Pages: 129-138
The effectiveness of group communication skill training on the adjustment
and empathy of students
Yeganeh-Shamami L. MSc, Khosrojavid M. PhD1,Hossein Khanzadeh AA. PhD1
Department of Psychology, University of Guilan, Guilan, Iran
1 Department of Psychology, University of Guilan, Guilan, Iran
Received: 2014.10.6 Accepted: 2015.4.14
Abstract
Introduction: Children and adolescents need some skills and instructions so that they can cope with life tensions and preserve their psychological health. Educating communication skills can make children ready for overcoming these tensions. The purpose of this study is to survey the effects of teaching communication skills on the adjustment and empathy of girl students at elementary schools.
Method: The present study is a semi-experimental research including all fourth and fifth grade girl students of the Roudbar City, Guilan province at 1392-93 curriculums. Among the 126 students, 30 of them were selected and randomly divided into two experimental and controlled groups at the screening level and based on getting necessary scores in two Sinha and Sing Questionnaire and Beriant’s empathy Questionnaire.
Results: The results of one variable covariance analysis of data showed that training communication skills is significantly effective on the adjustment of all students. The results of the multi variable covariance analysis of adjustment components also showed that training communication skills have significant differences on each three groups of adjustment components (social, emotional and schooling). Also, the results of the covariance analysis showed that teaching communication skills is significantly effective on the empathy of students.
Conclusion: Considering the fact that in teaching communication skills programs, the quality of social and emotional communication with peers and the environment is noted and also the context or opportunity of exploiting these skills in actual and objective environments are provided, so the use of these kinds of programs is necessary in educational environments .
یراتفر مولع هلجم هرود 9 ، هرامش 2 ، ناتسبات 9314
:تاحفص
138 -921
دنسیون :لوئسم ه لی ال ی هناگ مامش ی . :کینورتکلا تسپ [email protected]
ثأت
ی
ر
هورگ شزومآ
ی
تراهم
یاه
طابترا
ی
شزاس رد
ی
گتفا
ی
لدمه و
ی
شناد
ازومآ
ن
یمامش هناگی الیل
دیواجورسخ زانهم ،
1
هدازناخ نیسح یلعسابع ،
1
،یسانش ناور هورگ ناد
،نالیگ ،نالیگ هاگش ناریا
9
هورگ ناور هاگشناد ،یسانش ،نالیگ
،نالیگ ناریا
:تفایرد خیرات 91
/ 7 / 9313
:شریذپ خیرات 22
/ 9 / 9311
چ
یک
هد
همدقم : ناکدوک یارب هلباقم اب شنت یاه یگدنز و ظفح تمالس یناور دوخ هب تراهم ییاه زاین دنراد . شزومآ تراهم یاه یطابترا تسب ر
یبسانم یارب هدامآ یزاس ناکدوک یارب هبلغ رب شنت اه مهارف یم دنک . هعلاطم رضاح اب فده نییعت ریثأت شزومآ تراهم یاه طابترا ی رد
شزاس یگتفای و یلدمه شناد نازومآ رتخد عطقم ییادتبا ماجنا دش .
شور : شهوژپ رضاح کی هعلاطم هبش یشیامزآ تسا . رد نیا شهوژپ هعماج یرامآ لماش یمامت شناد نازومآ رتخد هیاپ مراهچ و مجنپ
ییادتبا رهش رابدور رد لاس یلیصحت 13 -9312 دوب . رد هلحرم یرگلابرغ و
رب ساسا بسک هرمن مزال رد ود همانشسرپ شزاس
یگتفای یس اهن
و گنیس و همانشسرپ یلدمه تنایرب ، زا نایم 921 شناد ،زومآ 33 رفن باختنا و هب روط یفداصت رد ود هورگ مزآ یشیا و لرتنک نیزگیاج دش دن .
هتفای اه : جیاتن لیلحت سنایراووک کت
یریغتم هداد اه ناشن داد هک شزومآ تراهم یاه یطابترا رد شزاس یگتفای لک شناد نازومآ هب روط
انعم یراد رثؤم تسا . رد دروم هفلؤم یاه شزاس یگتفای جیاتن لیلحت سنایراووک یریغتمدنچ
هداد اه ناشن داد هک زومآ ش تراهم یاه را یطابت
رب هفلوم یاه شزاس یگتفای ( ،یعامتجا یفطاع یلیصحتو ) توافت ینعم یراد دراد . نینچمه جیاتن لیلحت سنایراووک هداد
اه شن نا داد هک
شزومآ تراهم یاه یطابترا رب یلدمه شناد نازومآ هب روط یرادانعم رثؤم تسا .
هجیتن یریگ : اب هجوت هب هکنیا رد همانرب زومآ ش تراهم یاه یطابترا هب تیفیک لماعت یعامتجا و یناجیه شناد نازومآ اب اسمه نال و طیحم
فارطا هجوت یم دوش و تصرف هرهب یرادرب زا نیا تراهم اه رد طیحم یاه یعقاو و ینیع یارب نآ اه مهارف یم ددرگ ، اذل هدافتسا زا نیا هنوگ
همانرب اه رد طیحم یاه آ یهاگشزوم ترورض
دراد .
همدقم
مهم و نیلوا یکدوک نیا رد کدوک .تسا یمدآ یگدنز هرود نیرت
یاه تراهم و عامتجا هب تبسن یعامتجا طباور لالخ رد و هرود یم بسک یگدامآ یعامتجا دنک
. ییادتبا هرود رد ،نایم نیا رد
هرود نیا ناکدوک رب هب رداق ،بسانم یشوه هرهب دوجو اب
آ هدرو
ملعم فرط زا و دنتسین هسردم یعامتجا و یراتفر تاراظتنا ندرک یم درط نالاسمه و یاهزاین قیقد ییاسانش ور نیا زا .دنوش
یشزومآ -تراهم هزوح رد هژیو هب یگدنز یاه
دنراد مزال ار [
9 ]. اب
دشر هیرظن مراهچ هلحرم هب هجوت یناور
–
،نوسکیرا یعامتجا
نس رد هک یناکدوک 1
ات 99 تاریثأت ضرعم رد دنرادرارق لاس
عیسو هرود نیا رد کدوک یایند .دنریگ یم رارق یدیدج یعامتجا کی تروص هب نآ یعامتجا ماظن و هسردم .دوش یم رت هدیچیپ و رت طیحم و نالاسمه یایند و دوش یم حرطم وا یارب هزات ناهج ها شیارب یم ادیپ تیم شزاس موزل رما نیا .دنک
ب کدوک یگتفای ا
یم رتشیب ار نوریب یایند دنک
[ 2 ] . یگژیو زا یکی شزاس هب هک ییاه
یم کمک هرود نیا رد کدوک یگتفای .تسا یلدمه دنک
یلدمه
ییاناوت شزادرپ خنرس یاه یناجیه ( یمالک و یمالکریغ ) گید ،نار
کرد مشچ زادنا یناجیه نارگید و زیامت لئاق ندش نیب اسحا تاس
دوخ درف زا یتاساسحا هک
طسوت نارگید هبرجت یم ؛دوش رعت ی ف
یم ش دو [ 3 ].
تیلاعف زا تیامح ،طباور میظنت رد دارفا نیداینب تیفرظ یلدمه رد یساسا شقن ییاناوت نیا .تسا یهورگ ماجسنا و کرتشم یاه راد یعامتجا یگدنز د
[ 1 ] . شهوژپ جیاتن یناکدوک ،دنا هداد ناشن اه
و ساسح و نابرهم نارگید هب تبسن ،دنراد یرتشیب یلدمه هک نارگید هب تبسن یتبثم ناجیه ،دنتسه نارگید ندید بیسآ نارگن یم ناشن راشم ،یراکمه( یندب لماعت نارگید اب ،دنهد و تک
،نداد شوگ( یمالک و )هفطاع و دنراد تبثم )قیوشت و نیسحت
لماعت هب تبسن ریغ یاه
و ادص نت ،هرهچ تالاح ،ندب نابز( یمالک
دنتسه ساسح زین )تاراشا [
2 ]. شهوژپ لاثم یارب یفطل و یریزو
یمیظع لماعت رب یلدمه شزومآ هک داد ناشن مهف و یعامتجا یاه
نارگید رب ار درف یراذگریثات و هتشاذگ ریثات طباور ندش رتریذپ یم شیازفا یم درف یلدمه ییاناوت کمک هب .دهد
یاهدمایپ دناوت
هتساوخ هب هجیتن رد و دهد صیخشت ار دوخ راتفر رگید یاه
پ نا خسا
دهد بسانم [
1 ].
هزوح رد یلدمه موهفم ناور فلتخم یاه
یدایز تیمها یسانش
شهوژپ .دراد لاکساپ و یتراکسا ،زریتوک
و یلدمه داد ناشن
هفلوم زا نآ باستکا یاهراتفر لوحت یارب یساسا و یرورض یاه
کش هب دنسپ هعماج و یگنهرف یاهرایعم هب تبسن دارفا یدنبیاپ ل
تیلؤسم شریذپ شزاس و ناور تمالس ،یعامتجا یاه
یگتفای
تسا یعامتجا [
7 ].
شزاس ی مهم ناونع هب ،یگتفا هناشن نیرت
یثحابم زا ،ناور تمالس
هعماج هک تسا ناور ،ناسانش
ههد رد نایبرم هژیوب و ناسانش یاه
هتشاد لوذبم نآ هب یصاخ هجوت ریخا دنا
. هب یبایتسد نیاربانب ی
ک
شزاس زا بولطم دح ی
هطیح رد یگتفا و دشر ناکما ،فلتخم یاه
هتساوخ و اهزاین عفر ،لوحت ریذپ ناکما ار درف یاه
ی م لیهست ا ی
دیامن [ 8 ] شزاس . :تسا دعب هس یاراد یصاصتخا تروص هب یگتفای
فلا شزاس ) ی ،یعامتجا یگتفا ی
هلباقم یارب یتاذ یناور تیعضو ک
شلاچ اب تیعقوم ره رد هدش داجیا یاه ی
یتردق و تسا طیحم ا
رییغت ره اب قیبطت یارب یتاذ ی
یم رامش هب یلامتحا هجیتن ا آ
دی [ 1 ] ،
ب اس زا روظنم ) شز
ی تاساسحا و فطاوع هب ندرب یپ یفطاع یگتفا
رارقرب طابترا نارگید اب هک یماگنه ،تسا تاساسحا لرتنک و دارفا یم مینک [ 93 ] ، پ شزاس ) ی یدنمناوت هب رظان یلیصحت یگتفا
لا و طیارش اب قابطنا رد ناریگارف شقن و لیصحت تاماز
ییاه تسا
ناونع هب هسردم هک ی
نآ یور ارف یعامتجا داهن ک یم رارق اه
دهد
[ 99 ] لکش رد . شزاس یریگ هویش نوچ یلماوع یگتفای
برت یاه ،یتی
شزرا و هداوناخ ،نالاسمه ،هعماج و درف رب مکاح تاداقتعا و اه لیلد هب یناوجون و یکدوک نارود رد .دنتسه رثؤم شرورپ و شزومآ
مه اب طابترا هک نیا شهاک نیدلاو هب یگتسباو و شیازفا نالاس
یم هفلؤم و یگتفای شزاس ،دبای هژیو تیمها زا نآ یاه
ا ی روخرب راد
تسا [ 92 ] . شزاس دنیارف طابترا هنیمز رد یلدمه و یگتفای
امتجا دیفم یاه یع
یم لکش تراهم درواتسد درف ره ندش یعامتجا ،عقاو رد .دریگ یاه
تسا هتخومآ البق هک تسا یطابترا .
تراهم هلزنم هب یطابترا یاه
تراهم زا هتسد نآ و راکفا ،تاعالطا ،نآ یط دارفا هک تسا ییاه
ط زا ار دوخ تاساسحا رد رگیدکی اب یمالک ریغ و یمالک هلدابم قیر
یم نایم دنراذگ [ 93 ] شهوژپ رتشیب . یم ناشن هدش ماجنا یاه
تراهم شزومآ هک دنهد تمرح رد یهجوت لباق دوبهب ،یطابترا یاه
شزاس و یلیصحت تفرشیپ ،دوجو زاربا ،هرادنپدوخ ،دوخ گتفای
ی
شناد یعامتجا دراد لابند هب هطسوتم و ییامنهار نازومآ
[ 91 ، 92 ] .
تراهم شزومآ ریثأت هنیمز رد یداع ناکدوک رد یطابترا یاه
شهوژپ شهوژپ زا یخرب .تسا هدش ماجنا یکدنا رایسب یاه رد اه
هنیمز نیا س و هژیو یاهزاین اب ناکدوک هب طوبرم هورگ ریا
ا اه .تس
شهوژپ رد ی رگید نیتپاک و کالک،دنارب م زا هدافتسا یسررب هب
تراه
-اه ی طابترا ی ارب ی اپ دوبهب ی دنب ی هب التبم ناکدوک رد تیعبت و
بی رام ی اه ی م ناشن هعلاطم نیا دهاوش .دنتخادرپ نمزم ی
هک دهد
اپ ی دنب ی م ار ی تراهم زا هدافتسا اب ناوت اه
ی داد دوبهب یطابترا
[ 91 ]. هم هدهمع تالکهشم زا یهکی ههک اجنآ زا نیاربانب تالکهشم سراد
نازومآ شناد یطابترا و راگدهنام ییوهگلا تروهص ههب بهلغا ههک
یههم هههمادا مههه یلاههسگرزب اههت برههخم ی
دههبا زا و تههسه و هدوههب
هههفلؤم شزوههمآ رههگید ییوههس تراهههم یاههه
هههب یگدههنز یاههه
یههیزج تروههص تراهههم هههلمج زا( رههت
یارههب )یطاههبترا یاههه
ن و ناههکدوک ناوههنع هههب هراوههمه ناههناوجو
ی یلاههع فادههها زا یههک
نههیا نارظنبحاههص هههجوت دروههم تههیبرت و میههلعت یمههسر ماههظن یههم هزوههح لاؤههس نههیا یههسررب رههضاح شهوژههپ فدههه ،دههشاب
تراهههم شزوههمآ اههیآ هههک تههسا یلههصا دوههبهب رد یطاههبترا یاههه
شزاههس ههی ریثأههت ییادههتبا رههتخد نازوههمآ شههناد یلدههمه و یگتفا
ثأت ی ر هورگ شزومآ ی تراهم یاه طابترا ی شزاس رد ی گتفا ی لدمه و ی شناد ازومآ ن / 939
Journal of Behavioral Sciences, Vol. 9, No. 2, July 2015
ثأت ی ر هورگ شزومآ ی
تراهم
یاه طابترا ی شزاس رد
ی گتفا ی لدمه و ی شناد
ازومآ ن
/
933
Journal of Behavioral Sciences, Vol. 9, No. 2, July 2015
:یلدششمه همانششنسرپ
طههسوت همانههشسرپ نههیا تههنایرب
( 9182 )
ا روههظنم هههب هزادههن
شههناد یلدههمه نازههیم یرههیگ هتخاههس نازوههمآ
تهسا هدش [
22 ] . بیرهض راهبتعا ماهجنا ییاهمزآزاب شور ههب ههک
زا یکاههح ،دههش راههبتعا
( دوههب یلدههمه صخاههش بههسانم 77
/ 3 = r .)
لماهش ،ساهیقم نیا 22
تهبثم تروهص ههب ههک تهسا ههیوگ هی
ا
یهم هداد خساپ یفنم و یلدهمه ههب شیارهگ تهبثم خهساپ .دوهش
یهم ناهشن ار یلدهمه ههب شیارهگ مدهع یفنم خساپ هرهمن .دههد
ی عمج اب یلدمه خهساپ یرهبج
یهم تهسد ههب اهه .دهیآ
یفراهع
[ 23 ] و یههیاور راههبتعا شههناد یارههب یلدههمه هههب طوههبرم ساههیقم
ناریا نازومآ .دومن شرازهگ بوهلطم ار ی
راهبتعا ههک ساهیقم نهیا
هلههصاف اههب ییاههمزآزاب هویههش هههب ی
ماههجنا لوا یارههجا زا هههتفهود
بیرهض ،دش 71
تهسبمه .داد ناهشن ار ./ تارهمن ناهیم یهفنم یگ
یلدههههمه صخاههههش (راکههههشآ یرگههههشاخرپ اههههب
12 / 3 r=-) و
( یطاههبترا یرگههشاخرپ 37
/ 3 ساههیقم نههیا تههبثم هههطبار و )
ههسپ هههعماج راههتفر اههب (دن
38 / 3 r = زا یکاههح ،نازوههمآ شههناد )
هزاههس یههیاور ی
دوههب رازههبا نههیا بههسانم [
23 ] نههیا . همانههشسرپ
هههطقن شرههب ههشادن ت شرههب هههطقن و ساههسارب
نیگناههیم تارههمن
شههناد :همانههشسرپ نههیا رد نیگناههیم هرههمن( نازوههمآ 99
) نیههیعت
دههش . تارههمن رتاههلاب زا اههلاب یلدههمه یاراد نیگناههیم و
تارههمن
نییاپ رت زا نییاپ یلدمه یاراد نیگنایم یقلت
یم دندش .
ناتههسرهههش شرورپ و شزومآ زا زوجم بههسک و یگنهامه زا دعب کت تهج رابدور همانهههشهههسرپ لیم
زا یهههشزومآ همانرب یارجا و اه
شناد نیدهلاو همانرب رد ناهههشنادنزرف روهههضح تههج زین نازومآ
تاعالطا هک دههش هداد نانیمطا و دههش هتفرگ تیاههضر یههشزومآ .دوب دهاوخ هنامرحم
ی
هتفا
اه
نوههمزآ شیههپ تارههمن درادناتههسا فارههحنا و نیگناههیم
سههپ
شیاههمزآ هورههگ ود شهوژههپ یاهههریغتم نوههمزآ رد لرههتنک و
لودههج 9 جیاههتن لودههج نههیا رد نیههنچمه .تههسا هدههش هههئارا
فورگوملاهههک نوهههمزآ
-( فنریمهههسا K-S Z
یهههسررب یارهههب )
هورهگ رد اههریغتم عیزوت ندوب لامرن اهب .تهسا هدهش شرازهگ اهه
هراهمآ لودهج نهیا هب هجوت Z
فورگوملاهک نوهمزآ
–
فنریمهسا
اهنعم اههریغتم یماهمت یارب یهمن راد
یهم اذهل .دهشاب ن ناوهت
ههجیت
یم لامرن اهریغتم نیا عیزوت هک تفرگ .دشاب
تراههم شزوهمآ ریثاهت یهسررب یارب شزاهس رهب یطاهبترا یاهه
شههناد لههک یگتفاههی ههههار کههی سناههیراووک لههیلحت زا نازوههمآ
.دههش هدافتههسا نویههسرگر بیههش یههنگمه یههسررب نوههمزآ جیاههتن
شیههپ سههپ و نوههمزآ هورههگ رد لههک یگتفاههی شزاههس نوههمزآ
ناههشن ،لرههتنک و شیاههمزآ ود رههه رد نویههسرگر بیههش هههک داد
یههم رههبارب هورههگ دههشاب
( 92 / 3 < p ، 23 / 2 =
21 / 9
F ). نوههمزآ جیاههتن
هورههگ رد هتههسباو رههیغتم سناههیراو یههنگمه یههسررب یارههب نیوههل شزاهس سنایراو هک داد ناشن اه هورهگ رد لهک یگتفاهی
رهبارب اهه
یههم دههشاب ( 11 / 3 < p ، 39 / 3 =
8 2 / 9
F ) . لودههج رد 2
لههیلحت جیاههتن
غتم کهت سنایراووک شیاهمزآ هورهگ تواهفت یهسررب یارهب یرهی
سپ رد لرتنک و شیپ اب نومزآ
.تسا هدش شرازگ نومزآ
لودج 1 .
نومزآ شیپ تارمن یفیصوت یاه صخاش
-لرتنک و شیامزآ هورگ ود رد نومزآ سپ (
33 n= )
ریغتم تیعضو
هورگ نیگنایم
درادناتسا فارحنا
K-S Z p
یلدمه نومزآ شیپ
شیامزآ 11
/ 93 87
/ 2 12
/ 3 18 / 3
لرتنک 13
/ 99 11
/ 2 21
/ 3 13 / 3
نومزآ سپ شیامزآ
23 / 91 91
/ 2 91
/ 9 31 / 3
لرتنک 27
/ 92 22
/ 2 18
/ 3 73 / 3
یلیصحت یگتفای شزاس نومزآ شیپ
شیامزآ 11
/ 3 22
/ 9 18
/ 3 17 / 3
لرتنک 81
/ 9 13
/ 3 23
/ 3 12 / 3
نومزآ سپ شیامزآ
23 / 1 19
/ 3 23
/ 3 13 / 3
لرتنک 93
/ 2 11
/ 3 17
/ 3 72 / 3
یفطاع یگتفای شزاس نومزآ شیپ
شیامزآ 13
/ 1 13
/ 9 73
/ 3 12 / 3
لرتنک 11
/ 9 89
/ 3 23
/ 3 13 / 3
نومزآ سپ شیامزآ
23 / 8 21
/ 9 81
/ 3 13 / 3
لرتنک 23
/ 2 13
/ 9 29
/ 3 12 / 3
یعامتجا یگتفای شزاس نومزآ شیپ
شیامزآ 13
/ 2 91
/ 9 31
/ 3 9
لرتنک 13
/ 3 73
/ 3 23
/ 3 11 / 3
نومزآ سپ شیامزآ
23 / 2 18
/ 3 11
/ 3 11 / 3
لرتنک 31
/ 9 88
/ 3 11
/ 3 18 / 3
لک یگتفای شزاس نومزآ شیپ
شیامزآ 83
/ 92 21
/ 2 11
/ 3 83 / 3
لرتنک 11
/ 1 92
/ 9 17
/ 3 17 / 3
نومزآ سپ شیامزآ
13 / 91 11
/ 9 13
/ 3 11 / 3
لرتنک 73
/ 2 92
/ 2 12
لودج 2 .
گ توافت یسررب یارب یریغتم کت سنایراووک لیلحت جیاتن لک یگتفای شزاس رد لرتنک و شیامزآ هور
عبنم تاروذجم عومجم
یدازآ هجرد تاروذجم نیگنایم
هرامآ
F p
رثا هزادنا
نومزآ شیپ 21
/ 98 9
21 / 98 91
/ 2 33 / 3 91 / 3
یهورگ تیوضع 92
/ 922 9
92 / 922 31
/ 13 339 / 3 19 / 3
اطخ 21
/ 17 27
13 / 3
لودج هب هجوت اب 2
هرامآ F شزاس لک هرمن فای
نومزآ سپ رد یگت
( 31 / 13 حطههس رد هک تههسا ) 339
/ 3 انعم یم راد ناشن نیا و دشاب
یم شزاس لک هرمن رد هورگ ود نیب هک دهد انعم توافت یگتفای
د را
رثا هزادهنا .دراد دوجو 19
/ 3 یم ناهههشن زین رد توافت نیا هک دهد
هرامآ .تههسا گرزب هعماج F
شیپ یگتفای شزاههس لک هرمن نومزآ
( زین 91 / 2 یم ) حطهههس رد هک دهههشاب 32
/ 3 انعم راد ینعی .تهههسا
شیپ انعم ریثات نومزآ لیلحت جیاتن .دراد نومزآ سپ تارمن رب یراد
م هک داد ناهشن سنایراووک رد شیامزآ هورگ هدش حیحهصت نیگنای
لک یگتفای شزاههس (
23 / 98 زا رتههشیب یراد ینعم تروههص هب )
( نیگناههیم اههب ریغتم نیا رد لرتنک هورگ نیگناههیم 13
/ 7 ا ) .تهههس
یم نیارباهنب ههک تهفگ ناوت
تراههم شزومآ بجوم یطابترا یاه
شناد یلک یگتفای شزاس شیازفا .ددرگ یم ییادتبا رتخد نازومآ
تراههم شزومآ ریثاهت یهههسررب یارب یاه هفلؤم رب یطابترا یاه
شزاس یگتفای رتخد نازومآ شناد )یناجیه و یعامتجا ،یلیصحت (
مدنچ سنایراووک لیلحت زا ییادتبا زآ جیاتن .دش هدافتسا یریغت
نوم
شیپ نویهههسرگر بههیهههش ینگمه یهههسررب سپ و نومزآ
نومزآ
هفلوم شزاهس یاه هک داد ناشن ،لرتنک و شیامزآ هورگ رد یگتفای
تسا ربارب هورگ ود ره رد نویسرگر بیش (
9 9 / 3 < p ، 3 2 / 2 =
21 / 3
F ) .
یراو ینگمه یسررب یارب نیول نومزآ جیاتن هههه
یغتم سنا ه هه یاهر
سباو هههههه گ رد هت ههه هور شن اه هههه یاه هفلوم سنایراو هک داد نا
شزاهههس یلیهههصحت یگتفاهی (
1 9 / 3 < p ، 3 9 / 2 =
8 2 / 9
F ) ، یعامتجا
( 92 / 3 < p ، 31 / 2 =
8 2 / 9
F ) یناجیه و (
17 / 3 < p ، 97 / 3 =
8 2 / 9
F ) رد
هورگ یم ربارب اه یربارب یهههسررب یارب سکاب نومزآ جیاتن .دهههشاب
هورگ نیب رد هتهههسباو یاهریغتم سناهیراووک سیرتاهم و شیامزآ
رد هتههسباو یاهریغتم سنایراوک سیرتام هک داد ناههشن زین لرتنک تسا ربارب هورگ ود (
71 / 3 p< ، 28 / 3 = F ، 11 / 3 Box M= )
جیاتن .
ود یخ نومزآ انعم ای تیورک یههسررب یارب تلتراب
یب هطبار یراد ن
هفلوم هفلوم نیا نیب هطبار هک داد ناههشن یگتفای شزاههس یاه ه
ا
انعم تههسا راد (
32 / 3 < p ، 2 = d.f ، 18 / 93 =
2
X ) یههسررب زا سپ .
ضرف شیپ نومزآ جیاههتن ،یریغتمدههنچ سناههیراووک لههیلحت یاههه
هفلوم رد هورگ ود نیب هک داد ناشن س یاه
ههه توافت یگتفای شزا اههههههههنههههههههعههههههههم
دراد دوههههههههجو یراد
( 339 / 3 < p ، 81 / 98 =
22 / 3
F ، 39 / 3 = Lambda Wilk’s
) یارب .
م زا کی مادک رد لرتنک و شیامزآ هورگ هک نیا یههسررب هفلو
ه یا
شزاهههس لودج رد دنراد توافت رگیدکی اب یگتفاهی 3
لیلحت جیاتن
.تسا هدش شرازگ یریغتم کت سنایراو
لودج ههب ههجوت اهب 3
هرامآ F هفلوم یارب یگتفای شزاهههس یاه
( یلیههصحت 93
/ 99 حطههس رد ) 39
/ 3 شزاههس و یعامتجا یگتفای
( 93 / 97 حطههس رد ) 339
/ 3 انعم یم راد هتفای نیا .دههشاب ناههشن اه
رگ
نآ هورگ نیب هک دهنتهههسه اهه انعم توافت اه هفلوم نیا رد اه
یراد
نیگنایم یههسررب جیاتن .دراد دوجو یم ناشن قوف لودج رد اه
هد د
( یلیههصحت یگتفای شزاههس رد شیامزآ هورگ نیگنایم هک 81
/ 2 و )
( یعامتجا 72
/ 1 هفلوم نیا رد لرتنک هورگ نیگنایم زا رتشیب ) ه
هب ا
( نیگنایم اب بیترت 89
/ 2 ( و ) 29 / 9 یم ) هتفای نینچمه .دهههشاب یاه
لودج 3 یم ناههشن هفلوم رد لرتنک و شیامزآ هورگ نیب هک دنهد
شزاس انعم توافت یفطاع یگتفای نیا هب هجوت اب .درادن دوجو یراد
ههتفاهی یم اهه بجوم یطابترا یاه تراهم شزومآ هک تهفگ ناوت
شزاهههس شیازفا شناد یعامتجا و یلیهههصحت یگتفای
د نازومآ تخ ر
یم ییادتبا شزاهههس رب یریثات اما .ددرگ
درادن نانآ یفطاع یگتفای .
هرامههش لودج رد رثا هزادنا نینچمه 3
یم ناشن تیوضع هک دهد
یهورگ 39 و یلیصحت یگتفای شزاس تارییغت زا دصرد 19
دصرد
شزاس سنایراو زا یم نییبت ار یعامتجا یگتفای
.دنک
تراهم شزومآ ریثات یهههسررب یارب ا یاه
شناد یلدمه رب یطابتر
نومزآ جیاتن .دههش هدافتههسا ههار کی سنایراووک لیلحت زا نازومآ شیپ نویسرگر بیهش ینگمه یهسررب سپ و نومزآ
یلدمه نومزآ
ود ره رد نویسرگر بیش هک داد ناشن ،لرتنک و شیامزآ هورگ رد تسا ربارب هورگ (
38 / 3 < p ، 33 / 3 =
1 2 / 9
F ) یارب نیول نومزآ جیاتن .
نگمه یههسررب هورگ رد هتههسباو ریغتم سنایراو ی
هک داد ناههشن اه
هورگ رد یلدمه سنایراو یم ربارب اه
دشاب ( 28 / 3 < p ، 98 / 9 =
8 2 / 9
F ) .
لودهج رد 1
یهههسررب یارب یریغتم کت سنایراووک لیلحت جیاتن
شیپ رد لرتنک و شیاهمزآ هورگ تواهفت سپ اب نومزآ
نومزآ غتم ری
.تسا هدش شرازگ یلدمه
لودج 3 .
یگتفای شزاس یاه هفلوم رد لرتنک و شیامزآ هورگ توافت یریغتم کت سنایراو لیلحت جیاتن
هفلوم هورگ
نیگنایم نیگنایم توافت
درادناتسا یاطخ
F p
رثا هزادنا
یلیصحت شیامزآ
81 / 2 11
/ 2 72
/ 3 93
/ 99 333 / 3 39 / 3
لرتنک 89
/ 2
یعامتجا شیامزآ
72 / 1 91
/ 1 11
/ 3 93
/ 97 339 / 3 19 / 3
لرتنک 29
/ 9
یناجیه شیامزآ
13 / 1 31
/ 2 92
/ 9 29
/ 3 38 / 3 99
/ 3
لرتنک 31
ثأت ی ر هورگ شزومآ ی
تراهم
یاه طابترا ی شزاس رد
ی گتفا ی لدمه و ی شناد
ازومآ ن
/
932
Journal of Behavioral Sciences, Vol. 9, No. 2, July 2015
لودج 4 . یلدمه رد لرتنک و شیامزآ هورگ توافت یسررب یارب یریغتم کت سنایراووک لیلحت جیاتن
عبنم تاروذجم عومجم
یدازآ هجرد تاروذجم نیگنایم
هرامآ
F p
رثا هزادنا
نومزآ شیپ 83
/ 992 9
83 / 992 32
/ 73 339 / 3 73 / 3
یهورگ تیوضع 79
/ 11 9
79 / 11 31
/ 39 339 / 3 23 / 3
اطخ 83
/ 12 27
28 / 9
لودج هب هجوت اب 1
هرامآ F ( نومزآ سپ رد یلدمه 31
/ 39 تسا )
حطهس رد هک 339
/ 3 انعم یم راد یم ناشن نیا و دشاب نیب هک دهد
ود اههنعم تواههفت یلدههمه نازیم رد هورگ ههنا .دراد دوجو راد
رثا هزاد
23 / 3 یم ناشن زین هرامآ .تسا گرزب هعماج رد توافت نیا هک دهد
F
شیپ ( زین یلدمه نومزآ 32
/ 73 یم ) حطههس رد هک دههشاب 339
/ 3
انعم یم ناههشن هتفای نیا .تههسا راد شیپ هک دهد
انعم ریثات نومزآ
سپ تارمن رب یراد داد ناشن سنایراووک لیلحت جیاتن .دراد نومزآ
یحهههصت نیگنایم هک ( یلدمه رد شیامزآ هورگ هدهههش ح
78 / 92 و )
( لرتنک هورگ نیگنایم 32
/ 93 یم ) هرامآ هب هجوت اب هک دهههشاب
f
رد
حطس 339 / 3 انعم یم هتفای نیا هب هجوت اب .تسا راد ک تفگ ناوت
ه
تراههم شزومآ شناد یلدمه شیازفا بجوم یطابترا یاه
نازومآ
.ددرگ یم ییادتبا رتخد
ثحب
یگدیچیپ هب هجوت اب یراجنهان زورب و یزورما عماوج
و یناور یاه
تراهم شزومآ هب نتخادرپ موزل ناناوجون و ناکدوک رد یراتفر تراهم لیبق زا یگدنز یاه حیحص یاه دربهار هئارا و یطابترا یاه
تراهم نیا ییافوکش و تیوقت یارب یم ساسحا شیپ زا شیب اه
راهم شزومآ هک داد ناشن رضاح شهوژپ جیاتن .دوش ت
یاه
شزاس شیازفا رد یطابترا شناد یگتفای
ثأت ییادتبا رتخد نازومآ ری
رب .دراد وجتسج ساسا شهوژپ ای شهوژپ هدش ماجنا یاه
رد ییاه
تراهم شزومآ یسررب هب هک روشک زا جراخ و ناریا یطابترا یاه
هفلؤم و یگتفای شزاس رد و ناریا رد یناتسبد ناکدوکرد نآ یاه
ماجنا روشک زا جراخ شهوژپ لاثم یارب دوب کدنا رایسب ،دشاب هدش
یاه نچ ناراکمه و [
92 ] و ، ینیما جاح ناراکمه و
[ 21 ] س . ریا
شهوژپ تراهم شزومآ یسررب هب هدش ماجنا یاه اب یطابترا یاه
ریغتم لاثم یارب .دنا هتخادرپ رگید یاه دحا
ی م ، ی ازر یی رن ، ی م نا ی و
مساقلاوبا ی ثأت یسررب هب ی
عامتجا هلئسم لح شزومآ ر ی
ب شزاس ر
یگتفای عامتجا ی صحت درکلمع و یل
ی 83 ورمک رتخد ی
91 -99
هک داد ناشن شهوژپ نیا جیاتن .دنتخادرپ لیبدرا ناتسرهش رد لاس یم یعامتجا هلئسم لح شزومآ شزاس دناوت
درکلمعو یگتفای
شناد یلیصحت دشخب دوبهب ار ورمک نازومآ
[ 22 ] . مظاک ی نمؤم ، ی
مساقلاوبا و ی شهوژپ رد ی سررب هب ی تراهم شزومآ اه
ی گدنز ی ب ر
تراهم و دوخ تمرح اه
ی طابترا ی 13 هبساحم هب التبم زومآ شناد
رپ ی ش ی شناد رد اب نازومآ ناوتان
ی اه ی ی گدا ی ر ی بدرا رهش رد ی
ل
شناد هک داد ناشن شهوژپ نیا جیاتن .دنتخادرپ نازومآ
ی رد هک هورگ
ازفا دنتشاد روضح شیامزآ ی
هجوت لباق ش ی
سفن تمرح تراهم رد
تراهم و دنداد ناشن دوخ زا یطابترا یاه [
21 ] . رد
شهوژپ رضاح شزاس گتفای ی ار رد هس دعب عامتجا ی ، فطاع ی و
صحت یل ی دروم سرب ی رارق تفرگ . ی مهم زا یک بهب جیاتن نیرت
و دو
تراهم شیازفا شزاس هب کمک یطابترا یاه
یعامتجا یگتفای
تراهم باستکا .تسا تجا دشر یلصا روحم ،یعامتجا یاه
،یعام
لکش یتح و یعامتجا یاه لماعت تیفیک ،یعامتجا طباور یریگ
دیآ یم رامش هب درف ناور تمالس [
27 ]. یم رظن هب شزومآ دسر
تراهم یم یطابترا یاه شناد هب دناوت
فطاوع ات ،دنک کمک نازومآ
نآ و دنسانشب یبوخ هب ار نارگید و دوخ تاساسحا و تقد هب ار اه
یفطاع و یعامتجا تیامح دنناوتب قیرط نیا زا و دننک یبایزرا بی ا یکی .دننک بسک دوخ طیحم زا یرتش یگژیو ز
کدوک یاه ینا
شزاس راتفر هک یمن هک تسا نیا ،دنراد هتفایان
هاگدید دنناوت نارگید
تراهم دقاف ابلاغ یدارفا نینچ .دنریگب رظن رد ار ال یطابترا یاه
مز
تراهم .دنتسه عامتجا رد یم کمک درف هب یطابترا یاه
ات دنک
یمطا و هنامیمص وج و دشاب هتشاد نارگید اب یبوخ طباور نان
یشخب
شزاس یاهراتفر زورب زا و هدومن داجیا ان
.دیامن یریگولج هتفای
شزاس درف هدنزاس لماعت و دروخرب هدننک سکعنم یعامتجا یگتفای تراهم شزومآ .تسا نالاسمه و ناتسود صوصخ هب نایفارطا اب
تراهم هژیو هب یگدنز یاه یم ببس یطابترا یاه
،ناکدوک دوش
یگژیو زا یرایسب ر یاه
اب و دننک کرد ار لباقم فرط و دوخ یناو
تراهم شزومآ دنیآرف رد .دنریذپب یرتشیب تیفافش شناد ،اه
نازومآ
نآ نیب هک دندش علطم توافت نارگید و اه
دیاب هک دراد دوجو ییاه
توافت نیا اب و دوش هتفریذپ هب مه رانک رد یلامتحا تازیامت و اه
رظن هب .دنهد همادا ینیشنمه و یتسود یم
شناد ،دسر هورگ نازومآ
شزومآ تفایرد نامز لوط رد شیامزآ و اهرواب یبایزرا هب اه
تشادرب شزومآ نیا کمک اب و دندومن مادقا دوخ ینهذ یاه هب ،اه
یم هک دنتفای تسد یهاگآ نیا و ینورد یایند و طیحم اب دنناوت
.دننکادیپ قابطنا رتزیمآ تیقفوم ،دوخ ینوریب شزاس گتفای ی اع فط ی اهراکوزاس یی هک دنتسه طسوت
نآ ه ،ا درف
تابث فطاع ی پی اد م ی .دنک ه ی ناج اه و ب ی نا نآ اه زا اهرازبا ی
رارقرب ی طابترا و لاقتنا تاعالطا تسا . زاربا تبثم ه ی ناج اه ف تصر
بسانم ی ارب ی رارقرب ی طباور بسانم و دمآراک ار مهارف م ی دنک . رب
ای ن ساسا نتشاد تراهم اه ی بی ن درف ی و نورد درف ی رد ظنت ی م
ه ی ناج اه ی نورد ی و طابترا ی رثؤم دنتسه [ 28 ] . اربانب ی ،ن تراهم
-اه ی تخانش تاساسحا دوخ و ،نارگید دربراک تاساسحا رد طباور
نیب یدرف رد همانرب شزومآ تراهم اه ی طابترا ی کمک دومن ات
شناد ،نازومآ اب تخانش و ا زر ی با ی قد ی ق رت فطاوع و تاساسحا خ ،دو
شور اه ی تسرد زاربا تاساسحا ار
ب ی ،دنزوما راکفا قطنم ی و غ ی ر
درگ ی د هک راکفا دمآراک و ،دمآراکان فطاوع تبثم و فنم ی نآ اه ر ا
اده ی ت م ی دنک . رد عقاو هب رظن م ی دسر ماگنه ی هک ندومزآ ی اه ب ه
ای ن هاگآ ی سر ی دند هک ا ی ن دوخ نآ اه و تاروصت ناش تسا هک
ه ی ناج اه و فطاوع تبثم و فنم ی ار ات دودح ز ی دا ی زی ر ذوفن ،دراد
اربانب ی ن م ی دنناوت اب تراهم اه ی هتخومآ هدش نآ اه ار لرتنک ک دنن و
زا ا ی ن رط ی ق هب شزاس گتفای ی فطاع ی دنسرب .
تراهم شزومآ یاه
شناد یارب هژیو هب یطابترا لاس رد نازومآ
یم رظن هب .تسا هتفرگ رارق هجوت دروم هتشذگ زا شیب ریخا یاه تراهم یخرب نادقف رطاخ هب یهجوت نینچ دسر شناد یساسا یاه
شهوژپ .دشاب لیصحت زا تغارف زا سپ و لیصحت یط نازومآ ه
ا
یم ناشن شناد هک دهد تراهم دقاف نازومآ
یطابترا یاه ،بسانم
تیعقوم رد یم لکشم راچد فلتخم یاه
دنوش [ 21 ]. شناد ینازومآ
بند هب و دنراد بسانم یعامتجا راتفر هک وا اب دنتسه راگزومآ لا
هرابرد یم رارقرب طابترا فیلکت ماجنا ی شسرپ هب و دننک
ه یا وا
یم خساپ خساپ رد یعس ای ،دنهد یم وا هب یهد
راگزومآ هب ،دننک
یم دنخبل ار راگزومآ رتشیب هجوت الومعم ،دنراد هجوت سرد هب و دننز
یم بلج دوخ هب نآ یلیصحت قیفوت نازیم و دننک
تشیب اه ر تسا
[ 33 ]. تراهم شزومآ ،رضاح شهوژپ رد انشآ :دننام ییاه
یی اب
رشت ،طابترا هرتسگ و موهفم ی
وقت و هدنرادزاب لماوع ح ی
ت نک هدن
لپ ،طابترا طابترا عناوم و اه ی
هویش ، تخانش و طابترا یرارقرب یاه
شناد هب نارگید و دوخ تاساسحا ب دوخ طباور ات دومن کمک زومآ
ا
هدیا کارتشا هب ،دنک تیوقت ار شنوماریپ یایند وخ تارظن و اه
اب د
تساوخ ،دزادرپب نالاسمه هب ، دنک کرد یبوخ هب ار ناملعم یاه
یم رارقرب طابترا فیلاکت ماجنا هرابرد وا اب و دورب ملعم لابند ک
،دن
شزاس هجیتن رد ،دهد شوگ هنالاعف سرد هب یلیصحت یگتفای
.تفای شیازفا یا هتف اه ی نچمه رضاح شهوژپ ی
م ناشن ن ی تراهم شزومآ هک دهد
اه ی طابترا ی ازفا رد ی لدمه ش ی نازومآ شناد اب .تسا رثؤم رتخد
وجتسج هب هجوت اه
ی شهوژپ هدش ماجنا ی
هب میقتسم روط هب هک
سررب ی تراهم شزومآ اه
ی طابترا ی ازفا رد ی لدمه ش ی شناد
،دزادرپب یناتسبد نازومآ ی
شهوژپ .دشن تفا اه
ی پ ی ش ی ب ن ی هب رتش
ثأت ی تراهم ر اه ی گدنز ی هفلوم و یاه تراهم :دننام نآ اه
ی
عامتجا ی تراهم و اه ی تخانش هلئسم لح ی
راتفر ی غتم رد ی اهر ی ی
شزاس ،دوخ هب مارتحا لثم ی
گتفا ی لدمه و ی ب طباور دوبهب ، ی
ن درف ی
ارب .دنا هتخادرپ ی
شهوژپ لاثم سابع
ی رثا عوضوم اب ناراکمه و
شخب ی اهم تر اه ی تخانش هلئسم لح ی
-عامتجا ی طباور دوبهب رب
بی ن درف ی لدمه و ی شناد ناوتان هب التبم نازومآ ی
ی گدا ی ر دی [ 39 ]،
شهوژپ ادحوم ی دبآ،اکاش ی و ن رکبوبا سررب عوضوم اب ی
م داعبا تراه
اه ی عامتجا ی نآ طابترا و لدمه اب اه
ی م رد ی شناد نا نازومآ
دادعتسا اب و شوهاب 92
زلام رد لاس ی
[ 32 ] مه رد .تساتسار نی
لدمه ی رهههصنع ی رورهههض ی ارب ی اهدرکلمع ی قفوم ی مآ ت ی ب ز ی ن
ههصخههش ی [ 33 ] و خههساپ هد ی د درف تاساههسحا هب ی
رگ تسا [ 31 ]
لدهمه ی رارقرب هزاهجا درف هههب ی
حم اهب رثؤم ساهمت ی
عاههمتجا ط ی
پی م ار دوخ نومار ی
حم اهب ار وا ،دههد ی
عاهمتجا ط ی
پ ی م دهنو ی ،دنز د هب کمک
ی ارب ار نارگ ی
هههست درف ی ک دراو زا و ل ههسآ ندر
ی هب ب
د دارفا ی گولج رگ ی ر ی م ی دنک [ 32 ] ا . ی و ن ی گژ ی م کمک درف هب اه ی
ک هب طوبرم تالکهههشم ات دهننک یف
ی ب طباور ت ی
ن درف ی ر دوخ رتهب ا
م رد .دزاهههس شیازفا رد یطابترا تراههم شزومآ ریثأهت تهلع درو
یم یلدمه شخب شزومآ هک درک نایب نینچ ناوت
تخانهههش یاه
ب طباور رد تاساسحا دربراک ،نارگید و دوخ تاههساهسحا ی
ن درف ی ،
هویههش ب و زاربا فلتخم یاه ی
:دننامه یفیلاکت نداد .تاههساههسحا نا
« م هنوگچ ی ناوت ی د د ی نک داههش ار نارگ ی
نآ ات د حا اه رتهب ساههس ی
پی تقو و دننک اد ی
ا ی م ماجنا ار راک ن ی
هد ی ساههسحا هچ ناتدوخ ،د ی
راد هی د » تذل طابترا کی یرارقرب و یلدهمه سح داهجیا بهجوم ،
شناد نیب شخب تکراشم ،یشزومآ تاسلج نایرج رد .دش نازومآ
د یماهلک و یلمع راتفر و ههتفرگ رارق ههجوت دروم نازومآ شنا
و اه
خههساپ شناد یاه ت نازومآ
یم قیوههش بسک هب تلاح نیا هک ،هدش
هبرحت شناد شرگن دوبهب و تبثم ی و نارگید هب تبهههسن نازومآ
نیب طباور دوبهب نآ یدرف
یم اه بجوم رما نیا تیاهن رد و دیماجنا
سح داجیا شیازفا و طیحم و نالاهههسمه اهب کدوک طباور دوبهب .دیدرگ یلدمه تیدودههحم رهضاح شهوژهپ یهم هههک دراد ییاهه
ناوههت دراوههم ههب
:دوهمن هراشا ریز تراههم شزوهمآ ههمانرب لخادهت لوا تیودهحم
هههمانرب اههب یطاههبترا یاههه شههناد یههسالک یاههه
مود .دوههب نازوههمآ
شههناد و هههقطنم کههی هههب اهههنت رههضاح شهوژههپ هههنومن نازوههمآ
میهمعت رهما نهیا ههک دهیدرگ دودهحم مجنهپ و مراههچ هیاپ رتخد هههتفای شههناد رههگید هههب ار اههه یدودههحم اههب نازوههمآ
یههم هههجاوم ت
لههیلد هههب یرههیگیپ نوههمزآ یارههجا ناههکما مدههع ،موههس .دههنک ههنومن ندوهبن سرتهسد رد و ناتسبات تالیطعت .دوهب اهه
اهب ههجوت
هب نآ هک نیا شهوژهپ اههنت رد ههنومن یاهه رهتخد ماهجنا ،هدهش
داهنشیپ یهم دوهش ههک 9 ) ههنومن رهسپ زهین دروهم یهسررب رارهق
درههیگب و تواههفت یاههه یتیههسنج زههین رد ییاههناوت تراهههم یاههه
یطاههبترا و شزاههس یگتفاههی هههب تروههص هتههسجرب یرههت حرههطم
دوههش . 2 ) داهنههشیپ یههم دوههش هههک رد شهوژههپ یاههه یدههعب
تاههعلاطم هههناریگیپ
زههین ماههجنا دوههش اههت یرادههیاپ رههثا یههشخب
شزومآ تراهم یاه یطاهبترا رهب تراههم یاهه شزاهس یگتفاهی و
یلدمه صخشم ددرگ .
هجیتن
یریگ
تیلاعف هدمع رضاح شهوژپ رد هلخادم و یشزومآ یاه
زکرمتم ،یا
تیلاهعف رب شزاهههس تیوقت بجوم هک هدوب ییاه
یعامتجا یگتفای ،
یفطاع هتفای هب هجوت اب .تههسا هدههش یلدمه و یلیههصحت و یاه
دیفم ریثأت صوصخ رد رضاح شهوژپ شزومآ نیا
تسا هتسیاش اه
شناد هب شزومآ دهنیارف رد تراهم شرتهههسگ و تیوقت هب نازومآ
گدنز یاه .درک هجوت ی تراههم شزوهمآ ههمانرب دنچ ره باهتک بهلاق رد یگدهنز یاهه
-یهم رارهق هدافتهسا دروهم سرادهم رد ناوهنع نهیا اب ییاه ،درهیگ
ثأت ی ر هورگ شزومآ ی
تراهم
یاه طابترا ی شزاس رد
ی گتفا ی لدمه و ی شناد
ازومآ ن
/
937
Journal of Behavioral Sciences, Vol. 9, No. 2, July 2015
نیههنچ یارههجا یههعقاو یاههضف و طیارههش هههب یهاههگآ و مههلعم همانرب شزوهمآ نهیا هک دیدرگ صخشم ،ییاه هیلد ههب اهه
یهلک ل
یارهب سرادهم رد یفاهک و بهسانم تهقو صاهصتخا مدع ،ندوب شزوههمآ ندههش یتاههیلمع یههنیع و یههعقاو یرههیگرد مدههع ،اههه
شناد نهیا زا مزاهل ییآراهک ،رظندروهم فیلاهکت ماهجنا رد نازوهمآ
همانرب هدهیدرگن لهصاح )رهضاح شهوژهپ ههعماج رد لقادهح( اهه
یههم رههظن هههب نیارباههنب .تههسا هههتفای ساههسا رههب دههسر
نههیا یاههه
شزوهمآ هب هجوت ،شهوژپ تراههم اهه
تروهص ههب یگدهنز یاهه
یهصصخت و ییزج رد نازوهمآ شهناد یاههزاین ههب ههجوت اهب ،رهت
تهیعقوم یهنیع فیلاهکت ههئارا ،یگدهنز یهعقاو یاهه رههیگرد و رهت
شهناد کهت کهت ندرک تراههم یریگداهی دهنیارف رد نازوهمآ
اهه یم
شزوهمآ ههنیمز دناوت ارهف ار ههنیمز نهیا رد رتدهمآراک یاهه
مه
تیدودههحم هههب هههجوت اههب نمههض رد .دههیامن ،شهوژههپ یاههه
یم داهنشیپ شهوژپ دوش
،هدهش ناهیب دراوهم عهفر رد هدهنیآ یاهه
.دنریذپ ماجنا
:ینادردشششد و رکشششنت
،شرورهههپ و شزوهههمآ نیلوئهههسم زا
شهههناد و ناهههملعم ،نیلوئهههسم نیهههنچمه ی ههههقطنم نازوهههمآ
یههب هههعلاطم رد هدههننک تکرههش یههشرورپ و یههشزومآ تههیاهن
و رکشت یهم ینادردق ههلاقم نهیا ههک تهسا رهکذ ههب مزاهل .دوهش
ناههیاپ زا جرختههسم هههمان
هاگههشناد دههشرا یههسانشراک عههطقم ی
.تسا نالیگ
عبانم
1. Whitted KS. Understanding how social and emotional skill deficits contribute to school failure. Prev Sch Fail. 2011;55(1):10-6.
2. Kadivar P, Seif S, Karami Nori R. Developmental Psychology. Tehran: Samt; 2013.
3. Abramowitz AC, Ginger EJ, Gollan JK, Smith MJ. Empathy, depressive symptoms, and social functioning among individuals with schizophrenia. Psychiatry Res. 2014;216(3):325-32.
4. Rieffe C, Ketelaar L, Wiefferink CH. ssessing empathy in young children: Construction and validation of an Empathy Questionnaire (EmQue). Personality and Individual Differences. 2010;49(5):362-7.
5. Borba M. Building moral intelligence:The seven essential virtues that teach children to do the right thing. New York: Jossey-bass; 2001.
6. Vaziri SH, Lotfi-azimi A. the effect of empathy trainingin decreasing adolescents’ aggression. developmental psychology. J Iran Psychol. 2012;30(8):167-75.
7. Cutierrez S, Escarti C, Pascual C. Relationships among empathy, prosocial behavior, aggressiveness, self-efficacy and pupils 'personal and social responsibility. Psicothema 2011;23(1):13-9. 8. Narimani M, Yaghoti-Zargar H, Abolghaseme A, Ahmadi V, Dadfar R, SHekhakbari F. study the effect of Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) on the XML enhancement of social ,affective and health adjustment of prisoners. J Ilam University of Med Sci. 2014;1(22):52-8. 9. Basil NM. Ethnic Group, Age and Gender Differences in Social Adjustment Of Teenagers in Nigeria. Int J Psychol Stud. 2011;3(1):59-68. 10. Hamidi F, Mohamad-Hosseini Z. The Relationship between Irrational Beliefs and Social, Emotional and Educational Adjustment among Junior Students. J Soc Behav Sci. 2010;5:1531-6. 11. Pettus KR. The relationship of parental monitoring to community college student adjustment and achievement: Differences by gender, ethnicity, parental education level and student residence: Carolina University; 2006.
12. Allison SM. Predictor of social competence among children epilepsy: Nupub: AAT; 2004.
13. Hargie Q, Dickson D. Skilled interpersonal communication London: Routledge; 2004.
14. Vatankhah H, Daryabari D, Ghadami V, N N. The Effectiveness of Communication Skills Training on Self-concept, Self-esteem and Assertiveness of Female Students in Guidance School in Rasht. Procedia Soc Behav Sci 2013;84:885-9.
15. Chen FS, Lin YM, Tu CA. A Study of the Emotional Intelligence and Life Adjustment of Senior High School Student. World Trans Eng Technol Educ. 2006;5(3):473-6.
16. Brand PLP, Klok T, Kaptin AA. Using communication skills to improve adherence in children with chronic disease: The adherence equation. Paediatr Respir Rev. 2013;14(4):219-23. 17. Vernon A. Thinking, Feeling, Behaving: an emotional curriculum for children. Tehran: virayesh Publication; 2009.
18. Daneshvar M, Gholamhoseini A, Espidkar M. Thinking and lifestyle. Tehran: Iran textbooks publishing company; 2013.
19. Fatali-lavasani F. Skills for Life- Fifth Book. Tehran: State Welfare Organization Of Iran, Social Affairs And Prevention of injuries; 2011.
20. Ghiyas-fakhri A. First-year guide Life Skills. Tehran: State Welfare Organization Of Iran Cultural Affairs and Prevention; 2009.
21. Ahghar g. Standardized assessment tools based on the children's cognitive processes Piaget. Tehran: Inst Educ, 2004.
22. Bryant B .An index of empathy for children and adolescents. Child Dev. 1982;53:413-25.
23. Arefi M, Latifian M. a study of the relationships between empathy and machiavellian beliefs with social competence and social uncompetence of 9 to 12 years old students in shiraz. J Soc Sci Humanit of shiraz university. 2011;1(3):14-7.
24. Haj-Amini Z, Ajly A, Fathi-Ashtiani A, Ebadi A, Dibaei M, Delkhosh M. The effect of education Life skills on Emotional reactions teenagers. J Behav Sci. 2008;3(2):263-70.
performance among secondary shy students. Res Except Child fall. 2009;3(9):193-202.
26. Kazemi R, Momeni A, Abolghasemi A. The Effectiveness of Life Skill Training on Self-esteem and Communication Skills of Students with
Dyscalculia. Procedia Soc Behav Sci.
2014;114:863-6.
27. Teodoro ML, Kappler KC, Rodrigues JL, De Freitas PM, Haase VG. The Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters (MESSY) and its Adaptation for Brazilian children and adolescents. Int J Psychol. 2005;39(2):239-46.
28. Mikaeeli F. Study of the relationship adjustment to college and social- emotional intelligence freshmen Urmia University: Hardiness .Couns Res Dev. 2010;35:111-32.
29. O’Reilly MF, Lancioni GE, Sigafoos J, O’Donoghue D, Lacey C. Intellectual Disabilities: A Comparison of External Control and Problem solving Interventions. Res Dev Disabil. 2004;25(5):412-339.
30. Agostin TM, Bain SK .Predicting early school success with developmental and social skills screeners. Psychol Sch. 1997;34:219-28.
31. Abasi M, Dehghan HR, Bagheri S. Effectiveness of social-cognitive problem-solving skills to improve interpersonal relationships and empathy for students with learning disabilities. J Behav Sci. 2014;1(8):65-72.
32. Mohd-Ishak N, Abidin MHZ, Abo-Bakar AY. Dimensions of Social Skills and their Relationship with Empathy among Gifted and Talented Students
in Malaysia. Procedia Soc Behav Sci.
23.-117:614;410
33. Sosua A, McDonald S, Rushby J, Li S, Dimoska A, James C. Understanding deficits in empathy after traumatic brain injury: The role of affective responsivity. Cortex. 2011;47(5):526-35.
34. Nummenmma L, Hirvonen J, Parkkola R, Hietanen JK .Is emotional contagion special? An FMRI tudy on neural systems for affective
and cognitive empathy. Neuro Image.
2008;43:571-80.
