La planificación del territorio es clave para buscar la sostenibilidad de los ecosistemas acuáticos marinos y costeros, así como los servicios ecosistémicos asociados. El uso de la tierra y recursos es motivado principalmente por intereses y necesidades económicas.
Dado que los ecosistemas poseen escalas espaciales múltiples, se requiere ordenar el territorio de tal modo que permita discernir y establecer usos múltiples a escala regional y usos restringidos a escala de unidad o sitio. Los gradientes entre estas áreas son críticos para la conservación de la biodiversidad (Andrade, 2007). Al respecto, Frêne y Núñez (2010) aseguran que la regulación del ciclo hidrológico se ve afectada por el cambio de uso en el suelo. Toda intervención humana que pueda perturbar los sistemas hídricos, tendrá repercusiones aguas abajo de las cuencas, llegando incluso a afectar las zonas costeras.
Planifikasyon tèritwa a se kle pou chèche dirabilite ekosistèm akwatik maren ak kotye yo, de mèm pou sèvis ekosistemik ki asosye ak yo. Itilizasyon latè ak resous yo motive prensipalman pou enterè ak nesesite ekonomik.
Kòm ekossitèm an posede echèl espasyal miltip, sa mande amenaje tèritwa a yon fason kap pèmèt disène ak eyabli izaj miltip a lechèl rejyonal ak izaj redwi a lechèl inite ou sit. Gradyan ant zòn yo kritik pou konsèvasyon pou konsèvasyon (Andrade, 2007).
Nan sans sa, Frêne ak Núñez (2010) asire ke regilasyon sik idwolojik li afekte pa chanjman izaj sou sol. Tout entèvansyon lèzòm ki ka pètibe sistèm idrik ap genyen repèkisyon an aval basen vèsan yo, pou rive afekte zòn kotye yo.
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
PRESIONES A LOS SERVICOSECOSISTEMICOS CLASES DE PRESIONES 1.
Descarga de residuos líquidos
Descarga domiciliaria Descarga industrial
Contaminación difusa (agrícola, asentamientos urbanos y rurales, otros)
2.
Residuos sólidos Presencia de basural 3. Alteraciones hidrogeomor-fológicas Construcciones de gaviones Extracción de áridos/gravas/turbas/sedimento Presencia de puertos
Construcciones de embalses, represas, hidroeléctricas Erosión 4. Alteración a la Biodiversidad Sobreexplotación de recursos Deforestación
Presencia de caza furtiva
Plantaciones forestales o monocultivos agrícolas Presencia de especies invasoras
Prácticas de manejo inadecuadas Destrucción de Hábitat
5. Extracción de agua
Escasez Hídrica
Sobreexplotación de acuíferos (profundización de pozos, intrusión salina) Subsidencias (Hundimiento de suelos)
6. Cambio climático
Disminución del oxígeno disuelto en aguas
Aumento en la frecuencia de eventos extremos (sequía/inundaciones) Aumento de la temperatura de las aguas
Huracanes y tifones
7. Social y Gobernanza
Pobreza (social) y enfermedades Delincuencia e Inseguridad social Escasa organización
Legislación deficiente (políticas, estado débil) Crecimiento poblacional
Servicios Básicos deficitarios (agua para consumo humano, energía, tratamiento de residuos líquidos, disposición de residuos sólidos)
8. Escasa planificación
territorial
Expansión urbana
Expansión agrícola y/o forestal Carreteras
Cambio uso de suelo Zonas de uso industrial
Infraestructura y equipamiento deficiente
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
PRESYON SÈVISEKOSISTEMIK KLAS PRESYON YO 1.
Dechaj rezidi likid
Dechaj nan kay Dechaj endsitriyèl
Kontaminasyon difiz (agrikòl, vilaj nan zòn ibèn ak riral, lòt)
2.
Rezidi solid Prezans dechè 3. Alterasyon idwojeyomòfolojik Konstriksyon gabyon Ekstraksyon wòch/gravye/sediman Prezans pò
Konstriksyon baraj, rezèvwa, idwoelektrik Erozyon 4. Alterasyon biyodivèsite Sireksplwatasyon resous Debwazman
Prezans lachas an kachèt
Plantasyon forestye ou monokilti agrikòl Prezans espès e especies invasoras Pratik jesyon inadekwat
Destiksyon abita
5. Ekstraksyon dlo
Rarte idrik
Sireksplwatasyon akifè (pwofondizasyon pwi, entrizyon salin) Subsidans (Afesman sol)
6. Chanjman klimatik
Disminisyon oksijèn disou nan dlo
Ogmantasyon frekans evenman ekstrèm (sechrès/inondasyon) Ogmantasyon tanperati dlo
Ouragan ak tanpèt
7. Sosyal ak Gouvènans
Povrete (sosyal) ak maladi
Delenkans jivenil ak ensekirite sosyal Òganizasyon fèb
Lejislasyon defisyant (politik, eta fèb) Kwasans popilasyon an
Sèvis de baz defisitè (dlo pou konsomasyon moun, enèji, tretman rezidi likid, dispozisyon rezidi solid)
8. Planifikasyon
tèritiryal fèb
Expansyon nan vil yo
Expansyon agrikòl ak/ou forestye Wout
Chanjman nan izaj latè Zòn izaj endistriyèl
Enfrastrikti ak ekipman defisyant
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
GUÍA MET
ODOL
ÓGICA /
GID MET
ODOL
O
JIK
En los casos en que no se posea la suficiente información bibliográfica respecto al sistema hídrico en estudio y con el objetivo de verificar la información obtenida en los talleres respecto a la identificación de los SE y sus presiones, se propone realizar un taller en donde los profesionales de los servicios que estarán a cargo del proyecto, puedan completar una ficha técnica de gestión.
En esta ficha se revisarán en terreno los ecosistemas asociados a los ambientes marinos y costeros, obteniendo fotografías de los principales servicios ecosistémicos identificados, para su posterior reporte. Del mismo modo, podrán identificar in situ los servicios que proveen estos ambientes y las presiones que los afectan.
Anka ou pata genyen enfòmasyon bibliyigrafik sifizant pa rapò ak sistèm idrik ki sou etid la e nan objektif pou verifye enfòmasyon ki sòti nan atelye yo pou idantifikasyon SE ak presyon yo, yo pwopoze reyalize yon atelye kote pwofesyonèl pwojè ki anchaj sèvis yo ka konplete yon fich teknik jesyon.
Nan fich sa yo ka revize sou teren an ekosistèm ki asosye ak milye maren ak kotye yo, kote nap foot prensipal sèvis ekosistemik ki idantifye yo, po repòte yo aprè. Mem jan an, yo ka idantifye in situ (mem kote a) sèvis ke milye a baya k presyon lap sibi.