แนวทางก ากับดูแลคุณภาพอุดมศึกษา
กฎกระทรวงว่าด้วยระบบ หลักเกณฑ์ และ
วิธีการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2553
หมวด2 การประกันคุณภาพภายใน
ส่วนที่ 3 การอุดมศึกษา
ข้อ 32 ให้มี “คณะกรรมการประกันคุณภาพภายในระดับอุดมศึกษา (คปภ.)” มีอ านาจหน้าที่ดังนี้ (1) วางระเบียบหรือออกประกาศก าหนดหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการ ประกันคุณภาพภายในระดับอุดมศึกษา เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และพัฒนา การประกันคุณภาพภายในระดับอุดมศึกษา โดยความเห็นชอบของ กกอ (2) เสนอแนะแนวทางปรับปรุงและพัฒนาคุณภาพการศึกษาแก่สถานศึกษา โดยน าผลการประเมินคุณภาพทั้งภายในและภายนอกไปปรับปรุงคุณภาพ การศึกษาอย่างต่อเนื่อง (3) แต่งตั้งคณะท างานเพื่อด าเนินการเกี่ยวกับการประกันคุณภาพภายใน ระดับอุดมศึกษา (4) ปฏิบัติการอื่นที่เกี่ยวข้องตามที่รัฐมนตรีหรือคณะกรรมการการอุดมศึกษา มอบหมายหลักเกณฑ์/แนวปฏิบัติการประกันคุณภาพภายใน
คปภ. : ก าหนดกรอบนโยบาย หลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติใน ประกันคุณภาพภายใน ภายใต้ 9 องค์ประกอบคุณภาพ ประกอบด้วย 1) พัฒนาตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมินในแต่ละองค์ประกอบ เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาสามารถประเมินตนเองในทุกมิติของ การบริหารการศึกษา 2) ก าหนดแนวทางการจัดกระบวนการประเมินคุณภาพการศึกษา โดยเริ่มจากระดับสาขาวิชา/ภาควิชา คณะ และสถาบันหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติในการประกันคุณภาพภายใน
สกอ. : พัฒนาระบบฐานข้อมูลด้านการประกันคุณภาพ (CHE QA Online) เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงนโยบายและการสนับสนุนส่งเสริม การพัฒนาคุณภาพระดับอุดมศึกษา : ก าหนดให้สถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งใช้ฐานข้อมูลนี้ ในการ ด าเนินงานประกันคุณภาพการศึกษาภายใน และจัดส่งรายงาน (SAR) ผ่านระบบออนไลน์และเปิดเผยต่อสาธารณชนตามกฎหมาย : ท าบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือในการบูรณาการ จัดระบบการประเมินผลระหว่าง 3 หน่วยงาน คือสกอ. ส านักงาน ก.พ.ร. และ สมศ. และใช้ข้อมูลจากการรายงานผลการด าเนินงาน ของม/สที่ผ่านระบบCHE QA Onlineหลักการในการพัฒนาตัวบ่งชี้ประกันคุณภาพภายใน
ตัวบ่งชี้ครอบคลุม 9 องค์ประกอบคุณภาพและเป็นไปตาม กฎกระทรวงว่าด้วยระบบหลักเกณฑ์ และวิธีการประกันคุณภาพ การศึกษา พ.ศ.2553 ตัวบ่งชี้ตอบสนองเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545 มาตรฐานการศึกษา ของชาติ มาตรฐานการอุดมศึกษา มาตรฐานสถาบันอุดมศึกษา กรอบ มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ และมาตรฐานต่าง ๆ ที่ เกี่ยวข้อง ตัวบ่งชี้ประเมินปัจจัยน าเข้า กระบวนการ ผลผลิตและผลลัพธ์ โดยตัว บ่งชี้ด้านผลผลิตและผลลัพธ์จะรวมตัวบ่งชี้ของ สกอ.และ สมศ. ทั้งนี้ เพื่อความเชื่อมโยงและเป็นเอกภาพของระบบประกันคุณภาพ อุดมศึกษาไทยหลักการในการพัฒนาตัวบ่งชี้ประกันคุณภาพภายใน
ตัวบ่งชี้มีความสมดุลระหว่างมุมมองการบริหารจัดการทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านนักศึกษาและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ด้าน กระบวนการภายใน ด้านการเงิน และด้านบุคลากร การ เรียนรู้และนวัตกรรม จ านวนตัวบ่งชี้ที่พัฒนาขึ้น เป็นเพียงจ านวนตัวบ่งชี้ขั้นต่ า สถาบันอุดมศึกษาสามารถเพิ่มเติมตัวบ่งชี้และเกณฑ์ได้ตาม ความเหมาะสมกับระดับการพัฒนาของสถาบันสาระส าคัญที่พึงตระหนัก
การประกันคุณภาพการศึกษาภายใน ระดับ
อุดมศึกษาต้องด าเนินการให้ครอบคลุมทั้ง
ปัจจัยน าเข้า
กระบวนการ และผลผลิต/ผลลัพธ์
ซึ่งตัวบ่งชี้ด้าน
ปัจจัยน าเข้า กระบวนการเป็นตัวบ่งชี้ที่สกอ.พัฒนาขึ้น
มา ส าหรับตัวบ่งชี้ด้านผลผลิต/ผลลัพธ์เป็นตัวบ่งชี้ที่
สมศ. พัฒนาขึ้น
ซึ่ง สกอ.จะน ามาประเมินในทุกปี
การศึกษา แต่สมศ.จะใช้ในการประเมินในรอบห้าปีต่อ
หนึ่งครั้ง
แนวทางน าผลการประเมินไปใช้พัฒนาคุณภาพ
สกอ.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง น าผลการประเมินคุณภาพภายในไปใช้ : - ประกอบการจัดสรรกองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา ซึ่งจะ พิจารณาจากองค์ประกอบที่ 2 (การผลิตบัณฑิต) เป็นหลัก โดยให้ค่า น้ าหนักร้อยละ 20 - ประกอบการประเมินผลการปฏิบัติราชการของส านักงาน ก.พ.ร. โดย ส านักงาน ก.พ.ร. น าผลการประกันคุณภาพภายในไปประกอบการ ประเมินผลการปฏิบัติราชการสถาบันอุดมศึกษา โดยมีค่าน้ าหนักร้อยละ 66.2 และมีสถาบันอุดมศึกษาที่ถูกประเมินจ านวน 67 สถาบัน - ประกอบการรับรองวิทยฐานะสถาบันอุดมศึกษาเอกชนตามกฎ กระทรวงว่าด้วยการขอให้รับรองและการรับรองวิทยฐานะข้อ ๓๖ ให้หน่วยงานต้นสังกัดของสถานศึกษา ระดับอุดมศึกษาจัดให้มีการติดตามตรวจสอบคุณภาพ การศึกษานั้นอย่างน้อยหนึ่งครั้งในทุกสามปีและแจ้งผลให้ สถานศึกษาระดับอุดมศึกษาทราบ รวมทั้งเปิดเผยผลการ ติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษาต่อสาธารณชน
หมวด๒ การประกันคุณภาพภายใน
ส่วนที่ ๓ การอุดมศึกษา
วัตถุประสงค์ในการติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษา 1. เพื่อติดตามผลการด าเนินงานของสถาบันฯตามมาตรฐาน การศึกษาที่เกี่ยวข้อง 2. เพื่อติดตามความก้าวหน้าของการปฏิบัติตามแผนการพัฒนา คุณภาพการศึกษาของสถาบันฯ 3. เพื่อให้ข้อเสนอแนะในการเร่งรัดพัฒนาคุณภาพการศึกษาของ สถาบันฯให้สอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของชาติ 4. เพื่อจัดท ารายงานการติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษาและ แจ้งผลให้สถาบันฯทราบตลอดจนเปิดเผยต่อสาธารณชน
การติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษา
การติดตามตรวจสอบ 2 แนวทาง
ติดตามตรวจสอบ On line ส าหรับสถาบันที่ผลการ
ประเมินประจ าปีของสถาบัน
ผ่าน
เกณฑ์ที่ก าหนด
ติดตามตรวจสอบโดยเข้าตรวจเยี่ยมในพื้นที่ ส าหรับ
สถาบันที่ผลการประเมินประจ าปีของสถาบัน
ไม่ผ่าน
เกณฑ์
ที่ก าหนด
แนวทางการติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษา
เกณฑ์พิจารณาในการเลือกแนวทางติดตามตรวจสอบ
1. หากผลการประเมินคุณภาพภายในขององค์ประกอบที่ 2 และองค์ประกอบที่ 4 อยู่ในเกณฑ์ระดับดีขึ้นไป สกอ. จะ ติดตามตรวจสอบข้อมูลคุณภาพของสถาบันจากระบบ CHE QA Online 2. หากผลการประเมินคุณภาพภายในขององค์ประกอบ ที่ 2 หรือองค์ประกอบที่ 4 ระดับพอใช้ลงมา สกอ.จะมี คณะกรรมการเข้าไปติดตามตรวจสอบโดยเข้าตรวจเยี่ยมในพื้นที่แนวทางการติดตามตรวจสอบคุณภาพการศึกษา
วิธีด าเนินการในการติดตามตรวจสอบฯ
1.คัดเลือกสถาบันและคณะวิชาเพื่อเข้ารับการติดตาม
ตรวจสอบคุณภาพการศึกษา
2.แต่งตั้งคณะกรรมการติดตามตรวจสอบฯ
3.ด าเนินการตรวจเยี่ยมคณะวิชาและสถาบันโดยคณะ
กรรมการฯ(ใช้ระบบ CHE-QA Online ตามปกติโดย
คณะ/สถาบันใช้การประเมินนี้แทนการประเมินตนเอง)
4.ปีที่เข้าตรวจเยี่ยม: ปีงบประมาณ 2556 , 2557 และ
2558
การส่งเสริมสู่ความเป็นเลิศ
การส่งเสริมตามระบบ EdPEx
หากผลการประเมินคุณภาพภายในประจ าปีหรือ
ผลการประเมินฯภายนอกโดย สมศ.
ได้ระดับดีมาก
จะมีทางเลือกให้สถาบัน/คณะวิชา น าระบบ
EdPEx
ไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา
ข้อ ๔๐ ในกรณีที่ผลการประเมินคุณภาพภายนอกแสดงว่า ผลการจัดการศึกษาของสถานศึกษาได้ไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน ให้ส านักงานแจ้งเป็นหนังสือพร้อมแสดงเหตุผลที่ไม่ผ่านเกณฑ์ มาตรฐานแก่หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษานั้น และให้ สถานศึกษานั้นปรับปรุงแก้ไขโดยจัดท าแผนพัฒนาคุณภาพและ ด าเนินการตามแผน เพื่อขอรับการประเมินใหม่ภายในสองปีนับ แต่วันที่ได้รับแจ้งผลการประเมินครั้งแรก
หมวด๒ การประกันคุณภาพภายใน
ส่วนที่ ๓ การอุดมศึกษา
กรณีสถานศึกษาที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐาน
แนวทางการด าเนินการ สถานศึกษาจะต้องปรับปรุงแก้ไขและจัดท าแผนพัฒนาคุณภาพส่ง ให้สกอ. ในฐานะต้นสังกัด (พร้อมส าเนาแจ้งไปยังสมศ.) พิจารณา อนุมัติภายใน 30 วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับแจ้งผล และต้นสังกัด (สกอ.) สามารถทักท้วงได้ภายใน 30 วัน หากไม่มีข้อทักท้วง สถานศึกษา สามารถขอรับการประเมินซ้ าได้ภายใน 2 ปี หาก สถานศึกษาไม่ด าเนินการ สมศ. จะไม่ประเมินซ้ า และจะรายงาน ต่อ กกอ. เพื่อพิจารณาความเหมาะสมต่อไปกรณีสถานศึกษาที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐา
น
จะด าเนินการประเมินซ้ าใน 2 แนวทาง 1. กรณีไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานในตัวบ่งชี้หรือประเด็นการ พิจารณาเชิงปริมาณ สถานศึกษาจัดส่งเอกสาร หลักฐานที่ผ่านการรับรองโดย หน่วยงานต้นสังกัดมายังสมศ. เพื่อพิจารณาปรับผลการประเมิน โดยไม่ต้องลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลก็ได้กรณีสถานศึกษาที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐาน
จะด าเนินการประเมินซ้ าใน 2 แนวทาง 2. กรณีไม่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานในตัวบ่งชี้หรือประเด็นการ พิจารณาเชิงคุณภาพ สมศ. จะลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูล เพื่อตรวจสอบก่อนการ พิจารณาปรับผลการประเมิน ทั้งนี้ การปรับเปลี่ยนผลการ ประเมินจะต้องเป็นไปตามขั้นตอน ระเบียบ ข้อบังคับ หรือ ประกาศที่ สมศ. หรือคณะกรรมการบริหารสมศ. ก าหนดกรณีสถานศึกษาที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐาน
แนวทางการด าเนินงาน ของ สกอ.และ คปภ. 1. เร่งรัดสถานศึกษา คณะวิชา จัดท าแผนพัฒนาคุณภาพ น าเสนอ ต่อสภามหาวิทยาลัยเพื่อพิจารณาอนุมัติ และจัดส่งให้ สกอ. พิจารณาทักท้วง (พร้อมส าเนาแจ้ง สมศ.) 2. ด าเนินการติดตามตรวจสอบคุณภาพฯ และความก้าวหน้าของ การปฏิบัติตามแผนพัฒนาคุณภาพฯ ตามแนวปฏิบัติการติดตาม ตรวจสอบคุณภาพที่ คปภ.ก าหนด และสกอ. ได้เวียนแจ้งม/สกรณีสถานศึกษาที่ไม่ได้รับการรับรองมาตรฐาน
แนวทางการด าเนินงาน ของ สกอ.และ คปภ. 3. ด าเนินการประเมินคุณภาพภายใน สถาบันหรือคณะวิชาที่มี ผลการประเมินคุณภาพภายนอกรอบสาม ไม่รับรองมาตรฐาน หากผลการประเมินคุณภาพภายในในตัวบ่งชี้เชิงปริมาณของ สมศ. ผ่านเกณฑ์มาตรฐานมีคุณภาพในระดับดีขึ้นไป จะได้ จัดท าเอกสารและหลักฐานที่ผ่านการรับรองโดยหน่วยงานต้น สังกัด (สกอ.) ผ่านระบบฐานข้อมูลฯ CHE QA Online ไปยัง สมศ. เพื่อพิจารณาปรับผลการประเมินต่อไปการรับรู้ทีคลาดเคลื่อน QA คือ การตรวจสอบและประเมิน QA เป็นหน้าที่ของหน่วยประกันฯ Quality ขึ้นกับอุปกรณ์/ทรัพยากร ตัวบ่งชี้(Indicator) ก าหนดขึ้น เพื่อให้ ได้คะแนนสูงสุด ผู้ประเมิน มีความรู้เกี่ยวกับตัวบ่งชี้ อย่างดี ก็เพียงพอ QA Process มีลักษณะเป็น Fragment Final Process คือการผ่านเกณฑ์ฯ การรับรู้ที่ควรเป็น QA คือ การพัฒนา เพื่อมุ่งสู่คุณภาพ QA เป็นหน้าที่ของทุกคนในสถาบันฯ Quality ขึ้นกับความมุ่งมั่นของทุกคน ในการร่วมผลักดันให้เกิด CQI ตัวบ่งชี้ (Indicator) ก าหนดขึ้นเพื่อ ใช้วัดความส าเร็จตามเป้าหมายคุณภาพ ผู้ประเมินสามารถวิเคราะห์เชิงระบบ ถึง ปัญหาของสถาบันฯและให้ข้อเสนอแนะ QA Process เป็นลักษณะ Holistic Final Process คือ Quality Culture
การรับรู้ (Perception) เกี่ยวกับการประกันคุณภาพฯ
วัตถุประสงค์การจัดสัมมนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งนี้
1. เพื่อเสริมสร้างทักษะ แลกเปลี่ยนประสบการณ์และเพิ่มพูน ข้อมูลในการด าเนินงานผ่านระบบฐานข้อมูลด้านการประกัน คุณภาพ เกณฑ์การประเมิน การน าเข้าข้อมูลพื้นฐาน การ ประเมินผล การจัดท ารายงานและการจัดส่งรายงาน 2. เพื่อร่วมทดสอบระบบฐานข้อมูลด้านการประกันคุณภาพ และเตรียมการส าหรับการเปิดใช้ระบบฐานข้อมูลฯ ประจ าปี การศึกษา 25555ขอบคุณส าหรับความร่วมมือ
ในการพัฒนาระบบฐานข้อมูล