Projections This chapter consists of descriptions (per source sector) of
12.3 Maps with geographically distributed emission data
de casa
Dempués d´un añu llargu y duru, en La Mudrera y nel marcu de les sos fiestes, les de San José Obrero, tornó a facese’l yá tradicional Concursu de la Sidra de Casa. Un añu llargu y duru onde, como siempres, el trabayu de la xente de La Mudrera, pero tamién del Rozáu o Les Peñes o El Carbayu o La Segá o La Casona o… fizo algamar meyores perimportantes pala vida d´esta zona asitiada na fastera rural de Llangréu.
L’emburríe de los rapazos de la Sociedá de Festeyos y a esperiecia y el bon facer de los paisanos y pai- sanes permitió algamar un fechu históricu: el Centru Social, una antigua Casa del Pueblu fecha pola UGT nos años trenta, torna otra vegada a ser de quién la fizo, del pueblu. La ilusión de la xente y la collabora- ción desinteresao de la familia del que fora dueñu de la costrucción, Antonio “El Gordo”, fizo’l resto. Agora queda otru pasu, quiciaves igual de complicáu que tolo anterior, refacer el Centru y da-y conteníu y vida. Nun queda ehí la cosa, el práu les fiestes tamién pasó a formar parte del padrimoniu de la Sociedá y por estensión de los cuasi 500 socios que ya tién. El si- guiente proyeutu, que yá ta en marcha y que la xente que pasó poles fiestes pudo güeyar, ye la bolera que va permitir recuperar un xuegu tradicional y con tra-
dición na zona, de fechu, La Mudrera nun va munchos años cuntó con varies boleres y peñes nel pueblu. Baxo un sol de xusticia y dende los díes 9 al 11 de xu- netu foron les fiestes, la cuarta edición dende que se recuperasen acullá nel añu 2007 y dempués de más de cuarenta años ensín cellebraciones.
Nun faltaren les actividaes habituales y qu’añu tres añu van xuntado a ca vegada más vecinos, familiares y foriatos. Al corderu a l´estaca pa cuasi 200 persones, a la estraordinaria actuación de los mozos y moces del Teatru Carbayín, a los pasucáis coles gaites, a la toná con xente del nivel del Che de Cabaños o Hector Braga, al concursu de tortielles, a la misa del domin- gu o a les folixes de les nueches, esti añu apurriose a la riestra d’actividaes programaes competiciones de parchís y tute y xuegos pa los neños. Mención espe- cial, pola cantidad y calidá de los participantes, merez el Torneu de Bolos que xuntó a cuatro peñes. De xuru, que nel prósimu añu les fiestes seguirán xorreciendo en calidá y cantidá d’actividaes.
Y n’esto llegaron les siete y media pasaes del sábadu 10, dempués de repartir costielles, criollos y un, inme- yorable, corderu a l´estaca, dempués pasalo pipa co- miendo un incomparable arroz con llechi, dempués
de reposar con café, chupito y toná. Dempués de too eso y de fallar el Concursu les Tortielles entamó la ter- cer edición del Concursu de la Sidra de Casa.
Cuasi dos hores de preba onde la xente tastió lo me- yor de 15 llagares de la zona que presentaron la sidra al Concursu. La dinámica, la de siempres y la partici- pación meyor que nunca. La xente mercó más vasos y votó muncho más qu’anteriores ediciones.
Los minutos cayíen y la xente diba dando vueltes pe´l pueblu picando dalgún pinchu de les tortielles del Concursu y pasando de llagar en llagar, culete a cule- te. A la hora entamar yá había el run-run avezául co- mentando cualos yeren los meyores palos, “aquello ye suave”, “esi, pa muyeres”, “aquel meyor pa vinagre”… Nesti mecanismu yá engrasáu onde la xente merca´l vasu, tastia la sidre y vota´l meyor palu, esti añu la Co- misión plantegó dar un brincu. Nun hai dubia que la sidra amás de bébora tradicional d´Asturies, tamién ye fechu y una manifestación cultural fondamente arriagao equí pero tamién fuera. Nesta edición busco- se a esa otra xente que, como nós, comparte la cultu-
ra de la sidra. Dende La Mudrera, dende Tiuya, fuimos más p´allá d´Unquera a por sidra de l’actual Canta- bria y atopámosla nun pueblu nomáu Escalante. Asi- tiáu ente Laredo y Santoña, ehí en tierra de anchoes, tenemos un bon garrapiellu de rapazos que viven por y pala manzana. El Festival de la Sidra d´Escalante, que faen a final de xunetu,, ta marcáu con una cruz bien gorda nel calendariu de tou sidreru o sidrera. La xente esfrutó cola sidra d´Asturies y cola sidra d´Escalante, que traxeron tres palos dististos que los participantes probaron con curiosidá y afición. La co- munión y bona sintonía ye un fechu y unos y otros aprovechamos un día perfectu regáu con muncha y bona sidra.
El tiempu pasa y la xente votaba, los comentarios y el primer escrutiniu paecía que daben favoritu a un palu, el de llagar númberu 15, sidra claro y suave que xuncío a lo fresco de la bebida y al calor del díi ficie- ron qu’esti añu el premiu fora pa otru d´esos paisanos que lleven faciendo sidra milenta de años con cuidáu y bon facer. La sidra del llagar 15 yera d’orlandino, que llevó pa casa’l troféu al meyor palu y una cena nel Llagar Trabanco, qu’otru añu patrocinó el concursu. Ensin sidra y colos mayores niveles de participación de la hestoria de esti Concursu zarrose un añu más esti certame únicu n´Asturies onde s´axunta sidra de casa y votación popular, convirtiéndose nun referente tanto dientru como fora d´Asturies.
Testu: Alejandro Riesco Roces Semeyes: J. Eloy