TEXNES

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

Οι γκραβούρες

της Ελλάδας

h

67

«Με ενδιαφέρει ότι παίζω

µε ανθρώπους που αγαπώ»

h

8

h

5

«Στην Ελλάδα η Τέχνη είναι

περισσότερο απαραίτητη από ποτέ»

ΑΘΗΝΑ ΑΝ∆ΡΕΑ∆Η

ΞΕΝΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΙΛΙΠ

ΣEΪΜΟΥΡ

ΧΟΦΜΑΝ

Το αστέρι

του έσβησε

νωρίς…

h

₂

Τέχνες

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

2

Tέχνες

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

2

Tέχνες

ΠΡΟΣΩΠΟ

Οι… δαίµονές του (ηρωίνη, αλκοόλ) λύγισαν τον Νεοϋορκέζο

ηθοποιό, που είχε βραβευτεί µε Οσκαρ α’ ανδρικού ρόλου

για την ερµηνεία του στην ταινία «Truman Capote»

Φίλιπ Σέιµουρ Χόφµαν

Χρυσή καριέρα,

λευκός θάνατος

ΤΖΟΝ

ΜΠΕΛΟΥΣΙ

Πέθανε σε

ηλικία 33 ετών,

στις 5 Μαρτίου

1982, στο

ξενοδοχείο

«Σατό Μαρµόντ» στο Λος

Αντζελες. Αιτία θανάτου ήταν η

υπερβολική δόση speedball, ενός

µίγµατος ηρωίνης και κοκαΐνης.

ΡΙΒΕΡ ΦΙΝΙΞ

Πέθανε σε

ηλικία 23

ετών, στις 31

Οκτωβρίου

1993, έξω

από το κλαµπ

«Viper Room» στο Λος Αντζελες,

που ανήκε στον Τζόνι Ντεπ.

Αιτία ήταν η υπερβολική δόση

speedball, µίξη ηρωίνης και

κοκαΐνης.

ΚΟΡΙ ΜΟΝΤΙΘ

Πέθανε σε

ηλικία 31 ετών,

στις 13 Ιουλίου

2013, σε

ξενοδοχείο του

Βανκούβερ.

Ο θάνατός του προήλθε από

υπερβολική δόση ηρωίνης και

υπερκατανάλωσης αλκοόλ.

Στην κορυφαία στιγµή

του στον κινηµατογράφο

ως Τρούµαν Καπότε.

ΤΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ

ΕΡΙΞΑΝ

ΤΗΝ ΑΥΛΑΙΑ

Μύριζε κίνδυνο

και ευαισθησία

ταυτόχρονα

ΓΚΑΡΙ ΟΛΝΤΜΑΝ

Λατρεύω να δουλεύω

µε δυναµικούς άντρες

γιατί οι ερµηνείες

τους λειτουργούν σαν

πρόκληση για µένα

ΕΪΜΙ ΑΝΤΑΜΣ

Είναι χωρίς

αµφιβολία ένας από

τους καλύτερους

ηθοποιούς

της γενιάς του

«NEW YORK TIMES»

Είπαν

γι' αυτόν

1967-2014

ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΛΙΓΚΑΣ

[email protected]

Ξ

έρω ότι κατά βάθος

αντι-µετωπίζω το αλκοόλ µε την

ίδια σφοδρότητα όπως

πα-λιά. Εχω αφήσει πίσω µου

εκείνη την εποχή, αλλά αυτό δεν

ση-µαίνει ότι ήταν µια φάση που πέρασα.

Είναι µέρος του εαυτού µου», έλεγε

σε συνέντευξή του στον «Guardian»

πριν από περίπου δύο χρόνια ο Φίλιπ

Σέιµουρ Χόφµαν, αναφερόµενος σε

µία από τις εξαρτήσεις που τον

τα-λαιπώρησαν στη σύντοµη ζωή του.

Ο 46χρονος Aµερικανός ήταν, όπως

εύστοχα σηµείωσε το «Esquire», «ο

ηθοποιός που εξέφραζε µε µοναδικό

τρόπο το γεγονός ότι όλοι µας

είµα-στε το άθροισµα των µυστικών µας.

Οτι όταν ο καθένας από εµάς

επι-στρέφει στο σπίτι του όλα τα

ενδε-χόµενα είναι ανοιχτά. Υποδύθηκε

αν-θρώπους που δεν είναι αποδεκτοί και

ιδίως από τον εαυτό τους». «Μύριζε

κίνδυνο και ευαισθησία ταυτόχρονα»,

είπε για εκείνον ο Γκάρι Ολντµαν.

Aτύχηµα

Γεννηµένος τον Ιούλιο του 1967 στα

περίχωρα του Ρότσεστερ της Νέας

Υόρκης, ο Φίλιπ Σέιµουρ Χόφµαν

µε-γάλωσε µε τη µητέρα του, στην οποία

άλλωστε είχε αφιερώσει το Οσκαρ

για την ερµηνεία του στο «Truman

Capote», καθώς οι γονείς του

χώρι-σαν σχετικά νωρίς. Ενδεχοµένως να

µη µιλάγαµε σήµερα για εκείνον αν

ένα ατύχηµα στα εφηβικά του

χρό-νια δεν του είχε κόψει το δρόµο στο

άθληµα της πάλης. Κάπου εκεί

«κόλ-λησε το µικρόβιο» της υποκριτικής,

καταλήγοντας στην αντίστοιχη σχολή

του Πανεπιστηµίου της Νέας Υόρκης.

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90

ξε-κίνησε η ιδιαίτερη πορεία του στη

µε-γάλη και τη µικρή οθόνη όπως και

στο θεατρικό σανίδι, µε τη συµµετοχή

του στο «Αρωµα Γυναίκας» το 1992

να γίνεται πιο αισθητή. Παίζοντας

σχεδόν πάντα δεύτερους ρόλους,

συνεργάστηκε µε σκηνοθέτες σαν

τον Τοντ Σολόντζ, τους αδελφούς

Κοέν, τον Σπάικ Λι, τον Κάµερον

Κρό-ου και τον Αντονι Μιγκέλα. Ο Πολ

Τόµας Αντερσον, όµως, ήταν εκείνος

µε τον οποίο απέκτησαν κοινό

κώδι-κα επικοινωνίας κώδι-καθώς οι δυο τους

συνεργάστηκαν σε πέντε ταινίες, «Το

Παιχνίδι της Τύχης», «Ξέφρενες

Νύ-χτες», «Μανόλια», «Χτυπηµένος από

Ερωτα», «The Master».

Οταν τελικά ανέλαβε ρόλο

πρω-ταγωνιστή στο «Truman Capote»,

απέσπασε το Οσκαρ α’ ανδρικού

ρό-λου ρίχνοντας µε ευκολία «στο

κα-ναβάτσο» σπουδαίες ερµηνείες σαν

εκείνη του Γιοακίν Φίνιξ στο «Walk

The Line», του Ντέιβιντ Στράθερν

στο «Καληνύχτα και Καλή Τύχη» ή

του Χιθ Λέτζερ στο «Μυστικό του

Brokeback Mountain», ενός

ακό-µη µεγάλου ηθοποιού που έφυγε

νωρίς από τις καταχρήσεις. Ακόµη

τρεις υποψηφιότητες για το Οσκαρ

β’ ανδρικού ρόλου που

ακολούθη-σαν αλλά και άλλες τρεις για το

θε-ατρικό βραβείο Τόνι επιβεβαίωσαν µε

τον τρόπο τους ότι ο Nεοϋορκέζος

ηθοποιός είχε το χάρισµα να κλέβει

τις εντυπώσεις και να χαρίζει

µαγι-κές στιγµές άµα τη εµφανίσει του

στο πανί και το σανίδι. Το τελευταίο

υπήρξε επίσης ένα µοναδικό

κατα-φύγιο για το σπουδαίο ηθοποιό.

Ερ-µηνεύοντας ήρωες του Σαµ Σέπαρντ

(«Αγρια ∆ύση»), του Αρθουρ Μίλερ

(«Ο Θάνατος του Εµποράκου»), του

Ευγένιου Ο’ Νιλ («Ταξίδι Μεγάλης

Μέρας Μέσα στη Νύχτα»),

υποχρέω-σε την κριτική να γράφει

εγκωµιαστι-κά σχόλια, σαν αυτή των «New York

Times»: «Ο Χόφµαν είναι χωρίς

αµ-φιβολία ένας από τους καλύτερους

ηθοποιούς της γενιάς του».

Η τελευταία που εκφράστηκε µε

τα καλύτερα λόγια και ίσως τα πιο

ενδεικτικά για το µέγεθος του

Aµερι-κανού ηθοποιού ήταν η φετινή

υπο-ψήφια για το Οσκαρ α’ γυναικείας

ερµηνείας Εϊµι Ανταµς, µε την οποία

ο Χόφµαν συνεργάστηκε στην

«Αµ-φιβολία», στα «Παιχνίδια Εξουσίας»

και το «The Μaster». «Λατρεύω να

δουλεύω µε δυναµικούς άντρες γιατί

οι ερµηνείες τους λειτουργούν σαν

πρόκληση για µένα. Μου δίνουν το

χώρο να δηµιουργήσω µια

πραγµα-τικότητα στην οποία µπορώ να χαθώ.

Με αυτόν τον τρόπο δεν χρειάζεται

να κάνεις το παραµικρό για να

συ-ναντήσεις το χαρακτήρα που

εν-σαρκώνεις. Προκύπτει όπως

το να αναπνέεις. Ετσι

εί-ναι µε τον Γιοακίν Φίνιξ

και τον Φίλιπ Σέιµουρ

Χόφµαν», έλεγε

λί-γες εβδοµάδες πριν

από το θάνατο του

φίλου της η Εϊµι

Ανταµς στο

περιοδικό

«Vanity Fair».

Νατασα ΠαυλοΠουλου

[email protected]

04

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΕλΕυΘΕΡοσ τυΠοσ



ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 12

Φε-βρουαρίου (21:30), οι εκδόσεις

«Γαβριηλίδης» παντρεύουν την

αστυνομική λογοτεχνία με την…

κουζίνα. Ο σεφ Θανάσης Ρούσσος

και οι μαθητές του δημιουργούν

ένα μενού πέντε πιάτων

εμπνευ-σμένο από το νουάρ Σικάγο και

τις σελίδες των αστυνομικών

μυ-θιστορημάτων.

Πληροφορίες: 210 3228839.



ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 13

Φε-βρουαρίου (20.00), στον

πολυ-χώρο «Μεταίχμιο» (Ιπποκράτους

118) πραγματοποιούνται τα

εγκαίνια της εικαστικής έκθεσης

του Αστέρη Γκέκα «Ζωγραφιές

και χαράξεις για τα τραγούδια του

Μάνου Ελευθερίου». Η έκθεση θα

διαρκέσει έως τις 12 Απριλίου

και θα είναι ανοιχτή για το κοινό

09:00-21:00 τις καθημερινές και

09:00-15:00 τα Σάββατα.



ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 15

Φεβρου-αρίου (09:00), το μπαρ «El Viaje»

(Κολοκοτρώνη 45, Βύρωνας) και

το βιβλιοπωλείο «Βιβλιοστάτης»

σάς προσκαλούν στην εκδήλωση

«Τα άνθη του κακού:

Ξαναδια-βάζοντας την ποίηση του Σαρλ

Μποντλέρ». Θα μιλήσει ο Γιάννης

Δημητρακάκης, επίκουρος

καθη-γητής Νεοελληνικής Φιλολογίας

στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.



ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 15

Φεβρουα-ρίου το βιβλιοπωλείο

«Βιβλιούπο-λη» (Ελ. Βενιζέλου 44, Περιστέρι)

και οι εκδόσεις «Ψυχογιός»

προ-σκαλούν τους μικρούς φίλους τους

σε μια συνάντηση με τον Μάικ τον

Φασολάκη! Σας περιμένουμε για να

τραγουδήσουμε όλοι μαζί.

«ΤΟ ΝΑυΑγιΟ της

Φαλκο-νέρας - “Ηράκλειον”» του

συγ-γραφέα και δικηγόρου Γιώργου

Εμμ. Τρανταλίδη, είναι

αφιερω-μένο στη μνήμη των θυμάτων του

πολύνεκρου ναυαγίου που

συ-γκλόνισε την κοινή γνώμη. Είναι

η πρώτη φορά που συλλέγονται

όλες οι συγκλονιστικές μαρτυρίες

των επιζώντων, αλλά και σπάνια

ντοκουμέντα από τη δίκη που

ακολούθησε. «Στην τραγωδία

αυτή οι κανόνες ασφαλείας και

οι κανονισμοί εβιάσθησαν από το

κερδοσκοπικό πάθος των

εφοπλι-στών», σημειώνει ο συγγραφέας

στον πρόλογό του. Το ναυάγιο

έγινε τα ξημερώματα της 8ης

Δεκεμβρίου 1966, την ώρα που

οι περισσότεροι επιβάτες

αναπαύ-ονταν στις καμπίνες τους.

«ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΗΣ

ΦΑΛΚΟΝΕΡΑΣ

– “ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ”

(ΤΟΜΟΣ 1ος)»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΕΜΜ.

ΤΡΑΝΤΑΛΙΔΗΣ

«ΜΙΚΡΑ ΑΓΓΛΙΑ»

ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΗ

Η «ΜικΡΑ Αγγλία» της Ιωάννας Καρυστιάνη κυκλοφόρησε το 1997, ένα

χρόνο αργότερα τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος και έκτοτε

διατηρεί συνεχή ετήσια αναγνωσιμότητα. Η πρόσφατη κινηματογραφική

μεταφορά του βιβλίου σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη

αναζωπύ-ρωσε το ενδιαφέρον του κοινού για το μυθιστόρημα. Η ταινία αγαπήθηκε

από το κοινό, πήρε υμνητικές κριτικές, διαδόθηκε ταχύτατα από στόμα σε

στόμα, ενώ το βιβλίο επέστρεψε στις λίστες των «ευπώλητων», έχοντας

ήδη ξεπεράσει τα 150.000 αντίτυπα. Με κεντρικό θέμα έναν καταδικασμένο

έρωτα, ξετυλίγεται η συνταρακτική ιστορία της οικογένειας Σαλταφέρου,

μιας ανδριώτικης οικογένειας, όπου ο ναυτικός πατέρας είναι απών και

«καπετάνισσα» του σπιτιού είναι η μάνα. Μια γυναίκα που σκλήρυνε από τη

μοναξιά και δεν διστάζει να θυσιάσει την ευτυχία των παιδιών της.

«Η ΚΙΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ»

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΩΤΗΡΗΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ,

ΑΣΤΕΡΗΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ

ΕΠικΑιΡΟ και σύγχρονο, το έργο «Η Κίνα και οι Αλλοι» εξετάζει τη

σχέση του «Κόκκινου Γίγαντα» με την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο

και απαντάει σε επιτακτικά ερωτήματα που έχουν να κάνουν με την

ανά-δυση της σύγχρονης υπερδύναμης. Η Κίνα, συμφωνούν οι περισσότεροι

αναλυτές, είναι ο πιο σοβαρός διεκδικητής της παγκόσμιας ηγεμονίας. Οι

προβλέψεις στις κοινωνικές επιστήμες όμως είναι πάντοτε επισφαλείς

και το μέλλον συχνά επιφυλάσσει εκπλήξεις. Θα συνεχιστεί η οικονομική

ανάπτυξη και θα διατηρηθεί η πολιτική σταθερότητά της; Αν μη τι άλλο,

όταν μιλάει κανείς για την «ανερχόμενη υπερδύναμη» και τον «κινεζικό

αιώνα», οφείλει να είναι προσεκτικός.

«ΓΙΟΥΝΤΙΝ, ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΡΩΜΑΝΟΣ

Η ΑΝΤζΕλ, μια Εβραία από τη Θεσσαλονίκη, ξετυλίγει την ιστορία της

οικογένειάς της, που αρχίζει πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, φτάνει στη

δεκαετία του 1990 και διασταυρώνεται με την πορεία μιας οικογένειας

χρι-στιανών. Το Ολοκαύτωμα, η συμμετοχή Εβραίων, χριστιανών, προδοτών και

επώνυμων δωσίλογων, οι απαρχές της σύγχρονης κοινωνικής-οικονομικής

κρίσης, στην Κατοχή και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Οι Γερμανοί και ο

ρόλος των Βούλγαρων. Ποιος πρόδωσε ποιον; Ποιος ο ρόλος των δωσίλογων

και της εβραϊκής κοινότητας; Τι συνέβη μετά, στον Εμφύλιο; Πώς έφτασαν όλα

αυτά να επηρεάζουν τη χώρα μας σήμερα; Κομμάτια ζωής, αφημένα μεταξύ

ναζιστικών στρατοπέδων συγκεντρώσεως και σοβιετικών γκούλαγκ.

ΕκδόσΕισ

«κΑσΤΑΝιΩΤΗ»

|

σΕλ.

446

ΕκδόσΕισ

«ΑγκυρΑ»

|

σΕλ.

411

ΕκδόσΕισ

«ΠΑΠΑζΗσΗ»

|

σΕλ.

404

Μια πένα εφ’ όλης της ύλης

ΤΟ ΕΡγΟ που έχω αναλάβει δεν

είναι πραγματικά δύσκολο, μόνο

που θα’ πρεπε να είμαι αθάνατος

για να το φέρω εις πέρας», είχε πει

κάποτε ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες.

Η πένα του κορυφαίου

Αργεντι-νού συγγραφέα σίγησε το 1986,

είχε όμως ήδη προλάβει να

πε-ράσει στην αιωνιότητα με ένα

έργο πλούσιο: ποιήματα, δοκίμια,

μεταφράσεις και μία σειρά από

φανταστικά διηγήματα που τον

καθιέρωσαν.

Σε καιρούς δύσκολους οι

εκ-δόσεις «Πατάκη» κυκλοφόρησαν

προσφάτως το συνολικό έργο του

σε τρεις τόμους («Απαντα τα πεζά»,

σε δύο τόμους, σε μετάφραση

Αχιλλέα Κυριακίδη, Κρατικό

Βρα-βείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης

2006, και «Ποιήματα», σε

μετά-φραση Δημήτρη Καλοκύρη).

Ο Μπόρχες είναι ευρύτερα

γνωστός κυρίως για το

πεζογρα-φικό έργο του, ξεκίνησε όμως το

λογοτεχνικό βίο του ως ποιητή.

Ποιητή άλλωστε αποκαλούσε και

ο ίδιος τον εαυτό του. «Ο

ανα-γνώστης στην πεζογραφία ζητά

πληροφορία και επιχείρημα, ενώ

στην ποίηση ξέρει ότι οφείλει να

συγκινηθεί», έλεγε.

Για ένα διάστημα αφοσιώθηκε

στην πεζογραφία και τη

δοκιμιο-γραφία, όσο προχωρούσε όμως η

τυφλότητά του επανερχόταν στην

ποίηση και μάλιστα στην

παραδο-σιακή έμμετρη. Εγραψε

εκατοντά-δες ποιήματα, χτισμένα σε εντελώς

διαφορετικά θέματα, μιλώντας για

μάχες, μυθικές ή ιστορικές

προσω-πικότητες, καθρέφτες, ξίφη και

κλεψύδρες, περικλείοντας συχνά

έναν κόσμο που άλλοτε βρίσκεται

στην προέκταση και άλλοτε στον

αντίποδα σχεδόν της φαντασιακής

δομής της πρόζας του.

H ποιητική ανθολογία με την

υπογραφή του επί χρόνια

μελετη-τή και μεταφρασμελετη-τή του Δημήτρη

Καλοκύρη, σχηματίστηκε σιγά σιγά,

στη διάρκεια περίπου τριάντα ετών.

Μάλιστα, η προσωπική γνωριμία

του με τον Μπόρχες διευκόλυνε

κά-ποιες προσεγγίσεις στο έργο του.

Ο Μπόρχες γεννήθηκε στο

Μπουένος Αϊρες το 1899 και

έζησε τυφλός τα περισσότερα

χρόνια της ζωής του. Θεωρείται

ένας από τους μεγαλύτερους

συγγραφείς του 20ού αιώνα. Δεν

τιμήθηκε όμως ποτέ με το Βραβείο

Νόμπελ.

«Κοιμάσαι. Σε ξυπνάω. Το έξοχο

πρωί σού δίνει την ψευδαίσθηση

πως κάτι αρχίζει. Ξέχασες τον

Βιρ-γίλιο. Τα εξάμετρα νάτα. Σου

φέρ-νω χίλια πράγματα. Των Ελλήφέρ-νων

τα τέσσερα στοιχεία: γη, νερό,

φω-τιά και αιθέρας. Ενα μονάχα

γυναι-κείο όνομα» (από το ποίημα «Εκ

Πρώτης Οψεως»).

«ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΙΣ

ΜΠΟΡΧΕΣ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ

ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΠΕΖΑ

(ΤΟΜΟΙ Ι+ΙΙ)»

ΧΟΡΧΕ ΛΟΥΙΣ

ΜΠΟΡΧΕΣ

Το σύνολο του

έργου του, πεζά

και ποιήματα,

κυκλοφορεί

και πάλι σε νέες

εκδόσεις

ΕΚδΟΤΙΚΑ

ΝΕΑ

ΠΕιρΑιΑσ 2013

σΕλ.

109

ΜΕΤΑΦρΑσΗ:

δΗΜΗΤρΗσ

κΑλόκυρΗσ, ΑΧιλλλΕΑσ

κυριΑκιδΗσ

ΕκδόσΕισ

«ΠΑΤΑκΗσ»

σΕλ.

312, 608, 488

Τέχνες

ΒΙΒλΙο

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

Tέχνες

5

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

«Είµαστε όλοι

γήινοι άγγελοι»

Αθηνά Ανδρεάδη

Mε την ιδιαίτερη φωνή και τη λαµπερή παρουσία της

έχει καταφέρει να κατακτήσει το βρετανικό κοινό,

µε sold-out περιοδείες και εµφανίσεις σε σηµαντικά

θέατρα και φεστιβάλ και συνεργασίες µε καταξιωµένους

διεθνώς µουσικούς.

Info

Αθηνά Ανδρεάδη

15 Φεβρουαρίου (22:00)

«Gazarte»

(Βουτάδων 32-34, Γκάζι)

Τηλ. 210-3460347

www.gazarte.gr,

www.viva.gr



TASSOS

VRETTOS

Μου δίνουν ελπίδα

οι µικρές καθηµερινές

πράξεις καλοσύνης.

Είναι φοβερό ότι

στην Ελλάδα της

κρίσης, µε όλα αυτά τα

προβλήµατα, συναντάς

τόση ανθρωπιά.

Επιστρέφουµε

στις παλιές αξίες

Ηθελα να είµαι µέρος

όσων συµβαίνουν αυτή

την περίοδο στις τέχνες

στην πατρίδα µου,

µου δίνει ιδιαίτερη χαρά

να συµµετέχω σ’ αυτή

τη µικρή αναγέννηση

∆ΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ

[email protected]

Η

ξεχωριστή Αθηνά

Ανδρε-άδη παρουσιάζει το

Σάβ-βατο 15 Φεβρουαρίου

σε ένα µοναδικό live, στο

«Gazarte», το πρώτο ελληνόφωνο

άλ-µπουµ της «Γήινοι Αγγελοι», που

κυ-κλοφορεί άµεσα, καθώς επίσης

επιλο-γές από τα δύο αγγλόφωνα άλµπουµ

της «Breathe With Me» και «Peeling

Apples». Λίγο προτού ανέβει στη

σκη-νή του «Gazarte» µίλησε στον

Ελεύ-θερο Τύπο της Κυριακής.

Τι σας έκανε να στραφείτε στην

ελληνική γλώσσα έπειτα από τα

δύο προηγούµενα αγγλόφωνα

άλµπουµ σας;

Γράφω από πολύ µικρή ποίηση και

λο-γοτεχνία στα ελληνικά και παρότι

ξε-κίνησα και συνεχίζω την καριέρα µου

στο εξωτερικό, ήταν όνειρο να

τρα-γουδήσω στη γλώσσα µας. Εκτός του

ότι είναι υπέροχη, η ελληνική

γλώσ-σα είναι και φοβερή στο

τραγούδι-σµα. Σχεδόν γεύοµαι τις λέξεις!

Επί-σης, ένιωσα πως αυτή τη στιγµή στην

Ελλάδα η Τέχνη είναι περισσότερο

απαραίτητη από ποτέ και λειτουργεί

παρηγορητικά, επαναφέρει το όνειρο,

το φως, την ελπίδα. Ηθελα να είµαι

µέρος όσων συµβαίνουν αυτή την

πε-ρίοδο στις τέχνες στην πατρίδα µου,

µου δίνει ιδιαίτερη χαρά να

συµµετέ-χω σ’ αυτή τη µικρή αναγέννηση…

Ποιοι είναι οι δικοί σας «γήινοι

άγγελοι»; Με αυτό τον τίτλο, ποιο

µήνυµα θέλετε να δώσετε στους

ακροατές σας;

Πιστεύω πάρα πολύ στη δύναµη του

ανθρώπου και τη φαντασία του. Και

ότι αν κανείς µπορεί να ονειρευτεί

και να φανταστεί, µπορεί και να το

πραγµατοποιήσει. Ολοι είµαστε γήινοι

άγγελοι! Ιδιαίτερα µε έχει βοηθήσει

πολύ ο Σεφέρης στον οποίο

ανατρέ-χω πολλές φορές για συµβουλές µέσα

από το έργο του και έµπνευση µέσα

από τα ποιήµατά του για να αντλήσω

δύναµη. Ο Καζαντζάκης επίσης είναι

τεράστια επιρροή. Η γιαγιά µου µου

έδωσε την «Ασκητική» όταν ήµουν 14

ετών και παρότι µάλλον δεν είχα

κα-ταλάβει και πολλά τότε, η µέσα µου

φωνή µού είπε ότι κάτι σηµαντικό

υπάρχει εδώ και συνέχισα να τη

δια-βάζω και ακόµα και τώρα

ανακαλύ-πτω νέες διαστάσεις και διδάσκοµαι

από αυτόν το γίγαντα.

Σε µια εποχή που οι περισσότεροι

φεύγουν από την Ελλάδα, εσείς

επιστρέφετε…

Αγαπώ πάρα πολύ την Ελλάδα. Είναι

το φως και η ψυχή µου. Ισως

ταυτί-ζοµαι εν µέρει µε τον Σεφέρη, γιατί κι

αυτός έζησε στο Λονδίνο για χρόνια,

µιλούσε άπταιστα αγγλικά και

ταυτί-ζοµαι πολύ µε όσα λέει για το πώς

ένιωθε. Με εµπνέουν ιδιαίτερα η

ελ-ληνική φύση, η θάλασσα, ο ήλιος, οι

µυρωδιές και οι άνθρωποι, η ελληνική

γλώσσα και η ποίηση, από τα οποία

αντλώ µεγάλη δύναµη.

Πώς σας αποδέχονται στο

εξωτε-ρικό ως Ελληνίδα;

Στην Αγγλία µε έχουν αγκαλιάσει

πάρα πολύ θερµά. Στο τέλος κάθε

συ-ναυλίας τραγουδάω πάντα ένα-δύο

ελληνικά τραγούδια, όπως το

«Τζι-βαέρι», και εντυπωσιάστηκα από το

πόσο ανοιχτοί είναι οι Αγγλοι σε αυτό.

Εχω νιώσει πολύ έντονα την αγάπη

τους κάνοντας περιοδείες από πόλη

σε πόλη. Από αυτά που µου έχουν πει,

νιώθουν ότι είναι κάτι το διαφορετικό.

Από την άλλη, µε βλέπουν σαν κάποια

δική τους µάλλον. Αυτό ήταν φανερό

και από το ντοκιµαντέρ που µου

αφι-έρωσε το τηλεοπτικό δίκτυο Channel

5 για τον πρώτο δίσκο µου, που ήταν

τεράστια τιµή για µένα. Ηµουν

ανά-µεσα σε τέσσερις Αγγλους

καλλιτέ-χνες που διάλεξαν

για αυτή τη σειρά

ωριαίων

ντοκιµα-ντέρ. Αρα,

φαντά-ζοµαι ότι δεν µε

βλέπουν σαν κάτι

ξένο.

Πώς κρίνετε τη

σύγ-χρονη µουσική σκηνή

στην οποία ανήκετε;

Νιώθω πάρα πολύ τυχερή που ζω σ’

αυτήν την εποχή. Υπάρχουν πολλοί

εκπληκτικοί καλλιτέχνες και

ιδιαίτε-ρα πάιδιαίτε-ρα πολλές γυναίκες τις οποίες

θαυµάζω. Εµπνέοµαι όµως και από

την τεράστια µουσική παράδοση που

έχουµε, τον Θεοδωράκη, τον

Χατζι-δάκι και όλους τους µεγάλους

συν-θέτες και στιχουργούς µας, όπως ο

Ρίτσος, που επηρέασαν ιδιαίτερα τόσο

εµένα όσο και όλους τους νεότερους

και τους χρωστάµε πολλά. Στην

Αγ-γλία είµαι µέλος µιας οµάδας

καλλι-τεχνών µε τους οποίους βρισκόµαστε

µία φορά το χρόνο και

συνοµιλού-µε, συνεργαζόµαστε και βοηθάµε ο

ένας τον άλλο µε διάφορους τρόπους,

ανταλλάσσουµε µουσικές ιδέες και

αυτό είναι κάτι που δίνει σε όλους µας

δύναµη και µας πάει µπροστά.

Σκέπτεστε αλήθεια στα αγγλικά

ή στα ελληνικά; Νιώθετε

Ελλη-νίδα;

Φυσικά και

νιώ-θω Ελληνίδα. Είµαι

Ελληνίδα. Πολύ

Ελ-ληνίδα! Επειδή είχα

την τύχη να

µεγα-λώσω δίγλωσση,

σκέφτοµαι στα

αγγλι-κά όταν γράφω στα

αγ-γλικά και στα ελληνικά όταν

γράφω στα ελληνικά.

Τι σας πληγώνει στην Ελλάδα τού

σήµερα και τι σας δίνει ελπίδα;

Με στενοχωρεί να βλέπω ανθρώπους

που πολλές φορές δεν φταίνε να

υπο-φέρουν… Μου δίνουν ελπίδα οι µικρές

καθηµερινές πράξεις καλοσύνης. Είναι

φοβερό ότι στην Ελλάδα της κρίσης,

µε όλα αυτά τα προβλήµατα,

συνα-ντάς τόση ανθρωπιά. Πάντα έβλεπα

ανθρωπιά στην Ελλάδα, αλλά

ιδιαί-τερα τώρα είναι συγκινητικό.

Επιστρέ-φουµε στις παλιές αξίες.

Μετά τη συναυλία στο «Gazarte»

έχετε κάποια άλλα σχέδια στην

Ελλάδα ή στο εξωτερικό;

Θα ακολουθήσει µια συναυλία στη

Θεσσαλονίκη και αργότερα

περιο-δεία σε όλη την Ελλάδα. Παράλληλα,

ετοιµάζω ένα ταξίδι στο Λος

Αντζε-λες για κάποιες συνεργασίες και µετά

στο Λονδίνο, όπου έχω ήδη ξεκινήσει

να ετοιµάζω το επόµενο αγγλόφωνο

CD µου.

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

6

Tέχνες

ΘΕΜΑ

ΟΙ ΓΚΡΑΒΟΥΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ

Νίκος

Γρηγοράκης

ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ

[email protected]

Η

Ιστορία σε άσπρο-µαύρο. Με τη

«λι-τή-δωρική τέχνη» διάσηµων ξένων

και Ελλήνων χαρακτών. Από το 1700

έως τον 20ό αιώνα ταξίδεψαν σε

δι-άφορες περιοχές της χώρας και αποτύπωσαν

σε γκραβούρες τοπία και µνηµεία, γεγονότα και

πρόσωπα που σηµάδεψαν τον Ελληνισµό.

Από σήµερα και κάθε Κυριακή, ο

ανανεωµέ-νος Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής προσφέρει

σε κάθε ελληνική οικογένεια δύο αυθεντικές

γκραβούρες από τη σπάνια συλλογή «Oι

γκρα-βούρες της Ελλάδας» των Εκδόσεων «Μίλητος»,

τον εκδοτικό οίκο που έχει δηµιουργήσει σχολή

στις πολυτελείς συλλεκτικές εκδόσεις. Οι

γκρα-βούρες που θα προσφέρονται µαζί µε την

εφη-µερίδα είναι τυπωµένες σε χειροποίητο χαρτί µε

ειδική επεξεργασία, σε φυσικό µέγεθος 25,3x36

cm (βάρος χαρτιού 250 γραµµάρια) και τελούν

υπό την αιγίδα του Μουσείου Χαρακτικής. Τα

δύο πρώτα έργα µε τα οποία εγκαινιάζεται η

µεγάλη προσφορά του Ελεύθερου Τύπου της

Κυριακής αντλούν τη θεµατολογία τους από τον

αρχαιολογικό πλούτο της χώρας («Ανάπαυση σε

αρχαίο µνηµείο» του Αντουάν-Λορέν Καστελάν,

1820) και την Εθνική Παλιγγενεσία του 1821

(«Ακρόπολις, Αθήνα», 1832).

Ο ιστορικός Τέχνης και συγγραφέας κ. Νίκος

Γρηγοράκης έχει αφιερώσει τη ζωή του στην

έρευνα και µελέτη της νεοελληνικής

χαρακτι-κής, συγγράφοντας πλήθος βιβλίων γύρω από

αυτό θέµα. Η µεγάλη αγάπη του για τη

χαρα-κτική τον ώθησε το 2000 να δηµιουργήσει το

Μουσείο Χαρακτικής και την Πινακοθήκη

Γρη-γοράκη, το πρώτο ιδιωτικό µουσείο αυτού του

είδους στον τόπο µας. Ο ίδιος µας µιλάει για

«την τέχνη της υποµονής» και την ιστορία της,

όπως χαρακτηρίζει την επίπονη και χρονοβόρα

τέχνη της χαρακτικής.

Ποιες είναι οι απαρχές της νεοελληνικής

χαρακτικής στην Ελλάδα;

Η χαρακτική εµφανίζεται στη νεοελληνική

τέ-χνη µε τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους.

Το 1836, ιδρύεται επί Οθωνος, στην Αθήνα, το

Σχολείο των Ωραίων Τεχνών, όπου διδάσκεται

το µάθηµα της ξυλογραφίας. Πρώτος

καθη-γητής ήταν ένας ιεροµόναχος, ο

Αγαθάγγε-λος Τριανταφύλλου. Είναι αξιοσηµείωτο πως

η κιβωτός της χαρακτικής βρισκόταν πριν από

την Επανάσταση στο Αγιον Ορος. Με τη

µέ-θοδο της ξυλογλυπτικής οι µοναχοί τύπωναν

τις εικόνες σε χαρτί, για την εύκολη διάδοση

της θρησκευτικής πίστης. Οι πρώτοι, λοιπόν,

Ελληνες χαράκτες ήταν οι µοναχοί του

Αγί-ου ΟρΑγί-ους.

Μιλώντας για τους πρωτοπόρους της

ελ-ληνικής χαρακτικής, ποιους καλλιτέχνες

θα ονοµατίζατε;

Η έδρα της χαρακτικής στη Σχολή των Ωραίων

Τεχνών (σ.σ.: µετέπειτα Σχολή Καλών Τεχνών)

λειτούργησε έως το 1915, οπότε και

καταργή-θηκε για λόγους οικονοµικούς. Ανασυστήνεται

O ιστορικός Τέχνης και

συγγραφέας µε αφορµή το διπλό

δώρο, δύο ιστορικές γκραβούρες

µεγάλης συλλεκτικής αξίας,

που προσφέρει από σήµερα και

κάθε Κυριακή ο ανανεωµένος

Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής,

µιλάει για την επίπονη και

χρονοβόρα τέχνη της χαρακτικής

Οι πρώτοι Ελληνες

χαράκτες ήταν οι µοναχοί

του Αγίου Ορους

Γκραβούρα ονοµάζεται

το χαρακτικό που

φτιάχνεται για να συνοδεύει

τον έντυπο λόγο, ενώ

το ανεξάρτητο έργο που

κάνει ο καλλιτέχνης για να

διαδώσει την τέχνη

του λέγεται χαρακτικό

1

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

Tέχνες

7

ΘΕΜΑ

ΟΙ ΓΚΡΑΒΟΥΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΑΣ

το 1932 µε το µεγάλο δάσκαλο χαράκτη Γιάννη

Κεφαλληνό. Ως ανεξάρτητο είδος η ελληνική

χαρακτική αρχίζει να αναπτύσσεται τις

πρώ-τες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Τα πρώτα έργα

δηµιουργούνται από Ελληνες καλλιτέχνες στο

Παρίσι. Ο Λυκούργος Κογεβίνας το 1906-1907,

ο ∆ηµήτρης Γαλάνης, πανευρωπαϊκής φήµης

χαράκτης, το 1908. Αυτοί είναι οι

πρωτοπό-ροι της νεοελληνικής καλλιτεχνικής χαρακτικής.

Οπως και οι θεµελιωτές Αγγελος

Θεοδωρό-πουλος, Ευθύµης Παπαδηµητρίου, ∆ηµήτρης

Γιαννουκάκης. Ολοι είχαν σπουδάσει χαρακτική

στο Παρίσι.

Ποιος ήταν ο ρόλος της χαρακτικής στο

ξεκίνηµά της;

Από το 1836 έως το 1915 οι εικόνες που

δηµο-σιεύονταν στις εφηµερίδες δεν ήταν

φωτογρα-φίες, ήτανε χαρακτικά, γκραβούρες. Γκραβούρα

ονοµάζεται το χαρακτικό που φτιάχνεται για να

συνοδεύει τον έντυπο λόγο, ενώ το ανεξάρτητο

έργο που κάνει ο καλλιτέχνης για να διαδώσει

την τέχνη του λέγεται χαρακτικό. Η πρώτη

εφη-µερίδα που κυκλοφόρησε ήταν «Το Φως», το

1860, του ποιητή Σοφοκλή Καρύδη. Η

εικονο-γράφησή της γινόταν µε ξυλογραφίες, την

τέ-χνη που σπουδάζανε στο Σχολείο των Ωραίων

Τεχνών. Ξυλογραφίες χρησιµοποίησαν στη θέση

της φωτογραφίας και τα πρώτα περιοδικά, όπως

«Η Ευτέρπη» και «Η Πανδώρα»… Για την ιστορία

να σας αναφέρω ότι Ευρωπαίοι

καλλιτέχνες-µεγαθήρια, όπως ο Ντίρερ, σχεδίαζαν το έργο

και εν συνεχεία το χάραζαν τεχνίτες-χαράκτες.

Εκείνοι που σχεδιάζουν και χαράζουν είναι ο

Ρέµπραντ και αργότερα ο Γκόγια.

Πριν από την Επανάσταση αλλά και

αργό-τερα, στην Ελλάδα δραστηριοποιήθηκαν

πολλοί και σηµαντικοί ξένοι καλλιτέχνες,

σε αναζήτηση του κλασικού ιδεώδους των

σπουδών τους…

…Οι περισσότεροι ξένοι περιηγητές δεν χάραζαν,

σχεδίαζαν. Γυρνούσαν στην πατρίδα τους -την

Αγγλία, τη Γαλλία, τη Γερµανία, ανάλογα- και τα

σχέδιά τους τα χάραζαν τεχνίτες-χαράκτες. Αν

προσέξετε τα χαρακτικά, αυτά που στην ουσία

είναι γκραβούρες αριστερά γράφουν το όνοµα

του σχεδιαστή και δεξιά είχαν το όνοµα του

χαράκτη.

Οι γκραβούρες αυτής της περιόδου δεν

δι-ακρίνονται µόνο για την καλλιτεχνική τους

αξία, αλλά και για την αξία τους ως

ιστο-ρικά ντοκουµέντα. Εχουν απεικονίσει, για

παράδειγµα, την όψη που είχαν τα µνηµεία

τότε, στοιχείο εξαιρετικά χρήσιµο για τους

αναστηλωτές σήµερα. Είναι έτσι;

Βεβαίως. ∆ιότι οι ξένοι περιηγητές κατέγραφαν

αυτό που έβλεπαν µπροστά τους. Για

παράδειγ-µα, αρχιτεκτονικά µέλη µνηµείων που

σχεδιά-στηκαν τότε στη συνέχεια χρησιµοποιήθηκαν

ως οικοδοµικά υλικά.

Πόσο πιο απαιτητική είναι η τέχνη της

χα-ρακτικής σε σχέση µε τη συµβατική

ζω-γραφική;

Η τέχνη της χαρακτικής είναι η τέχνη της

υπο-µονής. Σήµερα, µε την έννοια του

µοντερνι-σµού, µπορεί κάποιος να «πετάξει» δύο πινελιές

πάνω-κάτω και να σου πει «αυτό είναι,

τελείω-σε». Η χαρακτική τέχνη είναι δεξιοτεχνία,

τεχνι-κή και υποµονή, ειδικά υποµονή. Γιατί πρώτα

σχεδιάζεις και µετά το σχέδιο αυτό το

αποτυ-πώνεις πάνω σε ξύλο, σε χαλκό, το χαράζεις…

Μόλις το χαρακτικό µέρος ολοκληρωθεί, µε

διάφορους τρόπους και τεχνικές, το

αποτυπώ-νεις στο χαρτί… Οπως αντιλαµβάνεται κανείς,

πρόκειται για χρονοβόρα διαδικασία.

Ποια είναι η προσφιλής θεµατολογία των

Ελλήνων χαρακτών;

Τα προσφιλή θέµατα των Ελλήνων είναι

τε-λείως διαφορετικά από αυτά των ξένων.

∆η-λαδή, οι ξένοι έρχονταν να καταγράψουν τον

αρχαίο ελληνικό πολιτισµό, ενώ οι σύγχρονοι

Ελληνες καλλιτέχνες δεν είχανε τέτοια

αγω-νία. Ασχολήθηκαν µε διάφορα θέµατα, όπως

η νεκρή φύση, τα τοπία, οι εικόνες της

καθη-µερινής ζωής…

Το στοιχείο της ελληνικότητας πώς

εκ-φράζεται στο έργο των Ελλήνων

χαρα-κτών;

Ολοι γνωρίζουν το κίνηµα της γενιάς του ’30,

τον Κόντογλου, τον Πικιώνη, τον Τσαρούχη.

Είναι οι καλλιτέχνες που προτάσσουν στο φως

του Πικάσο και του Ματίς τους τρεις

µεγά-λους πνευµατικούς φάρους του Ελληνισµού:

την αρχαία ελληνική τέχνη, τη βυζαντινή τέχνη

και τη λαϊκή µας τέχνη και παράδοση, στοιχεία

που δεν σου απαγορεύουν να είσαι µοντέρνος.

Στους καλλιτέχνες-χαράκτες που βασίστηκαν

σε αυτό το τρίπτυχο της ελληνικότητας

περι-λαµβάνονται επίσης ο Βασιλείου, ο Ράλλης,

ο Κοψίδης…

«∆ηµιούργησα

το µουσείο

για να κάνω αυτή

την άγνωστη τέχνη

γνωστή…»

Τι σας ώθησε να δηµιουργήσετε

το 2000 το Μουσείο Χαρακτικής;

∆ηµιούργησα το µουσείο στο ισόγειο

του σπιτιού µου επειδή θεωρητικά εγώ

διέδωσα την ελληνική χαρακτική. Οταν

ξεκίνησα να συλλέγω έργα

χαρακτι-κής, κανείς δεν τα αγόραζε στην

Ελλά-δα. Ούτε ξέρανε τι σηµαίνει χαρακτικό.

Το έβαλα πείσµα και µε τις πρώτες µου

αµοιβές -ως νοµικός- αγόρασα

Θεο-δωρόπουλο και Γαλάνη, µεγάλα έργα.

Ανοιξα τις εγκυκλοπαίδειες, διάβασα τα

βιογραφικά τους και τρελάθηκα. Ο

Γα-λάνης εξέθετε µαζί µε τον Πικάσο, τον

Μπρακ, τον Ματίς. Αγόραζα τα έργα από

τις χήρες των καλλιτεχνών, από το

Μο-ναστηράκι, µου φέρνανε έργα από το

Παρίσι… Είπα «εγώ θα πάρω αυτήν την

άγνωστη τέχνη και θα την κάνω

γνω-στή». Το µουσείο µου ήταν το πρώτο

ιδι-ωτικό Μουσείο Χαρακτικής. Το έκλεισα

το 2010. Κουράστηκα, ήταν και λόγοι

οικονοµικοί. Σήµερα λειτουργεί

κατό-πιν ραντεβού, σε ιδιαίτερες περιπτώσεις.

Από το 2000 µέχρι το 2010 διοργάνωνα

δύο θεµατικές εκθέσεις το χρόνο. Κάθε

θεµατική έκθεση την έκανα µετά βιβλίο.

Εχω γράψει περισσότερα από 40 βιβλία

µε θέµα τη χαρακτική…

2

Οι δύο πρώτες γκραβούρες

(1), (2) που δίνει ο Ελεύθερος

Τύπος της Κυριακής… και

αυτές που θα ακολουθήσουν.

1. «Ανάπαυση σε αρχαίο

µνηµείο» (1820), έργο του

Αντουάν-Λορέν Καστελάν.

2. «Ακρόπολις-Αθήνα» (1832).

ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

8

Tέχνες

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Με απασχολεί η γνώµη

όσων αγαπώ κι εκτιµώ.

Οταν µε σχολιάζουν

άνθρωποι εκτός του

ενδιαφέροντός µου,

δεν νοιάζοµαι

∆εν αντέχω πια τις

οργανωτικές και τις

οικονοµικές ευθύνες,

αλλά θέλω να µε...

παίζουν· θέλω να παίζω

και να µε παίζουν.

Το ένα χωρίς το άλλο

δεν γίνεται. Πρέπει να

αισθάνεσαι ότι σε έχουν

λίγο ανάγκη

ΣΤΕΛΛΑ ΧΑΡΑΜΗ

[email protected]

Η σπουδαία πρωταγωνίστρια

δοκιµάζει δύο σηµαντικά νέα

ξεκινήµατα: Ανεβαίνει για

πρώτη φορά στην καριέρα της

στη σκηνή του Εθνικού και

παράλληλα σχεδιάζει

την άµεση επανεκκίνηση

της «Πόρτας»

Ξένια Καλογεροπούλου

Info

Η Ξένια Καλογεροπούλου

πρωταγωνιστεί στο έργο «Ετσι

είναι αν έτσι νοµίζετε» του Λουίτζι

Πιραντέλο, που κάνει πρεµιέρα στο

Εθνικό Θέατρο στις 21 Φεβρουαρίου.

Σκηνοθετεί ο ∆ηµήτρης Καρατζάς.

Συµπρωταγωνιστούν οι Μ. Κεχαγιόγλου,

Εµ. Κολιανδρή, Θ. Κούκιος, Υβ.

Μαλτέζου, Κ. Μπερικόπουλος, Μ.

Οικονόµου, Μ. Χατζησάββας,

Γ. Συµεωνίδης κ.ά.



Π

ρώτη φορά στο Εθνικό. Θα

είχε µεγάλη βαρύτητα αν

τούτη η πρωτιά αφορούσε

σ’ ένα νέο ηθοποιό. Για την

Ξένια Καλογεροπούλου είναι απλώς

οξύµωρο. Εχοντας στο πλούσιο

πα-ρελθόν της αρνηθεί πλειστάκις να

παίξει για την πρώτη κρατική σκηνή,

βρίσκεται τώρα να αναπολεί την

παι-δική ανάµνηση της παρθενικής

παρά-στασης που είδε στη ζωή της. «Ηταν

το “Πολύ κακό για το τίποτα” µε τον

∆ηµήτρη Χορν και τη Μαίρη Αρώνη.

Μαγεύτηκα, θυµάµαι. Και να ’µαστε

σήµερα που πατάω την ίδια σκηνή»,

λέει µε τόνο νοσταλγίας στη φωνή

της. Η µεγαλύτερη χαρά, ωστόσο, για

εκείνη έρχεται χάρη στο θίασο που

την πλαισιώνει, στο δηµιουργό που

τη σκηνοθετεί.

«Είµαστε παρέα, φίλοι. Πιο πολύ µε

ενδιαφέρει ότι παίζω µε ανθρώπους

που ταιριάζω κι αγαπώ παρά το ότι

εί-µαι στο Εθνικό», οµολογεί. Ισως γιατί

η καρδιά της θα βρίσκεται πάντα στην

«Πόρτα» της - που σύντοµα ανοίγει

και πάλι.

∆εσµοί µε ανθρώπους, δεσµοί και

µε το έργο του Πιραντέλο;

Ο διευθυντής του Εθνικού, Σωτήρης

Χατζάκης, µου ζήτησε να προτείνω

ένα έργο κι επειδή δεν είχα κάτι

συ-γκεκριµένο στο νου, συµβουλεύτηκα

τον Θωµά (Μοσχόπουλο). Εξάλλου,

εδώ και χρόνια θέλαµε να το κάνουµε

µαζί και θεωρήσαµε ότι ήταν

ευκαι-ρία να το ανεβάσουµε. ∆υστυχώς,

οι ηµεροµηνίες δεν εξυπηρετούσαν

το πρόγραµµά του κι έτσι φτάσαµε

στον ∆ηµήτρη (Καρατζά). Γρήγορα,

αρχίσαµε να συζητάµε για µια

και-νούργια µετάφραση και ανέλαβα να

την κάνω εγώ. ∆εν είχα µεταφράσει

ξανά σύνθετα κείµενα από τα ιταλικά,

πόσω µάλλον έναν Πιραντέλο. Εκανα

µια πράξη, άρεσε στο σκηνοθέτη και

συνέχισα.

Το έργο διατυπώνει ένα πολύ

ση-µαντικό αξίωµα: «Είµαι εκείνη που

νοµίζουν ότι είµαι». Συµφωνείτε

µε αυτή;

Σίγουρα είµαστε αυτό που βλέπουν

οι άλλοι αλλά υπάρχει και κάτι που

δεν είναι απαραίτητα ορατό. Θα ήταν

µελαγχολικό να είµαστε µόνο αυτό

που φαίνεται.

Σας απασχόλησε ποτέ ποια

νόµι-ζαν οι άλλοι ότι είστε;

Με απασχολούσε η γνώµη όσων

αγαπώ κι εκτιµώ. Οταν µε σχολίαζαν

άνθρωποι εκτός του ενδιαφέροντός

µου, δεν νοιαζόµουν. Κάποτε ένας

ηθοποιός, που δεν είναι πια στη ζωή,

είχε παραπονεθεί σε τρίτους

αποκα-λώντας µε «ψυχρή». Το βρήκα αστείο

γιατί αυτό δεν θα το έλεγε κανείς που

µε γνώριζε πραγµατικά.

Ποια νοµίζετε ότι είστε, για να

µιλήσουµε στη γλώσσα του

Πι-ραντέλο;

Μπορεί να ανοίξω τον εαυτό µου

σαν βιβλίο, να αποκαλύψω µυστικά

µου. Είµαι διαφανής. Επίσης, είµαι

πολύ κυκλοθυµική -πάντα ήµουν- κι

ευτυχώς που κάνω αυτή τη δουλειά

γιατί αλλιώς τα πράγµατα θα ήταν

δύσκολα. Ειδικά τώρα που έχασα και

τον άνδρα µου, τον Κωστή

(Σκαλιό-ρα), κρατιέµαι από τους φίλους κι από

τη δουλειά µου. Περάσαµε 37 χρόνια

µαζί, ζήσαµε πολύ καλά και µου

λεί-πει. Μου λείπει πολύ.

Το θέατρο ήταν πάντα για εσάς

µια οικογένεια;

∆ηµιουργούσα προσωπικές σχέσεις

µέσα στο θέατρο. Οταν ο

Κούρκου-λος, ο Χρονόπουλος και ο Χουβαρδάς

µού πρότειναν να αναλάβω την

παιδι-κή σκηνή του Εθνικού, τους εξηγούσα

πως δεν µπορούσα να λειτουργήσω

σε έναν τέτοιο χώρο. Θέλω να ζω

οι-κογενειακά µέσα στο θέατρο.

Εχετε σκεφτεί ότι για πολλούς

από τους σηµαντικούς της

νεό-τερης γενιάς του θεάτρου είστε

κάτι σαν µητέρα;

Προτιµώ να µε αντιµετωπίζουν ως

φίλη. Μου αρκεί πάντως ότι

σκέφτο-νται κάτι τρυφερό για µένα.

Μια τέτοια περίπτωση είναι και

ο ∆ηµήτρης Καρατζάς. Πώς

αι-σθάνεστε που µια δική σας

ανα-κάλυψη εξελίσσεται διαρκώς

και σας σκηνοθετεί;

Μου αρέσει πολύ ο

τρό-πος που δουλεύει. Εχω

µια τρυφερότητα κι

ένα είδος σεβασµού

γι’ αυτό το παιδί γιατί

βλέπω πόσο καθαρά

σκέφτεται. Πολλές

φορές θέλω να του

κάνω µια παρατήρηση

και διστάζω γιατί µετά

καταλήγω πως εκείνος

ξέρει πιο καλά. Οπως λέει

και ο Θωµάς, είναι

γεννη-µένος σκηνοθέτης.

Τη νέα γενιά -µεταξύ άλλων

και τον Καρατζά- εµπιστεύεστε

για το νέο ξεκίνηµα της

«Πόρ-τας»...

Το καλοκαίρι, όταν βρεθήκαµε χωρίς

χρήµατα και µόνο µε χρέη, κλείσαµε

την «Πόρτα». Μας έπιασε ένας

πα-νικός, όχι µόνο για τις οικονοµικές

απαιτήσεις αλλά για το τι πρέπει

να είναι τελικά αυτό το θέατρο. Θα

λειτουργήσει, λοιπόν, σε άλλη βάση.

∆εν θα είµαι εγώ η επιχειρηµατίας,

θα είµαι µια απλή ηθοποιός, γιατί

κάθε οµάδα θα έχει την ευθύνη της

παράστασής της. Συγκεκριµένα, θα

κάνουµε τρεις παραστάσεις για

παι-διά, την «Καταστρούπολη» του Φίλιπ

Ρίντλεϊ, που θα σκηνοθετήσει ο

Μα-νώλης Μαυροµατάκης και θα παίζω

εγώ, ένα νέο έργο που θα γράψει ο

Θωµάς Μοσχόπουλος για παιδιά

∆η-µοτικού, κι ένα έργο για βρέφη που θα

σκηνοθετήσει ο Καρατζάς. Το βράδυ

θα έχουµε τουλάχιστον δύο

παραστά-σεις για µεγάλους, µία σε σκηνοθεσία

Μοσχόπουλου και µία σε σκηνοθεσία

Καρατζά - πιθανόν να προστεθούν κι

άλλες. Αυτή είναι η ιδέα και µου

φαί-νεται πολύ ζωντανή.

Πόσο περίεργο είναι να κάνετε ένα

νέο ξεκίνηµα µετά από τόσα

χρό-νια πορείας σ’ αυτό το θέατρο;

Είµαι σε µεγάλη ηλικία για να κάνω

καινούργια ξεκινήµατα αλλά κάνοντάς

το µε τον Θωµά, ο οποίος πρόκειται

να συνεχίσει την «Πόρτα» και µετά

από µένα, σχεδιάζουµε κάτι πολύ

φι-λόδοξο. Ανυποµονώ να το δω να

συµ-βαίνει κι ας µου φαίνεται σαν όνειρο.

Αν συµβεί όπως το φαντάζοµαι, θα

λέω ότι πρόλαβα να το δω και να

συµµετέχω σ’ αυτό. ∆εν αντέχω πια

τις οργανωτικές και τις οικονοµικές

ευθύνες, αλλά θέλω να µε παίζουν·

θέλω να παίζω και να µε παίζουν. Το

ένα χωρίς το άλλο δεν γίνεται.

Πρέ-πει να αισθάνεσαι ότι σε έχουν λίγο

ανάγκη.

«Θα ήταν µελαγχολικό να

είµαστε µόνο αυτό που φαίνεται»