จังหวัดยโสธร “ยโสธรเมืองแห่งวิถีอีสาน เกษตรอินทรีย์ก้าวไกลสู่สากล”
จังหวัดยโสธร
มีเนื้อที่ประมาณ 4,161 ตารางกิโลเมตร เป็นจังหวัดที่มีขนาดเล็กที่สุดในเขต
อีสานตอนล่าง ตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานครโดย
ทางรถยนต์ประมาณ 531 กิโลเมตร (ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 1, 2, 202) และอยู่ในกลุ่ม
จังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 2 (อุบลราชธานี ศรีสะเกษ ยโสธร อ านาจเจริญ)
งานประเด็น ต าบล เกษตรอินทรีย์ 13เครือข่าย สวัสดิการชุมชน 61 ต าบล ทรัพยากร/สิ่งแวดล ้อม(ภัย พิบัติ) 4 พื้นที่ เศรษฐกิจและทุนชุมชน 9 ต าบล บ ้านมั่นคง 2 เมือง7 ชุมชน ที่ดิน 12 พื้นที่ สภาองค์กรชุมชน 50 ต าบล
ภาพรวมขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดยโสธร
พื้นที่ปกครอง ปฏิบ ัติการพื้นที่ ต าบล 79 57 เทศบาล ( นคร/เมือง/ต าบล) 9 4 รวม (พื้นที่ต าบล+เทศบาล) 88 61*
*
“
ประชาชนเข็มแข็งรู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลง วิถีการผลิตแบบพอเพียงสู่จังหวัด
จัดการตนเอง อาหารปลอดภัยสมบูรณ์
”
*
ศักยภาพขบวนองค์กรชุมชนภายในจังหวัด
*
การขับเคลื่อนงานภาคประชาชนในจังหวัดมีอย่างต่อเนื่อง
*
การประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภาคีในจังหวัดอย่าง ต่อเนื่อง และได้รับการ
ยอมรับในระดับที่ดี
*
กลุ่มองค์กรชาวบ้านมีความหลากหลาย
*
มีพื้นที่รูปธรรมในการเรียนรู้
*
ขบวนชุมชนยึดถือภูมิปัญญา ศิลปะ วัฒนธรรมท้องถิ่น
*
ใช้ข้อมูลศักยภาพองค์กรชุมชนเป็นฐานในการท างาน
ขบวนองค์กรชุมชน (ชุดใหญ่)
กองเลขาฯ จังหวัด
ประเด็น / สภาฯ / เชื่อมโยง คข.
•
ผู้แทนโซน / ผู้แทนประเด็น / ผู้แทนสภาฯ
•
สถาบันการศึกษา / ภาคประชาสังคม
•
ภาคีที่เกี่ยวข้อง / ที่ปรึกษาขบวนฯ
•
เลขายุทธศาสตร์
•
เลขาประสาน
•
เลขาจัดการ
•
แกนประเด็นต่างๆ
•
พื ้นที่รูปธรรม
โซนเหนือ
โซนกลาง
โซนใต้
•
ผู้ประสาน
•
ทีมงานโซน
•
•
ผู้ประสาน
ทีมงานโซน
•
ผู้ประสาน
•
ทีมงานโซน
นโยบาย /
ยุทธศาสตร์
ปฏิบัติการ
สนับสนุน
ปฏิบัติการ/
รูปธรรม
เปลี่ยนแปลง
โครงสร้างพัฒนาเสริมสร้างขีดความสามารถสภาองค์กรชุมชนต าบลจังหวัดยโสธร
สภาองค์กรฯ
จังหวัด
อ.เลิงนกทา 10 ต าบล 10สภา อ.ทรายมุล 5 ต าบล 4 สภา อ.ป่าติ ้ว 5 ต าบล 2 สภาฯ อ.ค าเขื่อนแก้ว 13 ต าบล 6 สภาฯ อ.เมือง 18 ต าบล 2 สภาฯ อ.กุดชุม 10 ต าบล 5 สภา อ.มหาชนะชัย 10 ต าบล 3 สภาฯ ต. สร้างมิ่ง ต. ค าไผ่ ต. ส้มผ่อเป้าหมายร่วม
“การจัดการตนเองของจังหวัด”
อธิบายเป็นรูปธรรม...เช่น
มีระบบบริหารขบวนฯ (แผนงาน / งบประมาณ/ติดตาม/ตัวชี้วัด)
มีการจัดการข้อมูล / การสื่อสาร
มีการเชื่อมโยงประเด็นงานต่างๆ
มีพื้นที่พัฒนาร่วม “พื้นที่กลาง” / ขยายวงคนท างาน
มีผู้รับผิดชอบในแต่ละเรื่อง (ตัวแทนประเด็น / กองเลขา)
มีสถานที่ท างาน / ศูนย์ประสานงาน
การจัดรูปขบวนจังหวัดยโสธร
องค์ประกอบ
(ขยายวงคนท างาน
–
เปิดพื้นที่พัฒนาร่วม)
ผู้แทนโซน / ผู้แทนประเด็น / ผู้แทนสภาฯ
สถาบันการศึกษา / ภาคประชาสังคม
ภาคีที่เกี่ยวข้อง / ที่ปรึกษาขบวนฯ
บทบาทส าคัญของเวที
(เชื่อมโยง-เรียนรู้-ออกแบบ-สนับสนุน) เช่น
-
ภาพรวมยุทธศาสตร์จังหวัด / ทิศทางการขับเคลื่อน / จังหวะก้าว
-
เชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์จังหวัด
-
หนุนเสริมแผนงาน/กิจกรรมการท างานของพื ้นที่
(ชุดนี้ประชุมไม่บ่อย เช่น
2 – 3
เดือน
:
ครั้ง)
โครงสร้างคณะท างานขบวนจังหวัดยโสธร
ประธาน
สภาองค์กรชุมชนต าบลจังหวัดยโสธร
รองประธาน ปฏิบัติงานประเด็น 3 โซน สภาฯ สวัสดิการ เศรษฐกิจ/ทุน ทรัพยากร บ้านมั่นดง รองประธาน นโยบาย / แผนงาน ส่วนราชการ พอช. การบริหารงาน รองประธาน บริหารงานทั่วไป กองเลขานุการ การเงิน / การบัญชี ประชาสัมพันธ์/ข้อมูล ก ากับ/ประเมินผลรูปธรรมการเปลี่ยนแปลง
สวัสดิการ61
ที่ดิน
10
ภัย
พิบัติ
4
เกษตร
13
เครือข่าย
ขบวนองค์กร
ชุมชนจังหวัด
ยโสธร
สภาฯ
50
-ต้นแบบการลดทดแทนการใช้เคมี -ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ -ฟื้นฟูระบบนิเวศน์ เป็นมิตรกับธรรมชาติ -ระบบสุขภาวะที่ดี -ระบบช่วยเหลือกันในชุมชน -แก้ไขปัญหาหนี้นอกระบบ -บูรณาการสู่กองทุนแก้บัญหาด้านอื่นๆ -เกิดการผลักดันสู่ข้อบัญญัติต าบล -เกิดรูปธรรมการ แก้ไขปัญหาที่ดิน ที่อยู่อาศัย ต.ค้อ เหนือ - เกิดผังต าบลเพื่อ การพัฒนาที่ดิน 4 ต าบล -ซ่อม/สร้างบ้าน จ านวน 10 หลัง (ต.กุดกุง) - เกิดกลไกร่วมกับภาคี ท้องถิ่นในการวางแผนตั้ง รับการเกิดภัยพิบัติ เช่น ต. กุดกุง/บุ่งค้า/ก าแมด โคก ส าราญ-
เชื่อมโยงงานประเด็น ต่างๆในจังหวัด -ด าเนินการผลักดันให้เกิด การแก้ไขปัญหาของชุมชน สู่เวทีความร่วมมือหรือ ข้อบัญญัติต าบล -เชื่อมโยงภาคี (อบจ.)เศรษฐกิจ
ทุนฯ
8
-
-เชื่อมฐานการ
ผลิต
ภาพรวมแผนงานโครงการต าบล ปี
56-58
3 ต าบล
ปฏิบัติการ
นาโส่ โนน
เปือย หนองคู
2. พัฒนาความร่วมมือ/
สนับสนุนระบบสวัสดิการชุมชน
และพัฒนาต าบลในมิติ ต่างๆ
ผลักดันสู่ข้อบัญญัติของท้องถิ่น
และประกาศเป็นต าบลจัดการ
ตนเองชุมชนและการแก้ไข
ปัญหาต าบลทุกระบบ
3.
เชื่อมโยงกองทุน
ต่างๆในต าบลเพื่อ
ยกระดับเป็น
กองทุนพัฒนา
ต าบลในมิติต่างๆ
4. การสรุป
บทเรียน /พัฒนา
หลักสูตรสร้าง
องค์ความรู้
1. พัฒนาศักยภาพ/
ความสามารถต าบล
ด้านสังคม เศรษฐกิจ
ชุมชน ด้วยระบบ
สวัสดิการชุมชน
อบต.อปท
.
วัด
โรง เรียน ก านัน/ ผู้ใหญ่ บ้าน กทบ ออมทรัพย์ ร้านค้าชุมชน วิสาหกิจชุมชนกองทุนพัฒนาต าบล
-ด้านอาชีพ(ผลิตอาหาร ปลอดภัย ระบบสุขภาวะ) -ผู้ด้อยโอกาส/พิการ -ปัญหาภัยพิบัติ -ที่ดิน/ที่อยู่อาศัยที่ดิน 12
สวัสดิการ
61
สภาฯ 87
ภัยพิบัติ
4
เศรษฐกิจทุนชุมชน
9
17
26
12
12
130
รวมพื้นที่ปฏิบัติการทั้งหมดของยโสธร
87
พื้นที่ /ท้องถิ่น
บ้านมั่นคง 2
เมือง
7
ชุมชน
1 1 เกษตรอินทรีย์ 22 รวม 13 เครือข่ายสภาฯ 50 สวัสดิการ 61 เครือข่ายเกษตรอินทรีย์ 13 เครือข่าย ภัยพิบัติ 4 เศรษฐกิจทุนชุมชน 9 บ้านมั่นคง 2 เมือง 7 ชุมชน ที่ดินชนบท 4+8=12
การพัฒนาที่ผ่านมา
ปี
55=4ปี
56=8ประเด็นงานจังหวัดยโสธร
ที่
ประเด็นงาน
แกนประสาน
ผลที่เกิด
1 สภาองค์กรชุมชน ผดุงศักดิ์ 87 ต าบล 2 สวัสดิการชุมชน สัมฤทธิ์ 61 กองทุน 3 การจัดการที่ดินและที่ท ากิน ผดุงศักดิ์,ปรีชา 14 ต าบล 4 ทรัพยากรธรรมชาติ/เกษตร พ่อมั่น สามสี 13 เครือข่าย 5 การจัดการภัยพิบัติ วชิรวิทย์ 4 ต าบล 6 เศรษฐกิจทุน/สินเชื่อชุมชน เกรียงไกร 9 ต าบล 7 สื่อชุมชน สมเกียรติ -8 งานพัฒนาผู้น าและขบวน ปรีชา -9 งานประชาสังคมและภาคีพัฒนา -10 บ้านมั่นคง สัญญลักษณ์ 2 เมือง 7 ชุมชน 11 งานพัฒนาระบบกลางของขบวนฯ มงคล-ประเด็นสวัสดิการชุมชน
จ.ยโสธร
61 51 10 26 17,429,288 12,195,518 5,233,770รอบ
จ านวน กองทุนที่ อนุมัติ จ านวน กองทุนที่ เบิกจ่าย จ านวน กองทุนที่ค้าง เบิก งบประมาณที่ อนุมัติ งบประมาณที่ เบิกจ่ายแรก
51 49 2 3,913,618 3,786,578สอง
35 29 6 7,013,365 6,017,280สาม
20 10 10 5,478,970 2,391,660สี่
5 - 5 1,023,335-การจดแจ้งจัดตั้งสภาองค์กรชุมชนต าบล พ.ศ. 2556
พื้นที่ขยายสภาองค์กรชุมชนต าบลจังหวดยโสธร ปี พ.ศ. 2557 จ านวน 50 ต าบล
ปี พ.ศ. 2556 – 2558 ระยะเคลื่อนตัวการเคลื่อนคนสู่การปฏิบัติ ต าบลจัดการตนเอง จังหวัดจัดการตนเอง สร้างขบวนการ เข้าร่วมแก้ปัญญาของประชาชนร่วมกัน โดยการจัดตั้งสภากลางทุกระดับ ปรากฏการณ์งานพัฒนาจังหวัดยโสธรในปี พ.ศ. 2555 – 2557 ท าให้เกิดการเชื่อมโยงหน่วยเคลื่อนไหวต่างๆ เพื่อน าเสนอการผลักดันยุทธศาสตร์จังหวัดโดยใช้ค าขวัญว่า “ ยโสธรเมือง เกษตรอินทรีย์ปลอดภัยก้าไกลสู่สากล ” เน้นความมั่นคงทางอาหารสู่นโยบายภาครัฐ โดยใช้เวที สมัชชาปฏิรูปประเทศไทยผ่านเวที ระดับจังหวัด เมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2554 ณ. สวนสาธารณะเทศบาลทรายมูล และวันที่ 25 พฤษภาคม 2554 ณ. หอประชุมสวน พญาแถนอ าเภอเมือง จังหวัดยโสธร ล าดับที่ พื้นที่ จ านวนต าบล จัดตั้ง จ านวน องค์กร ต าบลที่ยังไม่ จัดตั้ง รวม (ต าบล) 1 อ าเภอเลิงนกทา 12 150 - 12 2 อ าเภอไทยเจริญ 5 27 -- 5 3 อ าเภอกุดชุม 12 48 - 12 4 อ าเภอทรายมูล 5 60 - 5 5 อ าเภอมหาชนะชัย 13 80 - 13 6 อ าเภอเมืองยโสธร 19 160 - 19 7 อ าเภอค าเขื่อนแก้ว 13 80 - 13 8 อ าเภอป่าติ้ว 4 50 - 5 รวม 42 285 ขยายงานพื้นที่ระคับอ าเภอ 2 อ าเภอค้อวัง 5 150 - 5 รวม 87 435 - 87-พท.รูปธรรมเครือข่าย เกษตรอินทรีย์ 13 เครือข่าย(นาโส่ บากเรือ) พท.ขยาย สู่ขบวนการเกษตร อินทรีย์ ใช้สภาองค์กรชุมชนเป็น พื้นที่หลัก รวม 87 สภาฯ องค์กรท าเกษตรอินทรีย์ และองค์กร ต่างๆทั้งหมดในจังหวัด กระบวนการผลิต - คณะท างานขับเคลื่อน เกษตรอินทรีย์จังหวัด ยโสธร -บริษัท -สมาคม -เครือข่าย(นาโส่/บากเรือ/น ้าอ้อม/หนองยอ ฯลฯ -ภาคี(ผู้ว่า,เกษตรจังหวัด/อ าเภอ,สปก./มกท./กส.
ยุทธศาสตร์การพัฒนา
โมเดลไข่ดาว