn het vaak de spectaculaire dunks of een fraaie driepunter die het publiek op de banken krijgen. Desondanks is het juist de verdediging waarop een team moet kunnen terugvallen wanneer het spannend wordt. De meeste wedstrijden worden namelijk gewonnen op de verdediging. Een goede verdediging is namelijk altijd een constante factor, ook als het om een close-game gaat. Met andere woorden: hoewel de aanval op het eerste gezicht spelbepalend lijkt, is de verdediging de kurk van de wedstrijd.

Voor jou als trainer/coach is hier een belangrijke taak weggelegd. Jij bent het die tijdens de trainingen en de wedstrijden aandacht besteedt aan het aanleren en conditioneren van de verdediging.

Zo dien je als coach de speelster ervan te overtuigen dat zij in staat moet zijn om iedere tegenstander te stoppen. Het team moet ervan doordrongen zijn dan men iedere aanvalsvorm de baas moet kunnen blijven. Om dit te bereiken, besteed je als trainer elke training een belangrijk deel van de tijd aan de verdediging. Een goede verdediging kan niet bereikt worden door er slechts af en toe aandacht aan te besteden. Een ook bij de wedstrijd besteed je bij de teambespreking voor de wedstrijd duidelijk een specifiek deel aan de verdediging.

De aandacht van speelsters voor verdedigingselementen tijdens de training wordt eenvoudiger, naarmate er wedstrijden worden gewonnen waarvan de speelsters zelf kunnen vaststellen, dat het individueel en collectieve verdedigen een directe aanleiding voor het succes is geweest. Het is de taak van jou als trainer/coach om door het aanleren van de verschillende individuele verdedigingstechnieken een hechte basis te smeden, waarop de teamverdediging moet rusten. Daarnaast dient de speelster over een intrinsieke motivatie te beschikken om juist bij het onderdeel verdediging een zo goed mogelijk resultaat te bereiken. Vaak blijken goede verdedigsters ook de karakterspeelsters van je team te zijn! (chemistry)

(4)

verdediging, maar deze geven geen oplossing voor alle verdedigingsproblemen, die zich in een wedstrijd of gedurende het seizoen voordoen. 60% van een succesvolle verdediging ligt in het mentale vlak!

De man-to-man verdediging heeft zich de afgelopen decennia nogal ontwikkeld. Via een strikte man-to-man

verdediging en de zogenoemde 'floating and sagging'-verdediging heeft de man-to-man verdediging zich steeds meer ontwikkeld naar verschillende vormen van 'helpside man-to-man'. Bij deze helpside man-to-man wordt er meer hulp geboden door de medespeelsters en worden er door hen principes van de zone toegepast. Hiervoor wordt ook wel de term “zonish” gebruikt. Deze ontwikkeling zet zich door in de richting van het veelvuldiger gebruiken van aspecten van de pressverdedigingen, full-court en/of half-court, in de basisverdedigingen (primary defense). De man-to-man verdediging wordt eigenlijk steeds populairder. Soms zelfs zijn andere verdedigingsvormen in de 'ban' gedaan. Het is bijvoorbeeld “not done” om bij jeugdwedstrijden een zone-verdediging te spelen. Ik ben het daarmee eens. De man-to-man verdediging is namelijk de meest fundamentele verdedigingsvorm waarvan de aspecten in alle andere

verdedigingsvormen worden toegepast. Vandaar dus dat iedere coach een man-to-man verdediging als primary defense zal moeten voorschrijven. Wanneer hij dit niet doet, levert hij zich over aan de grillen van zijn tegenstanders. Ook binnen het verenigingsbeleid zal elke vereniging de man-to-man verdediging tijdens de jeugdopleiding op het trainingsprogramma hebben staan. Enerzijds uit oogpunt van de technische aspecten die hierbij aan de orde komen, maar anderzijds ook omdat jeugdige speelsters leren wat hun verantwoordelijkheden zijn en dat zij deze

verantwoordelijkheden niet kunnen ontlopen door ze op andere speelsters af te schuiven.1

Aan een jonge speelster moet reeds vroeg de waarde van het verdedigen worden bijgebracht. Zij moet het verlangen koesteren haar tegenstandster geheel uit te schakelen, waarbij zij de overtuiging moet bezitten, dat zij de

bekwaamheid, die hiervoor nodig is, uitsluitend kan aanleren door hard te trainen; waar het haar defensieve kwaliteiten betreft moet zij over een enorm zelfvertrouwen beschikken. Zij moet eveneens leren wat het betekent, indien een bal geblokkeerd wordt of wanneer de baseline voor haar directe tegenstander wordt afgesloten of wanneer een bal

onderschept wordt. Wanneer zij regelmatig met dit soort dingen geconfronteerd wordt, zal het verdedigen haar dezelfde voldoening schenken, die een aanvalster ondervindt d.m.v. een enorm goed en zuiver schot. Het aanleren van

verdedigen kan opwindend zijn en wordt ook dikwijls beloond. In modern basketbal is de verdediging eigenlijk de enige vaste waarde waarop een coach enigszins kan bouwen.

1_{Overigens betekent dit niet dat daarmee zoneverdedigingen “uit” zijn. Ik ben van mening dat een zoneverdediging heel functioneel kan zijn om een}

wedstrijd naar je hand te zetten. Belangrijk echter is dat op de zoneverdediging dan ook specifiek getraind wordt en dat zoneverdediging hooguit aan het eind van de junioren en in de senioren wordt gespeeld. Een zoneverdediging is niet even “gaan staan”, maar vereist veel taktische vermogens van de spelers.

(5)

6.2 Structurering van de verdediging

Natuurlijk zijn er bij de man-to-man verdediging een aantal structuren te onderscheiden. In mijn beleving dient de bucket volledig balvrij gehouden te worden. Ik benoem dit vaak als de

no ball area zodat voor de speelsters duidelijk is dat de bal daar

nooit mag komen. Ook benoem ik dit gebied als het “shell” gebied. Als het ware de schelp die je legt over de ‘sweet spot’ onder de basket en de benaming voor wat ik de ‘shell defense’ noem (zie hierover verder in dit hoofdstuk). Omdat in de bucket de hoge percentage schoten worden genomen, is het logisch dat dit moet worden tegengegaan. Daarnaast is de bal in de bucket aanstichter van veel persoonlijke fouten. Indien de bal buiten de bucket wordt gehouden, ontstaan er minder snel 'noodremsituaties' en worden er automatisch minder persoonlijke fouten gemaakt. Hierdoor komen met name de langere speelsters van de verdedigende partij minder snel in foutenlast. Een derde reden om de bal niet in de bucket te laten komen is vanwege het rebound overwicht. Doordat de schoten van buiten de bucket worden genomen (en er dus ook minder aanvalsters in de bucket zijn), wordt de kans groter op het heroveren van balbezit. In de bucket dient dus een belangrijk accent in de verdediging te liggen. Hier spreken we over de inside defense.

Het gebied binnen de perimeter (3-punts lijn) is het gebied van de outside defense (ik noem dit de stick defense area) waarbij geen risico's genomen mogen worden (b.v. voor intercepties en dergelijke). Burall Paye spreekt hier van de contesting area. Een uitgangspunt hierbij is dat ten alle tijde de penetrerende pass naar de hoek of de post wordt voorkomen en bestreden. De verdedigsters spelen hier zeer dicht op de aanvalster en staan geen penetratie toe. Het gebied buiten de perimeter zou ik willen benoemen als een specified defense area. Dit gebied leent zich, met enkele uitzonderingen zoals de verdediging van de 3-punts-speelster, wel voor het nemen van risico's (b.v. run-and-jump) en het uitvoeren van enkele specials. Afhankelijk van het te spelen verdedigingssysteem en de wedstrijd situatie levert dit verschillende acties op.

6.3 Beginselen van de verdediging

Bij de man-to-man verdediging worden op dit moment twee verschillende fundamentele opvattingen onderscheiden, n.l.: de on the ball - off the ball defense en de ball side - help side defense. De filosofie van de on the ball - off the ball defense wordt vaak gekoppeld aan Dean Smith; terwijl de ideeën van de ball side - help side defense aan Bobby Knight worden toegeschreven. Welke van de beide methoden het beste is, is moeilijk te zeggen; zowel Knight als Smith hebben excellente resultaten behaald met hun systemen. De belangrijkste taak van jou als coach is duidelijkheid aan je eigen team te geven en het geloof in het systeem over te brengen.

Bij de on the ball - off the ball defense wordt als hulpmiddel een denkbeeldige lijn van de bal naar de basket getrokken. De verdedigsters die slechts een pass van de bal zijn verwijderd overspelen hun man (zij verdedigen nu tussen de bal en hun man). De verdedigsters die twee of meer passes zijn verwijderd van de bal, bieden hulp aan de verdedigster van de aanvaller met de bal en zijn dus de feitelijke helpverdedigsters (we komen hier later nog op terug). Deze methode is iets agressiever en zuiverder dan de ball side - help side defense en wordt ook steeds meer toegepast (zij bevat bijvoorbeeld press-principes). Een nadeel van deze methode is echter dat de lijn balbasket steeds verschuift met het bewegen van de bal, waardoor het leerproces bemoeilijkt wordt.

Bij de ball side - help side defense wordt als hulpmiddel een denkbeeldige lijn tussen de beide baskets getrokken. De ball-side refereert simpel naar die kant van het veld waar de aanvallende tegenpartij pogingen doet te penetreren met de bal. Helpside is de term voor de kant waar de bal niet is. Beide zijden worden onderscheiden door een denkbeeldige lijn die tussen de baskets wordt getrokken. In de aanval wordt in plaats van ball side - help side gesproken van strong

No Ball Area

Shell Area

Stick Defense Area Specified Defense Area

(6)

Bij de ball side - help side defense zijn drie grondprincipes van belang, die grote invloed hebben op de wijze van verdediging:

• Individuele verantwoordelijkheid voor de eigen aanvalster. Het is een absolute voorwaarde dat de speelsters leren in

verdedigend opzicht de 'baas' te zijn over de aanvalster. Vermijd switching, dit leidt tot “luie” verdedigsters.

• Allesoverheersende aandacht voor de bal. De aandacht is gericht op het veroveren van de bal. De speelsters hebben

dus eerst oog voor de (positie van) de bal; en pas daarna voor hun aanvalster en het gebied.

• Het help beginsel. De speelsters die zich op helpside bevinden, geven help aan de verdediger(s) op ballside indien

dit nodig blijkt. De speelsters op helpside staan in een positie om te helpen bij het voorkomen van de penetratie van de bal.

Ik licht deze grondprincipes hieronder toe:

1. Het eerste uitgangspunt in de man-to-man verdediging is de individuele verantwoordelijkheid voor de eigen speelster. In de verdediging speelt de 11 verdediging verreweg de belangrijkste rol. Het is een absolute voorwaarde dat de speelsters leren in verdedigend opzicht de 'baas' te zijn over de aanvalster. Hierin wordt de toon van het team en de agressieve houding aangekweekt, hierin wordt je coachingsfilosofie op de speelsters overgebracht. Hiermee moet je als coach de speelsters, het team, pakken. Hier slaag of faal je als coach naar mijn mening.

2. Het tweede grondbeginsel is de alles overheersende aandacht voor de bal. De aandacht van alle speelsters van het team is gericht op het veroveren van de bal. De speelsters hebben dus eerst oog voor de (positie van) de bal; en pas daarna voor hun eigen aanvalster en het gebied. Een direct gevolg van deze aandacht voor de bal is de voortdurende pressie op de bal. Het is ieders verantwoordelijkheid in de verdediging om de bal te stoppen. De kant waar de bal zich bevindt is altijd ballside en dus kunnen we stellen dat de ballside verdediging verantwoordelijk is voor de directe agressieve en intensieve pressie op de aanvalster met de bal. De tegenstandster moet lichamelijk en geestelijk onder druk worden gezet. De verdediging vind ik het belangrijkste middel om dit te bewerkstelligen. Door de druk op de aanvalsters groot te houden, wordt de aanvalsopbouw zoveel mogelijk ontregeld en wordt de aanvallende partij gedwongen dingen te doen die ze eigenlijk niet willen. Om deze pressie op de bal tot uiting te brengen ben je enerzijds afhankelijk van de verdedigende kwaliteiten van de speelsters en anderzijds van het aantal speelsters omdat dit systeem de nodige energie kost en, bij afnemende conditie of concentratie, tot onnodige persoonlijke fouten leidt. Een logisch gevolg van dit pressiebeginsel is, dat er zowel inside als outside druk moet worden uitgeoefend op de

aanvalster met de bal en dat daarnaast zowel inside als outside fel verdedigd moet worden door het gehele team. Ik voel me gesteund in deze opvatting omdat ik ook van andere coaches dan Bobby Knight steeds vaker lees dat het enige ding dat telt in de verdediging om de aanval te ontregelen de buitengewone druk, zonder fouten, op de bal is2_.

Juist deze pressie outside, waarmee het gebied in de perimeter (= het gebied binnen de driepuntslijn) bedoeld wordt, heeft grote risico's. Desondanks blijkt iedere keer opnieuw dat het een 'must' is.

3. Het derde beginsel is het helpbeginsel. Alle speelsters die zich op helpside bevinden, geven in eerste instantie help aan de verdedigster(s) op ballside indien dit nodig blijkt. De speelsters op helpside staan in een positie om te helpen bij het voorkomen van de penetratie van de bal. Hun primaire verantwoordelijkheid en de focus van hun aandacht is (zoals in het tweede beginsel al is aangegeven) de bal en niet de man. Deze aandachtsfocus is een kenmerkend aspect van de gebiedsverdediging. Ik geloof namelijk dat verschillende aspecten van zowel man-to-man als zone-verdediging noodzakelijk zijn voor een effectieve verdediging. Deze effectieve verdediging uit zich in de ball side - help side verdediging. Ik heb zoveel vertrouwen in deze verdediging, dat ik het zelfs niet noodzakelijk vind om een team verschillende verdedigingsvormen aan te leren. Bij de ballside - helpside verdediging worden namelijk de combinaties van de beste onderdelen van de zone defense en de man-to-man defense gebruikt. De ballside- helpside defense is in staat om zowel individueel als collectief iedere verdedigingssituatie die zich voordoet gedurende de wedstrijd of het seizoen, het hoofd te bieden. Door het toepassen van de verdedigingsregels kan men onvoorziene regels het hoofd bieden, hetgeen van het team een eenheid maakt, terwijl bij het individu een superieur zelfvertrouwen wordt ontwikkeld. Belangrijk bij de ballside - helpside defense is verder dat duidelijk is welke kant van het veld de ballside is en welke kant de helpside. Als de bal zich namelijk op de helplijn bevindt en er nog geen duidelijke help side aanwezig is, kan hierdoor 2_{Boone, Jim (California University), 10 Principles of mantoman defense; agressive, intensive, half court defense marks the outstanding team, in:}

(7)

verwarring ontstaan in de verdediging en levert dit minder mogelijkheden tot hulp. De verdedigster van de bal kan deze verwarring voorkomen door haar aanvalster door middel van overplay3_{van de helplijn te verdrijven, waardoor dus een}

ball side help side situatie ontstaat. Indien dit niet lukt, en de aanvalster (met de bal) blijft op de helplijn, moet de verdedigster d.m.v. overplay de aanvalster een kant op laten kijken en die kant is dan als ball side te beschouwen. Bij de on the ball off the ball defense is dit nooit een probleem omdat de denkbeeldige lijn direct bekend is, n.l. afhankelijk van de positie van de bal t.o.v. de basket. Iedereen die zich een pass-lengte afstand van de bal bevindt, moet door middel van pressie verdediging van de bal gehouden worden. Iedereen die zich op meer pass-lengtes afstand bevindt, vormt de 'helpside'.

6.4 Fundamentals van de verdediging

De verdediging is zowel fysiek als mentaal. Deze elementen voeg ik vaak samen tot het acroniem “ATTACK”. A = attitude = goede verdediging start met de wil om een agressieve, intelligente speelster te zijn

T = teamwork = de collectieve inzet van vijf speelsters is groter dan de inzet van vijf individuele speelsters. T = tool of defense = de vier basis gereedschappen zijn “the mind, the body, the feet and the eyes” A = anticipatie = speelsters zien altijd de bal en hun man en zij anticiperen op de bewegingen van beiden. C = concentratie = speelsters moeten op elk moment alert zijn

K = keep in stance = verdedigende speelsters moeten continu in de verdedigende stance staan

6.5 Hoe werk je aan de opbouw van de verdediging?

De verdediging is de altijd constante factor bij een wedstrijd. In de verdediging herken je de sturing die de coach geeft aan het team. Je herkent de discipline, de inzet, het talent, de kracht van het team bij elke wedstrijd. Het is als het ware je “handtekening” als coach.

Bij de opbouw van de verdediging onderscheid ik de volgende elementen: 1. Verdediging van de aanvalster met bal

2. Verdediging van de aanvalster zonder bal op helpside 3. Verdediging van de aanvalster zonder bal op ballside

4. Twee- en driemans aspecten (zoals help the helper, switching, collapsing, screening) 5. Teamverdediging (met aspecten zoals rotatie en teamspecials: run-and-jump, e.d.)

(8)

6.5.1 Hoe verdedig je de aanvalster met bal?

Bij de verdediging van de aanvalster met bal gelden de volgende vijf “geboden” (Hubie Brown):

1. Channeling - Geef altijd pressie op de

aanvalster met bal en leidt de aanvalster met bal naar een kant om daarmee ballside en helpside te creëren in je teamverdediging. In de Shell is dus een grondleggende essentie: agressiviteit om de controle over de aanvalster met bal te hebben. Laat haar iets doen dat zij eigenlijk niet wil. Dus niet: containment!

2. Midpoint – (het punt op de baseline halverwege

de bucketlijn en de zijlijn). Dit punt is het minst aantrekkelijk voor aanvalsters. Het ligt n.l. te ver buiten de bucket voor een hoog percentage schot en het levert ook geen

3-puntsmogelijkheid op. Daarnaast is deze afstand voor de help in de verdediging gemakkelijk te overbruggen. Bovendien is de

sturing door de verdedigster naar dit punt niet al te moeilijk omdat de hoek niet extreem scherp is.

3. No Middle - De aanvalster mag nooit door het midden de bucket penetreren. Eenmaal een ballside afgedwongen

betekent dat de aanvalster ook niet meer naar de andere kant kan.

4. Never foul the jumpshooter – Wanneer de aanvalster schiet, maak geen slaande beweging naar de speelster en

probeer ook niet te blokken.

5. Challenge the shot and Box-out – Maak het schot zo moeilijk mogelijk. Dus, houd je handen voor het gezicht van

de speelster, spring mee omhoog en box haar direct uit totdat er balbezit is.

6.5.2 Hoe verdedig je de aanvalster zonder bal?

Bij de verdediging van de aanvalster zonder bal gelden de volgende uitgangspunten: Op helpside maakt/staat de verdedigster zonder bal:

1. in pistol stance en vormt een driehoek tussen zichzelf, de bal en haar aanvalster (de afstand tot eigen man en de bal verhoudt zich als plm. 1/3 : 2/3)

2. met hun voet die het dichtst bij de bal is naar voren om te verzekeren dat zij niet hoeven te ‘openen’ en het zicht op hun aanvalster verliezen

3. een diepere driehoek naarmate de bal verder weg is van de aanvalster 4. altijd vóór de insnijdende speelster (bump the cutter)

5. klaar voor het nemen van de charge

Op ballside maakt/staat de verdedigster zonder bal: 1. altijd in een denial stance (nose-in-chest)

2. een jump to the ball op elke penetratie richting de basket 3. altijd tussen aanvalster en de bal

4. hedging bij elk screen op de aanvalster met bal 5. een head-snap bij de cutter

(9)

6.5.3 Twee- en driemans aspecten van teamverdediging

De verdediging is bij uitstek een teamactiviteit. Natuurlijk is er de 1 tegen 1 situatie, maar veel vaker wordt de kwaliteit van de verdediging bepaald door de wijze waarop de speelsters met elkaar samenwerken. Enkele aspecten hiervan zijn: collapsing, help-the-helper en screening/hedging

6.5.3.1 Collapsing

Wanneer de aanval de bal naar de high of low post weet te krijgen, betekent dit dat de bal op de grens van de “no ball area” is gekomen en dus dat er een noodsituatie aan het ontstaan is. In dat geval valt altijd de verdedigster van de forward (bij low post) of de guard (bij de high post) terug op de post om een double-teaming toe te passen. Op die manier is er druk bij de post met bal en zal zij zich eerder richten op het geven van een outside-pass in plaats van een inside move. De dichtstbijzijnde medeverdedigster zal een floating positie innemen om te voorkomen dat de post de bal passt naar de aanvalster van de speelster die collapsing speelt en hierdoor een vrij schot heeft.

6.5.3.2 Help the helper

Wanneer een help side verdedigster help geeft, betekent dit dat zij haar aanvalster verlaat. Help-the-helper wordt geboden door de dichtstbijzijnde verdedigster op helpside die de aanvalster van de helpster korte tijd overneemt en weer terugkeert naar haar eigen aanvalster wanneer de noodsituatie voorbij is. Vaak wordt de help-the-helper gegeven door een verdedigster van een small forward of de guard, dat wil zeggen dat zij van een hoge positie afzakken nar de baseline.

6.5.3.3 Screening / hedging

Hedging - blue

Veel teams spelen hedging waarbij veel energie wordt gestoken in het double-teamen van de dribbelaar over het screen. Een andere wijze om met te probleem om te gaan, is door “Blue” te spelen. Hierbij gaat de verdedigster van de (guard) dribbelaar de aanvallende speelster veel meer overspelen op het moment dat de center van het aanvallende team screent en stuurt haar naar de baseline waarbij de verdedigster van de center haar tegenstander al eerder heeft losgelaten. De aanvallende center op de elbow wordt daarmee een ‘prooi’ in de rotatie verdediging.

(10)

6.5.3.4 Boxing out / rebounding

Een vaak ondergeschoven kindje is de aandacht op de trainingen voor het aspect rebounding en boxing out. Natuurlijk wordt lange speelsters geleerd hoe je de rebound kunt pakken, maar in mijn filosofie is

rebounding vooral ook een teamaspect, want juist als ook de guards en forwards hun aanvalster goed uitboxen, is het grijpen van de rebound voor de centers een stuk eenvoudiger. In het aanleren van de rebound vind ik het daarom belangrijk om - nadat de fundamentele positioning is aangeleerd - dit (bijna) altijd in een situatie te doen waarin meerdere speelsters voor de rebound strijden. Rebounding is immers “a mental thing”.

6.5.4 Hoe leer je een shell verdediging aan?

De teamverdediging wordt opgebouwd vanuit de Basic Shell. De Basic Shell kun je zien als een ‘schelp’ (shell) die je legt over de ‘sweet spot’ (= het bucket gebied onder de basket). Het doel is namelijk om ten alle tijde de aanvallende partij daar vandaan te houden.

In de Basic Shell oefenstof kan je als trainer je verdedigingsprincipes helder en duidelijk op je speelsters overdragen. De kracht van de Basic Shell zit namelijk in zijn eenvoud en elke coach kan vanuit eigen ideeën de Basic Shell modificeren. In principe wil een Basic Shell niets anders zeggen dan dat de aanval een aantal beperkingen wordt opgelegd (b.v. geen schot of geen rebound, e.d.), waardoor complexe verdedigingssituaties kunnen worden teruggebracht tot duidelijke en heldere situaties waardoor je als trainer/coach aandacht kunt besteden aan de details van het verdedigen. Het doel van de Basic Shell is om ervoor te zorgen dat de “sweet spot” niet bereikt wordt door de aanvallende partij. Er wordt – met andere woorden – een schil, een kap, schelp (shell) om deze sweet spot gelegd.

Principes die je bij de Basic Shell oefenstof hanteert zijn:

• aanval gecontroleerd / beperkt (op een bepaalde combinatie: b.v. perimeter passing + verplichte dribbel/drive) • aanval op halve snelheid

• aanval op volle snelheid Volgorde van onderwerpen zijn: 1. een tegen een verdediging

2. een tegen een zonder bal op helpside (flat triangel, jump to the ball, help & recover) – besteed aandacht aan: (1) hoever staan zij – in relatie tot de lijn bal – aanvalster –basket van hun eigen aanvalster af? (2) hoe diep is de driehoek bal-you-man?

3. Een tegen een zonder bal op ballside (denial)

In een Basic Shell kunnen de volgende variaties worden getraind:

1. Swing drill – Shell met passing door de aanvalsters zonder beweging. Nadruk in de verdediging ligt op: jump to the ball; bal-you-man; denial the pass.

2. Support drill – Shell met penetratie door de aanvalster met bal. Nadruk in de verdediging ligt op: help and recovery; close te gap; denial stance

(11)

3. Transition drill – Shell met bewegende speelsters zonder bal (cuts/screens) – Nadruk in de verdediging ligt op: wat gebeurt er als je aanvalster de hoek in passt en weg snijdt, en (2) als jouw aanvalster van de bal af screent.

a. Basket cut b. Flash cut

c. Self replacement cut d. In out

e. Cut and replacement

f. Screen weg van de bal – down screen g. Screen weg van de bal – back screen h. Screen weg van de bal – side screen i. Screen op de bal

4. All purpose drill – Shell met post speelsters en alle complexe aanvallende tactiek.

6.6 “Specials”

Naast de vaste verdediging elementen, is er vanzelfsprekend ook een aantal aspecten te noemen in de verdediging, waarmee je als coach rekening kunt houden bij tegenstanders met bepaalde kenmerken (van speelsters of speelstijl).

6.6.1 Hoe verdedig je het 3-punt-schot?

1. Help niet bij een penetratie van een andere speelster, maar blijf bij de 3 punt schutter en anticipeer op de kick-out pass

2. Breng de speelster verder weg van de driepuntslijn om het schot ‘langer’ te maken 3. Anticipeer op een swing of diagonale pass als de schutter van de bal weg is 4. Trap the 3-punt-schutter om haar te dwingen af te passen

5. Verdedig dicht op de 3-punt-schutter; dwing haar om een move te maken om het schot te krijgen 6. Blijf in de buurt indien de bal op de post speelster wordt gepasst.

7. Face-guard de 3-punt-schutter, dwing haar om binnen de 3 punts lijn te komen en laat haar werken om de bal te krijgen en tot een schot te komen

8. Bestrijd het 3-punt-schot. Plaats bij elk schot een hand voor haar gezicht om haar te ontmoedigen 9. Match-up met de 3-punt-schutter wanneer jouw team in een zone defense is

10. Bij een fast-break situatie: anticipeer op de 3-punt-schutter op de wing spotting up.

11. Op de weakside guard positie: blijf bij je speelster wanneer de bal naar de post gaat; val niet terug maar blijf bij de 3-punt-schutter vanwege de kick-out pass van de postspeelster

12. Als de tegenpartij ver achter staat aan het eind van de wedstrijd, is te verwachten dat alle perimeter speelsters voor het 3-punt-schot gaan.

13. Gebruik een box-and-one wanneer de tegenpartij continu hun 3-punt-schutter zoeken. 14. Gebruik een diamond-and-two waneer de tegenpartij twee 3-puntschutters hebben.

(12)

6.6.2 Hoe verdedig je de “super-guard”?

1. Bij pogingen om de super-guard van de tegenpartij af te stoppen, zijn er twee concepten om in gedachten te houden:

a. Laat haar de bal niet krijgen (dan kan zij niet scoren) b. Als zij de bal heeft, zorg dat er continu

double-teaming is

2. Methoden om te gebruiken wanneer de scorende guard de bal heeft:

a. Speel dicht op haar, als haar kracht is om outsider te scoren. Dit dwingt haar om te driven naar de basket in plaats van schoten van buiten te nemen.

b. Speel verder van haar af, als haar kracht is om naar de basket te gaan. Kijk of zij ook een afstandsschot heeft

c. Speel double teaming op haar. Dit dwingt haar om de bal af te passen.

d. Neem charges op haar als zij penetreert. Dit zal haar ontmoedigen als zij hierbij fouten oploopt.

e. Trap haar over het gehele veld. Dit maakt haar langzamer en dwingt haar de bal af te passen f. Speel full court defense op haar; zorg dat zij hard

moet werken bij het opbrengen van de bal. Dat maakt haar moe.

3. Methoden om te gebruiken wanneer de scorende guard de bal (nog) niet heeft:

a. Speel full court denial. Speel na een (eigen) score vóór haar of double teaming op haar. Dwing de pass van de inbounce naar andere speelsters

b. Speel voor haar, face-guard haar in de halve veld verdediging, anticipeer op screens en vecht je erover heen c. Switch bij screens en denial

d. Vervang nieuwe speelsters in de verdediging van de super-guard om te voorkomen dat je verdedigsters moe worden

e. Hanteer een box-and-one om verwarring te stichten bij de tegenpartij. f. Bij een zone-verdediging: speel match-up aan haar kant om haar the deny-en.

6.6.3 Hoe verdedig je de “super-post”?

Bij de pogingen om de ‘super-post’ te verdedigen, zijn er enkele problemen vanwege de kenmerken van de positie, namelijk (a) de nabijheid van de basket, en (b) de mogelijkheid om de aanvallende rebound te krijgen voor een score. Het is dus zaak de super-post af te stoppen.

Methoden om te gebruiken teneinde de super-post af te stoppen wanneer zij de bal heeft:

• Bal op de low-post: guard/forward aan dezelfde kant speelt collapsing en valt de bal aan, daarmee dwingend om de bal uit te passen

• Bal op de low post: helpside post valt haar aan; off-guard beschermt de basket (speelt help)

• Bal op de low post: probeer een charge te nemen. Anticipeer op haar beweging en neem een spot-positie in. • Bal op de low post: neem haar favoriete beweging weg; dwing haar om iets anders te doen

(13)

• Bal op de high post: speel dicht op haar als zij een goed schot heeft; speel losjes op haar als zij niet gevaarlijk is Methoden om te gebruiken als zij de bal nog niet heeft:

• Front haar of deny haar strak; laat haar niet haar positie inside krijgen • Guard valt terug en front; strong side guard valt ook terug en front

• Off guard valt terug en front (doe dit wanneer de strong side aanvallende guard een goede schutter is)

• Help side post geeft help: als de verdedigende post aan het fronten is, neemt de weak side post de lob-pass weg. • Help side post helpt: neem een charge op de lob pass of beweging naar de basket

• Ren haar moe! De verdedigende speelster moet sprinten wanneer zij naar de aanval gaat teneinde de super-post extra te vermoeien.

6.6.4 Hoe verdedig je de fast-break?

1. Als de tegenpartij de fast-break gebruikt als een integraal deel van hun aanval en je neemt dit van ze weg, kan dit erg ontmoedigend voor ze zijn.

2. Zorg in je aanvalsopstelling altijd voor een verdedigend evenwicht in je opstelling 3. Wijs 1 of 2 speelsters (meestal guards) aan om verdedigend op te stellen

4. Als je een punt aanval hebt (b.v. 1-2-2 of 1-3-1) is je point guard en de wingspeelster aan de schotkant verantwoordelijk om op tijd terug te zijn in de verdediging.

5. Kijk naar hoe de verdedigende partij alvast een speelster wegstuurt op het moment dat je het aanvallende schot maakt (cheat break). Wijs een speelster aan die bij haar blijft.

6. Snij de outlet-lanes af naar hun guards (dwing ze om naar de bal te gaan en de fast-break af te remmen) 7. Zet een verdedigster bij de inponsen na een score om deze inbounce af te remmen.

8. Bij gemiste schoten: geef direct pressie op de geblunder. Dit zal haar outlet pass vertragen en dus de fast-break vertragen

9. Bij vrije worpen van je eigen team: zet twee speelsters achter het verlengde van de vrije worplijn richting de outlet-lanes omdat je daarmee verdedigende balans hebt en snelle outletpasses ontmoedigt.

10. Als de tegenpartij altijd een specifieke guard opzoekt, anticipeer hierop en deny haar. Dit dwingt de bal naar een mindere balhandler.

11. Neem een charge op de outlet pass; anticipeer de pass en spot de plek waar de aanvalster de outletpass verwacht 12. Double team de outlet pass wanneer de tegenpartij de bal ontvangt; dit geeft de teamgenoten tijd om terug te zijn

voor de verdediging

13. Sprint altijd terug naar de verdediging en geef pressie op de bal zo snel als dit kan; geef de tegenpartij niet de vrijheid van het open veld “to run the ball”

14. Als de tegenpartij een fast-break speelt na een gemaakte vrije worp, maak gebruik van de mogelijkheid om te wisselen (speelster uit-in) om de actie te vertragen.

6.6.5 Hoe speel je full court man-to-man pressing?

1. Geef overal pressie op de bal. Probeer de bal niet te stelen, maar zet de tegenstander aan het werk

2. Op de top van de pressie, gebruik je het bal-man-ik concept. Deny op ball side met triangels op de helpside 3. Aan de achterkant van de prsssie, maak diepe verlengde driehoeken (ball-you-man)

4. Druk de bal naar de zijlijnen om de kans op trap-situaties te vergroten en om een zijde van het veld af te snijden 5. Als de speelster met de bal haar tegenstandster verslaat, roteer om haar op te pakken: stop de bal!

6. Elke keer wanneer de speelster met bal stopt met dribbelen, is er een totale denial door alle verdedigende speelsters

7. Gebruik jump-switching, jumping to the ball en trapping om aanvullende pressie op de bal te krijgen 8. Als de aanvalster een trap verslaat of penetreert, is er een herstel naar de basket weg van de ball side.

(14)

11. Varieer de fullcourt pressie op de tegenstanders om het een ader “uiterlijk” te geven en daardoor mogelijk verwarring te stichten

12. Als de tegenstander de pressie (regelmatig) verslaat stop je ermee en kun je het altijd later in de wedstrijd of in speciale situaties nog eens gebruiken.

13. Wanneer je de inbounce pass overspeelt, moeten de guards bij elke cross-screening switchen van tegenstander. 14. De coach moet de aanval van de tegenstander tegen de pressie ontrafelen en eventueel aanpassingen maken

indien hier noodzaak bij is.

6.6.6 Hoe speel je een zone verdediging?

1. Een zone is pas functioneel wanneer het continu beweegt

2. Ballside van de zone geven altijd pressie op de bal (match up) en overspelen de passlijnen 3. Als de bal los is, volg de beweging van de bal, reageer niet op schijnbewegingen

4. Overspeel de ballside van het veld, dwing aanvalsters om de bal vaker te passen (hierdoor verhoog je potentieel het aantal turnovers)

5. Let op screens weg van de bal (b.v. voor 3-punts-schutter)

6. Geef pressie op de bal op half-court en val dan terug in verdedigend gebied: laat aanval werken! 7. Bespeel altijd de perimeter schoten: laat je aanvalster merken dat je altijd in haar gezicht zit 8. Elke bal in de hoek van het veld wordt behandeld als een man-to-man (match u)

9. Elke low post speelster wordt behandeld als een manto-man: deny; front !

10. Als de guards van de tegenpartij niet goed schieten, verbreed de verdediging om de inside pass moeilijker te maken

11. Bij het swingen van de bal moeten de baseline verdedigsters communiceren over de flash-post bewegingen in de rug van de verdedigsters

12. Bij elk schot van de tegenpartij: box out of check-block vooral op weak side (daar komen de meeste ballen) 13. Als aanvallende guards of forwards hun dribbel oppakken, match-u met ressie en overspeel de passing lanes of

trap

14. Bij een entry op de high post, vallen de guards terug en helpen. De verdedigende wings vallen terug en beschermen de baseline of low post area (voorkom: high-low games).

15. Anticipeer op overloading op de baseline en roteer in de verdediging.

6.6.7 Hoe speel je wisselende verdedigingen?

Het concept achter wisselende verdedigingen is om verwarring bij de tegenstander te stichten omdat zij niet weten welke verdediging je speelt. Wisselende verdedigingen brengt onzekerheid in de aanvalsopstelling en leidt tot verlies van tijd op de (24-seconden) klok. Het risico voor de verdedigende partij is dat het ook bij hun tot verwarring kan leiden, wanneer zij niet als team reageren op de signalen die zij gebruiken om de verdediging te wisselen.

Wisselende verdedigingen kunnen worden gebruikt in de volgende situaties:

• Een specifieke verdediging is niet effectief: man naar zone, of zone naar man; box-and-one of triangel-and-2. • Als een speelster van de tegenpartij moeilijk te stoppen is; ga dan naar een ‘trick-defense’: matchup, box-and-one

of diamond-and-one.

• Na een time out van de tegenpartij om de eerst set play te ontmoedigen tegen de laatste verdediging die zij hebben gezien.

• Om een van de eigen speelsters te beschermen tegen foutenlast (man naar zone) • Tijdens de wedstrijd wanneer het moeilijk te zien is hoe de tegenstander reageert • Als de tegenstanders effectief zijn in het schieten (van zone naar man)

Momenten tijdens de wedstrijd om de verdediging te wisselen zijn: • Na een gemaakte vrije worp eigen team

• Na een gemiste vrije worp eigen team • Na een gemaakte score eigen team • Na een gemist schot tegenpartij • Bij zijkant out-of-bounds tegenpartij

(15)

• Bij baseline out-of-bounds tegenpartij

Aanvullende methoden om de verdediging te wisselen (of hernieuwd te bevestigen):

• Geef een speelster opdracht om sleutelwoorden te roepen, b.v. ‘rood’ voor man; ‘blauw’ voor zone, etc.

• Geef een speelster opdracht om een handsignaal te gebruiken, b.v. een hand voor man, twee handen omhoog voor zone, etc.

• Ook kan je als coach vanaf de bank signalen gebruiken.

6.6.8 Hoe speel je trapping the ball?

Juiste technieken voor het trappen van de tegenstander: • De ball side moet worden afgesloten

• De voeten van de trappende speelsters sluiten de bal in

• De lichamen van de speelsters zijn rechtop met de handen in de lucht

• Zij proberen niet te reiken naar de bal of de bal af te pakken (wel: tracing the bal) • Als de speelster met bal tussen de speelsters door probeert te stappen: neem de charge • Gebruik eventueel de zijlijn als extra hulpmiddel om een extra kant af te sluiten

Een goede trap creert het volgende: • 5 seconden overtreding

• een slechte of geforceerde pass

• loopovertreding van de speelster met bal. • Intercepties op de pass

• Ontregeling van de aanval set-up van de tegenpartij

• De speelster die getrapt wordt, neemt haar bal op (en verliest de mogelijkheid tot dribbelen) Plaatsen om effectief te trappen

• De speelster met bal heeft geen dribbel meer

• De speelster met bal is gedwongen naar de zijlijn en heeft geen zicht op de speelster die haar komt trappen • De speelster met bal heet haar rug naar de basket

• De speelster met bal houdt ervan om vaak een spin-dribbel te maken • De speelster met bal is een zwakke speelster

• Een wisselspeelster die inkomt en vermoeit oogt • Zone press van full, ¾, halfcourt of reguliere set

• Bij out-of-bounds plays wanneer de bal naar de hoek gaat.

6.6.9 Hoe neem je een charge?

Goede techniek voor het nemen van een charge:

• Anticipeer in de rechte lijn van de aanvallende speelster (die naar de basket gaat) • Zet je schrap en zorg voor een solide basis op het moment dat je contact maakt

• Probeer de bal niet te blokken (scheidsrechters fluiten dan eerder voor het shotblok dan voor de charge) • Anticipeer op het contact en neem het op

• Bij het contact, val neer en schreeuw tijdens de val

• Neem geen positie in wanneer de aanvalster al in de lucht is. Kenmerkende plaatsen om de charge te nemen:

• Midden penetratie charge van de bal af; neem spot waar de drive naar toe gaat • Baseline verdediging van de bal: neem de baseline spot voordat de drive daarnaar gaat • Ball side baseline charge van de bal af: neem de baseline spot voordat de drive ernaar gaat

(16)

• Lay up charge van de bal af: bij een breakaway lay up: sprint en neem de lijn van de richting van de spot van de schutter

• Outlet pass charge van de bal af: neem spot vlak voor de ontvanger van de outlet pass (geef haar een pas ruimte) • Fast break charge bij een 2 tegen 1 of 3 tegen 2 situatie. Probeer de spot te pakken op de middenspeelsters als zij

de bal af passt.

6.7 Oefeningen Man-to-Man Defense

De onderwerpen die ik in dit hoofdstuk heb benoemd, worden in de onderstaande paragrafen geillustreerd met oefeningen die ik gebruik tijdens de trainingen.

6.7.1 Verdediging aanvalster met de bal

defensive circle - tracing the ball drill①②

doel: verbeteren van de verdedigende houding en toepassing van

tracing the ball

organisatie: 6-tal in cirkel; 1 bal

duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #1 passt naar een van de speelsters in

de cirkel (hier #) en volgt de bal, neemt een verdedigende houding aan en volgt de bal met de handen. Speelster #4 pivoteert en haalt bal voor zich lang (hard!) en passt dan door. #1 neemt de plaats van #4, etc.

didactische opmerkingen/let op:

* verdedigings houding: tracing the bal; retreat step

variaties:

de speelster die de bal ontvangt met een dribbelstart en een jump stop. Hierdoor moet de verdedigster een drop step of retreat step maken en daarna een attack step voor een balls up situatie.

1 2 3 4 5 6

(17)

1 - 1 zig zag drill ①②③

doel: aanleren en conditioneren van het verdedigen van de speelster

met de bal

organisatie: 2 tallen; per 2-tal 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: speelsters bewegen in tweetallen over de lengte

van het veld. De aanvalster dribbelt op redelijk hoog tempo. De verdedigster zorgt dat zij steeds in controle is over de aanvalster. Aan het eind van de lane, sprinten de speelsters langs de kant van het veld terug en sluiten aan in de rij (wisselen positie)

* "nose-in-the-ball" en overspeel de aanvalster om haar van richting te doen veranderen.

* snelheid in het voetenwerk

* accent is op het verdedigend voetenwerk * sluit de zijlijnen af met de voet

* aanvalster: bescherm de bal

variaties:

* verdedigster heeft de handen op de rug (om het voetenwerk te stimuleren)

* een derde speelster komt erbij vanaf de middenlijn om de double teaming te oefenen.

1 - 1 Channeling ①②

doel: het sturen van de aanvalster met bal naar de zijkant van het

veld.

organisatie: 2-tal, per 2-tal 1 bal; oefening kan zowel full court als half

court

duur oefening: 4 minuten

verloop oefening: in tweetallen (aanvalster #1 en verdedigster )

verdediger drijft aanvaller naar de zijlijn en tracht #1 juist voor of direct na de middellijn te stoppen of tot het maken van een reverse dribbel. Kan aan twee kanten van het veld geoefend worden. Bij verdediging in het achterveld (zie tekening) is het taak van de verdediger de aanvaller naar buiten te brengen.

1 2 1 2 1 2 3 4 1 2 3 4

(18)

1 - 1 agressiviteitsdrill ①②

doel: conditioneren van agressiviteit in de verdediging organisatie: speelsters in twee rijen; 2 of 3 ballen bij coach duur oefening: 6 min

verloop oefening: twee speelsters staan op het blok aan beide zijden

van de bucket. Coach staat onder het bord met een bal en rolt of gooit de bal het veld in. De twee speelsters moeten de bal proberen te bemachtigen. De speelster met de bal wordt aanvalster, de andere verdedigster en zij spelen 1-1 op de basket waar de coach staat.

* ready stance en triple threat zo snel mogelijk aannemen

variaties:

* *aanvalster mag maximaal 1 dribble maken 2 aanvalsters - 2 verdedigsters

coach/speelsters staan op middenlijn en werken naar de basket

1 - 1 charge drill ②③

doel: aanleren en conditioneren van de charge organisatie: 2-tallen, per 2-tal 1 bal

verloop oefening: Speelsters #1 en §1 passen twee keer naar elkaar

terwijl zij richting basket gaan. Na de tweede pass op #1 neemt §1 de goede verdedigende positie in achter de 'cone' (paal o.i.d.) en neemt een charge. Aanvalster #1 dribbelt na haar tweede ontvangst naar de basket.

didactische opmerkingen/let op:

* eventueel kun je een mat neerleggen (niet direct aan te raden i.v.m. niveau verschil en kans op enkel blessures)

* krachtige houding zowel aanvallend als verdedigend ivm voorkomen van blessure (deze ontstaat als speelsters als 'zakken' op elkaar ingaan)

variaties:

* links / rechts

oefening kan starten vanuit stilstand (op het block)

1 - 1 full speed drill ②③④

doel: verdedigende channeling op hoge snelheid organisatie: speelsters in tweetallen met 1 bal

verloop oefening: Op signaal van de coach dribbelen de aanvalsters

zo snel mogelijk naar de aangegeven lijn. De verdedigsters hebben opdracht voor de bal te blijven d.m.v. verdedigende slides. Bij de lijn wisselen aanvalsters en verdedigsters en gaan ze terug naar de aangegeven lijn, enzovoorts. Dit 30 seconden heen en weer. Welk tweetal heeft meeste keren heen en weer? (anderen tien push ups)

* voetenwerk uitvoering * handen bij bal

variaties:

* minimaal 3 jump stops maken

1 2 3 4 C 1 2 3 1 2 3 1 2 3 4 1 2 3 4

(19)

1 - 1 Tennessee Drill ①②

doel: conditioneren van de 1-1 verdediging met aandacht voor

channeling

organisatie: 2-tallen, per 2-tal 1 bal

verloop oefening: Verdedigster §1 dribbelt via de spot naar de

middencirkel en legt daar de bal neer voor aanvalster #1 die achter haar is aangelopen en vanaf het moment dat de bal op de grond ligt een 1-1 situatie heeft. Het volgende 2-tal gaat wanneer het eerste tweetal in een dood spelmoment is gekomen.

* pressie op de dribbel * channeling

* No Middle!

variaties: in viertallen, waardoor een 2-2 situatie ontstaat. Alle speelsters moeten eerst naar de middencirkel en zijn vanaf daar 'vrij'.

Killer defense drill ②③

doel: verbeteren van verdedigend voetenwerk & transition organisatie: 3 speelsters op baseline met bal; 1 verdedigster, rest

speelsters langs zijlijn duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #1 dribbelt richting baseline en probeert

haar verdedigster te verslaan. Deze laatste dwingt de aanvalster zo vaak mogelijk tot verdedigende dribbels zonder de bal te stealen. Bij de middellijn sprint de verdedigster naar de basket en krijgt de pass van speelster #2 (die roept 'lay-up', 'jumpshot' of '3-punter' en geeft de bijbehorende pass aan §1). Na het schot start #3 met de dribbel aan de andere zijde en probeert verdedigster §1 opnieuw controle te hebben op de aanvalster tot de middellijn, daarna sprint zij opnieuw naar de basket en krijgt zij opnieuw van #2 de pass voor een lay-up of schot. Dan rotatie #1 wordt §1; #2 wordt #3; §1 wordt #2 en #3 roteert uit

didactische opmerkingen/let op: intensiteit in de verdediging

1 - 1 een tegen vier drill ①②

doel: conditioneren van de 1-1 verdediging van de man met de bal organisatie: 2-tal; 1 bal; 3 speelsters als passer

verloop oefening: Speelster #3, #4 en #5 staan op de wingposities en

high post en mogen passen en screenen (op de plaats). Speelster #1 probeert gebruik te maken van haar medespeelsters om §1 te verslaan. Dit doet zij d.m.v. passing of dribbling.

* rub off the screens

* pressie van de verdedigster op de aanvalster met bal * jump to the ball bij passing

variaties: in 4-4 situatie met 'token defense'

1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 1 1 3 5 4 1 2

(20)

1 - 1 full court drill ①②

doel: het leren verkrijgen van controle op de man met bal in een 1-1

situatie

organisatie: speelsters aan twee kanten van het veld in 1-1 situatie

verloop oefening: Speelster #1 passt in beweging op haar

tegenstandster §1 (over lengte veld), nadat zij vier passes aan elkaar hebben gegeven (2* heen en weer), speelt de aanvalster 1-1 naar de basket. Terug langs andere zijde van het veld.

* het serieus heen en weer passen naar elkaar (vanwege onderlinge tactische redenen)

* strakke passes

* verdedigster: houd de afstand t.o.v. je aanvalster voldoende groot * gebruik niet meer dan vier dribbels vanaf het midden veld (ga zo snel mogelijk naar basket)

* verdedigsters: probeer je aanvalster af te remmen; blijf aan binnenkant; houd handen hoog!

variaties:

* links en rechts

1 - 1 full court voorveld ①②③

doel: conditioneren van de fll court verdediging, met nadruk in het

voorveld

organisatie: 2 tallen, per 2 tal 1 bal

verloop oefening: De verdedigster §1 passt op #1. Daarna moet zij

eerst de middenlijn aanraken voordat zij haar aanvalster mag gaan verdedigen voor de 1-1 defense.

* uitvoering van 5 defensive commandments

variaties:

* idem, in 2-2 situaties.

* idem, in 3-3 situatie: een extra aanvalster en verdedigster worden geplaatst in het achterveld. De aanvalster mag niet boven de vrije worp lijn (of extended) komen. De verdedigster kan eventueel haar teamgenote helpen d.m.v. hedging, rotatie, e.d.

1 2 1 2 1 2 3 4 1 2 3 4

(21)

1 - 1 full court drill ①②③

doel: conditioneren van de full court verdediging, met nadruk in het

voorveld

organisatie: 2 tallen, per 2 tal 1 bal

verloop oefening: Een tweetal (aanvalster en verdedigster) speelt 1-1.

Het tweede 2-tal mag pas de middenlijn passeren, als het eerste 2-tal (hier #5 en §5) klaar is. Het is nu mogelijk dat de verdedigster in het voorveld speciale technieken, zoals stealing, charging, flicking, toepast zolang haar aanvalster niet over de middenlijn mag komen. Een verdedigster verdient een punt wanneer: (1) haar aanvalster niet scoort, (2) haar aanvalster niet binnen 8 seconden over de middenlijn is (in dat geval verdient ook de andere verdedigster een punt!!), m.a.w. het is voor de verdedigsters belangrijk om te proberen de aanvalsters zo lang mogelijk op het veld te houden.

* uitvoering van 5 defensive commandments

variaties:

* idem, in steeds 2-2 situaties.

1 - 1 driving lane drill ①②

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de aanvalster

in triple threat positie en sturen (channeling)

organisatie: 2-tal; 1 bal

verloop oefening: aanvalster #1 staat in perimeter in triple threat

positie en probeert te scoren terwijl maximaal 1 dribble is toegestaan.

* ready stance van verdedigster

* drop step of retreat step bij schijnbewegingen van aanvalster door de verdedigster

* attack step / pressure stance bij ball-up situatie (+ hardop tellen: 1,2,3,4,5...ref, ref)

* boxing in - boxing out

variaties:

* maximaal 2 dribbles toestaan

1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 1 2 3

(22)

1 - 1 driving lane drill (met passer) ①②③

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de aanvalster

in triple threat positie

organisatie: 3-tal; 1 bal

verloop oefening: aanvalster #2 staat in perimeter in triple threat

positie en probeert te scoren terwijl maximaal 1 dribble is toegestaan. Daarbij mag zij gebruik maken van aanvalster #1 door haar aan te passen wanneer het niet lukt na de eerste dribble een goede schotpositie te verwerven. Als zij de bal terug krijgt mag zij weer opnieuw proberen.

* ready stance van verdedigster

* drop step of retreat step bij schijnbewegingen van aanvalster door de verdedigster

* attack step / pressure stance bij ball-up situatie (+ hardop tellen: 1,2,3,4,5...ref, ref) * jump to the ball + front the cutter

boxing in - boxing out

1 - 1 channeling stick jump deny drill ①②

doel: conditioneren van 1-1 principes organisatie: 2-tallen, per tweetal 1 bal

verloop oefening: Speelster #1 wordt door verdedigster §1 naar zijlijn

gedwongen en dan tot reverse. Aanvalster #1 pakt de bal op ("balls-up" and stick defense door §1), passt op de forward #2 en snijdt onderlangs naar de corner. Als zij daar bal terugkrijgt speelt ze 1-1. Verdedigster §1 maakt na de pass een jump-to-the-ball, komt in pistol defense en sluit dan in een deny situatie.

* pressie op de dribbelaar + afsluiten zijlijn * dwing tot verdedigende dribbel

* niet "open" stappen in help side situatie (zie bal en aanvalster)

variaties:

* links en rechts

* als ook #2 met verdedigster, dan in 2-2 situatie

1 2 2 1 2 1

(23)

Sherbrooke D to O drill ①②

organisatie: 3-tal; 1-bal

verloop oefening: speelsters #1 en #2 dribbelen drie power dribbels

naar de wing receivers en geven een entry pass met hun buitenste hand op resp #3 en #4. De verdedigsters §1 en §2 moeten verdedigend goed op hun benen staan met juiste afstand (nose in chest; head on the ball). Na de pass maken zij een snelle drop-step en snijden hard naar de ring en ontvangen een pass vanuit de wing voor een power lay up. Zij pakt eigen rebound, passt uit en dan opnieuw (totaal 7 *, dan roteren van positie)

* correctheid van het voetenwerk verdedigster * snelheid van uitvoering.

variaties:

* i.p.v. pass terug, neemt forward het schot en volgt boxing in/out op forward.

1 - 1 vanuit pass guardpositie ①②

doel: conditioneren van de 1-1 verdediging op ballside organisatie: speelsters bij middenlijn, 3 ballen

verloop oefening: Speelsters #1 en §1 sprinten richting sweet spot,

waarna §1 zich aanbiedt aan een kant voor de bal. Verdedigster #1 probeert de pass te voorkomen. Indien dit niet lukt: 1 - 1

* "maak meters" voor de aanvalster

* positiebepaling door verdedigster: voorkom de back-door

variaties:

* 2 - 2

6.7.2 1 - 1 verdediging aanvalster zonder bal op ball-side

1 - 1 Chaser drill ①②

organisatie: 2 tallen op baseline; coach met bal op wing; 2 conen bij

middellijn

verloop oefening: speelsters #1 en §1 sprinten om de cone heen,

waarbij aanvalster #1, nadat zij om de cone is en de hoogte van de

coach is gepasseerd, de bal probeert te krijgen. Als zij die heeft 1-1

op basket. Verdedigster §1 probeert controle op situatie te krijgen.

* verdedigster: jump to the ball; positioning on helpside; laat niet voor je insnijden!; 5 defensive commandments

* aanvalster: besluitvorming in transitie!

variaties:

* links - rechts

* aanvalster mag alleen buiten/in bucket schieten.

1 2 3 4 1 2 1 2 3 ₄ 1 2 3 4 1 2 1 2 C

(24)

Denying the forward drill ①②

doel: vergroten van de pressie op de forward. organisatie: 3-tal; 1 bal

duur oefening: 6 min.

verloop oefening: Na het signaal van de coach, probeert speelster #2

zich vrij te lopen buiten de bucket en onder de free throwline extended (d.m.w. V-curs, backdoor-cuts). Speelster #1 probeert te passen op #2. Als de pass lukt, passt zij terug en start het weer opnieuw. Hoeveel keer pass in 24 seconden? Dan rotatie, verliezers maken push-ups.

* verdedigster ziet bal en haar man * verdedigster opent niet naar de bal * aanvalster werkt hard en gebruikt het veld * passes zijn "crisp" (en niet lui)

* blijf in je verdedigende houding (dus niet vooruit en terug rennen)

variaties:

* na ontvangst van de bal 1-1 * links en rechts

1 - 1 five points drill ①②③

doel: conditioneren van de verdediging van de forward, het insnijden

door de aanvalster en de verdediging van de high post

organisatie: 2-tal; 1 bal + coach duur oefening: 6 min

verloop oefening: speelster #3 loopt zich vrij buiten de bucket. Als zij

de bal van de coach ontvangt, passt zij terug. Na enige tijd beweegt #3 naar de lage post (cross the lane) en snijdt daarna naar de hoge post om de bal te ontvangen. Verdedigster §3 moet steeds een goede positie innemen en voorkomen dat #3 de bal krijgt. Als #3 de bal krijgt wordt er 1-1 gespeeld.

5 verdedigende punten in deze oefening zijn: 1. contesting the forward

2. head snap

3. verdedigen van de flash cut (bump the cutter) 4. 1-1

5. rebound boxing out

variaties: links en rechts

1

2 2

3 3

(25)

Bobby Knight “eight points” drill ①②③④

doel: verdedigen van de aanvaller zonder bal op bal side in het

achterveld + verdedigen van de aanvaller met bal

organisatie: 4-tal; 1 bal duur oefening: 8 minuten

verloop oefening: Speelster #2 loopt zich vrij in het gebied onder de

verlengde vrije worp lijn en buiten de bucket. Als zij de bal ontvangt van speelster #1: CSUSF en passt zij terug. Dan dribbelt #1 naar de andere kant en dat is het moment voor #2 om door het lage

postgebied naar de andere zijde te snijden en daar weer proberen vrij te komen. Als #2 daar de bal ontvangt, spelen zij 2-2.

1. contesting the forward 2. tracing the ball (verdedigster 1) 3. jump to the ball (verdedigster 1)

4. head snap van de verdediger (slide-run-slide) 5. het fronten van de low post

6. het sluiten van de andere kant (denial stance) 7. het 1-1 verdedigen van de forward met bal 8. de rebound na een schotpoging

variaties:

* aanvalsters mogen maar 1 dribbel gebruiken

Complete forward defense drill ②③④

doel: verbeteren van verdedigende gewoonten en het verkrijgen van

de juiste positie in elke situatie

organisatie: 3-tal; 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #2 probeert eerst op de wing positie de

bal te krijgen, vervolgens dribbelt speelster #1 naar de wing en probeert in een goede pass-positie t.o.v. speelster #2 te komen, die zich eerst in de hoek en daarna op het blok positioneert. Verdedigster §2 speelt eerst denial op de wing en de corner en daarna post defense.

* let erop dat iedereen de drill full speed uitvoert

* verdedigster blijft in verdedigende houding (i.p.v. vooruit en achteruit rennen)

variaties:

* links en rechts

* Speelster #1 dribbelt naar de andere kant en speelster #2 steekt als baseline runner over.

1 2 2 1 1 2 2

(26)

1 - 1 back door cut defense ②③

doel: aanleren en conditioneren van de denial stance op een zich vrij

lopende speelster op half court

verloop oefening: Speelster #1 heeft de bal en verdedigster §2 staat

in een denial stance t.o.v. #2. #2 loopt zich vrij en probeert de bal te krijgen. Hierbij mag de aanvalster ook naar de andere zijde van het veld (maar blijft onder het verlengde van de vrije worp lijn). Als #1 de bal op #2 kan passen, doet zij dat en wordt 1-1 gespeeld

* correcte uitvoering denial stance

* head snap bij kruisen van lijn ballside-helpside

* belangrijk is het niet reageren op de eerste stap van de aanvalster

variaties:

* nadat bal is ontvangen mag aanvalster maar 1 dribbel maken (hierdoor wordt drang groter om bal dichter de basket te willen ontvangen)

1 - 1 hele veld met pass vanuit zijlijnen ②③

doel: conditioneren van jump-to-the-ball; fronten van de cutter organisatie: 4 speelsters langs zijlijn; 2-tallen; per 2-tal 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #1 passt op #3 en loopt zich vrij om de

bal terug te krijgen. Als dit lukt passt zij door op speelster #4 en loopt zich opnieuw vrij. Wanneer zij van #4 de bal terug krijgt, speelt zij 1-1 tegen haar verdedigster. Verdedigster §1 maakt na de pass en jump to the bal en voorkomt d.m.v. fronten van de cutter dat #1 voor haar langs insnijdt.

* intensiteit van de verdedigster

* show ten fingers en sta in ready stance (voor zijlijn passers) * vrijlopen van de aanvalster: meerdere V-cuts!

* voor verdedigster: blijf altijd tussen je man en de bal

variaties:

zijlijn speelsters ook met verdedigster (dan ook pass tussen #3 en #4 toestaan). Bij interceptie van verdedigsters wordt 3-3 op de

"terug"basket gespeeld (let hierbij wel op splitsing in de lengte veld!!) passende speelsters vanuit middenas van het veld laten passen.

1 2 2 1 2 3 4 5 1 2

(27)

1 - 1 up the top chaser ②③

doel: verbeteren verdedigend voetenwerk, afstoppen van de drive

door de verdedigster, aanvalster leert onder druk tot scoren te komen

organisatie: Aanvalster staat met verdedigster op de top of the key.

Coach op high post positie duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #1 passt op de coach en rent om de cone

links of rechts. Zij ontvangt de bal terug van de coach en speelt 1-1. Verdedigster §1 'chases' en zoekt binnenkant om positie te herstellen.

* no middle!

variaties:

* coach staat met bal op top-of-the-key. Speelsters gaan vanuit middenpositie onder basket om de cone heen. Verdedigster 'chases' en zoekt binnenkant om positie te herstellen.

na ontvangst bal moet #1 nogmaals de coach aanpassen en opnieuw vrij komen om de bal te krijgen.

1 - 1 Block drill ②③

doel: conditioneren van de verdediging van de insnijdende speelster

vanuit helpside

verloop oefening: Drie speelsters lopen een weave vanuit het midden.

De derde speelster (hier §1) wordt verdedigster en positioneert zich in pistol defense stance. #2 gaat vanuit de weakside eerst omhoog naar de elleboog en probeert zich vervolgens vrij te lopen in de bucket, d.m.v. backdoorcut of flash cut

* zie bal en man continu

* bij cut naar strongside: denial the pass + bump the cutter

variaties:

in 4-tal (2 aanvalsters en 2-verdedigsters). In dit geval gaat er direct vanuit het midden met #1 een verdedigster mee.

Bump the cutter drill ②③

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de

insnijdende speelster

organisatie: 2-tal; 1 bal; 1 coach

verloop oefening: Speelster #1 snijdt door de bucket. Verdedigster #1

staat in help side positie (flat triangle: ball-you-man; pistol defense stance). De verdedigster vangt de aanvalster in de 'lane' op (bump the cutter) en overspeelt de pass-lijn en dwingt de aanvalster tot een minder goede positie. Als aanvalster bal krijgt: 1-1 (max 2 dribbels)

* verdedigende stance (see ball-you-man) * overspeel de pass in de 'key'-positie * maak contact met de aanvalster * denial-stance omhoog, head snap

1 2 1 2 C 1 2 ₁ 1 1 C

(28)

* links en rechts

Bump the help side cutter ①②

organisatie: speelsters staan in drie groepen opgesteld; 2 of meer

ballen in de rij van #2 duur oefening: 6 minuten

verloop oefening: Speelster #1 vanuit de perimeter en de verdedigster

1 starten gelijk tijdig. #1 maakt een move naar de kop bucket en snijdt in. Verdedigster 1 voorkomt het insnijden van #1 voorlangs (opvangen met borst). Speelster #2 passt op #1 zodra dit mogelijk is. Rotatie: speelster #2 gaat naar rij baseline. Verdedigster 1 gaat naar rij aanvalster #1. Aanvalster #1 vangt eigen bal af en gaat naar rij #2.

* voorkomen van insnijden voorlangs * close out + denial stance

variaties:

* links en rechts

Front the ball-side cutter drill ①②

doel: aanleren en conditioneren van het verdedigen van de ball side

cutter

organisatie: 3-3 opstelling, 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: Speelster #1 passt op een van de forwards (#2 of

#3) en snijdt door het midden de bucket in en komt op ball side naar buiten. Als zij daar de pass niet kan terugkrijgen voor een 1-1, gaat de forward (hier #2) een 1-1 aan en probeert door het midden aan te vallen. In dat geval nemen #1 en §1 de positie van #2 over. Degenen die tot schot hebben doorgewerkt gaan uit en naar het midden.

* jump to the ball

* front the cutter, laat haar niet voor je insnijden! * No Middle in de 1-1 ! variaties: * in 3-3 situatie uitspelen. 1 2 1 1 2 3 4 1 2 3 4

(29)

Front the cutter drill ①②③

organisatie: 4-tal; 1-bal

duur oefening: 6 minuten

verloop oefening: Verd. Speelster §2 staat met bal op top of the

key. De oefening start met een pass op #2. Dat is voor #1 op de weakside het signaal om naar de vrije worplijn in te snijden en vervolgens door de bucket naar de low post positie. Verd. §1 voorkomt het insnijden voor haar langs en verdedigt de pass op #1. Na de startpass wordt verd.§2 de inside verdediger.

Er mag 2-2 worden gespeeld wanneer #2 op #1 heeft weten te passen. Pas dan mag #2 ook gaan bewegen. De verdedigsters §1 en §2 voorkomen de pass op aanvalster #1.

* voorkom draaien van het hoofd bij §1. * voorkom de lob-pass (door §2)

* oefenen van close out door §2 op #2 c.q. switching

1 - 1 flash cut drill ②③

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de flash cut organisatie: 2-tallen; per 2 tal 1 bal

duur oefening: 6 min

verloop oefening: coach heeft de bal. Vanuit forward-positie maakt

aanvalster #4 een flash cut naar de strong side om de bal te ontvangen. Verdedigster §4 probeert dit te voorkomen. Als #4 de bal heeft, wordt er 1-1 gespeeld.

* bump the cutter, laat speelster niet voor je insnijden * pak de positie dicht tegen de line of deployment

variaties:

* verschillende startposities van zowel aanvalster als de bal in 2-2 situatie: Als forward de bal heeft aangepast, mag zij ook bewegen en wordt er 2-2 gespeeld.

1 - 1 flash cut low post drill ②③

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de flash cut

door de low post

organisatie: 5 speelsters; 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: De 3 perimeter speelsters passen naar elkaar en

moeten proberen #5, die in het hele insidegebied mag bewegen, de bal toe te passen. (Perimeter speelsters staan stil). Als dit lukt, dan 1-1.

* laat aanvalster niet voor je komen bij insnijden.

* vecht voor de positie het meest dicht bij de line of deployment

variaties:

* de perimeterspeelsters hebben een verdedigster die het principe van tracing the ball toepassen (perimeter speelsters staan stil)

1 2 1 2 2 3 4 2 3 4 C 1 2 3 5 5

(30)

1 - 1 flash cut post drill ②③

doel: aanleren en conditioneren van de verdediging van de flash cut

door de post speelster

organisatie: 7 speelsters; 1 bal duur oefening: 6 min

verloop oefening: De 3 perimeter speelsters passen naar elkaar en

moeten proberen #5 of #4, die in het hele inside-gebied mogen bewegen, de bal toe te passen. (Perimeter speelsters staan stil). Als dit lukt, dan 2-2.

* laat aanvalster niet voor je komen bij insnijden.

* vecht voor de positie het meest dicht bij de line of deployment

variaties:

de perimeterspeelsters hebben een verdedigster die het principe van tracing the ball toepassen (perimeter speelsters staan stil)

Flash pass drill ②③④

doel: het aanleren en conditioneren van de verdediging van de low

post pass en het realiseren om de bal uit "the paint" te houden.

verloop oefening: Speelster #2 probeert de low post speelster #3

aan te passen. Verdedigster §3 overspeelt #3 en voorkomt dan zij de bal krijgt op het blok. Als #2 de bal niet kan passen, passt zij naar speelster #1. Speelsters #3 en §3 maken een flash cut en speelster §3 probeert te voorkomen dat #3 de bal krijgt. Als #3 de bal krijgt aangespeeld, gaat zij 1-1 naar basket. Dit enkele malen en dan rotatie (verdedigster roteert wanneer zij de rebound / bal heeft).

* zie altijd de bal en aanvalster die je verdedigt * houd je hand in de passlijn

* blijf de cutter fronten i.p.v. "openen naar de bal" zodat je haar niet uit het oog verliest.

variaties:

* de bal start bij #1, zodat de low post op de weakside start en dan naar ball side komt. Dit kan zij boven langs of onderlangs proberen te doen.

1 2 3 5 5 4 4 1 2 3 3