SWOT

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com svaa^T ivaSlaoYaNa AaiNa iSaxak iSaxaNaatIla gauNava%ta

p`a.Amaaola paMDurMga maaoihto saaO.inama-laata[- qaaopTo iSaxaNaSaas~

mahaivaValayaÊ BaaorÊ ija.puNao

p`stavanaa

Aajacyaa spQao-cyaa yaugaat &anaacyaa p`sfaoTamauLo maanavaI jaIvanaatIla p`%yaok xaNaacyaa kamaacao

vyavasqaapna krNao ha AivaBaajya GaTk banalaa Aaho. SaaLa hI samaajaacaI p`itkRtI Aaho. SaaLomaQyao

mau#yaaQyaapkÊ iSaxakÊ ivaVaqaI-Ê iSaxako<ar kma-caarIÊ palakÊ saMsqaacaalak AaiNa samaaja yaa ivaivaQa

maanavaI GaTkaMcaa samaavaoSa Asatao. vya@tI itt@yaa p`kRtI yaa ]@tIp`maaNao p`%yaok vya@tIcaI

gauNavaOiSaYTyao hI iBanna Asatat. iSaxaNa p`iËyaa safla haoNyaasaazI yaa maanavaI GaTkamaQyao

sakara%mak saMbaMQa p`sqaaipt haoNao garjaocao Aaho. mahaivaValayaatIla maanavaI va AmaanavaI mhNajaoca

BaaOitk GaTkalaa AapAaplaI BaUimaka par paDavaI laagato. kahI SaaLaMmaQyao BaaOitk sauivaQaa

caaMgalyaa Asatat. maa~ toqao AavaSyak kaya-xamatocyaa manuaYyabaLacaa ABaava Asatao. %yaacaa pirNaama

SaaLocyaa p`gatIvar haot Asatao. yaa]laT kahI SaaLot BaaOitk sauivaQaaMcaI kmatrta AsaUnadoKIla

kaya-xama va kaya-kuSala manauYyabaLamauLo baáyaaca SaaLa p`gatIpqaavar Asalyaacyaa idsaUna yaotat.

mahaivaValayaIna pirsarat sava- maanavaI GaTkaMcyaa kamaaba_la kaOtuk kolyaasa %yaacyaa kamaacaa

hu$p vaaZtao tr %yaacyaa ]iNavaa va daoYa daKivalyaasa %yaacaa %yaalaa raga yaotao. caaMgalaa ima~ kaoNaalaa

mhNaayacao tr jaao Aaplyaa ]iNavaa Aaplyaalaa laxaat AaNaUna dotao. Aqaa-tca p`%yaok vya@tIjavaL

jasaa caaMgalyaa gauNaaMcaa samauccaya Asatao tSaaca %yaacyaa ]iNavaa Asatat. yaa ]iNavaa dUr krNyaasaazI

sava-p`qama vyavasqaapna Saas~at Sa~usaMQaao pRqqa:krNa ³SWOT Analysis´ saMklpnaocaa vaapr kolaa

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com S=Strength

³Sa@tIsqaanao´

svaa^T ivaSlaoYaNa ³SWOT Analysis´

W=Weakness ³~uTI´

O=Opportunity ³saMQaI´ T=Threats

³Qaaoko´

laagalaa AaiNa iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa sauQaarNyaasaazI svaa^T ivaSlaoYaNaacaa

pirNaamakark ]paya mhNaUna ]pyaaoga hao} laagalaa Aaho.

varIla AakRtIva$na ho laxaat yaoto kIÊ SWOT svaa^T yaa AVAaxarava$na hI saMklpnaa

$Z JaalaI Aaho. marazIt yaaca saMklpnaolaa ‘Sa~usaMQaao’ Asao saMbaaoQalao jaato.

‘Sa~usaMQaao’ saMklpnaa ³

´

Sa~usaMQaaoÀsvaa^T ivaSlaoYaNa AaiNa iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa yaaMcaa far javaLcaa saMbaMQa

Aaho. iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa sauQaarNyaasaazI p`%yaok SaOxaiNak saMsqaonao svat:cao svaa^T ivaSlaoYaNa

kolao paihjao.

‘p`%yaok saMsqaonao AaplaI balasqaanaoÊ Sa@tIsqaanao AaoLKUna AaplyaatIla ]iNavaaMcaa SaaoQa Gao}na

%yaa kmaI krNyaacaa p`ya%na k$na Sa@tIsqaanaaMcaI vyaaPtI vaaZivaNao va %yaa Sa@tIsqaanaaWaro Aalaolyaa

saMQaI inavaDtanaa saMBaavya Qaao@yaacaa ivacaar k$na saMQaIcaa fayada k$na GaoNao mhNajaoca Sa~usaMQaao

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com Sa~usaMQaao

pRqqa:krNaacaI vaOiSaYTyao

Sa@tIsqaanaaMcaa yaaogya vaapr krta yaotao

]iNavaa dUr krta yaotat

saMQaIcaa yaaogya vaapr krta yaotao

BaivaYyaatIla Qaao@yaaMvar ]paya krta yaotat

]Vaoga xao~atIla saMklpnaa

maUlat<vao jarI samaana prMtu p`%yaxa vyavaharat frk AaZLtao

Aadana p`iËyaa AaiNa filat yaat maUlaBaUt frk

iSaxaNa xao~akDo Aajakala gauMtvaNaUk yaa dRYTIkaonaatUna paihlao jaato

]Vaoga xao~atIla inakYa tMtaotM`t laagaU pDt naahIt

gauMtvaNaUk fayada imaLivaNyaasaazI kolaI jaato

yaa tM~acaa vaapr iSaxaNa p`NaalaIt k$na SaOxaiNak gauNava<aa vaaZivaNyaasaazI p`ya%na krNao hI

AajacaI inataMt garja Aaho. iSaxaNa p`NaalaItIla mau#yaaQyaapkÊ ivaVaqaI-Ê iSaxako<ar kma-caarI yaaMnaI

vaOyai@tk Sa~usaMQaao pRqqa:krNa k$na AaplaI gauNava<aa vaaZivaNyaasaazI t%pr Asaavao tr

saMsqaacaalakÊ samaaja yaa GaTkaMnaI saMsqaa%mak Sa~usaMQaao pRqqa:krNa k$na raYT/ ]BaarNaIsaazI yaa

tM~acaa vaapr kravaa. sava-MkYa gauNava<aa ivakasa GaDvaUna AaNaNyaasaazI Sa~usaMQaao ho p`BaavaI tM~

Aaho.

svaa^T ivaSlaoYaNaamauLo iSaxak iSaxaNa p`iËyaotIla maanavaI GaTkaMcaI balasqaanaoÊ Sa@tIsqaanao

kaoNatI AahotÆ %yaaMcyaakDo kaoNa%yaa ~uTIÊ kmatrta AahotÆ BaivaYyaatIla saMBaavya Qaaoko kaoNato

AahotÆ yaa sava- p`SnaaMcaa saaklyaanao ivacaar k$na %yaavar ]payayaaojanaa SaaoQaNao ho svaa^T ivaSlaoYaNaacao

mah<vaacao tM~ Aaho.

svaa^T ivaSlaoYaNa ³SWOT Analysis´

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com 2.W = Weakness / ~uTI ]iNavaa

3.O = Opportunities / saMQaI

4.T = Threats / QaaokoÀApyaSa

1.Sa@tIsqaanao

iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa sauQaarNyaasaazI mahaivaValayaanao svat:cyaa xamataÊ gauNavaOiSaYTyao

AaoLKUna svayaMmaUlyamaapna ina:pxapatIpNao kravao. AaplyaakDo AsaNaaáyaa sava- Sa@tIsqaanaaMcao

Avalaaokna kravao. saMsqaocyaa ikMvaa mahaivaValayaacyaa Anaok kaOSalyaaMcao pOlaU hI %yaaMcaI Sa@tIsqaanao

Aahot. tI satt kaya-xama zovaNyaacaa p`ya%na kravaa. Aaplyaa javaLIla kmatrtaMmauLo nyaUnagaMD

baaLgaU nayaot. %yaacao duYpirNaama Aaplyaa Sa@tIsqaanaaMvar haoNyaacaa Qaaoka inamaa-Na hao} Saktao.

mahaivaValayaakDo ]plabQa AsaNaaáyaa ivaivaQa gaaoYTIMcaa sakara%mak dRYTInao vaapr krNaoÊ

naaivanyapUNa- ivacaaraMcaa ]pyaaoga krNaoÊ AaplyaakDIla Sa@tIsqaanaaMcaa p`BaavaI vaapr k$na iSaxak

iSaxaNaatIla gauNava<aa sauQaarta yaoto.

2.~uTI ³

´

jyaap`maaNao iSaxak iSaxaNa mahaivaValayaamaQyao kahI Sa@tIsqaanao mahaivaValayaacaI p`gatI

saaQaNyaasa madt krtat %yaacap`maaNao kahI gaaoYTIMmauLo mahaivaValayaacyaa p`gatIt ADqaLo inamaa-Na

haotat. p`%yaok iSaxak iSaxaNa mahaivaValayaat kahI naa kahI kmatrtaÊ ~uTI Asatat. %yaacaI

sava-p`qama jaaNaIva haoNao AitSaya mah<vaacao Aaho. Aaplyaa ~uTIMkDo dula-xa k$na caalaNaar naahI. karNa

yaa ~uTI sauQaarlyaa naahIt tr iSaxak iSaxaNaacyaa gauNava<aomaQyao ADcaNaI inamaa-Na hao} Saktat.

mhNaUna yaa ~uTI jaaNaUna Gao}na kmaI krNyaasaazI sa%var p`ya%na krNao AavaSyak Aaho.

iTka¹iTPpNaInaoÊ ApyaSaanao KcaUna na jaata Aa%maivaSvaasaanao nyaUnata kmaI krNyaacaa p`ya%na kolyaasa

Sa@tIsqaanao vaRwIMgat haotat va SaOxaiNak gauNava<aa sauQaarNyaasa caalanaa imaLto.

3.saMQaI ³

´

P`a%yaokalaa saMQaI imaLt Asato. prMtu jaao saMQaIcao saaonao krIla %yaalaaca yaSap`aPtI haoto.

Aaplyaa mahaivaValayaatIla ivaivaQa maanavaI va BaaOitk GaTk ho AaplaI Sa@tIsqaanao Asatat. yaatIla

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com mahaivaValayaInaÊ ivaVapIzIyaÊ raYT/IyaÊ rajya patLIvar mahaivaValayaatIla maanavaI GaTkaMnaa

]da.p`acaaya-Ê p`aQyaapkÊ ivaVaqaI- [%yaadI Anaok saMQaI p`aPt haot Asatat. yaa saMQaIcaa fayada

ta%kaL ]zivaNao hI sauvaNa-saMQaI zrto. saMQaI kQaIhI saaMgaUna yaot nasato. itcaI Ap`%yaxa laagalaolaI

caahUla hI AspYT Asato. %yaavaoLI saamaaoro jaaNyaacaI vaR<aI AMgaIkarlaI paihjao. AaplyaakDIla

AsaNaaáyaa xamataMcaa saahsavaR<aInao vaapr kolyaasa inaNa-yaasaazI AiQak vaoL qaaMbaU nayao.

4.Qaaoko ³

´

jyaap`maaNao saMQaI p`aPt JaalyaanaMtr %yaa p`iËyaovar yaaogya AMMmalabajaavaNaI kolyaasa yaSap`aPtI

haoto. tsaoca saMQaI p`aPt hao}nahI jar Acauk AMmalabajaavaNaI krta AalaI naahI tr SaOxaiNak

gauNava<a sauQaarNyaasa Qaaoko inamaa-Na haotat. Aajacao yauga ho spQao-cao yauga Aaho. yaa spQao-cyaa yaugaat jar

AapNa savaa-Mbaraobar gaitmaana raihlaao naahI trIdoKIla p`vaahatUna baahor foklao jaaNyaacaa Qaaoka jaast

Asatao.

mhNaUna iSaxak iSaxaNa p`iËyaotIla gauNava<aa sauQaarNyaasaazI saMBaavya Qaaoko laxaat Gao}na %yaavar

yaaogya vaoLI yaaogya ]payayaaojanaa kolyaasa inaiScatpNao p`gatI saaQalaI jaa[-la.

SPECIAL ISSUE-ACOE 09 & 10 FEBRUARY 2013 www.srjis.com

svaa^T ivaSlaoYaNaacyaa mayaa-da

1.p`%yaok vya@tIÊ mahaivaValayaÊ saMsqaa Aa%maprIxaNa krolaca Asao zamapNao saaMgata yaot naahI.

2.p`%yaokakDo kahI Sa@tIsqaanao va kahI kmatrta Asatat. kahIMnaa %yaa idsaUna yaotat tr

kahIMnaa idsaUna yaot naahIt.

3.p`%yaok mahaivaValayaanao AaplaI Sa@tIsqaanao AiQak balavaana kravaIt va kmatrtaMcao p`maaNa

jaastIt jaast kmaI krNyaacaa jaaNaIvapUva-k p`ya%na kravaa.

4.p`%yaokasa imaLNaaáyaa saMQaIcaa laaBa Gyaavaa prMtu %yaatIla saMBaavya Qaaoko laxaat Gao}na to ksao

TaLta yaotIla yaasaazI p`ya%na kravaa.

5.svaivakasa va mahaivaValayaacyaa ivakasaacaI jaaNaIva AsaNao mah<vaacao Aaho.

6.kahI ~uTIÀ]iNavaa Ba$na kaZNyaasa mayaa-da pDtat.

7.BaivaYyakaLat yaoNaaáyaa Qaao@yaaMcaI jaaNaIva hao[-laca Asao naahI.

samaaraop

svaa^T ivaSlaoYaNa va iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa yaacaa AitSaya javaLcaa saMbaMQa Aaho. prMtu

%yaasaazI p`%yaokamaQyao iSaxaNaacaI gauNava<aa sauQaarNyaacaI jaaNaIva AsaNao A%yaMt mah<vaacao Aaho.

AaplyaamaQaIla AsaNaarI Sa@tIsqaanao laxaat Gao}na %yaacaa vaapr krNao AavaSyak Aaho.

tsaoca AapNaamaQaIla AsaNaaáyaa ]iNavaa va ~uTI dUr k$na yaoNaaáyaa saMQaI kaOSalyapUNa- hataLNao garjaocao

Aaho va BaivaYyaat yaoNaaro saMBaavya Qaaoko laxaat Gao}na %yaavar yaaogya ]payayaaojanaa kolyaasa iSaxak

iSaxaNaatIla gauNava<aa sauQaarNyaasa madt hao[-la. iSaxak iSaxaNa p`iËyaot svaa^T tM~acaa vaapr krNao

hI kaLacaI garja Aaho. yaa p`iËyaotIla sava- GaTkaMnaI svat:caI tsaoca mahaivaValayaacaI gauNava<aa

sauQaarNyaasaazI t%pr Asaavao. iSaxak iSaxaNaatIla gauNava<aa ivakasa krNyaacao svaa^T ivaSlaoYaNa ho

mah<vaacao tM~ Aaho. iSaxak iSaxaNa gauNava<aa ivakasaasaazI svaa^T ³SWOT´ ivaSlaoYaNa ha ek