Journal of Behavioral Sciences
Vol. 7, No. 4, Winter 2014 Pages: 347-353
Corresponding Author: Bakhshayesh AR. Email: [email protected]
Effectiveness of problem solving skill training on reducing of behavioral
problems among students
Bakhshayesh AR. PhD, Dehghan-Zardeini R. MSc1
Department of Educational Sciences & Psychology, Humanities Faculty, Yazd University, Yazd, Iran 1Department of Educational Sciences & Psychology, Humanities Faculty, Yazd University, Yazd, Iran
Received: 2013.7.24 Accepted: 2014.1.18
Abstract
Introduction: The present study aimed to investigate the effectiveness of problem solving skill training on reducing behavioral problems among students referred to the Yazd Education Counseling Center.
Methods: The method of research was experimental with pre-test, post-test and follow-up tests along with placebo and control group. The subjects of this study were the students who had referred to Imam Hossein Clinic in Yazd at the academic year 2011- 2012. The sample of this study were 85 students selected by available sampling method and substituted randomly to three groups (29 students in experimental group, 28 students in control group and, 28 students in placebo group). In order to survey the subjects, Children Symptom Inventory (CSI) was used.
Findings: The results of variance analyses with repeated measures showed that problem solving skill training could reduce behavioral problems among students. According to study's results, problem solving skill training could help the students with behavioral disorders to develop their social skills, and also, it increased their abilities to be effective and to plan. Besides, it helped them to overcome the problem. Therefore, problem solving skill increases appropriate behavior in students.
Conclusion: problem solving skill training has an effective role in reducing student's behavioral disorders.
هرود 7 ، هرامش 4 ، ناتسمز 9312
:تاحفص
353 -743
:لوئسم هدنسیون اضریلع
شیاشخب تکلا تسپ . :کینور [email protected]
شناد یراتفر تلاکشم شهاک رب هلأسم لح تراهم شزومآ یشخبرثا
نازومآ
شیاشخب اضریلع
ینیدرز ناقهد هیضار ، 1
ناور هورگ دزی هاگشناد ،یناسنا مولع هدکشناد ،یتیبرت مولع و یسانش ،
ناریا ،دزی
1 ناور هورگ دزی هاگشناد ،یناسنا مولع هدکشناد ،یتیبرت مولع و یسانش ،
ناریا ،دزی
:تفایرد خیرات 2
/ 5 / 1712 :شریذپ خیرات
22 / 11 / 1712
چ
یک
هد
:همدقم فده اب رضاح شهوژپ نییعت
شناد یراتفر تلاکشم شهاک رب هلأسم لح تراهم شزومآ یشخبرثا .دش ماجنا نازومآ
:شور شیپ حرط اب یشیامزآ ،رضاح شهوژپ شور سپ ،نومزآ
یپ و نومزآ شناد هعلاطم دروم ۀعماج .دوب وبیسلاپ و لرتنک هورگ اب یریگ
یلیصحت لاس رد دزی )ع( نیسح ماما کینیلک هب یعاجرا نازومآ 11
-11 دادعت .دندوب 25
شناد زا رفن هنومن شور هب نازومآ
سرتسد رد یریگ
صت روط هب و باختنا ( دندش نیزگیاج هورگ هس رد یفدا
21 شناد ،شیامزآ هورگ زومآ 22
شناد و لرتنک هورگ زومآ 22
شناد هورگ زومآ
یندومزآ شجنس تهج .)وبیسلاپ ناکدوک یضرم مئلاع ۀمانشسرپ زا اه
(CSI-4) .دش هدافتسا
هتفای :اه هزادنا اب سنایراو لیلحت جیاتن لح تراهم شزومآ هک داد ناشن ررکم یریگ
شناد یراتفر تلاکشم شهاک رب هلأسم ریثأت نازومآ
هتفای ساسا رب .تشاد شناد هب هلأسم لح تراهم شزومآ ،شهوژپ نیا یاه
تراهم شرورپ بجوم تلالاتخا عون نیا هب لاتبم نازومآ یاه
نآ رد مزلا یراتفر و یعامتجا یم اه
همانرب ییاناوت ،لکشم رب هبلغ ،ندوب رثؤم ییاناوت ،ددرگ رد ار لکشم اب بسانتم و دنمفده راتفر و یزیر
نآ یم شیازفا اه .دهد
هجیتن :یریگ شناد یلاتبا شهاک رد هلأسم لح تراهم شزومآ یراجنهان عاونا هب نازومآ
.دراد یرثؤم شقن نانآ یراتفر یاه
هژاو دیلک :اه
شیب /هجوت یتساک للاتخا ،یراتفر تلاکشم ،هلأسم لح رفان للاتخا ،یلاعف
742 / ینیدرز ناقهد ،شیاشخب
هرود ،يراتفر مولع هلجم 7
هرامش ، 4 ، ناتسمز 9312
همدقم
للاتخا یتسخن ًلاومعم یراتفر یاه لاس رد راب ننیزاغآ یاه
یم هدهاشم ییادتبا هرود یدرف راتفر هب یراتفر للاتخا .دوش
یم قلاطا و یناور لداعت ،یشوه هرهب ندوب نییاپ نودب هک دوش
و رارکت ،تدش یاراد و رود عامتجا یمومع ۀزادنا زا یراتفر نامز رد تموادم ناکم و اه
رد هک یروط هب دشاب ددعتم یاه
یاهدرکلمع یلیصحت
شهاک ای و یگدنامرد راچد یراتفر
ددرگ درف ییاراک نازیم [
1 ] للاتخا . ینورد یاه یزاس
و هدش
للاتخا ینورب یاه یزاس
دیدج یوگلا زا یلک ۀتسد ود هدش
هقبط للاتخا یدنب ،نایم نیا رد .دنتسه یکدوک نارود یاه
هرانک ،بارطضا/یگدرسفا ناگناشن کش و یگدرسفا/یریگ
تایا
ینورد تلاکشم ۀتسد رد یمسج یزاس
یم رارق هدش هک دنریگ
یم رازآ ار درف ًلاومعم نوناق هب طوبرم تلاکشم و دنهد
و ینکش
رد ،دنتسه طابترا رد نارگید تیذا و رازآ اب رتشیب هک یرگشاخرپ ینورب تلاکشم ۀقبط یزاس
یم رارق هدش دنریگ
[ 2 ]. نیا هلمج زا
لاتخا ل شیب /هجوت یتساک للاتخا ،یکدوک نارود یراتفر یاه
( یلاعف Attention Deficit/Hyperactivity Disorder ،)
هلباقم ینامرفان للاتخا یا
(
Oppositional Defiant
Disorder ،)
کولس للاتخا و
(
Conduct Disorder یم )
شناد نایم رد تلالاتخا نیا عویش .دشاب هلمج زا نازومآ
یتلاکشم هداوناخ هک تسا
رارق ریثأت تحت ار هعماج و سرادم ،اه
یم نامز رد ار یو هداوناخ و کدوک اهنت هن تلالاتخا نیا .دهد
یم ریگرد لاح و ناکدوک یارب ار یدنیاشوخان ۀدنیآ هکلب ،دنزاس
نآ نایفارطا دنراد یپ رد اه
[ 7 ] شیب و هجوت یتساک للاتخا .
عیاش هلمج زا ،یلاعف یم بوسحم یکدوک نارود تلالاتخا نیرت
هناشن للاتخا نیا هب لاتبم ناکدوک .دوش ناشن دوخ زا ار ریز یاه
یم شیب ،هجوت دوبمک :دنهد هناشن نیا .یرگشناکت و یلاعف
اه
هزوح زا یرایسب رد ًابلاغ یاه
،یلیصحت درکلمع دننام درف یگدنز
داجیا ،نلااسگرزب نینچمه و نلااسمه اب یعامتجا طباور یم للاتخا و یناوجون رد یناکدوک نینچ ،نیا رب هولاع .دننک
ءوس ،یعامتجادض یاهراتفر هب لاتبا رطخ ضرعم رد یلاسگرزب دنراد رارق لکلا و داوم فرصم [
4 ] . اب قباطم DSM
(
Diagnostic and Statistical Manual of Mental
Disorders اع تيعمج رد للاتخا نيا عويش زين )
يد
دودح 3 ات 7 يم دصرد دشاب
[ 5 ] )کوداس( . تلالاتخا رگید زا
ناور عیاش للاتخا یکشزپ
هلباقم ینامرفان للاتخا .تسا یا
هلباقم ینامرفان هک تسا یناکدوک رد دیدج ًاتبسن للاتخا ،یا
کلام یوگلا ،للاتخا نیا .دنرادن ار کولس للاتخا لماک یاه
یفنم یاهراتفر رادیاپ تموصخ ،هناراک
بایغ رد هناخاتسگ و زیمآ
تسا نارگید قوقح ای یعامتجا نیزاوم یدج صقن [
6 ] للاتخا
هلباقم ینامرفان تراهم رد بیسآ زا ییلااب تاجرد اب یا
یاه
تسا طبترم یلیصحت درکلمع و یگداوناخ تلاماعت ،یعامتجا [ 3 ] للاتخا . یم قلاطا اهراتفر زا ییوگلا هب کولس هیلع هک دوش
لباق روط هب و هدش لامعا نارگید یساسا قوقح و نوناق هظحلام
رد ناناوجون و کدوک یعامتجا و یناور شنک هب یا یم بیسآ هعماج و هسردم ،لزنم اب یراتفر یوگلا نیا .دناسر
یگتفشآ و هنارگشاخرپ یاهراتفر ،یعامتجا و یفطاع یاه
وز درکلمع رد فعض ،ناملعم و نیدلاو هب تبسن هنادنمر
تراهم رد ییاسران ،نییاپ سفن تمرح ،یلیصحت و یعامتجا یاه
هدیچیپ ریوصت و هدیدرگ هارمه یملاک ریغ کولس للاتخا زا یا
یم نایامن ار دنزاس
[ 2 ] . نمچلا و سیتام نیا هب یشهوژپ رد
ینامرفان و کولس للاتخا هب لاتبم نارسپ هک دنتفای تسد هجیتن هلباقم خساپ نایم زا خساپ باختنا ماگنه رد یا رتشیب ،ددعتم یاه
خساپ خساپ رتمک و هنارگشاخرپ یاه یم رب ار بولطم راتفر یاه
دننیزگ [ 1 ] . رد کولس للاتخا عویش ، اکیرمآ یکشزپناور نمجنا
ریز نارسپ 12
زا ار لاس 6 ات 16 زا نارتخد یارب و دصرد 2
ات 1
ینامرفان للاتخا نازیم و تسا هتسناد ناسون رد دصرد 2
ات 16
تسا هدش شرازگ دصرد [
11 ] تراهم . تراهم هب یگدنز یاه
-یم هتفگ یعامتجا و یصخش یاه وش
هک د دارفا هب رد لرتنک
ریظن یتلاکشم بارطضا ،یگدرسفا
، ییاهنت ، درط زا سرت ،ندش
ییورمک ، مشخ و یم کمک تینابصع دنک
ناناوجون و ناکدوک و
نآ دیاب ناسنا ،دوخ دروم رد دنناوتب ات دنریگب دای ار اه و رگید یاه
دنیامن راتفر نئمطم و رثؤم ،هتسیاش روط هب عامتجا لک [
11 ]. زا
تراهم هلمج ( هلأسم لح تراهم یگدنز یاه
Problem
solvingskill یم )
.دشاب لح هلباقم یتراهم ،هلأسم یلمع و یا
یم سفن هب دامتعا شیازفا بجوم هک تسا یراگزاس اب و دوش
کاردا ؛تسا ماگ جنپ لماش و دراد طابترا بوخ یصخش ت ،هلأسم فیرعت ،نتشیوخ هار زا یتسرهف ۀیه
لح ،فلتخم یاه
میمصت بسانم دروم رد یریگ هار نیرت
هار ندرک ناحتما و لح لح
یباختنا [ 12 ] . شزومآ مظنم ۀیارا ،هلأسم لح تراهم شزومآ
تراهم یم کمک درف هب هک تسا یراتفر و یتخانش یاه ات دنک
نیرترثؤم هار اب رثؤم یقیرط هب و هدرک ییاسانش ار لکشم لح
یم شیپ هدنیآ رد هک یتلاکشم دیامن دروخرب دیآ
[ 17 ]. ودیکازلا
نایب یم دنک هلأسم لح تراهم شزومآ تردق شیازفا ثعاب
میمصت ،یریگ دوخ ینادرگ تیلوئسم و یریذپ
نازومآ شناد رد
یم ددرگ [ 14 ] تاقیقحت جیاتن نینچمه . هوانیچ
هک داد ناشن
هلأسم لح تراهم شزومآ تیفیک دوبهب ثعاب
تملاس و یگدنز
ناور شیازفا قیرط زا هب تبثم شرگن
لح هلأسم و جیورت
تارییغت رد تبثم درکلمع
هلباقم یا یم دوش [ 15 ] تاقیقحت .
یلاسلاس و نوتسرولیس زا یکاح زین
لح کبس هک تسا نآ
تزع نامرد یارب هلأسم بیسآ سفن
شناد ۀدید یاراد نازومآ
یم رظن هب عافد لباق یراتفر تلاکشم هرهب اب .دسر
زا یریگ
یتخانش یاهدنیارف و اهراتخاس زا هک هلأسم لح شور
یراتفر
هار درف ،تسا تیعقوم اب یراگزاس رثؤم یاه
هک ییاهدادیور و اه
شنکاو هب رجنم اه
یم یطابترا یراتفر ی یم فشک ار ،دوش
.دنک
هویش شزومآ نیاربانب تسد یارب تسا یهار هلأسم لح یاه
یبای
تخاس هب تزع اب دارفا یتخانش یاه نییاپ سفن
[ 16 ] . یدمحم
شزومآ هک دیسر هجیتن نیا هب و درک یسررب نازومآ هلأسم لح
شناد یراتفر للاتخا ،یعامتجا یم شهاک ار نازومآ
دهد [ 13 ] .
،یشهوژپ رد طاشن
تسود و ناراکمه و نابحاص
هب ناراکمه و
هناشن شهاک رب هلأسم لح شزومآ تدم هاتوکرثا یسررب یاه
شیب /هجوت دوبمک شناد رد یلاعف
ییادتبا ۀرود رسپ نازومآ
ور شزومآ هک داد ناشن جیاتن .دنتخادرپ شهاک رد هلأسم لح ش
شیب /هجوت دوبمک میلاع دراد ییازسب ریثأت یلاعف
[ 12 ، 11 ] زا .
هتفای یفرط یشهوژپ یاه
یکسلودوخاس ، ناراکمه و
و نیوتوب
نیفیرگ ، وئی ، ننور ناراکمه و
و لاد کین شزومآ هک داد ناشن
یتخانش یاهدربهار
شهاک بجوم هلأسم لح لثم یراتفر
شناد رد ییاذیا راتفر و یرگشاخرپ تلالاتخا هب لاتبم نازومآ
ن للاتخا هلمج زا یراتفر یم کولس و ینامرفا
و ددرگ ثعاب
عامتجا یاهراتفر نتخاس دنمورین تخانش شیازفا و دنسپ
نلااسمه اب طباور دوبهب و یعامتجا یم
یاهراتفر و دوش
نآ رد ار هناراگزاسان یم شهاک یدایز دح ات اه
دهد [ 21 ، 21 ] ،
[ 22 ، 27 ، 24 ] نیا رب هولاع . نیرگ
ریثأت نومزآ هب ناراکمه و
-هلخادم لدم یریذپ یتخانش یا
یرایمه هلأسم لح هک یراتفر
یم هدیمان للاتخا رد نیدلاو شزومآ شور اب هسیاقم رد ،دوش
هلباقم ینامرفان لوط رد .دنتخادرپ یا
4 ناشن جیاتن ،یریگیپ هام
میلاع دوبهب رد یرتشیب ریثأت ،یرایمه هلأسم لح شور هک داد دراد للاتخا [
25 ] شناد ۀناراکهزب یاهراتفر . هب لاتبم نازومآ
یفاکان ۀبرجت لولعم یراتفر تلالاتخا نانآ یعامتجا یریگدای
شزومآ نانآ ۀتشذگ طیحم ینعی .تسا قشمرس ،اه
و اه
مهارف ار بسانم یاهراتفر یریگدای یارب مزلا یاهدروخزاب نآ ،بسانم یاهراتفر دوبمک اذل .تسا هدرکن یم روبجم ار اه
دزاس
ثعاب رما نیا هک دنوش یکتم دوخ لاسمه فرحنم دارفا هب ات د یراتفر تلاکشم هعسوت نآ ر
یم اه ددرگ [ 26 ] هار زا یکی . یاه
ناور تیفرظ یاقترا یراتفر تلاکشم زورب زا یریگشیپ یتخانش
یگدنز یاهیراوشد و تاراظتنا اب ههجاوم رد صخش ییاناوت( ۀماج هلأسم لح تراهم شزومآ قیرط زا هک تسا دارفا )هرمزور یم لمع شوپ د [ 23 ] همانرب نیاربانب . لح تراهم شزومآ یزیر
شناد نیا یارب هلأسم رد .تسا رادروخرب یصاخ تیولوا زا نازومآ
شزومآ ریثأت یسررب هب ار رضاح شهوژپ ۀدمع فده هجیتن یراتفر تلاکشم شهاک رد هلأسم لح تراهم نیا
شناد هنوگ
دراد رارق نازومآ .
شور
شیژژپ حرژژط زا هدافتژژسا اژژب یژژشیامزآ ،رژژضاح شهوژژژپ شور
-سژژپ ،نوژژمزآ یژژپ و نوژژمزآ
وبیژژسلاپ و لرژژتنک هورژژگ اژژب یرژژیگ
یژم شژناد لماژش ،شهوژژپ نژیا یراژمآ ۀژعماج .دژشاب نازوژمآ
دزژی )ع(نیژسح ماژما کژینیلک هژب هژک دژندوب ییاژمنهار عطقم ۀژنومن مژجح .دژندوب یراژتفر للاتژخا یاراد و هدژش هداد عاجرا ن دروم ،شهوژژپ نژیا رد رژظ 25
شور قژیرط زا هژک دوژب رژفن هژژژنومن
باژژژستنا اژژژما .دندژژژش باژژژختنا سرتژژژسد رد یرژژژیگ یندوژژمزآ هژژب لرژژتنک و وبیژژسلاپ ،شیاژژمزآ هورژژگ هژژس رد اژژه قژژیرط زا هژژک تروژژص نژژیا هژژب .دوژژب یفداژژصت ًلاماژژک تروژژص
یفداژصت شرامگ 21
،شیاژمزآ هورژگ رد رژفن 22
هورژگ رد رژفن
و لرژژتنک 22
هورژژگ رد رژژفن شور .دژژنتفرگ رارژژق وبیژژسلاپ
هنومن ریدژم یراژکمه اژب ادژتبا :هژک دوژب تروژص نیدژب یرژیگ
شژژناد تژژسیل ،کژژینیلک لاژژس رد هژژک ینازوژژمآ
11 -11 هژژب
نآ رد یراژژتفر تلالاتژژخا و ،هدژژش هداد عاژژجرا کژژینیلک اژژه
نیدژلاو اژب سپژس .دژیدرگ رارختژسا ،دوژب هدژش هداد صیخشت نآ نآ زا و دژش هژتفرگ ساژمت اه تژساوخ اژه
کژینیلک هژب دژش ه
نآ زا نیدژلاو ۀزاژجا اب دعب .دنیامرف هعجارم اژت دژش هتژساوخ اژه
ۀمانژژشسرپ CSI-4
تمژژسق نیدژژلاو مرژژف B, A
و C هژژک
شیژژب /هژژجوت یتژژساک للاتژژخا صیخژژشت صتژژخم ،یلاژژعف
هژژلباقم یناژژمرفان للاتژژخا رد ار تژژسا کولژژس للاتژژخا و یا
همانژژشسرپ سپژژس .دژژننک لژژیمکت ناژژشنادنزرف دروژژم ار اژژه
عژژمج نژژیا راژژیعم هژژطقن هژژکنیا هژژب هژژجوت اژژب و هدوژژمن یروآ
بژیترت هب همانشسرپ 12
، 4 و 7 یژم شژناد زا مادژک رژه ،دژشاب
نیدژلاو یباژیزرا رد هک ینازومآ شیژب ۀرژمن ناژش
زا رژت 12 ، 4 و
7 شژناد ناوژنع هب دندوب هتفرگ یتژساک تلالاتژخا اژب نازوژمآ
شیژژب /هژژجوت هژژلباقم یناژژمرفان ،یلاژژعف
ژژشت کولژژس و یا صیخ
.دندش هداد هژس رد یفداژصت شراژمگ و هژنومن باژختنا زا سژپ
نوژژمزآ زژژکرم ناژسانشناور ،وبیژژسلاپ و لرژتنک ،شیاژژمزآ هورژگ CSI-4 تمژژسق ، B A و C یباژژیزرا صتژژخم هژژک للاتژژخا
شیژژب /هژژجوت یتژژساک هژژلباقم یناژژمرفان للاتژژخا ،یلاژژعف
و یا
کولژژس للاتژژخا شیژژپ ناوژژنع هژژب تژژسا
هژژس دروژژم رد نوژژمزآ
هژژب هورژژگ همانژژشسرپ نژژیا .دژژندروآرد ارژژجا
نیدژژلاو طژژسوت اژژه
شژژناد تاژژسلج شیاژژمزآ هورژژگ یارژژب .دژژیدرگ لژژیمکت نازوژژمآ هژژب تاژژسلج نژژیا .دژژش رازژژگرب هلأژژسم لژژح تراژژهم شزوژژمآ تراژژهم شزوژژمآ تاژژسلج دادژژعت .دیژژشک لوژژط هاژژم ود تدژژم و راژبکی هژتفه رژه تاژسلج نژیا .دوژب هسلج تشه هلأسم لح تدژژم هژژب 11
یژژم لیکژژشت هژژقیقد ژژش
،لرژژتنک هورژژگ یارژژب .د
ود هژسلج رژه رد وبیژسلاپ هورژگ یارژب و دژشن لامعا یشزومآ یژم ناژیب یژژثنخ هاژتوک ناتژژساد هژس یژلا رژژه ناژیاپ رد و دژژش
نآ زا هسلج یژم هتساوخ اه
رژب ناتژساد زا ار دوژخ تژشادرب دژش
هورژژگ تاژژسلج .دژنهد لژژیوحت و دژننک تژژشاددای یذژغاک یور دژژش لیکژژشت شیاژژمزآ هورژژگ هیبژژش وبیژژسلاپ ماژژمتا زا دژژعب .
نوژژمزآ وبیژژسلاپ و لرژژتنک ،شیاژژمزآ هورژژگ هژژس رژژب ،تاژژسلج CSI-4 لژژیمکت نیدژژلاو طژژسوت زاژژب و دژژیدرگ ارژژجا ًاددژژجم
سژپ یارژجا زا دژعب هام ود نینچمه .دیدرگ روژظنم هژب ،نوژمزآ
یپ نوژمزآ ًاددژجم ،شزوژمآ ریثأت یریگ CSI-4
هورژگ هژس رژب
شژناد نیدژلاو طژسوت و ارجا ژیدرگ لژیمکت نازوژمآ
.د ۀزاژجا اژب
751 / ینیدرز ناقهد ،شیاشخب
هرود ،يراتفر مولع هلجم 7
هرامش ، 4 ، ناتسمز 9312
لودج 1 .
شزومآ تاسلج هصلاخ هلئسم لح تراهم
لوا ۀسلج تهج ۀلحرم(
تهج نییعت ،هلأسم لح تراهم تیمها دروم رد ثحب ،هورگ یاضعا اب ییانشآ و هفراعم )یریگ لح تمس هب دارفا یریگ
هلأسم ۀویش ندرک صخشم و لکشم ناجیه ای رادم
نآ ندوب رادم .اه
مود ۀسلج تهج ۀلحرم تیوقت(
ا ۀلباقم عون ییاسانش نیرمت )یریگ رد وگتفگ و ثحب و یفنم کیتاموتا راکفا ۀرابرد حیضوت ،تلاکشم ربارب رد دارف
.راکفا فقوت لصا حیضوت ،هنیمز نیا
موس ۀسلج قیقد فیرعت موزل دروم رد ثحب )هلأسم قیقد فیرعت(
میسقت ،هلأسم رت تمسق هب هدیچیپ تلاکشم ندرک
تیولوا و هداس یاه یدنب
نآ ندرک لئاسم ندومن نشور ،اه دنلب فادها زا زیهرپ ،مهبم
.ینتفاین تسد و تدم
مراهچ ۀسلج هار زا یتسرهف ۀیهت(
لح هار دیلوت )فلتخم یاه لح
حیضوت ،نآ یتسردان ای یتسرد ۀرابرد تواضق نودب لکشم کی یارب فلتخم یاه
لایس ،رکف شراب کینکت هار یمامت ندرک تشاددای و نهذ یزاس
لح .نکمم یاه
مجنپ ۀسلج هار یبایزرا(
لح هار نیرتهب باختنا و هدش حرطم یاه شور شزومآ )لح
هار زا یکی ینیزگ لح
نآ ندرک هسیاقم اب بسانم یاه ،اه
نآ....رگا شور شزومآ هار نتشاذگ رانک و یلک یرگلابرغ ....تقو
هار ،فیعض لح شزرا و تاداقتعا اب بسانتم دیاب یباختنا لح
درف یاه
وب یلمع ناکما ،دشاب .دریگ رارق هجوت دروم زین نآ ند
مشش ۀسلج میمصت(
هار یارجا و یریگ شنکاو دروم رد تاحیضوت ،نآ یارجا و هار کی باختنا یارب میمصت دروم رد ثحب )هدش باختنا لح
یهد
فلاتخا و اهداضت هب نیب طباور ۀنیمز رد نیرمت ،دارفا نیب یاه
. ،یدرف
متفه ۀسلج هلیسو رکفت رب دیکأت(
یا لحارم رورم و حیرشت ،نییبت ،هدش هداد شزومآ نونکات هک یلحارم یتخانش یهدنامزاس )یبایزرا و یفده
راک هب زا تسکش اب هجاوم تروص رد ،نآ دمایپ و لح هار باختنا زا سپ یبایزرا شور حیرشت ،اهتنا ات ادتبا زا هدش یط هار یریگ
لح
لبق لحارم ای هلحرم هب ،یباختنا دندرگزاب رت
.دنیامن مادقا لکشم لح تهج رد ددجم یعس اب و
متشه ۀسلج یندومزآ درکلمع )لبق لحارم رورم(
راک هب رد اه هلیسو رکفت یریگ
یا -یم رارق قیوشت و نیرمت ،یسررب دروم یفده کی ۀئارا ،دریگ
همین ناتساد بترا رد هلأسم لح لحارم مامت رورم ،دارفا طسوت نآ ندناسر نایاپ هب و مامت .هدش حرطم ناتساد اب طا
دوب ترابع شهوژپ نیا رازبا :زا
شسرپ ( ناکدوک یضرم مئلاع ۀمان
CSI-4 )
:
شسرپ نیا همان
کی هجرد سایقم لاس رد راب نیلوا هک تسا راتفر یدنب
1124
طسوت وداگ و نیکفاریپسا لاس رد و دیدرگ هیهت
1114 اب
نآ طسوت یکدنا تارییغت شسرپ .دش رظن دیدجت اه
دروم همان
دیدجت ۀخسن نیرخآ ۀمجرت شهوژپ نیا رد هدافتسا هدش رظن
یم یارب سایقم نیا ناریا رد و دشاب 6
یلا 14 یگلاس
تسد هب نآ رابتعا و هدش یبایراجنه شسرپ نیا .تسا هدمآ
همان
او مرف ود یاراد دلاو مرف .تسا ملعم و دل
112 روظنم هب و لاؤس
لابرغ 11 ملعم مرف و ،یفطاع و یراتفر للاتخا 33
و لاؤس 1
یم لابرغ ار للاتخا نیدلاو مرف زا ،رضاح شهوژپ رد .دنک
.تسا هدش هدافتسا 41
هورگ( نیدلاو مرف زا ترابع A,B,C
)
للاتخا هب طوبرم .تسا هجوت یتساک و ییاذیا راتفر یاه
کی ره
هجرد راهچ سایقم کی رد ،روکذم تارابع زا ،یهاگ ،زگره :یا
یم هداد خساپ تاقوا رتشیب و تاقوا بلغا شسرپ .دوش
همان یا
هورگ تسا هدش هدافتسا شهوژپ نیا رد هک B ,A
و C شسرپ
یلصا همان یاراد و
41 لاؤس یازجم للاتخا عون هس هک تسا
شیب و هجوت یتساک عون ریز لماش یلاعف
یب ییاسران یهجوت
تلااؤس( 1 -1 شیب عون ریز ،) تلااؤس( بلاغ یرگشناکت یلاعف
12 -11 تلااؤس( یبیکرت عون ریز و ) 12
-1 ینامرفان نینچمه و )
هلباقم تلااؤس( یا 26
-11 تلااؤس( کولس للاتخا و ) 41
-23 )
یم ار هرمن یارب ،شهوژپ نیا رد .دجنس شسرپ یراذگ
ۀمان
CSI-4 شرب ۀرمن شور زا لابرغ
.تسا هدش هدافتسا هدننک
هرمن ۀویش اب هک یتارابع دادعت هک تسا تروص نیدب یراذگ
هنیزگ خساپ تروص رد و رفص ۀرمن تردن هب و هاگچیه یاه
هنیزگ اب تارابع هداد کی ۀرمن تاقوا رتشیب و تاقوا یهاگ یاه
تمسق ءانثتسا هب .دوش C
تلااؤس هک 72
ات 41 نآ رد هب اه ی ۀرمن یهاگ
یم هداد ک شسرپ .دوش
ناکدوک یضرم مئلاع همان
،رابتعا و هتفرگ رارق یسررب دروم یددعتم یاهشهوژپ رد ییاور
،
هک یشهوژپ رد .تسا هدش هبساحم ،نآ یگژیو و تیساسح نوسلراک و نوسیارگ شسرپ نیا یور رب
،دنداد ماجنا همان
هلباقم ینامرفان للاتخا یارب نآ تیساسح و کولس للاتخا ،یا
شیب و هجوت یتساک للاتخا بیترت هب یلاعف
17 / 1 ، 17 / 1 و 33 / 1
دش شرازگ [
22 ] شهوژپ . کچ نیب یگتسبمه یرگید یاه
شسرپ تسیل بیترت هب هدش رکذ للاتخا هس رد ار همان
66 / 1 ،
52 / 1 و 32 / 1 دندرک شرازگ .
شسرپ نیا رابتعا زا هدافتسا اب همان
نیدلاو مرف یارب فیصنت شور 25
/ 1 دمآ تسد هب [
7 ] ییاور .
شسرپ ییاوتحم همان
CSI-4 شهوژپ رد دمحم
لیعامسا دروم
دییأت 1 ناور زا رفن تسا هتفرگ رارق ناکشزپ
[ 21 ].
هداد مرن زا هدافتسا اب شهوژپ یاه رازفا
spss هخسن 16 دروم
نیا رد هدافتسا دروم یرامآ شور .تفرگ رارق لیلحت و هیزجت هزادنا اب سنایراو لیلحت لماش یطابنتسا رامآ ،شهوژپ یریگ
.دوب ررکم
هتفای اه
لودج 2 و لرتنک ،شیامزآ یاه هورگ کیفارگومد تاصخشم تیعضو ،نیدلاو تلایصحت ،تسینج یاهرییغتم یارب ار وبیسلاپ
.دهد یم ناشن ردام و ردپ لاغتشا لودج جیاتن 7
یم ناشن انعم ریثأت نامز هک دهد تارمن رب یراد
شیب و هجوت یتساک ( تسا هتشاذگ یلاعف
111 / 1
p<
نیب ینعی .)
شیپ رد جیاتن زآ
سپ و نوم نیب لماعت .دراد دوجو توافت نومزآ
انعم زین اجنیا رد هورگ و نامز بجوم هلخادم رثا ینعی .تسا راد
شیپ رد جیاتن هک تسا هدش سپ و نومزآ
هورگ رد نومزآ اه
.دشاب توافتم انعم تیسنج و نامز نیب لماعت یلو
752 / ینیدرز ناقهد ،شیاشخب
هرود ،يراتفر مولع هلجم 7
هرامش ، 4 ، ناتسمز 9312
لودج 7 .
تارمن هب طوبرم ررکم سنایراو لیلحت
CSI-4
شیپ رد )کولس للاتخا( سپ و نومزآ
وبیسلاپ و لرتنک ،شیامزآ هورگ هس رد نومزآ
رییغت عبانم عومجم
تاروذجم هجرد
یدازآ نیگنایم
تاروذجم F
یرادانعم حطس ریثأت نازیم
نامز 12
/ 221 24
/ 1 3 / 136 16
/ 251 1111
/ 1 1
هورگ* نامز 14
/ 741 41
/ 2 21 / 176 26
/ 211 1111
/ 1 34
/ 1
تیسنج* نامز 61
/ 7 24
/ 1 11 / 2 23
/ 4 17
/ 1 51
/ 1
هورگ*تیسنج*نامز 65
/ 2 41
/ 2 43 / 7 11
/ 5 114
/ 1 23
/ 1
اطخ 11
/ 66 47
/ 12 62 / 1
لودج 8 .
هسیاقم و یبیقعت نومزآ دنچ یاه
هزادنا ۀناگ لرتنک و وبیسلاپ و ،شیامزآ هورگ رد هتسباو ریغتم یاه
هورگ اه نیگنایم
اه نیگنایم توافت
اه درادناتسا یاطخ
یرادانعم حطس
2 1 7 733
/ 5
31 / 2
26 / 5 65
/ 2
-55 / 2 -542
/ 1
563 / 1 11
11 / 1
11 11 / 1
لودج جیاتن 2
بژسن شیاژمزآ هورژگ تواژفت یراداژنعم رگناژیب ت
حطژژس رد لرژژتنک و وبیژژسلاپ هورژژگ هژژب 1111
/ 1
p<
و تژژسا
کولژژس للاتژژخا رژژب یژژشزومآ ۀژژلخادم یرادژژیاپ تارژژثا رگناژژشن .تسا
ثحب
یلصا شناد تلاکشم نیرت رد یراتفر تلاکشم هب لاتبم نازومآیرارقرب لرتنک مدع و هعماج یاهراجنه تیاعر ،طابترا
یم یرگشاخرپ شزومآ شهوژپ نیا رد لیلد نیمه هب .دشاب
نورب( یراتفر تلاکشم شهاک رب هلأسم لح تراهم )هدش یزاس
شناد روظنم هب رضاح شهوژپ .تفرگ رارق یسررب دروم نازومآ تسخن لاؤس .دش ارجا و یحارط ریز لاؤس هس هب ییوگخساپ
دوب نیا للاتخا شهاک رب هلأسم لح تراهم شزومآ ایآ هک
شیب و هجوت دوبمک شناد رد یلاعف
؟دراد ریثأت رسپ و رتخد نازومآ
شهاک رب هلأسم لح تراهم شزومآ ایآ هک دوب نیا لاوس نیمود هلباقم ینامرفان للاتخا شناد رد یا
ریثأت رسپ و رتخد نازومآ
یآ هک دوب نیا شهوژپ لاؤس نیموس و ؟دراد لح تراهم شزومآ ا
شناد رد کولس للاتخا شهاک رب هلأسم رسپ و رتخد نازومآ
شیپ نیب ۀسیاقم سنایراو لیلحت زا لصاح جیاتن ؟دراد ریثأت سپ ،نومزآ یپ نومزآ و نومزآ
شیب تارمن رد یریگ یلاعف
17
شیب تارمن نیگنایم توافت هک داد ناشن شناد رد یلاعف
نازومآ
سپ رد پ نومزآ و نومزآ ی
شیپ هب تبسن یریگ تروص هب نومزآ
انعم توافت داجیا ثعاب هلأسم لح شزومآ نوچ .تسا رتمک یراد
شیب تارمن رد لرتنک و وبیسلاپ ،یشیامزآ هورگ نیب رد یلاعف
شهوژپ اب شهوژپ نیا جیاتن .تسا هدش یاه
طاشن تسود و
، ناراکمه نابحاص
و ناراکمه و کین لاد
دراد یناوخمه [
12 ،
11 ، 24 ] هجیتن نیا هب دوخ شهوژپ رد زین نارگشهوژپ نیا . للاتخا شهاک ثعاب هلأسم لح تراهم شزومآ هک دندیسر
شیب یم هجوت یتساک و یلاعف زا لصاح جیاتن نینچمه .ددرگ
شیپ نیب هسیاقم سنایراو لیلحت سپ ،نومزآ
نومزآ و نومزآ
یپ هلباقم ینامرفان تارمن رد یریگ یم توافت زا یکاح یا
نیگنا شناد رد ینامرفان تارمن
سپ رد نازومآ یپ نومزآ و نومزآ
یریگ
شیپ هب تبسن انعم تروص هب هک دوب نومزآ
ب رتمک یراد ه
تسد
رد توافت داجیا ثعاب هلأسم لح تراهم شزومآ نیاربانب .دمآ هدش لرتنک و وبیسلاپ ،یشیامزآ هورگ نیب رد ینامرفان تارمن ای اب شهوژپ نیا جیاتن .تسا هتف
ناشن هک ناراکمه و نیرگ یاه
راتفر ،یرگشاخرپ شهاک بجوم هلأسم لح تراهم شزومآ داد ینامرفان للاتخا هب لاتبم نارسپ رد مشخ لرتنک و ییاذیا هلباقم یم یا دوش [ 25 ] هتفای و یاه یکسلودوخاس ،ناراکمه و
ننور لاد و و هلأسم لح تراهم شزومآ دنداد ناشن هک کین
یتخانش یاهدربهار
ینامرفان للاتخا مئلاع شهاک رد یراتفر
هلباقم دراد یناوخمه ،دنرثؤم یا [
21 ، 22 ، 24 ] ۀسیاقم همادا رد و
شیپ نیب سپ ،نومزآ یپ نومزآ و نومزآ
کولس تارمن رد یریگ
شناد رد کولس للاتخا تارمن نیگنایم توافت هک داد ناشن سپ رد نازومآ یپ نومزآ و نومزآ
شیپ هب تبسن یریگ هب نومزآ
تروص انعم ثعاب هلأسم لح شزومآ نیاربانب .تسا رتمک یراد
،یشیامزآ هورگ نیب رد کولس للاتخا تارمن رد توافت داجیا هتفای اب شهوژپ جیاتن .تسا هدش لرتنک و وبیسلاپ یاه
و نیوتوب
نیفیرگ و وئی دراد یناوخمه ناراکمه و [
21 ، 27 ] نآ . رد زین اه
هلأسم لح تراهم شزومآ هک دندیسر هجیتن نیا هب دوخ شهوژپ للاتخا شهاک ثعاب یم کولس
نیا زا .ددرگ هب شرگن اب ،ور
شناد یراتفر تلالاتخا یم نینچ ،ییامنهار عطقم نازومآ
دیامن
رد دنمدوس و دماراک یدربهار هلأسم لح تراهم شزومآ هک یم تلالاتخا نیا شهاک .دشاب
هجیتن
گ
یری
هژژتفای ساژژسا رژژب لژژح تراژژهم شزوژژمآ ،شهوژژژپ نژژیا یاژژهشژناد هب هلأسم ژب لاتژبم نازوژمآ
هژلمج زا یراژتفر تلالاتژخا ه
شیژژب هژژلباقم یناژژمرفان ،هژژجوت دوژژبمک و یلاژژعف ،کولژژس و یا
تراژژهم شرورژژپ بژژجوم یراژژتفر و یعاژژمتجا ،یژژناور یاژژه
یژژم یعاژژمتجا و یدرژژف طژژباور هنحژژص رد روژژضح یارژژب مزلا
اژژب بژژسانتم و دژژنمفده راژژتفر و یزژژیر نآ رد ار لکژژشم
اژژه
یژم شیازفا شژناد یلاتژبا شهاژک رد یژلک روژط هژب و دژهد
-یراجنهان عاونا هب نازومآ .دنراد یرثؤم شقن یراتفر یاه
رکککشت ینادردککق و :
هلیژژسو نیدژژب زا
ناراکردژژنا تژژسد هژژمه
ماژژما ترژژضح کژژینیلک ناراژژکمه و دزژژی رهژژش شرورژژپ و شزوژژمآ یم لمع هب ساپس و رکشت بتارم )ع(نیسح .دیآ
عبانم
1. Khazaei T, Khazaei MM, Khazaei M. The prevalence of behavioral problems in children of Birjand. Birjand university Med Sci. 2005;12(1-2):79-85.
2. Ghanbari S, Nadali H, Seyyed Moosavi p. Relationship between parenting styles and internalizing symptoms in children. J Behav Sci. 2009;3(2):167-72.
3. Najafi M, Foulad Chang M, Alizadeh H, Mohammadifar MA. The prevalence of attention deficit hyperactivity disorder, conduct disorder and oppositional defiant disorder. Res Except Children. 2009;9(3):239-54.
4. Bakhshayesh AR. Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) Diagnosis and Treatment. Yazd: Yazd University Publications; 2010.
5. Kaplan H, Sadock B. Synopsis of psychiatry. Tehran: Shahr-Ab Publications.
6. Greene RW, Ablon JS, Goring JC. A transactional model of oppositional behavior: underpinnings of the collaborative problem solving approach. J Psychosomatic Res. 2003;55:67-75.
7. Hashemi T, Beirami M, Eghbali A, Vahedi H, Rezaei R. The Effect of verbal self instruction on improving symptoms of child disease with oppositional defiant disorder. Res Except Children. 2009;9(3):203-10.
8. Kamijani M, Maher F. Comparison of parenting practices in adolescents with conduct disorder, and normal adolescents. Knowl Res Psychol. 2007;33:63-94.
9. Matthys W ,Lochman JE. Oppositional defiant disorder and conduct disorder in childhood. In: Sons JW, editor.: Ltd Publications; 2010.
10. Association. AP. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 4th edition. Tehran: Shahed University Publications; 199.4
11. Sobhi-Gharamaleki N, Rajabi S. Efficacy of life skills training on increasing mental health and self esteem of the students. Procedia Social Behav Sci. 2010;5:1818-22.
12. Eizadi Fard R, Sepasi Ashtiani M. Effectiveness of cognitive behavioral therapy with problem solving skills training on reduction of test anxiety symptoms. J Behav Sci. 2010;4(1):23-7.
13. Zera'at Z, Ghafourian A. Effectiveness of problem solving skill training on students educational self thought. J Educ Strat. 2009;-1(2):23-6.
14. Lazakidou G, Retalis S. Using computer supported collaborative learning strategies for helping students acquire self-regulated problem solving skills in mathematics. Comput Educ. 2010;54:3-13.
15. Chinaveh M. International Conference on learner diversity training problem solving to enhance quality of life: Implication towards diverse learners. Procedia Social Behav Sci. 2010;7:302-10.
16. Silverstone PH, Salsali M. Low self- esteem and psychiatric patients: part 1- the relationship between low self- esteem and psychiatric diagnosis. J Gen Psychiat. 2003:1-16.
17. Mohammadi N. Effectiveness of problem solving skill training on normative behavior disorder. Tehran: Tarbiat Modares University; 2003.
18. Neshat Doost HT, Kalantari M, Soltani AP. Effectiveness of problem solving skill training on
reducing symptoms of attention
deficit/hyperactivity. Cognitive Sci. 2001;11(3):46-52.
19. Saheban F, Amiri SH, Kajbaf MB, Abedi A. Effectiveness of Executive function training on
reducing symptoms of attention
deficit/hyperactivity disorder in elementary school's students in Esfahan. Adv Cognitive Sci. 2010;12(1):52-68.
20. Sukhodolsky DG, Solomon RM, Perine J. Cognitive- Behavioral, anger control. Intervention for elementary school children: A Treatment Outcom Study. J Child Adoles. 2000;10:159-70.
21. Botvin GJ, Griffin KW. Life skill training: Empirical Findings and Future Direction. J Prim Prev. 2004;25(2):211-32.
22. Ronen T. Student Evidents- Based Practice Intervention for Children with Oppositional Defiant Disorder. Res Social Work Prac. 2005;15:165-79.
23. Yeo SL, Wong M, Gerken K, Ansley T. Children with sever emotional and/or behavior disorders. Child Care Lec. 2005;11:7-22.
24. Dallnic A, Smith SW, Brank EM, Penfield RD. Classroom- based cognitive- behavioral intervention to prevent aggression: Efficiency and Social Validity. J School Psychol. 2006;44:123-39.
25. Greene RW, Ablon JS, Mounteaux MC, Goring JC, Henin A, Raezer Blakely L. Effectiveness of collaborative problem solving in affectively disregulated children with oppositional defiant disorder. Initial Findings. J Consult Clin Psych. 2004;72:1157-64.
26. Hemmati Alamdarlo G, Shojaee S. The Effect of life skills training on reducing conduct disorder at middle school students of Imam Sajjad. Coun Res Dev. 2005;16(4):73-91.
27. Ganji H, Amirian K. Effectiveness of problem solving skills training on academic achievement of first year high school students in Songhor city. J Manage Stud. 2011;3(1):117-34.
28. Grayson P, Carlson GA. The utility of a DSM-III-R based checklist in screeing child psychiatric patients. J Am Acad Child Psy. 1999;30:669-73.
