2011
KCE REPORTS
BORST VERHO BEELD
172A
TKANK OOGD R DVORM
KERSCR RISICO MING GE
REENIN IDENT EBRUIK
NG: HOE IFICER KEN?
E VROU EN - WE
UWEN M ELKE
MET EEN
www.kce.fgo
N
ov.be
Het Federa
Raad van B
aal Kennisce
Bestuur
entrum voo
Het progr Minis beleid
Voorz Leide Voorz Voorz Admin Verteg
Verteg Verteg
Interm
Beroe Beroe
Zieke Socia
Kame
r de Gezond
Federaal Kenn rammawet (1) va ster van Volksg dsondersteunen
zitter
nd ambtenaar RIZ zitter FOD Volksge zitter FOD Sociale
nistrateur-generaa genwoordigers M
genwoordigers M genwoordigers M
mutualistisch Agen
epsverenigingen v epsverenigingen v
nhuisfederaties ale partners
er van Volksverteg
dheidszorg
iscentrum voor an 24 december gezondheid en de studies binne
ZIV (vice-voorzitte ezondheid (vice-v e Zekerheid (vice-
al FAGG
inister van Volksg
inister van Sociale inisterraad
ntschap
van de artsen van de verpleegku
genwoordigers
r de Gezondhe r 2002 (artikelen Sociale Zaken.
en de sector van
Eff Pie
er) Jo
voorzitter) Dir voorzitter) Fra
Xa gezondheid Be Ma e Zaken Oli
Ri Jea Da Mic Pa Xa Ma Jea undigen Mic My Joh Jea Rit Pa Ma
eidszorg is ee 259 tot 281) die . Het Centrum de gezondheids
fectieve Leden erre Gillet
De Cock rk Cuypers ank Van Massenh avier De Cuyper ernard Lange
arco Schetgen ver de Stexhe De Ridder an-Noël Godin aniel Devos
chiel Callens atrick Verertbrugge avier Brenez
arc Moens an-Pierre Baeyen chel Foulon yriam Hubinon
han Pauwels an-Claude Praet ta Thys
aul Palsterman aggie De Block
n parastatale, e onder de bevo is belast met szorg en de ziekt
Plaats
Benoît Chris D hove Jan Be
Greet M Franço
Annick Karel V Lambe Frédér Bart Oo
Anne R
en Yoland
Geert M Roland
s Rita Cu
Ludo M Olivier Katrien Pierre Leo Ne Celien
opgericht doo oegdheid valt va
het realiseren teverzekering.
vervangende Le
Collin Decoster ertels
Musch ois Perl k Poncé
Vermeyen ert Stamatakis
ric Lernoux oghe Remacle de Husden
Messiaen d Lemye
uypers Meyers Thonon n Kesteloot
Smiets eels
Van Moerkerke
r de an de
van
den
Controle Directie
Contact
Rege
Algem Adjun Progr
Fede Doorb Kruid B-100 Belgi T +32 F +32 info@
http://
ringscommissaris
meen Directeur nct Algemeen Dire
rammadirectie
raal Kenniscentru building (10e verd dtuinlaan 55
00 Brussel um
2 [0]2 287 33 88 2 [0]2 287 33 85
@kce.fgov.be /www.kce.fgov.be
s
ecteur
um voor de Gezon dieping)
e
Yv
Ra Jea Ch Kri ndheidszorg (KCE
es Roger
af Mertens an-Pierre Closon hristian Léonard
stel De Gauquier E)
2011
KCE REPORTS
GOOD CLINICA
BORST VERHO BEELD
VERLEYE LEE 172A
AL PRACTICE
TKANK OOGD R DVORM
EN, DESOMER AN
KERSCR RISICO MING GE
NJA, GAILLY JEA
REENIN IDENT EBRUIK
ANNINE, ROBAYS
NG: HOE IFICER KEN?
S JO
E VROU EN - WE
UWEN M ELKE
MET EEN
www.kce.fgo
N
ov.be
COLOFON
Titel:
Auteurs:
Reviewers:
Externe experte
Externe Validat
Belangenconflic
Layout:
Disclaimer:
Publicatiedatum Domein:
MeSH:
NLM classificat
N
en:
toren:
ct:
m:
tie:
Borst Leen Dom Marti (KUL Geer Grive Geer Cana Geer Beta atten
Ine V
• D ra w
• V u w
• To
• A al
10 ja
Good Brea
Mam WP8
tkankerscreening n Verleye (KCE), A
inique Paulus (KC ine Berliere (UCL Leuven), Patrick N
rt Villeirs (UGent egnée (Institut Jul rt Page (RZH Jan ada)
rt Page (Vergoedi ling voor deelnam nding meeting/spe
Verhulst, Sophie V De externe expert apport. Hun opm wetenschappelijk
ervolgens werd it een consensu wetenschappelijk
ot slot werd dit r Alleen het KCE is
lsook voor de aa anuari 2012
d Clinical Practice st Neoplasms ; R mmary ; Magnetic R
870
: hoe vrouwen me Anja Desomer (KC CE), Sabine Stord
ouvain), Joelle De Neven (UZLeuven t), Joost Weyler es Bordet), Myria n Yperman), Cha
ing voor spreekbe me aan symposia eaker fee)
Vaes
rten werden gera merkingen werde e rapport en ging een (finale) vers us of een meerd e rapport en ging rapport unaniem
s verantwoordel anbevelingen aan
e (GCP)
Risk Factors ; Ea Resonance Imagi
et een verhoogd r CE), Jeannine Ga deur (KCE), Pasca
esreux (CHR Cita n), Anne Remacl (UA), Erwin De m Provost (Médib antal Van Ongeva
eurten over gynae a op vlak van per
aadpleegd over e en tijdens vergad gen niet noodza sie aan de valida derheidsstem tus
gen niet noodza goedgekeurd do lijk voor de eve n de overheid.
arly Detection of ing ; Risk Assessm
isico identificeren ailly (KCE), Jo Rob
ale Jonckheer (KC adelle), Valérie Fa
e (Mutualité Chré e Clerck (Vlaams bou)
al (UZ gasthuisbe
ecologische en ve inatale geneesku
een (preliminaire deringen bespro kelijk akkoord m atoren voorgeleg
ssen de validato kelijk alle drie ak oor de Raad van ntuele resterend
Cancer ; Mammo ment ; Mass Scre
- welke beeldvor bays (KCE) CE), Joan Vlayen abri (Mutualités So
étienne), Mireille se Liga tegen K erg Leuven), Alici
erloskundige onde nde), Patrick Nev
e) versie van he oken. Zij zijn gee met de inhoud erv d. De validatie v oren. Zij zijn gee kkoord met de in
Bestuur.
de vergissingen
ography ; Ultraso ening
rming gebruiken?
(KCE)
ocialistes), Eric Le Van Goethem (U Kanker), André-Ro
ia Framarin (INES
erwerpen alsook E ven (Financial su
t wetenschappe en coauteur van van.
van het rapport v en coauteur van nhoud ervan.
of onvolledighe
onography,
egius UZA), obert SSS,
EBM.
pport
lijke n het
volgt het
eden
Taal:
Formaat:
Wettelijk depot:
Copyright
Hoe refereren n :
naar dit document
Nede Adob D/20
De K
http:/
t? Verle risico Kenn Dit
Gezo
erlands, Engels be® PDF™ (A4)
11/10273/90 KCE-rapporten w //kce.fgov.be/nl/co
eye L, Desomer A o identificeren - w niscentrum voor d document is be ondheidszorg.
worden gepublice ontent/de-copyrigh
A, Gailly J, Robay elke beeldvorming e Gezondheidszo eschikbaar op
eerd onder de L hts-van-de-kce-ra
ys J. Borstkanke g gebruiken? Goo org (KCE). 2011. K
de website van
Licentie Creative apporten.
erscreening: hoe v od Clinical Practic KCE Reports 172A n het Federaal
e Commons « b
vrouwen met een ce (GCP). Brusse
A. D/2011/10.273 Kenniscentrum
by/nc/nd »
n verhoogd l: Federaal 3/90
voor de
KCE Reports 17
VOOR
72A
RWOORD
De vis ev KCE aanb inder Een t voor tusse en ui Het K aang dank Tot s geho evide Om d met nJean Adjun
roegtijdige opspo vengoed een zee in een vorig jaar bevelen, bleef de rdaad wel baat he tweede heikel pun
de echografie of en een eventuele iteindelijk overbeh KCE hanteert zoa gevuld door onder k naar de medewe slot willen wij ook olpen om dit rapp
ence-based opspo deze reeks te ver name over borstk
n-Pierre CLOSON nct Algemeen Dir
Borstkankerscree
ring van borstkan r controversieel o
gepubliceerde stu vraag of dit ook g eeft bij screening,
nt is de vraag of n een MRI als opsp betere opsporing handeling die erm als gebruikelijk zij rzoek van de Belg erkers van het IMA k alle experten va
ort gestalte te ge oringsbeleid.
rvolledigen, breng ankerscreening b
ecteur
ening
nker blijft een bela onderwerp waarb udie een systema geldt voor vrouwe hoe ga je deze gr naast de screening poringsonderzoek
g van tumoren en ee gepaard gaan n kritische benad gische zorg-consu A die ons met hun an ‘het terrein’ be even, en op die m gt het KCE in het
ij vrouwen ouder
angrijke uitdaging bij de discussies s
atische screening en met een verho roep dan aflijnen?
gsmammografie m . Het is, met ande n de risico’s van v
.
ering van de gep umptie-data. Voor n ruime expertise
danken die dank manier hebben bij
voorjaar van 201 dan 70 jaar.
voor ons gezond soms hoog oplaa
voor vrouwen be oogd risico. En ind
?
met dubbele lezin ere woorden, een vals positieve resu publiceerde onder
r dit laatste aspec ter zake hebben b zij hun kritische gedragen, zo hop 2 een derde rapp
heidsbeleid. Maar aien. Zelfs al kon neden de 50 jaar dien deze risicog g er ook een plaa vraag naar de ba ultaten, overdiagn rzoeken en richtlij ct gaat onze opre bijgestaan.
inbreng mee heb pen wij, tot een m port in deze reeks
Raf MERTENS Algemeen Directe
i
r het n het r niet roep ats is alans nose nen, echte bben meer s uit,
eur
ii
SAME ENVATT TING
Borstkankerscree
I
B v D b B z d z s e w H b h g in C n s s a g m w W m 0 o V ja m m a
ening
NTRODUC
Borstkankerscreen vroeg, preklinisch Dit heeft in borstkankergerela Borstkankerscreen zoals de morbidite diagnosticeren va zouden leiden to screeningsonderzo er geen kanker aa worden afgewogen Het KCE publ borstkankerscreen het algemeen bij gedeeltelijke upda n de leeftijdsgroep Cijfers van het nomenclatuurgege screening plaatsv schatten dat tusse als ‘diagnostisch’
georganiseerde s mammografieën v wordt uitgevoerd.
Wallonië en Bruss mogelijk mede ve 000 vrouwen per j of biopsies uitgevo Verder blijkt dat oo
aar en 37% van mammografie we mammografieën aandeel van klin
CTIE
ning heeft als d stadium wannee principe een teerde mortaliteit ning heeft echte eit veroorzaakt do an kankers die k ot sterfte) en d oek is vals positie anwezig is). Voor n.
iceerde in he ning. Een rapport j vrouwen zond ate gepubliceerd p 40-49 jaar zond intermutualistisc evens, tonen da indt, gefactureerd en de 80 en 90%
in werkelijkheid screening betreffe vergezeld wordt d
Dit betekent dat sel, vaak als scre rklaren waarom h jaar hoog is in Be oerd per kankerdia
ok voor 15% van de vrouwen tus erd aangerekend kan niet uit de nische symptome
oel borstkanker r de kanker een g
positieve impa als de morbidite r ook een aanta oor ‘overdiagnose klinisch niet zoud door ‘vals posit
ef als een letsel r- en nadelen die et verleden tw uit 2005 betrof bo er risicofactoren over borstkanker er risicofactoren.
h agentschap ( at er in België d als ‘diagnostisc
% van de mammo screeningsmam en. Het valt op oor een echograf t echografie in B eeningsmethode w het aantal punctie elgië. Omgereken
agnose.
de Belgische vro ssen 40 en 49 ja d. De precieze
IMA-gegevens en, screening va
KCE Reports 1
op te sporen in goede prognose act op zowel
it van de behand al negatieve effe e’ (gedefinieerd a den evolueren en
ieve’ resultaten wordt gezien wan enen dus zorgvuld wee rapporten orstkankerscreen . In 2010 werd rscreening bij vro (IMA), gebaseerd
veel opportunist he mammografie ografieën aangere
mografieën buite p dat 85% van fie die op dezelfde België, voorname
wordt ingezet. Di es en biopsies pe nd worden 5.5 pun ouwen tussen 35 e aar een diagnost
indicatie voor afgeleid worden an vrouwen met
172A
n een heeft.
de eling.
ecten, ls het n niet
(een nneer dig te over ing in een ouwen
d op tische
’. We ekend en de
deze e dag lijk in it kan er 100 ncties en 39 tische deze . Het t een
KCE Reports 17
(vermeend) ver bij vrouwen zon Deze gegeven antwoord wil f verspreid over om in de loop v en andere fact hoe hoog dit ve volgens risico e profiel. Daarn screeningsmeth verhoogd risico
ONDERZ
Welke vrouw dit risico bep
Familiaal risico Hoe kunnen vro Welke instrume en toepasbaarh Niet-familiaal r Welke niet-fam genomen?Wat is het rela absoluut risico Hoe kunnen fa gecombineerd Welke instrume en toepasbaarh
72A
rhoogd risico op b nder verhoogd risi
s roepen een a formuleren. Het de ganse bevolki van hun leven bor oren. De vraag s erhoogd risico is, en wat de optimal naast onderzoe hodes zijn voor o op borstkanker.
ZOEKSVRA
wen lopen extra aald worden?
o
ouwen met een fa enten en modelle heid in de Belgisch
risico
miliale risicofacto atief risico op bors is hiermee verbon amiliaal en niet- d worden?
enten en modelle heid in de Belgisch
borstkanker en op ico is bijgevolg nie antal vragen op risico op borstka ng. Een aantal vr rstkanker te krijge stelt zich bijgevol op welke basis m le screeningsstrat
kt dit rapport vrouwen zonde
AGEN
a risico op bors
amiliaal risico geïd n bestaan hiervoo he context?
oren dienen in stkanker voor dez nden?
familiaal risico m n bestaan hiervoo he context?
pportunistische sc et duidelijk.
waarop dit rapp anker is niet ho rouwen maakt me en door familiale b g welke factoren men vrouwen kan
tegie is per risicog welke de o r en vrouwen m
tkanker en hoe
dentificeerd worde or en wat is hun
overweging te ze risicofactoren met elkaar or en wat is hun
Borstkankerscree
creening port een omogeen
eer kans belasting dit zijn, n indelen groep of optimale met een
e kan
en?
validiteit
worden en welk
validiteit
W w
W•
•
•
• W W
M
V h h le V in a C o in h g b C V z 2 E g b d
ening
Wat is de waard worden tijdens
Wat is de accura Mammografie m Digitale mamm Echografie MRI scan Wat is de optima Wat is geweten ovMETHODO
Voor de beschrijv het IMA, dat gege hun rapport uit
eeftijdsgroep 50-6 Voor de aanbevel nternationale pra aangepast. Hierv Clearinghouse en organisaties. De g
nstrument beoord hiervan werden geselecteerd en bijkomend bewijs Cochrane Databas Voor elke tech zoekstrategie geb 2011 uitgevoerd.
Een niveau van b gebruik te maken bewijsmateriaal st de auteurs van de
de van de tech de screening?
aatheid en impac met dubbele lezin mografie
ale diagnostische ver de voordelen e
OLOGIE
ving van de Belg evens leverde ove
2010 over bo 69 jaar.
lingen werd de A aktijkrichtlijnen a voor werd gezo n websites van gevonden richtlijne
deeld op hun kw 1 richtlijn en voor de releva smateriaal te zo
se of Systematic R nische screenin bruikt. De meest r bewijskracht werd
van het GRADE telde de multidisc eze richtlijn) de a
hnische method
ct op morbiditeit g en ‘computer ai
e strategie per r en de nadelen?
ische situatie we er alle leeftijdsgroe orstkankerscreenin ADAPTE-methodo
aan de Belgisc ocht in Medline
richtlijnorganisat en werden door m waliteit door twee 1 HTA rappor nte klinische vra oeken in Medlin
Reviews.
ngsmethode wer recente zoekstrat toegekend aan E-systeem. Op ba
ciplinaire richtlijno anbevelingen op.
den die gebruik
t en mortaliteit va ided detection’ (C
risicogroep?
erd samengewerk epen in aanvulling ng in België in ologie gebruikt, w
che context we e, National Guid ties en oncolog middel van het AG e reviewers. Op rt over risicofac agen geüpdatet ne, EMBASE en rd ook een a tegieën werden in
elke aanbeveling asis van het gevo ontwikkelingsgroep
. Een review van iii
kt
an:
CAD)
kt met g van n de
aarbij erden deline gische REE- basis ctoren door n de aparte
n mei door onden p (i.e.
deze
iv
aanbevelingen werden genotee
RESULTA
Welke vrouw
De belangrijkst familiale voorge risicogroepen o risico. Voor een de aanbeveling Personen die o hebben een ste dens borstweef risico gerekend Voorgeschiede carcinoma in s Opvolging en b rapport, hiervo borstkanker in K Andere risicofa alcoholgebruik, nullipariteit, ho hormonen (bv.
invloed op risic vrouwen geen georganiseerde gebruikt binnen en niet-familiale Door de talrij risicofactoren d factoren. Daaro die hiermee re individueel risic komende 5 of een vrouw in e
werd uitgevoerd erd.
ATEN
wen hebben een
te risicofactor is eschiedenis. Op b onderscheiden: g n overzicht van d
en.
op jonge leeftijd r erk verhoogd risico
fsel (BIRADS 4) k worden (levensla nis van een prec itu gaat gepaard behandeling van
oor verwijzen w KCE rapport 143C actoren, zoals d
hormonale s ormonale contrac diethylstilbestrol o op borstkanker n screeningsond e bevolkingsonde n veelomvattende e factoren een ind jke interacties dient men voorz om zijn in de loop
ekening houden.
co op borstkanke 10 jaar, hetzij he en risicogroep in
door externe ex
n verhoogd risi
s het voorkomen basis van familial gemiddeld, verho deze drie risicogro radiotherapie met
o op borstkanker kunnen tot de cat ang risico +/- 17%
cancereus letsel, met een verhoog deze letsels word wij naar de na C.
dens borstweefse substitutietherapie ceptie of gebrui
l of DES) hebbe . Op basis van de derzoeken te erzoek. In de pr e risicomodellen d dividueel risico ber en overlappinge zichtig te zijn m p der tijd twee ty . Een eerste ty er (hetzij het risic et levenslang risic
te delen. Een an
perts. Belangenc
ico op borstkan
van borstkanke e anamnese wor oogd en sterk v oepen verwijzen t mantelveld onde
en ook vrouwen m egorie met een v
%).
zoals ductaal of gde kans op bors den niet besproke ationale richtlijne el BIRADS 3, o e, vroege me k van andere e en slechts een b eze risicofactoren
ondergaan buit raktijk worden z die op basis van
rekenen.
en tussen versc met het combine
ypes modellen on pe model voors co op borstkanke co) en wordt geb nder type model v
Borstkankerscree
onflicten
nker?
er in de rden drie verhoogd we naar ergingen met zeer verhoogd f lobulair stkanker.
en in dit en voor obesitas,
enarche, exogene beperkte n hoeven
ten het ze enkel
familiale chillende ren van ntwikkeld
pelt het er in de
ruikt om voorspelt
h b w h d H n w w re a b b m g m d h b E s
S
D c b m a v H v v h te A w
ening
het risico op een borstkanker (voora wie in aanmerking hoge kost van d doeleinden worden Het Gail-model is nadelen, zoals het wordt en dat slech wordt. Het Tirer- ekening, maar nie accurater en bete bevestigd te wo borstdensiteit in d model, maar er i gebeurd. Het verm mutatie voorspelle de accuraatheid o het andere. We ku beter is dan het an Er zijn geen stu screening op mort
Screeningsmet
Dubbele lezing do consensus of borstkankerscreen met 2.9-11.2 per aantal teruggeroep vrouwen).
Het interpreteren vergeleken met m verhoging van de het aantal vals p
echniek een toege Analoge en digita worden voor het
genetisch mutati al BRCA1 & 2 en g komt voor genet deze laatste. So
n gebruikt.
s het meest bestu t feit dat het risico hts een beperkt aa -Cuzick (IBIS) m et de borstdensite
r gekalibreerd is orden. Er zijn e modellen op te s nog geen ona mogen van mode en, is matig en ve of voorspellende w unnen dan ook ge ndere.
udies die direct taliteit of aan bors
thoden
oor twee onafhank arbitrage v ning: er is een st 10.000 gescree pen vrouwen (dal van mammografi mammografie met
gevoeligheid ma ositieven. Er zijn evoegde waarde ale mammografie detecteren van
e die een vrouw TP53) en wordt g tische tests. Dit is ommige modellen udeerde model, m o in sommige gev
antal risicofactore model brengt m eit. Er zijn ook aa
dan het Gail-mod recente poging nemen, zoals in afhankelijke valida ellen die het risic ergelijkende stud waarde van het e een uitspraken doe
de impact aant tkanker gerelatee
kelijke lezers en b verhoogt de
tijging van de ka ende vrouwen) en
ling met 38-149 p eën met behulp een enkele lezin ar gaat gepaard n geen studies d heeft ten opzichte e kunnen als eve borstkanker. Het
KCE Reports 1
sterk voorbeschi gebruikt om te be s nodig omwille va n kunnen voor maar heeft een a
allen te laag inge en in rekening geb meer risicofactore anwijzingen dat he del maar dit dien
en ondernomen het zogenaamde atie van die mod co op een genet ies tonen niet aa ene model beter is
en over welk mod onen van genet erde morbiditeit.
beslissing op basi gevoeligheid anker detectie (st
n een daling van per 10 000 gescre
van computerdet ng, geeft een bep met een toename ie aantonen dat e van dubbele lez
enwaardig besch t gebruik van di
172A
ikt op palen an de beide aantal schat bracht en in et wat nt nog n om
e Tice dellen tische an dat s dan del nu tische
s van van tijging n het eende
tectie, perkte e van deze ing.
ouwd gitale
KCE Reports 17
mammografie borstweefsel m Het gebruik va bij een (op risic bestudeerd. Er worden slechts onderzoeken en MRI verhoogt i risico, met een doorverwijzinge De positief voo in die groep (3 voorspellende vervolgscreenin
72A
kan voordelig zij et hoge densiteit.
n echografie in h co) ongeselectee bestaan alleen s s weinig extra bor n valse positieve in belangrijke ma n gevoeligheid v en voor verder ond
rspellende waard 39 – 58%) (ter v waarde van ng tussen de 14 e
jn voor jonge vr het bevolkingsond erde populatie we tudies bij vrouwe rstkankers opgesp
resultaten is hoog ate de gevoelighe variërend van 68 derzoek (recall ra de van een positie vergelijking, in Vl
een positieve en de 19 %).
rouwen en vrouw derzoek naar bors erd in geen enkel
n met verhoogd r poord en het aan g.
eid bij vrouwen m 8 tot 100 %. He ate) kan oplopen t eve MRI blijft echt
aanderen lag de mammografie
Borstkankerscree
wen met stkanker e studie risico. Er tal extra met hoog et aantal
ot 24 %.
ter hoog positief in een
S
E v le
D
W r m m in w o
ening
Screeningsmet
Er zijn geen studie verschillende tech
eeftijd bij (sterk) v
DISCUSSIE
We vonden alle isicomodellen en maar niet over d mortaliteit of morb
ndirect bewijs en waarde hebben, m om uitspraken te d
thoden per risic
es die rechtreeks hnologieën en het verhoogd risico he
E
een wetenschap n diagnostische de rechtstreekse biditeit. De aanb
expertopinie. Ris maar zijn nog in o
doen over welk mo
cogroep
meten welke imp t uitbreiden van s eeft op morbiditeit
ppelijke studies validaties van impact van scre evelingen zijn bij sicomodellen kun ntwikkeling. Het is odel nu het beste
pact het gebruik va screening naar jon
en mortaliteit.
over risicofact screeningstechni eeningsstrategieë jgevolg gebaseer nnen een toegevo s daarom nog te v
is.
v
an de ngere
toren, eken, ën op
rd op oegde
vroeg
vi
AANB
a Alleen het
b GRADE w
BEVELIN
t KCE is verantwoor was gebruikt voor de
NGEN ab
rdelijk voor de aanb e aanbevelingen, zie
Welke v borstkan
• Een hebb Dit m
• Bij v indiv profy word onze
bevelingen aan de o e samenvatting en a
Borstkankerscree
vrouwen moeten ker?
risicobepaling m ben vergelijkbaar moet in de eerste vrouwen met ee vidueel advies t
ylactische maatr den met de vro kerheden en alte
overheid appendix
ening
n beschouwd
moet eerst het o r met de algeme
plaats gebeuren en verhoogd ris
e kunnen geve regelen. Dergelijk ouw, rekening h
ernatieven.
worden als he
onderscheid ma ene populatie en n op basis van ee sico kan een gr
n over de scre ke individuele ris houdend met al
ebbende een v
aken tussen vro n zij die een verh
en eenvoudige fa rondigere risico eeningstrategie,
sicobepaling mo le mogelijke m
KCE Reports 1
verhoogd risico
ouwen die een r hoogd risico heb
amiliale anamne obepaling volgen
genetische test oet steeds bespr maatregelen, limi
172A
o op
risico bben.
se.
n om ts en roken
ieten,
KCE Reports 17
HOE HET
BEPALE
c Borstkank
72A
T INDIVIDUEL EN?
cker bij de vrouw zelf
LE RISICO
f als risicofactor valt
A. De belan 1. Op bas ingedeeld w Gemiddeld
• Geen o gesteld Verhoogd 49 jaar of e
• Eén ee jaar of
• Twee gemidd of
• Drie e gemidd
Sterk verh 40 tot 49 ja
• Twee gemidd eerste of
• Drie e gemidd eerste of
• Vier fa minste
t onder opvolging va
Borstkankerscree
ngrijkste risicofa sis van eenvou worden, (sterke a d risico:
of één eerste- of d op een leeftijd risico (dit beteke een levenslang ri erstegraads fami
eerste- of twee delde leeftijd bov
eerste- of tweed delde leeftijd ou
oogd risico (dit aar of een levens eerste- of twee delde leeftijd j graads verwant
eerste- of tweed delde leeftijd j graads verwant
amilieleden met ens 1 van de 4 fa
an borstkanker na b ening
actor is familiale udige familiale a
aanbeveling, mati
f tweedegraads f ouder dan 40 jaa ent een 10-jaar r isico op borstka ilielid met borstk
edegraads famili ven de 50 jaar
degraads familie der dan 60 jaar
betekent een 10 slang risico op bo edegraads famili
onger dan 50 is
degraads familie onger dan 60 is
t borstkanker o amilieleden eerst
behandeling en word
belasting.
anamnese kunn ig niveau van bew
familielid met bo ar.
risico tussen 3 e nker tussen 17 e kanker gediagnos
ieleden met de
eleden gediagn
0-jaar risico hoge orstkanker van 3 ieleden met de
jaar waarbij m
eleden met de jaar waarbij m
onafhankelijk va tegraads verwan
d in dit rapport niet
nen vrouwen in wijs):
orstkanker, waar
en 8 procent voo en 29%)
sticeerd op een
diagnose van
osticeerd met
er dan 8% proce 30% of hoger)
diagnose van minstens 1 van
diagnose van minstens 1 van
an de leeftijd b t is
besproken
n drie risicogro
rbij de diagnose or vrouwen van 4
leeftijd jonger da
borstkanker op
borstkanker op
ent voor vrouwen
borstkanker op n de 2 familiel
borstkanker op n de 3 familiel
bij diagnose wa vii
oepen
werd 40 tot an 40
p een
een
n van
p een leden
p een leden
aarbij
viii
of
• van Jo of
• één va o bil o bo o ov o sa o gli o pa o ste
va 2. Vrouwe individuele strategie, e
• Het be een ge Tirer-C borstw
• Deze r expert voorke (zwakke aa B Andere r 3. Persone worden in aanbeveling 4. Vrouwen risico gere bewijs) 5. Ductale verhoogd r
Borstkankerscree
oodse afkomst zi
an de volgende e lateraal borstkan orstkanker bij ee variumcarcinoom arcoma gediagno ioma of carcinom atroon van multip erke familiale be an borstkanker o
n met op basis e risicobepaling eventuele geneti epalen van het in evalideerde, gec Cuzick model. A weefsel, zoals bij risicobepaling z tise terzake en euren van de pat anbeveling, zeer z
risicofactoren en die op jonge l n de groep van
g, matig niveau va n met zeer dens ekend worden (le
e of lobulaire a risico (zwakke aa
ening
ijn
elementen in de f nker
n man m
osticeerd op een ma van bijniersch
pele carcinomen elasting in de va
p een leeftijd jon s van familiale a
aangeboden k sche tests of pro dividueel risico computeriseerde Andere modellen voorbeeld het Ti ou moeten uitge
gepaard gaan tiënt en voldoend zwak niveau van b
leeftijd radiother vrouwen met an bewijs)
borstweefsel (B evenslang risico
atypische hyper anbeveling, zwak
familiale voorges
leeftijd jonger d hors op kinderle op jonge leeftijd aderlijke stambo nger dan 60 jaar
anamneses een krijgen gevolgd
ofylactische maa omvat een grond e schaal, zoals
die ook rekenin ice model, zijn n evoerd worden
met uitgebreide de ondersteunin bewijs).
rapie met mante een sterk verh
BIRADS 4) kunne o +/- 17%) (zwak
rplasie zou mo niveau van bewijs
schiedenis:
dan 45 jaar eeftijd
d
oom (vier familie aan vaderlijke zi sterk verhoogd
door overleg o atregelen.
dige familiale an bijvoorbeeld he ng houden met og onvoldoende door profession e counseling en
g
lveld onderginge oogd risico op
en tot de categor kke aanbeveling,
eten worden b s).
KCE Reports 1
eleden met diag ijde)
d risico moeten over de screen
amnese en even et Gail model o de densiteit van e gevalideerd.
nelen met voldo n aandacht voo
en moeten inged borstkanker (s
rie met een verh zeer zwak niveau
eschouwd als 172A
gnose
n een ings-
ntueel of het
n het
oende or de
deeld sterke
oogd u van
sterk
KCE Reports 1772A
6. Screenin van risicof substitutie hormonen gebruiken borstkanke
Borstkankerscree
ngsonderzoeken factoren zoals d etherapie, vroege (bv. Diethylstil binnen een g er slechts beperk
ening
n buiten het bev dens borstweefs e menarche, null lbestrol of DES geïntegreerd ris kt is. (sterke aanb
volkingsonderzoe sel BIRADS 3, o lipariteit, hormo S). In de praktij sicomodel omda
beveling, zwak niv
ek worden niet a obesitas, alcoho
nale contracepti k zijn deze ris at hun invloed veau van bewijs).
aanbevolen op b olgebruik, hormo ie of andere exo
icofactoren enk d op het risico
ix
basis onale ogene kel te
o op
x
WELKE S GEBRUI
SCREENINGS KEN?
STECHNIEKEN N
7. Elke scr beoordeeld eindbesliss van bewijs) 8. Interpre kan niet de zeer zwak n 9. Zowel a detecteren jonge vrou bewijs).10. Het geb omdat er onderzoek bewijs).
11. Op bas met dens middel va aanbevolen 12. Bij vro mammogra kwaliteitsv deelnemen zeer zwak n 13. Voor vr mammogra gediagnos echografie interval te aanbeveling 14. Alle vr mogelijkhe ontbreken buiten het
Borstkankerscree
reeningsmammo d worden door
sing genomen o .
etatie van mamm e dubbele lectuu niveau van bewijs analoge als digi n van borstkank uwen en vrouwe
bruik van echogr slechts weinig ken en valse po
sis van de besc borstweefsel de an echografie b n buiten het kad ouwen met een
afie aan te biede vereisten. Vanaf d n aan het bevolk
niveau van bewijs rouwen met een afie aanbevolen ticeerde familiel e kan eveneens
verkorten of al g, zwak niveau va rouwen die dee eid van vals po van data die e algemeen bevol
ening
ografie moet bea twee onafhanke op basis van con
mografieën met b ur zoals beschre s).
tale mammograf er. Het gebruik en met dens bor
rafie is niet aanb g extra borstka ositieve resultate
hikbare gegeven e echografie te g bij vrouwen me
er van kinische s verhoogd risic en vanaf 40 tot 49
de leeftijd van 5 kingsonderzoek s).
bewezen sterk v vanaf de leeftijd lid (sterke aanbe
overwogen wo s aanvullend on an bewijs).
elnemen aan een ositieve onderzo een invloed op kingsonderzoek
antwoorden aan elijke lezers. Bij nsensus of arbit
behulp van com even in aanbeve
fie zijn aanbevo van digitale ma rstweefsel (zwak
bevolen in het be ankers opgespo en te hoog is (
ns is het evenee gebruiken als sc t zeer dens bo studies (sterke aa o op borstkank 9 jaar, uitgevoer 0 – 69 jaar kunn met tweejaarlijk
verhoogd risico o d van 30 jaar of
veling, zeer zwak orden bij deze r
nderzoek bij pos
n screening mo oeken, het blijve morbiditeit en m
(sterke aanbevel
n de Europese k verschillende in tratie (sterke aan
mputerdetectie is eling 7 vervangen
olen technieken ammografie kan kke aanbeveling,
evolkingsonderzo oord worden e (sterke aanbeveli
ens niet aanbevo creeningsonderz orstweefsel (BIR
anbeveling, zwak ker is het aanbe rd volgens de Eu en vrouwen met ks mammografie
op borstkanker w 5 jaar vóór de le k niveau van bew risicocategorie, sitieve MRI of m
oeten geïnforme end risico op in
mortaliteit aanto ling, zeer zwak niv
KCE Reports 1
kwaliteitsvereiste nterpretatie word nbeveling, sterk n
s niet aanbevole n (sterke aanbev
voor het vroeg n voordelig zijn
zeer zwak niveau
oek naar borstka en het aantal
ing, zwak niveau
olen om bij vrou zoek. Screening RADS 4) wordt k niveau van bewij
evolen een jaar uropese richtlijne
t een verhoogd r (zwakke aanbev
wordt jaarlijks M eeftijd van het jo wijs). Het gebruik bijvoorbeeld om mammografie (zw
eerd worden ove ntervalkanker en onen voor scree veau van bewijs)
172A
en en dt de niveau
en en veling,
tijdig voor u van
anker extra u van
uwen door niet js).
lijkse en en risico veling,
RI en ongst k van m het wakke
er de n het ening
KCE Reports 17
SCIE
TABLE O
72
NTIFIC R
OF CONTE
REPORT
ENTS
LI 1 2 3 3 3
4 C 1 2 3 4 C 1 2 2 2 2 2 2
T
LIST OF ABBREV NTRODUCTION.
1. STAKEH
2. SELECT
3. SCOPE O
3.1. WOMEN
3.1.1.
3.2. TECHNIC
RAISED 3.2.1.
4. METHOD
CHAPTER 1 DES
1. INTRODU
2. METHOD
3. RESULT
4. DISCUSS
CHAPTER 2 WOM
1. INTRODU
2. METHOD
2.1. LITERAT
2.2. SELECT
2.3. SELECT
2.4. CRITICA
2.4.1.
2.5. RESEAR
Breast cancer scre
VIATIONS ...
...
HOLDERS’ REPR TION OF CLINICA OF THIS REPOR AT RISK FOR B Risk evaluation ...
CAL METHODS F AND HIGH RISK Advantages and DS ...
SCRIPTION OF TH UCTION ...
DOLOGY, DESCR TS ...
SION ...
MEN AT RISK FO UCTION ...
DS ...
TURE SEARCH S ION CRITERIA ...
ION PROCEDUR AL APPRAISAL ....
Data extraction ...
RCH AND SELECT eening
...
...
RESENTATIVES ..
AL QUESTIONS ..
RT ...
REAST CANCER ...
FOR BREAST CA ...
burden ...
...
HE BELGIAN CO ...
RIPTION OF THE ...
...
OR BREAST CAN ...
...
STRATEGY ...
...
RE ...
...
...
TION ...
...
...
...
...
...
R ...
...
ANCER SCREENI ...
...
...
ONTEXT ...
...
E DATA ...
...
...
NCER ...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
ING IN WOMEN W ...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
WITH AVERAGE, ...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
1
... 8
... 10
... 10
... 10
... 10
... 11
... 11
, ... 11
... 11
... 11
... 12
... 12
... 12
... 13
... 22
... 23
... 23
... 24
... 24
... 24
... 24
... 24
... 24
... 25
2
2
3 C 1 2 2 2 2 2 3 3 3
3
3
2.6. FINDING
2.6.1.
2.6.2.
3. DISCUSS
CHAPTER 3 TEC
1. INTRODU
2. METHOD
2.1. LITERAT
2.2. SELECT
2.3. SELECT
2.4. CRITICA
3. RESULT
3.1. RESEAR
3.2. DOUBLE
3.2.1.
3.2.2.
3.2.3.
3.3. FULL-FIE
3.3.1.
3.3.2.
3.3.3.
3.3.4.
3.4. BREAST
3.4.1.
Breast cancer scre
GS ...
Risk assessment Non familial risk f SION ...
CHNICAL METHO UCTION ...
DS ...
TURE SEARCH S ION CRITERIA ...
ION PROCEDUR AL APPRAISAL ....
TS ...
RCH AND SELECT E READING OF M
Systematic review guidelines ...
Primary Studies:
studies published Discussion ...
ELD DIGITAL MA Systematic review guidelines ...
Primary Studies:
studies included i Primary Studies:
studies published Discussion ...
T ULTRASOUND A Systematic review guidelines ...
eening
...
based on numbe factors: ...
...
ODS FOR BREAS ...
...
STRATEGY ...
...
RE ...
...
...
TION ...
MAMMOGRAPHY ws, meta-analyses
...
randomized contr d 2007-2011 ...
...
AMMOGRAPHY A ws, meta-analyses
...
randomized contr in the 1 selected s randomized contr d 2008-2011 ...
...
AS A SCREENIN ws, meta-analyses
...
...
er of affected fami ...
...
ST CANCER SCR ...
...
...
...
...
...
...
...
AS SCREENING s, health technolo ...
rolled trials, prosp ...
...
AS SCREENING T s, health technolo ...
rolled trials, prosp systematic review rolled trials, prosp ...
...
G TOOL ...
s, health technolo ...
...
ly members. ...
...
...
REENING ...
...
...
...
...
...
...
...
...
G TOOL ...
ogy assessments ...
pective cohort stud ...
...
TOOL ...
ogy assessments ...
pective cohort stud w ...
pective cohort stud ...
...
...
ogy assessments ...
KCE Reports
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
and evidence bas ...
dies and cross-se ...
...
...
and evidence bas ...
dies and cross-se ...
dies and cross-se ...
...
...
and evidence bas ...
s 172
... 25
... 25
... 26
... 31
... 33
... 33
... 34
... 34
... 35
... 35
... 36
... 36
... 36
... 36
sed ... 36
ctional ... 37
... 39
... 40
sed ... 40
ctional ... 40
ctional ... 42
... 44
... 45
sed ... 45
KCE Reports 1772
3
3
A A A A A A A A A A A R
3.4.2.
3.4.3.
3.4.4.
3.5. BREAST
3.5.1.
3.5.2.
3.5.3.
3.6. SCREEN
SUMMAR 3.6.1.
3.6.2.
3.6.3.
APPENDIX 1.
APPENDIX 1.1.
APPENDIX 1.2.
APPENDIX 2.
APPENDIX 2.1.
APPENDIX 2.3.
APPENDIX 3.
APPENDIX 3.1.
APPENDIX 3.2.
APPENDIX 4.
APPENDIX 5.
REFERENCES....
Breast cancer scre
Primary Studies:
studies included i Primary Studies:
studies published Discussion ...
T MRI AS SCREEN Systematic review guidelines ...
Primary Studies:
studies ...
Discussion ...
NING IN WOMEN RY ...
Breast cancer scr Breast cancer scr Breast cancer scr SEARCH STRAT WOMEN AT RIS TECHNICAL ME RESEARCH AND
WOMEN AT RIS TECHNICAL ME EVIDENCE TAB WOMEN AT RIS TECHNICAL ME SUPPLEMENTA GRADE: THE ST ...
eening
randomized contr in the 4 selected s randomized contr d 2007-2011 ...
...
NING TOOL ...
ws, meta-analyses ...
randomized contr ...
...
WITH AVERAGE ...
reening in women reening in women reening in women TEGY ...
SK FOR BREAST ETHODS FOR BR D SELECTION R SK FOR BREAST ETHODS FOR BR LES ...
SK FOR BREAST ETHODS FOR BR ARY TABLES ...
TRENGTH OF RE ...
rolled trials, prosp systematic review rolled trials, prosp ...
...
...
s, health technolo ...
rolled trials, prosp ...
...
E, RAISED AND H ...
n with average risk n with raised risk ( n with high risk (life
...
CANCER ...
EAST CANCER S ESULTS ...
CANCER ...
EAST CANCER S ...
CANCER ...
EAST CANCER S ...
ECOMMENDATIO ...
pective cohort stud ws ...
pective cohort stud ...
...
...
ogy assessments ...
pective cohort stud ...
...
HIGH BREAST CA ...
k (life-time risk < 1 (life-time risk 17-3
e-time risk > 30%
...
...
SCREENING ...
...
...
SCREENING ...
...
...
SCREENING ...
...
ON AND LEVEL O ...
dies and cross-se ...
dies and cross-se ...
...
...
and evidence bas ...
dies and cross-se ...
...
ANCER RISK:
...
17%) ...
30%) ...
%) ...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
OF EVIDENCE ....
...
3
ctional
... 45
ctional ... 45
... 45
... 51
sed ... 51
ctional ... 52
... 52
... 55
... 55
... 55
... 55
... 62
... 62
... 66
... 73
... 73
... 82
... 85
... 85
.... 111
.... 198
.... 224
.... 227
4
LIST OF
LIST OF
FIGURES
TABLES
F 2 F 2 F 2 F
T m T T d T T T T t T T ( T T T T T T m
Figure 1 Evolution 2007 by region ....
Figure 2 Evolution 2007 by region ....
Figure 3 Evolution 2007 by region ....
Figure 4. Flow cha
Table 1 Study mammography pe Table 2 Medical im Table 3 Medical im data - 2006 ...
Table 4 Punctures Table 5 Punctures Table 6 Number o Table 7 Delays (d
ests, for Belgium, Table 8. Delays b ...
Table 9. Delays (d (MT), mean and p Table 10. Selectio Table 11. Selectio Table 12 Overview Table 13 Overview Table 14 Reported Table 15 Repor mammography pe
Breast cancer scre
n of screening ma ...
n of diagnostic ma ...
n of diagnostic ma ...
art on the recomm
population and er region and per a maging following d maging following
...
s, biopsies and su s, biopsies and su of biopsies and pu days, in percenti , data from 2007 ..
between biopsy an ...
days) between di percentile, for Belg on criteria for SR, on criteria for the p
w of recall rates in w of cancer detect d incremental can rted sensitivity f er study. 95% con
eening
ammographies pe ...
ammographies pe ...
ammographies pe ...
mendations for scr
coverage with s age-band, IMA da diagnostic mamm screening mamm ...
urgery following di urgery following sc
nctures per 100 0 les) between dia ...
nd surgery after d ...
iagnostic tests: D gium, 2007. ...
meta-analyses, H primary studies ....
n primary studies . tion rate in primar ncer detection rate for ultrasound, m
fidence interval be
er 100 000 wome ...
er 100 000 wome ...
er 100 000 wome ...
reening per risk gr
screening mamm ata - period 2006-2 ography per age- mography (mamm ...
agnostic mammo creening mammog 000 women per ye gnostic or screen ...
diagnostic and scr ...
Diagnostic mammo ...
HTA and evidence ...
...
ry studies ...
e of ultrasound sc mammography a etween [] ...
n in the age-grou ...
en in the age-grou ...
en in the age-grou ...
roup ...
mography (mamm 2007 ...
-band and per reg otest) per age-ba ...
graphy, Belgium, graphy (mammote ear, period 2002 – ning mammograp ...
reening mammog ...
ography (DM), Sc ...
e-based guide ...
...
...
...
reening ...
and the combin ...
KCE Reports
up 50 – 69 from 2 ...
up 70 – 74 from 2 ...
up 40 – 49 from 2 ...
...
motest) and diag ...
ion, IMA data - 20 and and per regio
...
2007 ...
est), Belgium, 200 – 2007 ...
phy and complem ...
graphy per region ...
creening mammo ...
...
...
...
...
...
ation of ultraso ...
s 172
2002 to ... 18 2002 to
... 18 2002 to
... 18 ... 61
gnostic ... 14 006 14 on, IMA
... 15 ... 16 07 .. 17 ... 19 mentary
... 20 , 2007.
... 21 graphy ... 22 ... 35 ... 35 ... 43 ... 43 ... 46
und + ... 47
KCE Reports 1772
T m T u T a T m T T 9 T 9 T 9 T m T T T T T T T T T T T T r
Table 16 Repor mammography pe Table. 17 Overvi ultrasound and ma Table 18 Overview and mammograph Table 19 Overvie mammography ....
Table 20 PPV of b Table 21 Reporte 95% confidence in Table 22 Reporte 95% confidence in Table 23 Reporte 95% confidence in Table 24 Overvie mammography. . 9 Table 25 Overview Table 26 Overview Table 27 PPV of b Table 28 breast ca Table 29 Attempts Table 30 Double r Table 31 Double ...
Table 32 full-field Table 33 full-field Table 34: Study ch Table 35 Study ch Table 36 Study c reviews ...
Breast cancer scre
rted specificity f er study. 95% con ew of reported ammography (Ms w of reported PP hy. 95% confidenc ew of reported b ...
biopsies. 95% con ed NPV for US, m nterval between []
ed sensitivity for M nterval between []
ed specificity for M nterval between []
ew of reported 95% confidence in w of reported reca w of reported biop biopsies generated
ancer risk assess s to improve mode reading and comp
reading and com ...
digital mammogra digital mammogra haracteristics prim haracteristics syste haracteristics prim ...
eening
for ultrasound, m fidence interval be recall rate for ul = months) ...
PV for ultrasound, ce interval betwee biopsy rate for u
...
nfidence interval b mammography an ...
MRI, mammograp ...
MRI, mammograp ...
PPV for MRI, m nterval between []
all rate for MRI ...
psy rate for MRI ...
d by MRI ...
ment ...
els with genetic da puter-aided detect mputer-aided dete ...
aphy: systematic r aphy: primary stud mary studies digita ematic reviews ul mary studies ultra
...
mammography a etween [] ...
ltrasound, mamm ...
mammography a en [] ...
ltrasound and co ...
between [] ...
d combined scree ...
phy and combine ...
phy and combine ...
mammography a ] ...
...
...
...
...
ata ...
tion mammograph ection mammogra ...
reviews ...
dies derived from al screening in bre trasound in breas asound in breast ...
and the combin ...
mography and co ...
and combined sc ...
ombined screenin ...
...
ening by ultrasou ...
ed screening with ...
ed screening with ...
nd combined sc ...
...
...
...
...
...
hy: systematic rev aphy: primary stud
...
...
systematic review east cancer scree st cancer screenin
cancer screening ...
ation of ultraso ...
ombined screenin ...
creening with ultra ...
ng with ultrasoun ...
...
und and mammog ...
MRI + mammog ...
MRI + mammog ...
creening with MR ...
...
...
...
...
...
views ...
dies, update 2007 ...
...
ws ...
ning ...
ng ...
g included in syst ...
5
und + ... 47 ng with
... 48 asound ... 48 nd and
... 48 ... 49 graphy.
... 49 graphy.
... 52 graphy.
... 53 RI and
... 53 ... 53 ... 53 ... 53 ... 85 ... 97 .... 111 7-2011 .... 115 .... 135 .... 136 .... 148 .... 167 tematic .... 170
6
T T T T T T T T m T m T a T a T 2 w T 2 T d T T T f T a T b T a
Table 37 Study ch Table 38 Study ch Table 39 Study ch Table 40 Eligible p Table 41 Eligible a Table 42 Study po Table 43 Study po Table 44 Study mammography pe Table 45 Study mammography pe Table 46 absolute and per province . Table 47 Absolute and 5 year age-ba Table 48 Number 2006-2007, numb women with more Table 49 Medical 2006-2007 ...
Table 50 Medical data - Period 2006 Table 51 Puncture Table 52 Puncture Table 53 Evolutio from the period 20 Table 54 Evolution age group, Belgiu Table 55 Evolution by region and age Table 56 Evolutio age group, Belgiu
Breast cancer scre
haracteristics prim haracteristics syste haracteristics prim
population per yea and excluded pop opulation per regio opulation per prov
population and er region and per 5 population and er region, province e numbers of wom
...
e numbers of wom and ...
and % of women er and % of wom
than one mammo imaging following ...
imaging following 6-2007. ...
es, biopsies and s es, biopsies and s n of diagnostic m 002 to 2007 by reg
n of biopsies and m ...
n of number of Ha e group, Belgium ..
on of partial maste m ...
eening
mary studies ultras ematic reviews M mary studies MRI i ar per region and pulations with the r on and per 5 year vince, IMA data - p
coverage with 5 year age-band, coverage with e and per age-ba men with a diagn ...
men with a diagn ...
n with one mamm en with one mam ography either in 2 g diagnostic mamm
...
g screening mamm ...
surgery following d surgery following s mammographies a gion and age grou punctures per 10 ...
alsted and mastec ...
ectomies and tum ...
sound in breast ca RI in breast canc n breast cancer s province, IMA da reason for their ex r age-band, IMA d period 2006-2007 screening mamm IMA data - period screening mamm nd, IMA data - pe ostic (MD) and sc ...
ostic (MD) and s ...
mography (mammo mmography in 200
2006, 2007 or bot mography per age
...
mography (mamm ...
diagnostic mamm screening mammo and screening ma
up, Belgium ...
00 000 women fro ...
ctomies per 100 0 ...
morectomies from ...
ancer screening pu er screening ...
creening publishe ta - Period 2006-2 xclusion ...
data - period 2006 ...
mography (mamm d 2006-2007 ...
mography (mamm eriod 2006-2007 ..
creening mammo ...
creening mammo ...
ographic examina 06 and one in 200 th ...
e-band and per re ...
motest) per age-ba ...
ography, Belgium ography (mammo ammographies (m ...
om the period 200 ...
000 women from t ...
m the period 2002 ...
KCE Reports
ublished after 200 ...
ed 2007-2011 ...
2007 ...
...
6-2007 ...
...
motest) and diag ...
motest) and diag ...
ography (MT) per ...
ography (MT) per ...
ation, M.E.) in the 07 and number an
...
egion, IMA data - ...
and and per regio ...
m, 2006. ...
otest), Belgium, 20 mammotest) per 10
...
2 to 2007 by regi ...
the period 2002 t ...
2 to 2007 by regio ...
s 172
08 179 .... 187 .... 190 .... 198 .... 199 .... 201 .... 202 gnostic .... 203 gnostic .... 204
region .... 206
region .... 207
period nd % of .... 208
Period .... 209 on, IMA
.... 210 .... 211 006212
00 000 .... 213
on and .... 214
o 2007 .... 215 on and .... 216
KCE Reports 1772
T F T c T T T T g T ( T (
Table 57 Delay Flanders ...
Table 58 Delay (d capital ...
Table 59 Delay be Table 60 Delay be Table 61 Delay be Table 62 Delay be group ...
Table 63 Delay (d (MT), mean and p Table 64 Delay (d (MT), mean and p
Breast cancer scre
(days) between ...
days) between dia ...
etween diagnostic etween biopsy and etween biopsy and etween biopsy an
...
days) between di percentile, for Belg
days) between di percentile, for regio
eening
diagnostic and s ...
agnostic and scre ...
c and screening m d surgery after dia d surgery after sc nd surgery after sc
...
agnostic tests: D gium and region o agnostic tests: D on of Brussels-ca
screening mamm ...
eening mammogra ...
mammographies, p agnostic mammog reening mammog creening or diagn ...
iagnostic mammo of Flanders ...
iagnostic mammo pital and Walloon
mographies, perce ...
aphies, percentile ...
percentile for regio graphy per region graphy per region ostic mammograp ...
ography (DM), Sc ...
ography (DM), Sc n region ...
entile for the reg ...
e for region of Bru ...
on of Walloon reg and age-group ...
...
phy per region an ...
creening mammo ...
creening mammo ...
7
gion of .... 217 ussels- .... 218
ion219 .... 220 .... 221 nd age-
.... 221 graphy .... 222
graphy .... 223
8
LIST OF A ABBREVIA ATIONS
ABBREVIATION BIRADSBIRADS M BIRADS-US BRCA1-BRCA2 CBE
CI CS E/O FFDM FNA FU GIN HTA IMA
INAMI/RIZIV KCE
MA MRI MD MT Mx NCI NICE NIS NPV NZ
Breast cancer scre
N DEFINITI Breast Im Breast Im Breast Im BReast C Clinical b Confiden Cohort st Expected Full-Field Fine need Follow-up Guideline Health Te Intermutu National Belgian H Meta-ana Magnetic Diagnost Mammote Mammog National National National Negative New-Zea
eening
ION
maging Reporting maging Reporting maging Reporting CAncer (susceptib breast examination
ce Interval tudy
d-to-Observed rate d Digital Mammog
dle aspiration p
es International Ne echnology Assess ualistic Agency
Institute for Healt Healthcare Knowle alysis
c Resonance Imag ic mammography est, screening ma graphy
Cancer Institute ( Institute for Healt Institute for Statis Predictive Value aland
and Data System and Data System and Data System bility genes)
n
e raphy
etwork sment
h and Disability In edge Centre
ging y
ammography
United States) h and Clinical Exc stics
m
m for Mammograph m for Ultrasound
nsurance
cellence (England
KCE Reports
hy
d and Wales)
s 172
KCE Reports 17
.
72
NZHTA OC pBSO PPV QoL RCT Sens Spec SR TP53 UK US USA
Breast cancer scre
New Zea Oral cont prophylac Positive P Quality of Randomi Sensitivit Specificit Systemat Tumor Pr United Ki Ultrasoun United St
eening
land Health Tech traceptive
ctic bilateral salpin Predictive Value
f Life
zed Controlled Tr ty
ty
tic Review rotein 53 ingdom nd
tates of America
nology Assessme
ngo-oophorectom
rial
ent
my
9
10
INTRODU
There are a lo also at an int questions conc choice of the women at highe the need of spe density.
To select the m Centre (KCE) o
1. STAKE
Representative collaborate:
• Gynaecolo (VVOG) an Française d
• General p (SSMG) an
• Radiologist
• Patients: L Vlaams Pa
• Association tegen kank
• National In
• Belgian or (Bruxelles) des can BorstKanke The Vlaams Pa because they h
UCTION
t of discussions ernational level cern the necessity
technical metho er risk of breast c ecific technical sc most important que
organized a stakeh
EHOLDER
s of following sta ogists : Vlaamse V nd Groupement de
de Belgique, (GG ractitioners: Soc nd Domus Medica
ts: Royal Belgian Ligue des Usage atiëntenplatform (V ns against cance ker and Vlaamse L stitute for Health rganized breast ), Centre Commu ncers (CCRef erOpsporing (BKO atiëntenplatform (V ave no specific gr
between scientifi about breast ca y to screen youn ds used for scr cancer in an organ
reening in case o estions, the Belgia holder consultatio
RS’ REPRES
akeholders’ orga Vereniging voor O
es Gynécologues OLF)
iété Scientifique a (Domus),
Society of Radiol ers des Services VPP),
er: Fondation co Liga tegen Kanke and Disability Ins cancer screening unautaire de Réfé f) (Communau O) (Vlaamse Gem VPP) chose to be roup dealing with
c experts in Belg ncer screening..
nger or older wom reening, the inclu nized screening p of women with hig an Healthcare Kn on.
SENTATIV
nizations were in Obstetrie en Gyna
s Obstétriciens de de Médecine G ogy (RBSR), s de Santé (LUS
ntre le cancer/ S r (VLK),
urance (INAMI/RI g programs: Bru érence pour le dé uté Française) meenschap).
e represented by breast cancer scr
Breast cancer scre
gium but Clinical men, the usion of program,
h breast owledge
VES
nvited to ecologie e Langue Générale
SS) and Stichting
ZIV), umammo
épistage ) and
the VLK reening.
T s p
2
F s th in T p m 1 s
3
T a 5 fi F in th r in th ro p e h T b
eening
The KCE sought selection of quest process for the for
2. SELECT
First, KCE experts screening. Then, he formulation of nvestigated.
The selected que previously publish mammography fo 129) and anothe screening with ma
3. SCOPE
The Belgian fed agreement in 200 50-69 years, to be inancial resource Flanders, the Wa
ntroduced an org heir specific cont eport gives an ov n Belgium. These his report: are th outine mammog population or only eligible for screen how can these wo The specific clinic below.
advice from the tions before the l rmulation of recom
TION OF C
s listed several cli the stakeholders f the questions a estions were the ed KCE report fo r women in the a r report is curre ammography for w
OF THIS R
deral and regio 01 for an organize e organized by the es supplied by t lloon region and anized screening text of already ex verview of the cu e data have gene here indications
raphy in breast for women with a ning outside the p men be identified cal questions to
stakeholders at iterature search, mmendations.
LINICAL Q
nical questions re were invited to r nd put forward p n split up in se ocused on breast
age group of 40- ently in progress women in the age
REPORT
nal governments ed screening prog e regional governm
the federal gove the Brussels cap program at a dif xisting practices.
rrent breast canc rated questions th
for the use of o t cancer screen an increased brea program for the g
?
be answered in
KCE Reports
two moments: fo and at the end o
QUESTIONS
elative to breast ca review the choice priority questions
veral KCE repor cancer screening -49 years (KCE r
about breast ca group over 70 yea
s signed a pro gram for women ments with appro ernment. Since 2 pital region have fferent pace and w
A first chapter o cer screening prac
hat form the subje other techniques ning? In the ge ast cancer risk? W general population this report are
s 172
or the of the
S
ancer e and to be rts. A g with
report ancer ars.1
otocol aged priate 2001, each within of this ctices ect of than eneral Who is n and listed
