:
Vol. 5, No. 4, Winter 2012 Pages: 325-333
!
"
#$%
&'
The relationship between organizational culture with work
motivation, job engagement and innovative behaviors by
mediating of psychological empowerment
:
/ / :
/ /
ﻲﻣﺎﻌﻧ اﺮﻫﺰﻟاﺪﺒﻋ
1 ،
ﻲﻘﺗ ﻦﻳذآ رﻮﭘ
Noami A.Z. PhD, Taghipour A. MSc
ﻲﺴﻴﻧ ﻢﻇﺎﻜﻟاﺪﺒﻋ
1
Neysi A.K. PhD
هﺪﻴﻜﭼ
Abstract
ﻪﻣﺪﻘﻣ :
ﺣاﺮﻃ ،ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ زا فﺪﻫ ﻲ
ﻮﮕﻟا شزاﺮﺑ و ﻲﻳ
رﺎﺘﺧﺎﺳ ي ﻂﺑاور زا
ﻠﻋّ ﻲ ﺑﻴ ﻦ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﺘﺷا ﺎﺑ ﻴ قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ ، ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ي ﻪﻧاروآﻮﻧ
ﻣ ﺎﺑ ﻴ ﺠﻧﺎ ﻲ ﺮﮔ ي زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ دﻮﺑ .
شور :
اﻳ ﻦ ﻌﻄﻘﻣ عﻮﻧ زا ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
-ﺻﻮﺗ ﻴﻔ ﻲ دﻮﺑ . ﻧدﻮﻣزآ ﻲ ﺎﻫ ي اﻳ ﻦ ﻘﺤﺗ ﻴ ﻖ
226 نﺎﻨﻛرﺎﻛ زا ﺮﻔﻧ ﻳ
ﻚ ﺘﻌﻨﺻ ﺖﻛﺮﺷ ﻲ
ﻪﻧﻮﻤﻧ شور ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻧدﻮﺑ ﮔ
ﻴﺮ ي
ﻓدﺎﺼﺗ ﻲ ﻪﻠﺣﺮﻣﺪﻨﭼ ا ي دﺮﮔ بﺎﺨﺘﻧا ﻳ
ﺪﻧﺪ ﺲﭙﺳ و ﻞﻣﺎﺷ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺞﻨﭘ
ﻪﻨﻴﻣز شﺰﻴﮕﻧا ،ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا ،ﻲﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور يزﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ،ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲﺑﺎﻳ
ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫرﺎﺘﻓر و ﻲﻠﻐﺷ ﻤﻜﺗ ار
ﻴ ﻞ ﺪﻧدﻮﻤﻧ . اﺮﺑ ي ﺰﺠﺗ ﻳﻪ ﻠﺤﺗ و ﻴ ﻞ هداد ،ﺎﻫ
ﻠﺤﺗ ﻴ ﻞ ﻞﻣاﻮﻋ ﺄﺗ ﻴﻳ ﺪ ي ﻮﮕﻟا و ﻳﺑﺎ ﻲ ﻌﻣ تﻻدﺎ رﺎﺘﺧﺎﺳ ي مﺮﻧ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ راﺰﻓا
AMOS-16
ﻪﺑ ﺪﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔرﺎﻛ .
ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ :
ﻠﺤﺗ ﻴ ﻞ ﺎﻫ ي ﻮﮕﻟا ﻳﺑﺎ ﻲ رﺎﺘﺧﺎﺳ تﻻدﺎﻌﻣ ي
، ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﻲ هداد ﺎﺑ ار ﻮﮕﻟا ،ﺎﻫ
ﺎﻤﺣ درﻮﻣ ﻳ ﺖ ﺪﻧداد راﺮﻗ . ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ ي ﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
ﺪﻨﻫد ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﻪﺑ ﻏ ترﻮﺻ ﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﻢ ﺮﻃ زا ﻳ ﻖ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺎﺑ
ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ ، ﺘﺷا ﻴ قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ي ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻨﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار رادﺎ
ي و ﺪﻧراد
اﻳ ﻦ ﺑﻴ ﺮﮕﻧﺎ ﺄﺗ ﻴﻳ ﺪ ﺿﺮﻓ ﻴﻪ ﺎﻫ ي ﺖﺳا ﺶﻫوﮋﭘ .
ﺘﻧ ﻴ ﻪﺠ ﮔ ﻴ ﺮ ي :
ﭘﻴ دﺎﻬﻨﺸ ﻣ ﻲ دﻮﺷ ﺪﻣ ﻪﻛ ﻳ ناﺮ ﻢﻫاﺮﻓ ﺎﺑ ﮕﻨﻫﺮﻓ ندروآ ﻲ
،نآ رد ﻪﻛ
ﻪﺑ ﺎﻫرﺎﻛ ﺗ ترﻮﺻ ﻴﻤ ﻲ ، زﻮﺗ ﻳﻊ ﻤﺼﺗ ،ﻪﻧﻻدﺎﻋ تﺎﻋﻼﻃا ﻴ
ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي ﺘﻛرﺎﺸﻣ ﻲ ،
شادﺎﭘ ،زﺎﺑ تﺎﻃﺎﺒﺗرا ﺎﻫ
ي راﺰﮔﺮﺑ ﺶﺨﺑﺮﺛا تﺎﺴﻠﺟ و دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ
ﻣ ﻲ ،ﺪﻧﻮﺷ ﻣز ﻴ ﻪﻨ اﺮﺑ ار ي ﻪﺑ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ندﺮﻛﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ اﺰﻓا نآ ﻊﺒﺗ
ﻳ ﺶ ﮕﻧا ﻴ ،شﺰ
ﺘﺷا ﻴ قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ روآﻮﻧ و ي ﺪﻧروآ دﻮﺟﻮﺑ .
ﻠﻛ ﻴ هژاوﺪ ﺎﻫ :
ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ، ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ ، ﺘﺷا ﻴ قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ ، ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ،ﻪﻧاروآﻮﻧ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ Introduction: The aim of the current research was to
design and fit the structural pattern of casual relationships between the psychological empowerment of organizational culture with work motivation, job engagement, and innovative behaviors.
Method: This was a cross-sectional descriptive study.
The participants in this study included 226 employees of an industrial company who were selected through multi-stage random sampling. five questionnaires, including Organizational Culture Survey, Psychological Empowerment, Job Engagement, Work Motivation, and Innovative Behaviour, were used. A confirmatory factor analysis and structural equation modeling through AMOS-16 software were used for data analysis.
Results: The structural equation modeling analysis
supported model fitting to the data. The results showed that the organizational culture was positively and indirectly related to work motivation, job engagement, and innovative behaviors through psychological empowerment.
Conclusion: It is recommended that managers support a
culture where teamwork is encouraged, information is distributed fairly, decision-making is shared, communication is open, rewards fit functions and meetings are effective in order to empower employees. Such a culture will increase innovative behaviors, work motivation, and engagement.
Keywords: Organizational Culture, Work Motivation,
Job Engagement, Innovative Behaviors, Psychological Empowerment
ﺳﺎﻨﺸﻧاور هوﺮﮔ ﻲ ، ﺑﺮﺗ مﻮﻠﻋ هﺪﻜﺸﻧاد ﻴﺘ
ﻲ ﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﻲ ، ﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧاد ﻴﺪ ا ،زاﻮﻫا ،ناﺮﻤﭼ ﻳ
ناﺮ
1 - ﺳﺎﻨﺸﻧاور هوﺮﮔ ﻲ ، ﺑﺮﺗ مﻮﻠﻋ هﺪﻜﺸﻧاد ﻴﺘ
ﻲ ﺳﺎﻨﺸﻧاور و ﻲ ، ﻬﺷ هﺎﮕﺸﻧاد ﻴﺪ ا ،زاﻮﻫا ،ناﺮﻤﭼ ﻳ
ناﺮ
________________________________
____________
ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻪﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺳرﺮﺑ لﺎﺒﻧد
ﻲ ﻠﻋ ﻂﺑاور ّ ﻲ ﺑﻴ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻦ ﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻲ ﺎﺑ
ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﺘﺷا ، ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ي ﻣ ﺎﺑ ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻴ
ﺠﻧﺎ ﻲ ﺮﮔ ي
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺖﺳا . ا رد ﻳ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ ﻲ
ﻪﺑ ﻐﺘﻣ ناﻮﻨﻋ ﻴ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ،ﻞﻘﺘﺴﻣ ﺮ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ ﻐﺘﻣ ناﻮﻨﻋ ﻴ ﺮ
ﻣﻴ ﺠﻧﺎ ﻲ ﻐﺘﻣ و ﺮﮔ ﻴ
ﺎﻫﺮ ي ﺘﺷا ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر ، ي و ﻪﻧاروآﻮﻧ
ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﻪﺑ ﻐﺘﻣ ناﻮﻨﻋ ﻴ
ﺎﻫﺮ ي و ﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ﻪﺘﺴﺑا ﻲ
راﺮﻗ
ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺪﻧا . ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ا ي شزرا ،تﺎﺿوﺮﻔﻣ زا ﺎﻫرﺎﺠﻨﻫ و ﺎﻫ
ي
ﺮﻃ زا ﻪﻛ ﺖﺳا كﺮﺘﺸﻣ ﻳ
ﺎﻫدﺎﻤﻧ ﻖ ﻲﻳ نﺎﺘﺳاد ﺪﻨﻧﺎﻣ هرﻮﻄﺳا ،ﺎﻫ
،ﺎﻫ
ﻪﻧﺎﺴﻓا ﺎﻜﺣ و ﺎﻫ ﻳ ﻣ ﻞﻘﺘﻨﻣ تﺎ ﻲ
ﻮﺷ ﻪﺑ و د ﺳو ﻴ ﺄﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻠ ﻴﻳ
و ﺪ
ﻣ ﻆﻔﺣ ﻲ ﻮﺷ د ]1 .[ ا رد ﻳ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ ﻲ
سﺎﺳاﺮﺑ
دﻳ هﺎﮔﺪ ﺮ ﺴ ﻠ ﮔ َ ، ﺮ ﻜ ﻫ و ﻮﻧﺎﻣاز ]
2 [ ﺣ ﺶﺷ نآ رد ﻪﻛ هﺪﺷ حﺮﻄﻣ ﻴ
ﻪﻄ
ﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ﻲ
زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ :
ﺗ رﺎﻛ ﻴﻤ ﻲ ﻣ ؛ ﻴ ناﺰ
ﺮﺸﺗ ﻳ ﻋﺎﺴﻣ ﻚ ﻲ ﻟﺎﻌﻓ رد ﻴ ﺖ ﺎﻤﺣ ،ﺖﻗاﺪﺻ ،ﺎﻫ ﻳ
رﺎﻛ ،ضرﺎﻌﺗ ﻞﺣ ،ﺖ
ﺗﻴ ﻤ ﻲ رﺎﻜﻤﻫ ، ي ﻫوﺮﮔ تﺎﻃﺎﺒﺗرا و نارﺎﻜﻤﻫ ﺎﺑ ندﺮﻛ ﻲ
هرﺎﺷا ،زﺎﺑ
دراد . ﻗﻼﺧا ﻮﺟ ﻲ ؛ رﺎﻛ ﻂﺑاور ﺎﺑ ي
،نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ ماﺮﺘﺣا ،بﻮﺧ
ﺼﺨﺷ و دﺎﻤﺘﻋا ،فﺎﺼﻧا ﻴ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﺖ ﻲ ﺺﺨﺸﻣ ، ﻲﻣ
دﻮﺷ . ﺮﺟ ﻳ نﺎ
تﺎﻋﻼﻃا :ا ﻳ ﻓﺎﻛ تﺎﻋﻼﻃا ﺎﺑ ﺪﻌ ﺑ ﻦ ﻲ
اﺮﺑ ﻦﺘﺷاد ي مﺎﺠﻧا ،ﻞﻐﺷ نداد
ﺶﺨﺑ ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا و تﺎﺒﺛﺎﺑ تﺎﻃﺎﺒﺗرا هزﻮﺣ و ﺎﻫ
ﺎﻫ ي رﺎﻛ ي د ﻳ ،ﺮﮕ
ﻣ ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ ﻲ دﻮﺷ . ﻣ ؛ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﻴ
ﻧاﺰ ﻲ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ و ناﺮﮔرﺎﻛ ﻪﻛ
اﻳ هﺪ ﺎﻫ ي ﻮﺧ ﻳ ﺑ ار ﺶ ﻴ نﺎ ﻤﺼﺗ رد و هدﺮﻛ ﻴ
ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي ﺖﻛﺮﺷ ﺎﻫ
ﻣ ﻲ ا ﻪﺋارا ﺎﺑ و ،ﺪﻨﻨﻛ ﻳ
هﺪ ﻮﺧ رﺎﻜﻓا و ﺎﻫ ﻳ
ﻮﺳ زا ﺶ ي ﺪﻣ ﻳ ﻮﺸﺗ ناﺮ ﻳ ﻖ
ﻣ ﻲ ﺪﻧﻮﺷ . ﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﻲ ا ؛ ﻳ ﻣ ﺎﺑ ﺪﻌ ﺑ ﻦ ﻴ
حﻮﺿو و شزرا ،ناﺰ
ﺎﻫدرﻮﺧزﺎﺑ ي ﻪﻄﺑار ،دﺮﻜﻠﻤﻋ هرﺎﺑرد نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﺐﻧﺎﺟ زا هﺪﺷ ﻪﺋارا
دراد . ؛تﺎﺴﻠﺟ ﻣﻴ ﻧاﺰ ﻲ ﻔﻣ و ﺶﺨﺑﺮﺛا ،تﺎﺴﻠﺟ ﻪﻛ ﻴ
داﺮﻓا و هدﻮﺑ ﺪ
ﺎﻘﻋ ،تﺎﺴﻠﺟ رد ﻪﻧادازآ ﺪﻨﻧاﻮﺘﺑ ﻳ
ا و ﺪ ﻳ هﺪ ﺎﻫ ي ﻮﺧ ﻳ حﺮﻄﻣ ار ﺶ
ﺪﻧزﺎﺳ . ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﻪﺒﻨﺟ مﺎﻤﺗﺮﺑ ﺎﻫ
ي ﺖﻟﺎﺳر ﻪﻠﻤﺟ زا ،نﺎﻣزﺎﺳ و ﺎﻫ
ﻌﺗ ،فاﺪﻫا ﻴﻴ ﮋﺗاﺮﺘﺳا ﻦ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ رﺎﺘﺧﺎﺳ ،ﺎﻫ ﻲ
شﺮﮕﻧ ،تﺎﻃﺎﺒﺗرا ، ،ﺎﻫ
ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﺎﻫرﺎﺘﻓر ،دﺮﻜﻠﻤﻋ ،ﺎﻫ ي
آﻮﻧ ﺪﻣ و نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻧارو ﻳﺮ
ﻳ رد و ﺖ
ﺎﻬﻧ ﻳ ﺸﺨﺑﺮﺛا ﺖ ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﻣ ﺮﺛا ، ﻲ دراﺬﮔ . و تاﺮﺛا ﻪﻠﻤﺟ زا
ﭘﻴ ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻢﻬﻣ ﻲ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ، ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ
ﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ ]3 و 4 .[
ﺰﻧﺎﻣ و تراﻮﺘﺳا ]5
[ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﻪﺑ ار زا نﺎﻨﻛرﺎﻛ تﺎﻛاردا ناﻮﻨﻋ
ﺎﻧاﻮﺗ دﻮﺟو ﻲﻳ رﺎﮔزﺎﺳ رد ترﺪﻗ و ي
ﺎﻗو ﺎﺑ ﻳ ﻌﻗﻮﻣ ،ﻊ ﻴ ﺖ ﻧﺎﻨﻛرﺎﻛ و ﺎﻫ ﻲ
ﻣ رﺎﻛ ﺎﻬﻧآ ﺎﺑ رﺎﻛ ﻞﺤﻣ رد ﻪﻛ ﻲ
ﺮﻌﺗ ،ﺪﻨﻨﻛ ﻳ هدﺮﻛ ﻒ ﺪﻧا . و سﺎﻣﻮﺗ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻪﻛ ﺪﻧدﻮﻤﻧ لﻻﺪﺘﺳا ،سﻮﻬﺘﻟو ي
ﻣﻮﻬﻔﻣ ﻲ ﺪﻌﺑ ﺪﻨﭼ ي
ﻤﻧ و ﺖﺳا ﻲ
ﺎﺑ ار نآ ناﻮﺗ ﻳ
ﺿﻮﺗ مﻮﻬﻔﻣ ﻚ ﻴ
داد ﺢ . اﺮﺑﺎﻨﺑ ﻳ ﻦ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ ار 4 ﺴﻘﺗ ﻪﻔﻟﺆﻣ ﻴ ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ ﺪﻧدﺮﻛ ﻢ
زا ]6 :[ رادﺎﻨﻌﻣ ي : ﺘﺻﺮﻓ ﻲ ﻢﻬﻣ فاﺪﻫا ﺪﻨﻨﻛ سﺎﺴﺣا داﺮﻓا ﻪﻛ ﺖﺳا
ﺷزرا ﺎﺑ و ﻲ
ﻣ لﺎﺒﻧد ار ﻲ
ﺪﻨﻨﻛ ]7 .[ ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ : ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ ﻳ ﺎ ﺪﻣآرﺎﻛدﻮﺧ ي ﻣ ﻪﺑ ﻴ ﻘﻋ ناﺰ ﻴ هﺪ ﻳ ﺎﻧاﻮﺗ درﻮﻣ رد داﺮﻓا روﺎﺑ ﺎ ﻲﻳ
ﺎﻫ ﻳ ،نﺎﺸ
اﺮﺑ ي ﻟﺎﻌﻓ ﻪﻧاﺮﻫﺎﻣ مﺎﺠﻧا ﻴ
ﺖ ﺎﻫ ي ﻠﻐﺷ ﻲ دراد هرﺎﺷا ، ]8
.[
رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ي : ﻣ ﻪﺑ ﻴ كاردا و سﺎﺴﺣا ناﺰ لﻼﻘﺘﺳا ﻦﺘﺷاد زا داﺮﻓا
اﺮﺑ ي ﻈﻨﺗ ،عوﺮﺷ ﻴ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ و ﻢ ر ﻳﺰ ي ﻟﺎﻌﻓ ﻴ ﺖ ﺎﻫ ي ﻠﻐﺷ ﻲ دراد هرﺎﺷا ،
]9 .[ راﺬﮔﺮﺛا ي : ﻣ ﻪﺑ ﻴ ا زا داﺮﻓا كاردا ناﺰ ﻳ
راﺬﮔﺮﺛا ﻪﺑ ردﺎﻗ ﻪﻜﻨ ي
ﺮﺑ
ﺎﻫدﺮﺒﻫار ي ﻠﻐﺷ ﻲ اﺮﺟا ، ﻳ ﺎﺘﻧ ﺎ ﻳ دراد هرﺎﺷا ،ﺪﻨﺘﺴﻫ رﺎﻛ ﺞ ]
10 .[
ﻪﺑ ﺎﺗ ﺎﻫﻮﮕﻟا لﺎﺣ ي
ﺗوﺎﻔﺘﻣ ﻲ ﭘ ، ﻴ ﺎﺸ ﻳ ﭘ و ﺎﻫﺪﻨ ﻴ ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﻮﺗ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧا ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ار ﻲ
هداد راﺮﻗ ﺪﻧا . ﻣ زا ﻴ ا نﺎ ﻳ ﻐﺘﻣ ﻦ ﻴ ،ﺎﻫﺮ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﻳﻜ ﻲ ﺮﺘﻤﻬﻣ زا ﻳ ﭘ ﻦ ﻴ ﺶ ﺑﻴ ﻦ ﺎﻫ ي
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ ]4 و 11 و 12 .[ ﻮﺳ زا ي د ﻳ ،ﺮﮕ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ و ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ ﻪﭼ ، ترﻮﺻ
ﻘﺘﺴﻣ ﻴ ﻪﺑ ﻪﭼ و ﻢ ﻏ ترﻮﺻ
ﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﭘ ﺮﺜﻛا ﺮﺑ ﻢ ﻴ
ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ،
ﺛﺄﺗ ﻴ ﻣ ﺮ ﻲ ﺪﻧراﺬﮔ . ﭘ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻴ ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻢﻬﻣ ﻲ
ﮕﻧا ، ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ،
ﺘﺷا ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر زوﺮﺑ و ي
ا رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻳ
ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ
ﻣ ﺮﻈﻧﺪﻣ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ .
ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﻐﺘﻣ ﻴﺮ ي ﻠﻐﺷ رﺎﺘﻓر مواﺪﺗ و تﺪﺷ ،ﺖﻬﺟ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲ
ﻣ ﺚﻋﺎﺑ ار ﻲ دﻮﺷ ] 13 .[ ﭘﻴ رﺪﻨ ] 14 [ ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ار ا ي زا
ﻧﻴ ﺎﻫوﺮ ي ژﺮﻧا ي ﻣ ﺶﺨﺑ ﻲ ارو و نورد زا ﻪﻛ ﺪﻧاد ي
ﺺﺨﺷ دﻮﺟو
ﻣ ﻪﻤﺸﭼﺮﺳ ﻲ
ﮔﻴ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ رﺎﺘﻓر ﺮﮔزﺎﻏآ ﺎﺗ ﺪﻧﺮ ،ﻞﻜﺷ و ﺪﺷﺎﺑ رﺎﻛ
ﻌﺗ ار نآ ﺖﻣواﺪﻣ و تﺪﺷ ،ﺖﻬﺟ ﻴﻴ
ﻣ ﻦ ﻲ ﺎﻤﻧ ﻳ ﺪﻨ . ﺘﺷا ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ
ﻪﺑ ﻣﻴ ژﺮﻧا ناﺰ ي ﻪﻛ ﻳ اﺮﺑ دﺮﻓ ﻚ ي
ﺎﻇو مﺎﺠﻧا ﻳ ﻠﻐﺷ ﻒ ﻲ فﺮﺻ دﻮﺧ
ﻧ و هدﺮﻛ ﻴ ﻪﺑ ﺰ ﻣﻴ ﺸﺨﺑﺮﺛا ناﺰ ﻲ
ﻣ ﻪﺘﻔﮔ ،رﺎﻛ رد هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ ﻲ
دﻮﺷ
] 15 .[ ﺘﺷا ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ اراد ي زا ﺪﻨﺗرﺎﺒﻋ ﻪﻛ ﺖﺳا ﺪﻌ ﺑ ﻪﺳ :
بﺬﺟ : ﻪﺑ
ﻣﻴ قﺮﻏ و ﺰﻛﺮﻤﺗ ناﺰ ا ﻪﻛ ،دراد هرﺎﺷا شرﺎﻛ رد دﺮﻓ نﺪﺷ
ﻳ ﺮﻣا ﻦ
هرﺎﻨﻛ ﮔ ﻴﺮ ي اﺮﺑ ار ﻞﻐﺷ زا ي
ﻣ راﻮﺷد ،دﺮﻓ ﻲ
دزﺎﺳ ] 16 .[ ﻧﻴ ﺪﻨﻣوﺮ ي :
ا رد ﻳ ﻞﺑﺎﻗ شﻼﺗ دﺮﻓ ،ﺪﻌ ﺑ ﻦ ﻪﻈﺣﻼﻣ
ا ي لوﺬﺒﻣ ،شرﺎﻛ مﺎﺠﻧا رد
ﻣ ﻲ ﻌﻗﻮﻣ ﺮﺑ و دراد ﻴ
ﺖ ﺎﻫ ي رﺎﺸﻓﺎﭘ ،راﻮﺷد ي
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻛ ] 15 .[ ﻒﻗو
دﻮﺧ : اﻳ ﮔرد ﺎﺑ ﺪﻌﺑ ﻦ ﻴﺮ
ي ﺪﺷ ﻳ ﻧاور ﺪ ﻲ ،دﻮﺧ رﺎﻛ ﺎﺑ ﻦﻛرﺎﻛ دﺮﻓ
ﺺﺨﺸﻣ ﻲﻣ ﻛﺮﺗ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻴﺒ
ﻲ رادﺎﻨﻌﻣ سﺎﺴﺣا زا ي
ﺘﺷا ، ﻴ و قﺎ
ﻣ ،ﺶﻟﺎﭼ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ .
ﻐﺘﻣ ﻴﺮ ي ﻘﺤﺗ رد ﻪﻛ ﻴ
ﺪﺟ تﺎﻘ ﻳ و ﻪﺟﻮﺗ ،ﺪ ﻳ هﮋ ا ي و ﺖﺳا هﺪﺷ نآ ﻪﺑ
ﻪﺑ ار نآ ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻣﻮﺳ ناﻮﻨﻋ
ﻴ ﻐﺘﻣ ﻦ ﻴ ﭘ ﺮ ﻴ ،ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺪﻣﺎ
ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ﻣ ناﺪﻨﻣرﺎﻛ ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻲ
ﺪﺷﺎﺑ . درﻮﻔﻣﺎﻣ ، تﺎﻜﺳا ، دﺎﮔ ﻳ و ﺲ
ﺞﻧﺮﺘﺳا ] 17 [ ﺎﻫرﺎﺘﻓر ، ي ﻪﺑ ار ﻪﻧاروآﻮﻧ 2
ﺴﻘﺗ ﺪﻌ ﺑ ﻴ هدﺮﻛ ﻢ ﺪﻧا : و ﻪﺋارا
ا ندﻮﻣزآ ﻳ هﺪ ﺎﻫ ي ﻮﻧ : اﺮﻓ ﻞﻣﺎﺷ ﻳ ﺎﻫﺪﻨ ي ﻈﻨﺗ ﻴ ﺰﺠﺗ و ﻢ ﻳ ﻠﺤﺗ و ﻪ ﻴ ﻞ
ا ﻒﺸﻛ ،ﻞﻜﺸﻣ ﻳ
هﺪ ا ،ﺎﻫ ﻳ ﻛﺮﺗ و دﺎﺠ ﻴ
ا ﺐ ﻳ هﺪ زا ﺎﻬﻧآ ندﻮﻣزآ و ﺎﻫ
ظﺎﺤﻟ يﺮﻈﻧ ﺎﻬﻧ رد و ﻳ ﺳرﺮﺑ ﺖ ﻲ ﺪﻨﻣدﻮﺳ ي ﻣ ﺎﻬﻧآ ﻲ ﺪﺷﺎﺑ . زا لﺎﻘﺘﻧا
ا ندﻮﻣزآ و ﻪﺋارا ﻪﻠﺣﺮﻣ ﻳ
هﺪ ﭘ ﻪﺑ ﺎﻫ ﻴ هدﺎ زﺎﺳ ي ﻐﺗ ،ﺎﻬﻧآ ﻴﻴ ﺮ ي رد ار
ﻟﺮﺘﻨﻛ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﻲ
ا ،نﺎﻣزﺎﺳ ﻳ ﻣ بﺎﺠ ﻲ ﺪﻨﻛ . اﺮﺟا ي روآﻮﻧ ي ا ، ﻳ دﺎﺠ ﻳ ﻚ
رﺎﺘﺧﺎﺳ رد ﻪﻠﺧاﺪﻣ ﻣ ترﺪﻗ
ﻲ ﺪﺷﺎﺑ . اﺮﻓ ﻳ روآﻮﻧ ﺪﻨ ي روﺮﺿ و مزﻻ ، ي
ﻧ ﺎﻣا ،ﺖﺳا ﻴ فﺎﻄﻌﻧا ﻪﺑ زﺎ ﺬﭘ
ﻳﺮ ي زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ و ي
ﻨﭽﻤﻫ ، ﻴ و لﺮﺘﻨﻛ ﻦ
ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ دراد . ﺎﺘﻧ ﻳ ﺳرﺮﺑ ﺞ ﻲ ور ﺮﺑ ،ﺎﻫ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
________________
!"# $%&
' ( "# ) ...
*
اﺮﻓ سﺎﺳا ﻳ روآﻮﻧ ﺪﻨ ي ﻛﺄﺗ ، ﻴ ﻣ ﺪ ﻲ ﺪﻧزرو .
ﻤﻫا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻴ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺖ ﻲ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ و ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ
اﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ي
ﺪﻣ ،نﺎﻣزﺎﺳ ﻳ
ﺎﺑ ناﺮ ﻳ ﻪﺑ هراﻮﻤﻫ ﺪ ﺎﺳﺎﻨﺷ لﺎﺒﻧد
ﻲﻳ ﻐﺗ ، ﻴﻴ ﺮ
ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻌﺳﻮﺗ و ﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻲ ا زا ﺎﺗ ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻳ
ﺮﻃ ﻦ ﻳ دﺮﻓ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻢﻫ ﻖ ي
و
ﺛﺄﺗ نﺎﻣزﺎﺳ ﺮﺑ ﻢﻫ ﻴ
ا زا و ﻪﺘﺷاﺬﮔ ﺖﺒﺜﻣ ﺮ ﻳ
ﺮﻃ ﻦ ﻳ ﺘﺳد ﻖ ﻴﺑﺎ ﻲ ﻪﺑ
اﺮﺑ ار نﺎﻣزﺎﺳ فاﺪﻫا ي
د و دﻮﺧ ﻳ ﻬﺴﺗ ناﺮﮕ ﻴ ﺪﻨﻨﻛ ﻞ ] 18 .[ ﻊﻗاو رد
ﻫار ﺮﺿﺎﺣ لﺪﻣ ﻲ
ﺪﺑ و ﻮﻧ ﻳ اﺮﺑ ار ﻊ ي اﺰﻓا ﻳ ﮕﻧا ﺶ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﺘﺷا ، ﻴ قﺎ
ﻠﻐﺷ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر زوﺮﺑ و ي
ا ﺎﺑ ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻳ
زﺎﺳﺎﻧاﻮﺗ ﮓﻨﻫﺮﻓ دﺎﺠ ي
ﺲﺣ ﻪﻛ
رادﺎﻨﻌﻣ ي رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ، ي
ﺎﺷ ، ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ راﺬﮔﺮﺛا و ي ﺎﻀﻋا رد ار ي
ﻳ ﻚ
ﻮﻘﺗ نﺎﻣزﺎﺳ ﻳ
ا ،ﺪﻨﻛ ﺖ ﻳ دﺮﻛ ﺪﻫاﻮﺧ دﺎﺠ .
ﻐﺘﻣ ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺎﺑ ﻴ
ﺎﻫﺮ ي ﻓﺮﻌﻣ ﻲ ﻟﺪﻣ نﺎﻘﻘﺤﻣ ،هﺪﺷ ﻲ
ﭘﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي زا
ﻛﺮﺗ هﻮﺤﻧ ﻴ ا ﺐ ﻳ ﻐﺘﻣ ﻦ ﻴ ﻞﻜﺷ رد ﺎﻫﺮ 1
هداد ﻪﺋارا ﺪﻧا . ﭘ روﺮﻣ ﻴ ﺸ ﻴ ﻪﻨ
ﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
ﻘﺤﺗ نﻮﻨﻛﺎﺗ ﻪﻛ ﺪﻫد ﻴﻘ
ﻲ ا ﻪﻛ ﻳ ﻪﺋارا ار لﺪﻣ ﻦ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ و هدﺮﻛ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ ار ﻣ ناﻮﻨﻋ ﻴ ﺠﻧﺎ ﻲ هدﺮﻛ بﺎﺨﺘﻧا
ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮕﻧ ترﻮﺻ ،ﺪﺷﺎﺑ .
ا ﺎﻣا ﻳ ﻘﺘﺴﻣ ﻂﺑاور سﺎﺳا ﺮﺑ ﻮﮕﻟا ﻦ ﻴ
ﺑ ﻢ ﻴ ﻦ
ﻐﺘﻣ ﻴ ﭘ رد ﺎﻫﺮ ﻴ ﺸ ﻴ ﺸﻫوﮋﭘ ﻪﻨ ﻲ وﺪﺗ ،ﻪﻃﻮﺑﺮﻣ ﻳ
دﺮﮔ ﻦ ﻳ ﺖﺳا هﺪ . ﺎﺳ ﻳ ﺮﻠﮕ و ﭘﻴ
نﻮﺳﺮ ] 12 [، ﺎﺑاﺮﺑ ] 19 [، دﻳ ﻤﻴ ﺮﺘ ﻳ زﺪ و سادوﺮ ﻣ ] 20 [، ﺪﻤﺳ ] 11 [ و
ﭼﻴ ﮓﻧﺎ و ﮓﻧﺎﺟ ] 4[ رد ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﻫ ي ﻮﺧ ﻳ ﺶ ﻪﻄﺑار ﺖﺒﺜﻣ ﻨﻌﻣ ﺎ راد ي
ﻣﻴ نﺎ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﺎﺑ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻳ ﺪﻨﺘﻓﺎ . سﺎﻣﻮﺗ و
سوﺎﻬﺘﻟو ] 6[ ، ﻨﻠﻛﻮﻧ ﻴ ﻦ و ﺗﻮﻫور ﻲ ] 21 [، ﻨﮕ ﮔ َ ﻲ ، لﺎﻜﻨﺳ و ﺮﻨﺘﺴ ﻛ ُ
] 22 [، اﻮﻨﻜ ﻫ ] 23 [ و ﮓﻧاز ] 24 [ ﻧﻴ ﺰ رد ﻘﺤﺗ ﻴ ﺗﺎﻘ ﻲ ﻪﻛ ﺮﺑ ور ي
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ و ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ مﺎﺠﻧا هداد ،ﺪﻧدﻮﺑ ﻂﺑاور
ﺖﺒﺜﻣ ﻌﻣ ﺎﻨ راد ي ﺑﻴ ﻦ ﺎﻬﻧآ ﻳ ﺪﻨﺘﻓﺎ . سﺎﻣﻮﺗ و سوﺎﻬﺘﻟو ] 6[ ، ﺪﻧﻮﻣدر ،
درﻮﻔﻣﺎﻣ و ﺗﻴ ﭻ ] 25 [، ﺮﭙﺳا ﻳ رﺰﺘ ] 26 [ و رﻳ ﻠ ﻲ ، ﻠﺘﻨﺑ ﻲ و ﻟﻴ ﻦ ] 25 [ ﻪﻄﺑار
ﻨﻌﻣ ﺎ راد ي ﻣ ﻴ نﺎ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ و ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ،ﻪﻧاروآﻮﻧ
ﻳ ﺪﻨﺘﻓﺎ . ﻨﭽﻤﻫ ﻴ ﻦ ﻘﺤﺗ ﻴ تﺎﻘ ﻮﭼ ، ﭽﺴﻟ ﻴ ﺮﮕﻨ و ﮓﻧاو ] 27 [، ﻮﻛوﺮﮔ ،
ﭽﺴﻟ ﻴ ﺮﮕﻨ و ﮓﻧاو ] 28 [، ﭽﺴﻟ ﻴ ﺮﮕﻨ و و ﻳ ﻚﻠ ] 29 [ و ﺎﻧﺎﻛ ﻲﻳ ﻚﭘ ] 30 [،
ﺑﻴ ﺮﮕﻧﺎ ﻪﻄﺑار ﺖﺒﺜﻣ ﻨﻌﻣ ﺎ راد ي ﻣ ﻴ نﺎ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ و
ﺘﺷا ﻴ قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ دﻮﺑ . ﺦﺳﺎﭘ دﺪﺻرد ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻊﻗاو رد ﻮﮔ
ﻲﻳ ا ﻪﺑ ﻳ ﻦ
آ ﻪﻛ ﺖﺳا لاﺆﺳ ﻳ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺎ ﻲ
ﻪﺑ ﻏ ترﻮﺻ ﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﺮﻃ زا ﻢ ﻳ ﻖ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ور ﺮﺑ ي ﭘﻴ ﺎﻫﺪﻣﺎ ي ﺛﺄﺗ ،رﻮﻛﺬﻣ ﻴ ﺖﺳا راﺬﮔﺮ
ﻳ ﺧ ﺎ ﻴﺮ .
ﻞﻜﺷ 1 -ﻮﮕﻟا ي ﭘ ﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ﻠﻋ ﻪﻄﺑار ّ ﻲ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﺘﺷا ﺎﺑ ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﮕﻧا ، ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ي ﻣ ﺎﺑ ،ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻴ
ﺠﻧﺎ ﻲ ﺮﮔ ي زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ
ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ
ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي
ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا
ﻒﻗو دﻮﺧ
يﺪﻨﻣوﺮ ﻧﻴ بﺬﺟ
ا ﻪﺋارا ﻳ هﺪ ﻮﻧ ﭘﻴ
هدﺎ زﺎﺳ ي
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ
رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ي
راﺬﮔﺮﺛا ي
ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ
رادﺎﻨﻌﻣ ي
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﺗ رﺎﻛ ﻴ ﻤ ﻲ
________________
...
!"#
هزﺎﺳ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﺎﻫ
ي ﺮﻈﻧ ي ﻐﺘﻣ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ﻪﺘﻔﻬﻧ ﻲ
ﻣ راﺮﻗ ﻲ ﮔﻴ دﺮ .
رﺎﺘﺧﺎﺳ تﻻدﺎﻌﻣ لﺪﻣ ي
ﻣ شﻼﺗ ﻲ ﺑ ﻂﺑاور ﻪﻛ ﺪﻨﻛ ﻴ
ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﻦ ا
ي زا
ﻐﺘﻣ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﻐﺘﻣ ﺐﻟﺎﻗ رد ار رﺎﻜﺷآ ﻴ
ﺎﻫﺮ ي ﺑ ﻪﺘﻔﻬﻧ ﻴ ﺎﻤﻧ نﺎ ﻳ ود زا و ﺪ
ﺖﻤﺴﻗ هزاﺪﻧا لﺪﻣ ﮔ ﻴﺮ ي رﺎﺘﺧﺎﺳ تﻻدﺎﻌﻣ لﺪﻣ و ي
ﻜﺸﺗ ﻴ هﺪﺷ ﻞ
ﺖﺳا ] 32 .[ ا رد ﻳ ﺮﻫ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ ﻳ
ﻪﻄﺳاو ﻂﺑاور زا ﻚ ا
ي زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ
ﻨﻛ و نورﺎﺑ شور ﻲ
ﺳرﺮﺑ و ﻲ ﻮﮕﻟا ﻪﺳ ي ﺳﺮﮔر ﻴ ﻧﻮ ﻲ ﺪﻧﺪﺷ هدﻮﻣزآ .
زا
ﻧ ﻞﺑﻮﺳ نﻮﻣزآ ﻴ
اﺮﺑ ﺰ ي ﻌﺗ ﻴﻴ رادﺎﻨﻌﻣ ﻦ ي ﺴﻣ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﻏ ﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﻐﺘﻣ ﻢ ﻴﺮ
ﻐﺘﻣ ﺮﺑ ﻞﻘﺘﺴﻣ ﻴ
ﺮﻃ زا ﻪﺘﺴﺑاو ﺮ ﻳ
ﻐﺘﻣ ﻖ ﻴ ﻣ ﺮ ﻴ ﺠﻧﺎ ﻲ دﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا ﻳ
ﺪ ] 14 .[
ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﻫ
هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ رد 2
ﺮﺘﻤﻛ ، ﻳ ﺑ و ﻦ ﻴ ﺮﺘﺸ ﻳ ﻣ ،هﺮﻤﻧ ﻦ ﻴ ﮕﻧﺎ ﻴ فاﺮﺤﻧا و ﻦ
ﻌﻣ ﻴ ﻐﺘﻣ رﺎ ﻴ ﺎﻫﺮ ﻲﻳ ا رد ﻪﻛ ﻳ ﻪﺘﻔﮔ راﺮﻗ هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ ،ﺪﻧا
ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﺋارا .
نﺎﻤﻫ هرﺎﻤﺷ لوﺪﺟ رد ﻪﻛ رﻮﻃ 2
ﻣ ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻲ ،دﻮﺷ
ﻣ زا ﻴ ا نﺎ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ دﺎﻌﺑ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ رادﺎﻨﻌﻣ ﺪﻌ ﺑ ي
ﺎﺷ و ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ ،
ﻣ زا ﻴ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ دﺎﻌﺑا نﺎ ﻲ
ﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﺪﻌ ﺑ ﻲ
ﺘﺷا دﺎﻌﺑا زا ، ﻴ
ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ
ﻧ ﺪﻌ ﺑ ﻴ ﺪﻨﻣوﺮ ي ﻣ زا و ﻴ ﺎﻫرﺎﺘﻓر دﺎﻌﺑا نﺎ ي
ا ﻪﺋارا ﺪﻌ ﺑ ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻳ
هﺪ
ﺪﺟ ﻳ ﺮﺗﻻﺎﺑ ،ﺪ ﻳ هدﺮﻛ ﺐﺴﻛ ار هﺮﻤﻧ ﻦ ﺪﻧا
.
لوﺪﺟ 2 ﺻﻮﺗ تﺎﻋﻼﻃا ﻴﻔ
ﻲ ﻐﺘﻣ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﻘﺤﺗ ﻴ اﺮﺑ ﻖ ي ﻧدﻮﻣزآ ﻞﻛ ﻲ ﺎﻫ
ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ هﺮﻤﻧ ﻦﻳﺮﺘﻤﻛ
هﺮﻤﻧ ﻦﻳﺮﺘﺸﻴﺑ ﻦﻴﮕﻧﺎﻴﻣ
رﺎﻴﻌﻣ فاﺮﺤﻧا
ﻲﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور يزﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ 20
60 9
/ 47 6
/ 6
سﺎﻴﻘﻣ هدﺮﺧ يﺎﻫ
ﻲﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور يزﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ يرادﺎﻨﻌﻣ
4 15
1 / 13 2
ﻲﮕﺘﺴﻳﺎﺷ 6
15 1
/ 13 7
/ 1
يرﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ 3
15 27
/ 10 6
/ 2
يراﺬﮔﺮﺛا 3
15 45
/ 11 4
/ 2
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ 48
177 75
/ 128 8
/ 27
سﺎﻴﻘﻣ هدﺮﺧ يﺎﻫ
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ يرﺎﻛ ﻢﻴﺗ
8 40
16 / 30 6
/ 6
ﻲﻗﻼﺧا ﻮﺟ 7
35 76
/ 24 2
/ 7
تﺎﻋﻼﻃا نﺎﻳﺮﺟ 4
20 59
/ 12 4
/ 3
ﺖﻛرﺎﺸﻣ 4
20 57
/ 13 8
/ 3
ﻲﺘﺳﺮﭘﺮﺳ 12
40 44
/ 30 9
/ 6
تﺎﺴﻠﺟ 5
25 21
/ 17 2
/ 5
ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا 32
85 66
/ 68 6
/ 11
سﺎﻴﻘﻣ هدﺮﺧ يﺎﻫ
ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا بﺬﺟ
7 30
58 / 23 7
/ 4
دﻮﺧ ﻒﻗو 6
25 91
/ 19 3
/ 4
يﺪﻨﻣوﺮﻴﻧ 12
30 16
/ 25 8
/ 3
ﻲﻠﻐﺷ شﺰﻴﮕﻧا 27
55 86
/ 44 1
/ 6
ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫرﺎﺘﻓر 8
40 16
/ 33 4
/ 4
سﺎﻴﻘﻣ هدﺮﺧ يﺎﻫ
ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺪﻳﺪﺟ هﺪﻳا ﻪﺋارا
5 25
7 / 20 8
/ 2
يزﺎﺳ هدﺎﻴﭘ 3
15 5
/ 12 1
/ 2
لوﺪﺟ 3 -ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﺎﻬﻧ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ نﺎﻴﻣ يﺎﻫ
يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﻪﻧاروآﻮﻧ قﺎﻴﺘﺷا
ﻲﻠﻐﺷ يزﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ
ﻲﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﮓﻨﻫﺮﻓ
ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ
يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺷ ﻪﻧاروآﻮﻨ 1
ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا 68
/0 1
ﻲﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور يزﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ 77
/0 86 /0 1
ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲﻧﺎﻣزﺎﺳ 45
/0 66 /0 67 /0 1
لوﺪﺟ 3 ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﺎﺸﻧ ار نﺎﻬﻧ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ نﺎﻴﻣ يﺎﻫ
ﻲﻣ ﺪﻫد . ﻲﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ،لوﺪﺟ ﻦﻳا تﺎﺟرﺪﻨﻣ يرادﺎﻨﻌﻣ و ﻻﺎﺑ يﺎﻫ
هزاﺪﻧا يﻮﮕﻟا رد نﺎﻬﻧ يﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻴﺑ ار
ﻲﻣ نﺎﺸﻧ ،يﺮﻴﮔ ﺪﻨﻫد
ﻲﻣ ﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﻦﻳا هزﺎﺳ رﺎﺒﺘﻋا زا ﻲﻛﺎﺣ ﻪﻛ ﺪﻨﺷﺎﺑ
. زرا ﺖﻬﺟ ﻳﺑﺎ ﻲ
ﻮﮕﻟا ي ﭘ ﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ، ﻮﮕﻟا شور ﻳﺑﺎ
ﻲ رﺎﺘﺧﺎﺳ تﻻدﺎﻌﻣ ي
سﺎﺳا ﺮﺑ
راﺰﻓا مﺮﻧ AMOS16
ﺖﺳرد ﺮﺜﻛاﺪﺣ دروآﺮﺑ ﺎﺑ ﺎﻤﻧ
ﻲﻳ ) ML (
دﺮﮔ هدﺎﻔﺘﺳا ﻳﺪ
. ﻪﺑ ﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻲ
ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﻲ ﭘ لﺪﻣ ﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي زا
ﺺﺧﺎﺷ ﺎﻫ ي ﻧ ﻴ ﻮﻜ ﻲﻳ ﺖﺳا هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ،شزاﺮﺑ .
ﻣ زا ﻴ نﺎ
ﺺﺧﺎﺷ ﺎﻫ ي ﻧ ﻴ ﻮﻜ ﻲﻳ زا ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ رد ،دﻮﺟﻮﻣ عﻮﻨﺘﻣ شزاﺮﺑ
ﺺﺧﺎﺷ ﺎﻫ ي ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﻲ لوﺪﺟ رد هﺪﺷ ﺮﻛذ 4
هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا
ﺖﺳا .
لوﺪﺟ 4 -ﻮﮕﻟا شزاﺮﺑ ي
ﭘ ﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ﺺﺧﺎﺷ سﺎﺳاﺮﺑ ﺎﻫ
ي ﮔﺪﻨﻛاﺮﭘ ﻲ
ﮔﺪﻨﻛاﺮﭘ ﺺﺧﺎﺷ ﻲ
2 χ
df 2
/df χ
RMSEA GFI
AGFI CFI
IFI NFI TLI
ﻮﮕﻟا ي ﭘﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي 19 / 310 101 07 /3 09 /0 9 / 0 81 /0 91 /0 91 /0 87 /0 9 / 0
!!$ %& ' ()*
________________________________
_____________
نﺎﻤﻫ لوﺪﺟ رد ﻪﻛ ﻪﻧﻮﮔ 4
ﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻲ ﻨﻛ ﻴ ﺎﻛروﺬﺠﻣ ﺪ ي
)
xଶ (
19 / 310 ﺖﺒﺴﻧ ،
୶మ
ୢ
07 / 3 ﻣ رﺬﺟ ، ﻴ ﮕﻧﺎ ﻴ ﺎﻄﺧ تاروﺬﺠﻣ ﻦ ي
ﺮﻘﺗ ﻳ ﺐ
) RMSEA (
09 / 0 ﺺﺧﺎﺷ ، ﻧﻴ
ﻮﻜ ﻲﻳ شزاﺮﺑ ) GFI ( 9 / 0 ،
ﻧ ﺺﺧﺎﺷ ﻴ ﻮﻜ ﻲﻳ ﺪﻌﺗ شزاﺮﺑ ﻳ
ﻞ هﺪﺷ ) AGFI ( 81 / 0 ﺺﺧﺎﺷ ،
ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﻲ اﺰﻓا ﻳ ﺸ ﻲ ) IFI ( 91 / 0 ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﺺﺧﺎﺷ ، ﻲ
ﺒﻄﺗ ﻴﻘ ﻲ ) CFI (
91 / 0 ﺮﻠﺘﻨﺑ ﺺﺧﺎﺷ ،
ﺖﻧﻮﺑ ﻳ ﮔﺪﻧزاﺮﺑ هﺪﺷ مﺮﻧ ﺺﺧﺎﺷ ﺎ ﻲ
) NFI ( 87 / 0 ﺮﻛﺎﺗ ﺺﺧﺎﺷ ،
-ﻮﻟ ﻳ ﺰ ) TLI ( ﻳ مﺮﻧ ﺺﺧﺎﺷ ﺎ ﮔﺪﺷ
ﻲ ﮔﺪﻧزاﺮﺑ ﻲ
) NNFI ( 9 / 0 ﺖﺳا هﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ .
ﺺﺧﺎﺷ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﺎﻫ
ي ،ﻻﺎﺑ
ﻣ ﻲ ﺘﻧ ناﻮﺗ ﻴ ﻮﮕﻟا ﻪﻛ ﺖﻓﺮﮔ ﻪﺠ ي
ﭘ ﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ﻦﺘﻓﺮﮔﺮﺑ رد نوﺪﺑ
ﺣﻼﺻا دراﻮﻣ ﻲ
ﻧ زا ، ﻴ ﻮﻜ ﻲﻳ ﻟﻮﺒﻗ ﻞﺑﺎﻗ شزاﺮﺑ ﻲ
ﻣ رادرﻮﺧﺮﺑ ﻲ
ﺪﺷﺎﺑ .
ﻞﻜﺷ 2 ﻠﺤﺗ ﻴ ﺴﻣ ﻞ ﻴ ﻮﮕﻟا ﺮ ي ﭘﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ﺴﻣ ﺐﺋاﺮﺿ ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ ﻴ
ار ﺮ
ﻣ نﺎﺸﻧ ﻲ ﺪﻫد .
ﻞﻜﺷ 2 -ﻠﺤﺗ ﻴ ﺴﻣ ﻞ ﻴ ﺴﻣ ﺐﺋاﺮﺿ و ﺮ ﻴ
ﺄﺗ لﺪﻣ ﺮ ﻴﻳ هﺪﺷﺪ
لوﺪﺟ 5 -ﺳﺮﮔر ﺐﺋاﺮﺿ ﻴ
ﮓﻨﻫﺮﻓ نﻮ ﻧﺎﻣزﺎﺳ
ﻲ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ، ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻐﺘﻣ ﺎﺑ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر ، ي ﺘﺷا و ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻴ
قﺎ ﻠﻐﺷ ﻲ
لﺪﻣ ﻐﺘﻣ
ﻴ ﭘ ﺮ ﻴ ﺶ ﺑ ﻴ ﻦ 1*
β
t1* p1* 2** β
t2** p2** 3*** β
t3*** p3***
1 ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ
ﻲ 53
/0 5 / 9 001 /0 38 /0 1 / 6 001 /0 59 /0 11 001 /0
2 ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ
ﻲ 25
/0 4 001 /0 07 /0 1 / 1 001 /0 3 / 0 7 / 5 001 /0
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ 42 /0 8 / 6 001 /0 57 /0 1 / 9 001 /0 55 /0 4 / 10 001 /0
*
ﻐﺘﻣ ﻴ ﻪﺘﺴﺑاو ﺮ : ﮕﻧا ﻴ شﺰ ﻠﻐﺷ ﻲ
**
ﻪﺘﺴﺑاو ﺮﻴﻐﺘﻣ : ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫرﺎﺘﻓر
***
ﻐﺘﻣ ﻴ ﻪﺘﺴﺑاو ﺮ : ﺘﺷا ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ
ﺎﻫﺮﺛا نﻮﻣزآ ﺖﻬﺟ ي
ﻪﻄﺳاو ا ي ﻮﮕﻟا رد ي ﭘﻴ دﺎﻬﻨﺸ ي ﻌﺗ و ﻴﻴ ﻦ
رادﺎﻨﻌﻣ ي ﻧ ﺎﻬﻧآ ﻴ شور زا ﺰ ﻨﻛ و نورﺎﺑ
ﻲ نﻮﻣزآ و ﻞﺑﻮﺳ هدﺎﻔﺘﺳا
دﺮﮔ ﻳﺪ . نﺎﻤﻫ ﻪﻛ رﻮﻃ لوﺪﺟ تﺎﺟرﺪﻨﻣ 5
ﻣ نﺎﺸﻧ ﻲ لﺪﻣ رد ،ﺪﻨﻫد
1 ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ، ﻲ
ﻪﺑ ﭘ ﺎﻬﻨﺗ ناﻮﻨﻋ ﻴ
ﺶ ﺑﻴ ﮕﻧا ﻦ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ، ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ﺘﺷا و ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻴ
ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﺖﺳا ﻪﺘﻓر رﺎﻛ ﻪﺑ .
ﺮﺿ ﻳ ﺴﻣ ﺐ ﻴ ﺮ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﮕﻧا ﻪﺑ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ) 53 / 0( ﺎﻫرﺎﺘﻓر ، ي ﻪﻧاروآﻮﻧ
) 38 / 0 ( ﺘﺷا و ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ) 59 / 0( ﺢﻄﺳ رد ، 001
/ 0 ﺎﻨﻌﻣ ﺖﺳا راد .
لﺪﻣ 2 ﻌﻗﻮﻣ ﻴﺘ ﻲ ﻣ نﺎﺸﻧ ار ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﺪﻫد ﻲ
و
ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ
ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي ﻪﻧاروآﻮﻧ
ﻲﻠﻐﺷ قﺎﻴﺘﺷا
دﻮﺧ ﻒﻗو
يﺪﻨﻣوﺮﻧﻴ
بﺬﺟ
ﭘﻴ زﺎﺳ هدﺎ ي
ﻮﻧهﺪ اﻳ ﻪﺋارا
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ
رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ي
راﺬﮔﺮﺛا ي
ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ
رادﺎﻨﻌﻣ ي
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﺗ رﺎﻛ ﻴﻤ ﻲ
ﻲﻗﻼﺧاﻮﺟ تﺎﻋﻼﻃا نﺎﻳﺮﺟ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﻲﺘﺳﺮﭘﺮﺳ تﺎﺴﻠﺟ
82
/0 /085 /067 /084 /077 /083
70 /0
65 /0
57 /0
61 /0
93 /0 76
/0 /072
68 /0
90 /0 88 /0 80 /0 90
________________
...
!!"
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ نﺎﻣﺰﻤﻫ ود ﺮﻫ ﭘ ناﻮﻨﻋ
ﻴ ﺶ ﺑﻴ ﻦ
ﻐﺘﻣ ﻴ ﺎﻫﺮ ي ﺳﺮﮔر ﻪﻟدﺎﻌﻣ رد ،ﻪﺘﺴﺑاو ﻴ
ﻪﺘﻓﺮﮔ راﺮﻗ نﻮ ﺪﻧا
. نﺎﻤﻫ ﻪﻧﻮﮔ
لوﺪﺟ تﺎﺟرﺪﻨﻣ ﻪﻛ 5
ﻣ نﺎﺸﻧ ﻲ ﺘﻗو ،ﺪﻨﻫد ﻲ ﻐﺘﻣ ﻴ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﺮ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻪﺑ ﻐﺘﻣ ناﻮﻨﻋ ﻴ
ﭘ ﺮ ﻴ ﺶ ﺑﻴ مود ﻦ ﻐﺘﻣ ﻪﺑ ﻴ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺮ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﻣ ﻪﻓﺎﺿا ﻲ ﺮﺿ راﺪﻘﻣ ،ددﺮﮔ ﻳ
ﺳﺮﮔر ﺐ ﻴ ﻐﺘﻣ نﻮ ﻴ ﭘ ﺮ ﻴ ﺶ ﺑﻴ ﻦ
لوا ) ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ( ﮕﻧا ﺎﺑ ، ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ زا 53 / 0 ﻪﺑ 25 / 0 ﺎﺑ ،
ﺎﻫرﺎﺘﻓر ي زا ﻪﻧاروآﻮﻧ 38
/ 0 ﻪﺑ 07 / 0 ﺘﺷا رد و ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ زا 59 / 0 ﻪﺑ
3 / 0 ﺶﻫﺎﻛ ﻳ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎ . اﻳ ﻪﻄﺳاو ﺮﺛا ﺖﻟﺎﺣ ﻦ ا
ي زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ار ﺄﺗ درﻮﻣ ﻴﻳ ﻣ راﺮﻗ ﺪ ﻲ ﺪﻫد .
ﻨﻛ و نورﺎﺑ ﻲ
ﻣ رﺎﻬﻇا ﻲ اﺮﺷ رد ﺪﻧراد ﻳ
ﻄ ﻲ ﺮﺿ ﻪﻛ ﻳ ﺴﻣ ﺐ ﻴ ﻐﺘﻣ ﺮ ﻴ ﺮ
ﭘﻴ ﺶ ﺑﻴ ﻣ رادﺎﻨﻌﻣ زﻮﻨﻫ ﺶﻫﺎﻛ دﻮﺟو ﺎﺑ ،ﻪﺘﺴﺑاو ﻪﺑ ﻦ ﻲ
،ﺪﺷﺎﺑ ﻳ ﻚ
ﺮﻃ ﻳ اﺮﺑ ﻖ ي ﻪﻄﺳاو ﻪﻄﺑار ندﻮﻣزآ ا
ي ﻌﺗ ، ﻴﻴ رادﺎﻨﻌﻣ ﻦ ي اﻳ ﻪﻄﺑار ﻦ
ﺖﺳا .ا ﻳ اﺮﺑ ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻦ ي
ﻌﺗ ﻴﻴ رادﺎﻨﻌﻣ ﻦ ي ﻨﭼ رد ﻴ ﻌﻗﻮﻣ ﻦ ﻴﺘ ﻲ زا
شور ﻞ ﺑﻮﺳ ِ هدﺮﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﺪﻧا
] 14 .[ ﺎﺘﻧ ﻳ ﻠﺤﺗ ﺞ ﻴ ﻪﻄﺑار ﻞ ﺎﻫ ي
ﻪﻄﺳاو ا ي ﺴﻣ مﺎﻤﺗ ﻪﻛ ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ ﻴ
ﺎﻫﺮ ي ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻲ
ﻪﺑ
ﮕﻧا ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﺘﺷا ، ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر و ي ﺮﻃ زا ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻳ
ﻖ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺎﻨﻌﻣ هدﻮﺑ ﺖﺒﺜﻣ و راد ﺘﻧ رد ،ﺪﻧا
ﻴ ﻪﺳ ﺮﻫ ﻪﺠ
ﺿﺮﻓ ﻴ ﺄﺗ ﻪ ﻴﻳ ﺪﻧﺪﺷ ﺪ .
ﺚﺤﺑ
ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ ي ﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﺪﻨﻫد ﻲ
ﻪﺑ ترﻮﺻ
ﻏﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﺮﻃ زا ﻢ ﻳ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻖ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﮕﻧا ﺎﺑ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ
رادﺎﻨﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار ي
ا و دراد ﻳ ﻦ ﻲﻨﻌﻳ ﮕﻨﻫﺮﻓ ﻲ ﺗ ﻪﻛ ﻴ ﻢ ﺎﻫ ي رﺎﻛ ي
ﺳﺎﺳا ﻦﻛر ﻲ
ﻓﺎﻛ تﺎﻋﻼﻃا ،ﺪﻨﺘﺴﻫ نآ ﻲ
اﺮﺑ ي رد ﻞﻏﺎﺸﻣ مﺎﺠﻧا
ﺘﺧا ﻴ رﺎﻛ ﻂﺑاور ،ﺖﺳا نﺎﻨﻛرﺎﻛ رﺎ ي
ﺳﺎﻨﻣ ﻣ رد ماﺮﺘﺣا ﺎﺑ مأﻮﺗ و ﺐ ﻴ
نﺎ
ﻤﺼﺗ رد نﺎﻨﻛرﺎﻛ مﺎﻤﺗ ،دراد دﻮﺟو نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻴ
ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي ﺎﻫ ي ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ
ﻣ هداد ﺖﻛرﺎﺸﻣ نﺎﺸﻠﻐﺷ ﻲ
ﺪﻣ ،ﺪﻧﻮﺷ ﻳﺮ
ﻳ ﺘﺳﺮﭘﺮﺳ و ﺖ ﻲ
ﺎﻫدرﻮﺧزﺎﺑ ي ﻨﺷور و ﺢﺿاو ﻲ
ﺘﺧا رد ار ﻴ ز رﺎ ﻳ ﻣ راﺮﻗ نﺎﺘﺳدﺮ ﻲ
و ﺪﻫد
ﻔﻣ و ﺶﺨﺑﺮﺛا ،تﺎﺴﻠﺟ ﻴ
اﺰﻓا ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ،ﺪﻨﺘﺴﻫ ﺪ ﻳ
رادﺎﻨﻌﻣ ﺲﺣ ﺶ ي
،
ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ ، رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ي راﺬﮔﺮﺛا و ي ا و هﺪﺷ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رد ﻳ
ﻦ
ﮕﻧا ،تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻴ
ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ اﺰﻓا ار ﺎﻬﻧآ ﻳ ﻣ ﺶ ﻲ ﺪﻫد .
ﺒﺗ رد ﻴﻴ ﺿﺮﻓ ﻦ ﻴ ﻣ لوا ﻪ ﻲ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ؛ﺖﻔﮔ ناﻮﺗ ﻲ
ﻪﻛ
دﺮﻜﻠﻤﻋ تﺎﻋﻼﻃا ي
شادﺎﭘ و ﺐﺳﺎﻨﻣ ﺎﻫ
ي ﻪﺑ دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ
ﻮﺧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻳ
ﻣ ﻪﺋارا ﺶ ﻲ
اﺰﻓا ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ،ﺪﻨﻛ ﻳ
ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﺶ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﻨﻛرﺎﻛ ﻣ نﺎ ﻲ دﻮﺷ . ﺮﻈﻧ ﻳﻪ ﺎﻫ ي ﺘﺧﺎﻨﺷ درﻮﺧزﺎﺑ ﻲ
ا ﻪﺑ ﻳ ﻦ
دﺮﻜﻠﻤﻋ تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻛ دراد هرﺎﺷا ي
ﻣ ﻲ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﻢﻫاﺮﻓ ﻪﻄﺳاو ندروآ
ﺗﺎﻋﻼﻃا ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر هرﺎﺑرد ي
ﻠﻐﺷ ﻲ ﺶﻘﻧ ضرﺎﻌﺗ و مﺎﻬﺑا ،دﺮﻜﻠﻤﻋ و
ﺘﻧ رد و هداد ﺶﻫﺎﻛ ار ﻴ
رادﺎﻨﻌﻣ سﺎﺴﺣا ﻪﺠ ي
اﺰﻓا ار ﻳ ،ﺪﻫد ﺶ
ﻨﭽﻤﻫ ﻴ ﻤﻃا ﺚﻋﺎﺑ ﻦ ﻴ
ﺑ نﺎﻨ ﻴ ﻪﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺮﺘﺸ ترﺎﻬﻣ
ﺎﻧاﻮﺗ و ﺎﻫ ﻲﻳ ﺎﻫ ي
ﺘﻧ رد و هﺪﺷدﻮﺧ ﻴ
ﺎﺷ ﺲﺣ ﻪﺠ ﻳ
ﮕﺘﺴ ﻲ اﺰﻓا ﺎﻬﻧآ رد ار ﻳ
ﻣ ﺶ ﻲ ﺪﻫد .
ﮕﻨﻫﺮﻓ رد دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ درﻮﺧزﺎﺑ ندروآ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲ
ا ﻪﻛ ﻳ ﻦ
ﺎﻤﺣ ار لﺎﻤﻋا ﻳ
ﻣ ﺖ ﻲ ﻣ ﺮﺠﻨﻣ ،ﺪﻨﻛ ﻲ
ﺎﺘﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻳ
و ﺞ ﭘﻴ
ﺎﻫﺪﻣﺎ ي د ار دﻮﺧ لﺎﻤﻋا ﻳ
ﺘﻧ رد و هﺪ ﻴ راﺬﮔﺮﺛا سﺎﺴﺣا ﻪﺠ ي
ﺪﻨﻨﻛ .
اﻳ تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻦ ا ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ
ﻳ ﻣﺮﮕﻟد دﺎﺠ ﻲ
دﻮﻨﺸﺧ و ي نﺎﻨﻛرﺎﻛ رد
ﮕﻧا و هﺪﺷ ﻴ اﺮﺑ ار ﺎﻬﻧآ هﺰ ي
ﺎﻇو مﺎﺠﻧا ﻳ ﻠﻐﺷ ﻒ ﻲ اﺰﻓا ﻳ ﻣ ﺶ ﻲ ﺪﻫد .
ﻨﭽﻤﻫ ﻴ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦ ﺎﻫ
ي مﺎﺠﻧا زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ هزﻮﺣ رد هﺪﺷ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ هداد نﺎﺸﻧ ﮕﻨﻫﺮﻓ ؛ﺪﻧا ﻲ
اراد ﻪﻛ ي ﺪﺒﺗ ناﺮﺒﻫر ﻳﻠ
ﻲ ﺖﺳا
ﻣ ﻲ ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ نﺎﻣرآ ﻪﻄﺳاو اﺮﮔ
ﻲﻳ ا و ﻳ رد دﺎﻘﺘﻋا دﺎﺠ ﻨﺒﻣ داﺮﻓا
ﻲ ﺮﺑ
ﺎﻧاﻮﺗ ندﻮﺑاراد ﻲﻳ
اﺮﺑ ي ﺎﻨﻌﻣ فاﺪﻫا ﻪﺑ لﻮﺼﺣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رد ،راد
ﺎﻧاﻮﺗ ﻲﻳ ﻧ و ﻴ ا وﺮ ﻳ ﺎﻤﻧ دﺎﺠ ﻳ ﺪ ]6 [ ﺘﻧ رد و ﻴ ﮕﻧا ﻪﺠ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ار ﺎﻬﻧآ
اﺰﻓا ﻳ ﺪﻫد ﺶ . ﻮﻛ ﻳ ﺮﭙﺳا و ﻦ ﻳ رﺰﺘ ] 33 [ ﺑﻴ ﻣ نﺎ ﻲ ﺴﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻨﻛ ﻴ
رﺎ ي زا
نﺎﻣزﺎﺳ ﻮﻘﺗ ﺎﺑ ﺎﻫ ﻳ د ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺖ ﻳ
ناﻮ مﺎﻈﻧ و ﻪﻧارﻻﺎﺳ ﺎﻫ
ي ﻟﺮﺘﻨﻛ ﻲ
ﻪﺑ ﺪﻤﻋ رﻮﻃ ﻳ ﻏ ﺎ ﻴ ﭘ ﺪﻤﻋﺮ ﻴ ﻣﺎ ﻲ ﻣ ﻲ ﻨﺒﻣ ﺪﻨﺘﺳﺮﻓ ﻲ
ا ﺮﺑ ﻳ ﻪﺑ ﺎﻌﻗاو ﻪﻜﻨ ً
ﻮﺧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻳ
ﺪﻧراﺪﻧ دﺎﻤﺘﻋا ﺶ .
اﻳ ﻦ مﺎﻈﻧ و ﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ ﻪﻧﻮﮔ ﺎﻫ
ي
ﻟﺮﺘﻨﻛ ﻲ رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ﺲﺣ ي
هزﺎﺟا و ﻪﺘﻓﺮﮔ نﺎﻨﻛرﺎﻛ زا ار لﻼﻘﺘﺳا و
ترﺎﻬﻣ زوﺮﺑ ﺎﻧاﻮﺗ و ﺎﻫ
ﻲﻳ ﺎﻫ ﻳ ﻤﻧ ار نﺎﺸ ﻲ ﺘﻧ رد ،ﺪﻫد ﻴ
دﺎﻤﺘﻋا ﺎﻬﻧآ ﻪﺠ
ﻮﺧ ﺲﻔﻧ ﻪﺑ ﻳ
ار ﺶ ﻟﺎﻌﻓ مﺎﺠﻧا ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ و هداد ﺖﺳد زا ﻴ
ﺖ ﺎﻫ
ﺑ ﻲ ﻣﻴ ﺖﺒﻏر و ﻞ ا و هﺪﺷ
ﻳ ﮕﻧا ﺮﻣا ﻦ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ ﻪﺑ ار ﺎﻬﻧآ ﻣ ﻴ ﻞﺑﺎﻗ ناﺰ
ﻪﻈﺣﻼﻣ ا ي ﻣ ﺶﻫﺎﻛ ﻲ ﺪﻫد . ﻪﺑ ﻠﻛ رﻮﻃ ﻲ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺮﮔا ﻳ
،نﺎﻣزﺎﺳ ﻚ
رادﺎﻨﻌﻣ سﺎﺴﺣا ي
ﺎﺷ ، ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ، ي
راﺬﮔﺮﺛا و ي رد ار
ﻪﺑ ﺶﻧﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ هﺎﮕﻧآ ،دروآ دﻮﺟو
ي ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺎﻬﻧآ رد
اﻳ ا و هﺪﺷدﺎﺠ ﻳ
ﮕﻧا ﺮﻣا ﻦ ﻴ ﻧورد شﺰ ﻲ اﺮﺑ ار ﺎﻬﻧآ ي ﻟﺎﻜﺗ مﺎﺠﻧا ﻴ ﻒ
ﻠﻐﺷ ﻲ اﺰﻓا ، ﻳ ﻣ ﺶ ﻲ د ﺪﻫ .
ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ ي ﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﺪﻨﻫد ﻲ
ﻪﺑ ترﻮﺻ
ﻏﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﺮﻃ زا ﻢ ﻳ
زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻖ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر ﺎﺑ ي
رادﺎﻨﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار ﻪﻧاروآﻮﻧ ي
ا ،دراد ﻳ ﻦ ﻳ ﺄﺗ ﻪﺘﻓﺎ ﻴﻳ ﺿﺮﻓ هﺪﻨﻨﻛﺪ ﻴﻪ
ﺖﺳا مود .ا ﻳ ﻦ ﻳ ﺎﺘﻧ ﺎﺑ ،ﻪﺘﻓﺎ ﻳ
ﺶﻫوﮋﭘ ﺞ ﺮﭙﺳا
ﻳ رﺰﺘ ] 26 [ ﮕﻨﻫﺎﻤﻫ ﻲ
دراد . ﮕﻨﻫﺮﻓ ﻲ ﻮﺸﺗ ار نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﻪﻛ ﻳ
ﺑ تﺎﻋﻼﻃا ﻪﻛ ﺪﻨﻛ ﻖ ﻴ
ﺮﺘﺸ ي
ﺘﺧا رد ار ﻴ ﻣ ﺚﻋﺎﺑ ،ﺪﻫد راﺮﻗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رﺎ ﻲ
سﺎﺴﺣا ﺎﻬﻧآ ﻪﻛ دﻮﺷ
ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ي ﺑ لﺎﻤﺘﺣا ﺎﺑ و هدﺮﻛ ﻴ
ﺮﺘﺸ ي ﻪﺑ ﻘﻓﻮﻣ رﻮﻃ ﻴ ﺖ ﻣآ ﻴ و ﺰ
ﺪﻣ ﺎﺑ ﺶﺨﺑﺮﺛا ﻳ
ﻮﺧ ﺮ ﻳ ﺪﻧﻮﺷ ﮓﻨﻫﺎﻤﻫ ﺶ ﺪﻣ و
ﻳ دﺎﻤﺘﻋا ﺎﻬﻧآ ﻪﺑ ﺮ
رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ و هدﺮﻛ ي
دازآ و ي ﺑ ﻞﻤﻋ ﻴ ﺮﺘﺸ ي اﺮﺑ ي ﻪﺑ ﺎﻫرﺎﻛ مﺎﺠﻧا
ﻣ نﺎﻧآ ﻲ ا ﻪﻛ ،ﺪﻫد ﻳ ﻣ ﺚﻋﺎﺑ دﻮﺧ ﻪﺑﻮﻧ ﻪﺑ ﺮﻣا ﻦ ﻲ
نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ دﻮﺷ
ﻪﺑ ﺘﺣار ﻲ ﺒﻨﺗ زا سﺮﺗ نوﺪﺑ و ﻴ
ﮔدﻮﺳآ ﺎﺑ و هﺎﺒﺘﺷا و تازﺎﺠﻣ ،ﻪ ﻲ
ﺑ ﺮﻃﺎﺧ ﻴ ﺮﺘﺸ ي ا ﻪﺋارا ﻪﺑ ﻳ هﺪ ﺎﻫ ي ﻪﻧاﺮﻜﺘﺒﻣ لﺎﻤﻋا و ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﻪﻧاروآﻮﻧ
ﺪﻨﻫد زوﺮﺑ دﻮﺧ زا .
ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺎﻫ ﻲﻳ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ قﺮﻃ زا ﻪﻛ
ﻤﺼﺗ رد ار نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻴ
ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي ﺎﻫ ي ﻇو ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﻴ
و ﻪﻔ ﻳ نﺎﻣزﺎﺳ ﻞﻛ ﺎ
ﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲ ﺑ نﺎﺸﻧﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻻﺎﻤﺘﺣا ،ﺪﻧروآ ً ﻴ
ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ سﺎﺴﺣا ﺮﺘﺸ ي
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻨﻛ . ﮓﻨﻫﺮﻓ رد ﺎﻫ
ي ﺘﻛرﺎﺸﻣ ﻲ ﺪﻧراد ﺎﻧاﻮﺗ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ ،
ﻗﻼﺧ ﻴ ﻧادرﺪﻗ ،ﺖ ﻲ دازآ و ي ﻧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻞﻤﻋ ﻴ
ﺑ ﺰ ﻴ ﺖﺳا ﺮﺘﺸ ]
26 .[
ﻪﻓاژ و تﺎﻜﺳا ]
25 [ ﺑﻴ نﺎﻣزﺎﺳ رد ؛ﺪﻧدﺮﻛ نﺎ ﺎﻫ
ﻲﻳ ﻮﻗ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺎﺑ ي
،
ﺤﻣ ﺮﺒﻫر ﻴ ﻄ ﻲ ﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ار ﻲ
ﻣ هزﺎﺟا دﺮﻓ ﺮﻫ ﻪﺑ ﻪﻛ دروآ ﻲ
ﺪﻫد ﻳ دﺎ
ﮕﺑ ﻴ ﻬﺳ و دﺮ ﻴ دﻮﺷ ﻢ . ا رد ﻳ ﻦ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻧﻮﮔ نﺎﺷدﻮﺧ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ،ﺎﻫ
ﻣ ﻲ ﺪﻨﻫاﻮﺧ ﻳ ﮕﺑ دﺎ ﻴ و ﺪﻧﺮ ﺎﻧاﻮﺗ ﻲﻳ ترﺎﻬﻣ و ﺎﻫداﺪﻌﺘﺳا ،ﺎﻫ ﺎﻫ
!!# $% & '()
________________________________
____________
ﺎﺷ سﺎﺴﺣا و هدﺮﻛ روﺎﺑ ار دﻮﺧ ،هداد شﺮﺘﺴﮔ ار ﻳ
ﮕﺘﺴ ﻲ ﺪﻨﻨﻛ .ا ﻳ ﻦ
ﻨﻌﻣ ناﺪﺑ ﺮﻣا ﻲ
ﺎﺑ ﺎﻬﻧآ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻳ
ﺘﺴ ﻲ ﻪﻋﻮﻤﺠﻣ ﺎﺑ ا ي ﺶﻟﺎﭼ زا ﺎﻫ ي
ﺪﻧﻮﺷ ﻪﺟاﻮﻣ ﺮﻤﺘﺴﻣ و مواﺪﻣ .
نﺎﻣزﺎﺳ ﻊﻗاو رد ﺎﻫ
ي ﻨﺘﺒﻣ ﻲ ﺮﺑ
زﺎﺳﺎﻧاﻮﺗ ي ﻧﺎﻜﻣ ،نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻴ
مﺰ ﺎﻫ ي ﻔﻠﺘﺨﻣ ﻲ ﻪﺑ ار رﺎﻛ ﻣ ﻲ ﮔﻴ ﺎﺗ ﺪﻧﺮ
ﺖﺻﺮﻓ ﺎﻫ ي اﺮﺑ ار مزﻻ ي و ﺪﺷر ﻳ ﮔدﺎ ﻴﺮ ي ﻪﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺪﻧروآ دﻮﺟو
.
ﻧﻴ وﺮ ي ﻧﺎﺴﻧا ﻲ اﺰﻓا ﺖﻬﺟ رد شﻼﺗ ﻦﻤﺿ ،ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻳ
اﻮﺘﺤﻣ ﺶ ي رﺎﻛ
ترﺎﻬﻣ شﺮﺘﺴﮔ و
ﺎﻫ ي ،دﻮﺧ ﻲﻣ ور ﺎﺑ ﺎﺗ ﺪﺷﻮﻛ ﻪﻴﺣ
رﺎﻜﺘﺑا ﺎﺑ هاﺮﻤﻫ
ﻼﺧ و ﻴﻗ د ﺎﺑ ،ﺖ ﺮﮕﻳ ﺎﻇو و هدﻮﺑ ﮓﻨﻫﺎﻤﻫ نا ﻒﻳ
ﻲﻠﻐﺷ ﻮﺧ ﺶﻳ ار
ﺮﻴﻧ و ﺪﻫد مﺎﺠﻧا و
ي ﻲﺤﻄﺳ ﻪﺑ ار دﻮﺧ ﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﺎﮔآ ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻧﺎﺳﺮﺑ
ﻲﻫ
دﺮﻴﮕﺑ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﻞﻣﺎﻛ ]
25 .[ ﻪﺑ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ،ﻪﺻﻼﺧ رﻮﻃ ﻲ
ﻪﻛ
ﻏﺮﺗ ار نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﻴ
ﻣ ﺐ ﻲ اﺮﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ ﺪﻨﻛ ي
،ﺎﻫرﺎﻛ عوﺮﺷ
رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ و لﻼﻘﺘﺳا ي
ﻓﺎﻛ ﻲ ﻣ هزﺎﺟا ﺎﻬﻧآ ﻪﺑ ،ﺪﻨﻫد ﻲ
ﻪﻛ ﺪﻫد
ترﺎﻬﻣ ﺎﻧاﻮﺗ و ﺎﻫ ﻲﻳ ﺎﻫ ي ﻮﺧ ﻳ سﺮﺗ نوﺪﺑ و ﻪﻧادازآ ار ﺶ ،ﺎﻄﺧ زا
ﺒﻨﺗ و هﺎﺒﺘﺷا ﻴ
ﺪﺑ و ﺪﻧروآرد رﻮﻬﻇ ﻪﺻﺮﻋ ﻪﺑ ﻪ ﻳ
سﺎﺴﺣا ﻞﻜﺷ ﻦ
ﺎﺷ ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ ﺶﻟﺎﭼ و ﻢﻬﻣ فاﺪﻫا ندروآ ﻢﻫاﺮﻓ ﺎﺑ و ،ﺪﻨﻨﻛ ﮕﻧا
ﻴ ،ﺰ
ﻞﻜﺷ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﮔ
ﻴﺮ ي رادﺎﻨﻌﻣ ﺲﺣ ي
ا ﺎﺑ و هﺪﺷ ﻳ
اﺮﺷ دﺎﺠ ﻳ ﻄ ﻲ ﻪﻛ
ﺘﻧ ﺪﻨﻧاﻮﺘﺑ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻴ
ﻮﺧ رﺎﻛ ﻪﺠ ﻳ
ﺒﺑ ار ﺶ ﻴ ﺛﺄﺗ سﺎﺴﺣا ،ﺪﻨﻨ ﻴ
راﺬﮔﺮ ي
ﻪﺑ ﺎﻬﻧآ رد ﻣ دﻮﺟو
ﻲ ﻣ ،دروآ ﻲ ﻤﻃا ناﻮﺗ ﻴ ﻨﭼ رد ﻪﻛ ﺖﺷاد نﺎﻨ ﻴ
ﻦ
ﮕﻨﻫﺮﻓ ﻲ ﺎﻫرﺎﺘﻓر زوﺮﺑ ، ي
ﻪﺑ ﻪﻧﺎﻗﻼﺧ و ﻪﻧاروآﻮﻧ ﻣ
ﻴ ﻞﺑﺎﻗ ناﺰ ﻬﺟﻮﺗ ﻲ
ﻣ رد ﻴ شﺮﺘﺴﮔ نﺎﻨﻛرﺎﻛ نﺎ ﻳ
ﺪﺑﺎ .
ﻳ ﻪﺘﻓﺎ ﺎﻫ ي ﻣ نﺎﺸﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﺪﻨﻫد ﻲ
ﻪﺑ ترﻮﺻ
ﻏﻴ ﻘﺘﺴﻣﺮ ﻴ ﺮﻃ زا ﻢ ﻳ زﺎﺳﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ ﻖ ي
ﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور ﻲ ﺘﺷا ﺎﺑ ﻴ ﻠﻐﺷ قﺎ ﻲ
ﺎﻨﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ ﻪﻄﺑار راد
ي دراد . اﻳ ﻦ ﻳ ﺑ ﻪﺘﻓﺎ ﻴ ﺄﺗ ﺮﮕﻧﺎ ﻴﻳ ﺿﺮﻓ ﺪ ﻴ مﻮﺳ ﻪ
ﺖﺳا .ا ﻳ ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﻪﻛ ﺖﺳﺎﻨﻌﻣ ناﺪﺑ ﻦ ﻲ
ﻮﻗ ي ﺮﻃ زا ﻳ ا ﻖ ﻳ دﺎﺠ
رادﺎﻨﻌﻣ ﺲﺣ ي
ﺎﺷ ، ﻳ ﮕﺘﺴ ﻲ رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ ، ي
راﺬﮔﺮﺛﺄﺗ و ي
ﺮﺠﻨﻣ ،
ﻣ ﻲ ﺘﺷا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻴ
ز قﺎ ﻳ دﺎ ي ﻮﺧ ﻞﻐﺷ ﻪﺑ ﻳ
ﭘ ﺶ ﻴ هدﺮﻛ اﺪ
ﻪﺑ رﻮﻃ ي نآ ﻪﻛ ﻮﺧ رﺎﻛ بﺬﺟ رﺪﻗ ﻳ
ﺘﺣ ﻪﻛ ﺪﻧﻮﺷ ﺶ ﻲ
ار نﺎﻣز رﺬﮔ
ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ شﻼﺗ ﺎﺑ و ﺪﻨﻨﻜﻧ ﺲﺣ ا
ي ﺎﻇو مﺎﺠﻧا ﻪﺑ ﻳ
ﻠﻐﺷ ﻒ ﻲ
ﻮﺧ ﻳ ﺪﻧزادﺮﭙﺑ ﺶ .
ﺮﺘﻤﻬﻣ ﻳ و ﻦ ﻳ ﮔﮋ ﻲ نﺎﻣزﺎﺳ ﺎﻫ ﻲﻳ ﻌﺿ ﮓﻨﻫﺮﻓ ﺎﺑ ﻴ
ا ﻒ ﻳ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦ
ﺘﺧا ﺐﺗاﺮﻣ ﻪﻠﺴﻠﺳ ﻴ
ﺴﻣ تارﺎ ﻴ دﻮﻤﻋ ﺮ ي ﻃ ﻲ ﻣ ﻲ ﺮﻘﺗ و ﺪﻨﻛ ﻳ مﺎﻤﺗ ﺎﺒ ً
ﻻﺎﺑ ﺐﺗاﺮﻣ رد ترﺪﻗ ي
ﺖﺳا ﺰﻛﺮﻤﺘﻣ نﺎﻣزﺎﺳ .
نﺎﻣزﺎﺳ رد ﺎﻣا ﺎﻫ
ﻲﻳ
ﻨﻫﺮﻓ ﺎﺑ ﻮﻗ ﮓ ي ﻏ ، ﻴ ﺎﻫرﺎﻛ مﺎﻤﺗ ﺖﺳا ﻦﻜﻤﻣﺮ ﻲﻳ
اﺮﺑ ﻪﻛ ي ﻖﻘﺤﺗ
رﻮﻣﺄﻣ و فاﺪﻫا ﻳ
ﺖ ﺎﻫ ي ﺪﻣ ار ﺖﺳا مزﻻ نﺎﻣزﺎﺳ ﻳ
ﺎﻬﻨﺗ ﻪﺑ ﺮ ﻲﻳ مﺎﺠﻧا
ﺪﻫد . اﺮﺑﺎﻨﺑ ﻳ ﻟﻮﺌﺴﻣ و رﺎﻛ ﻦ ﻴ
ﺎﺑ نآ مﺎﺠﻧا ﺖ ﻳ
راﺬﮔاو نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻪﺑ ﺪ
دﻮﺷ . راﺬﮔاو ي ﺘﺧا ﻴ ﻣ ﺐﺟﻮﻣ تارﺎ ﻲ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ترﺪﻗ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻲ
اﺰﻓا ﻳ ﺶ
ﻳ ﺮﻫ و ﺪﺑﺎ ﻳ ﺎﻀﻋا زا ﻚ ي
ﺑ ترﺪﻗ ﺪﺟاو ،نﺎﻣزﺎﺳ ﻴ
ﺮﺘﺸ ي ﺪﻨﻫاﻮﺧ
ا ،دﻮﺑ ﻳ ا ﺐﺟﻮﻣ ﺮﻣا ﻦ ﻳ
ﮕﻧا دﺎﺠ ﻴ ﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ رد هﺰ ﻲ
دﻮﺷ . ﺘﻗو ﻲ ﻪﺑ
ﻣ نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﻴ ﻣ سﺎﺴﺣا ،دﻮﺷ هداد ناﺪ ﻲ
ﻣ ﻪﻛ ﺪﻨﻨﻛ ﻲ ﻊﻗاو ﺮﺛﺆﻣ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
اﺮﺑ ترﺪﻗ ﻦﺘﺷاد ﺎﺑ و ﺪﻧﻮﺷ ي
ﺎﻇو مﺎﺠﻧا ﻳ ﮕﻧا ،ﻒ ﻴ ﺘﺷا و هﺰ ﻴ قﺎ
ﺑﻴ ﺮﺘﺸ ي اﺮﺑ ي ﺪﻧراد رﺎﻛ ] 34 .[
ﻨﭽﻤﻫ ﻴ ﮕﻨﻫﺮﻓ رد ﻦ ﻲ
ﻛ ﻪﻛ ﺪﻣ زا نﺎﻨﻛرﺎ ﻳ
ﻧادرﺪﻗ نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ و ناﺮ ﻲ
شادﺎﭘ و ﺎﻫ ﻲﻳ رد دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﻳ
سﺎﺴﺣا ،ﺪﻨﻨﻛ ﺖﻓﺎ
ﻖﻠﻌﺗ ﺬﭘ ﻳﺮ ي ﻤﻃا ، ﻴ ﻨﻣا و نﺎﻨ ﻴ اﺰﻓا نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺖ ﻳ
ﻣ ﺶ ﻲ ﻳ ﺪﺑﺎ اﺮﺑﺎﻨﺑ و ﻳ ﻦ
ﻧاور سﺎﺴﺣا ﺎﻬﻧآ ﻲ
ﺘﺒﺜﻣ ﻲ ﭘ دﻮﺧ درﻮﻣ رد ﻴ
ار دﻮﺧ و هدﺮﻛ اﺪ
ﻣ داﺪﻤﻠﻗ ﺪﻨﻤﺷزرا ﻲ
ﺎﺷ سﺎﺴﺣا اﺬﻟ و ﺪﻨﻨﻛ ﻳ
ﮕﺘﺴ ﻲ اﺰﻓا ﺎﻬﻧآ ﻳ ﺶ
ﺪﻫاﻮﺧ ﻳ ﺖﻓﺎ . ﻣﺎﮕﻨﻫ ﻲ ﺷ ﻪﺑ شادﺎﭘ ﻪﻛ ﻴ
ﺘﺳرد هﻮ ﻲ زﻮﺗ ﻳ ،ددﺮﮔ ﻊ
ﺘﺻﺮﻓ ﻲ اﺮﺑ ي ﻮﻘﺗ ﻳ ﮕﺘﺴﺑاو ﺖ ﻲ
ﺑ ﻞﺑﺎﻘﺘﻣ ﻴ ﺪﻣ ﻦ ﻳ نﺎﻨﻛرﺎﻛ و ناﺮ
ﻣ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲ ا ،ددﺮﮔ ﻳ ﮕﺘﺴﺑاو ﻦ ﻲ ﻣ ﺐﺟﻮﻣ ﻲ ﻪﺑ نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ﻪﻛ دﻮﺷ
زﻳ ﻤﺼﺗ ﻖﺣ و هدﺮﻛ دﺎﻤﺘﻋا نﺎﺘﺳدﺮ ﻴ
ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي ﻞﺋﺎﺴﻣ رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ و
اﺮﺑﺎﻨﺑ و هدﺮﻛ ﺎﻄﻋا نﺎﻧآ ﻪﺑ ار ﻳ
سﺎﺴﺣا ﻦ رﺎﺘﺨﻣدﻮﺧ
ي راﺬﮔﺮﺛا و ي
اﺰﻓا نﺎﻧآ ﻳ ﺪﻫاﻮﺧ ﺶ ﻳ
ﺖﻓﺎ ] 34 .[
ﺘﻧ ﻴ ﻪﺠ ﮔ ﻴ ﺮ ي
ﺎﺘﻧ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻳ
ﭘ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺞ ﻴ
دﺎﻬﻨﺸ ﻲﻣ ﺪﻣ ﻪﻛ دﻮﺷ ﻳ
ﺎﺑ ناﺮ
ﮕﻨﻫﺮﻓ ندروآ ﻢﻫاﺮﻓ ﻲ
ﻪﺑ ﺎﻫرﺎﻛ ،نآ رد ﻪﻛ ﺗ ترﻮﺻ
ﻴﻤ ﻲ مﺎﺠﻧا
ﻣ ﻲ ﻪﺑ تﺎﻋﻼﻃا ،دﻮﺷ ﺘﺧا رد ﻪﻧﻻدﺎﻋ ترﻮﺻ
ﻴ حﻮﻄﺳ ﻪﻤﻫ رﺎ
ﻧﺎﻣزﺎﺳ ﻲ ﻣ راﺮﻗ ﻲ ﮔﻴ اﺮﺑ ،دﺮ ي ﻤﺼﺗ ﻴ ﻢ ﮔﻴ ﺮ ي نﺎﻨﻛرﺎﻛ ﺖﻛرﺎﺸﻣ زا
ﻣ هﺮﻬﺑ ﻲ ﻮﺟ ﻳ ﻪﻧﺎﺘﺳود و زﺎﺑ تﺎﻃﺎﺒﺗرا ،ﺪ ا
ي نﺎﺘﺳﺮﭘﺮﺳ ،ﺖﺳا ﻢﻛﺎﺣ
ز ﻪﺑ ﻳ شادﺎﭘ و ﻪﺘﺷاﺬﮔ ماﺮﺘﺣا نﺎﺘﺳدﺮ ﺎﻫ
ي و دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ
ﻨﺷور ﻲ ﺘﺧا رد ﻴ ﻣ راﺮﻗ ﺎﻬﻧآ رﺎ ﻲ
زا تﺎﺴﻠﺟ ،مﺎﺠﻧاﺮﺳ و ﺪﻨﻫد
ﺸﺨﺑﺮﺛا ﻲ ﺒﺳﺎﻨﻣ ﻲ ﻣز ،ﺪﻨﺘﺴﻫ رادرﻮﺧﺮﺑ ﻴ
اﺮﺑ ار ﻪﻨ ي ندﺮﻛﺪﻨﻤﻧاﻮﺗ
ﻛرﺎﻛ ﻪﺑ و نﺎﻨ اﺰﻓا نآ ﻊﺒﺗ ﻳ
ﮕﻧا ﺶ ﻴ ﻠﻐﺷ شﺰ ﻲ روآﻮﻧ ، ي ﺘﺷا و ﻴ قﺎ
ﻠﻐﺷ ﻲ ﺪﻧروآ ﻢﻫاﺮﻓ ، .
ﻲﻧادرﺪﻗ و ﺮﻜﺸﺗ
ﻲﻣ مزﻻ دﻮﺧ ﺮﺑ ﻲﻳﺎﻤﻨﻫار زا ﻪﻧﺎﻤﻴﻤﺻ ﻢﻧاد
ﺪﻴﺗﺎﺳا فﺎﻄﻟا و ﺎﻫ
ﻲﻤﻧ ﺮﻤﺛ ﻪﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ،نﺎﺸﻳا يرﺎﻳ نوﺪﺑ ﻪﻛ ﻲﻣﺮﺘﺤﻣ ﺪﻴﺳر
ﻢﻳﺎﻤﻧ ﺮﻜﺸﺗ .
ﻊﺑﺎﻨﻣ
1- Schin EH. Organizational culture. J Am Psychol. 1990;45:19-109.
2- Glaser SR, Zamanou S, Hacker KF. Measuring and interpreting organizational culture. Manage Commun Quart. 1987;1:173-93.
3- Hartmann A. The role of organizational culture in motivating innovative behaviors in construction firms. Constr Innov: Infor, Process, Manage. 2006;6:159-72.
4- Chiang CF, Jang S. The antecedents and
consequences of psychological empowerment: The case of Taiwan's hotel companies. J Hosp Tourism Res. 2008;32: 40-61.
5- Stewart GL, Manz CC. Understanding and
overcoming supervisor resistance during the transition to employee empowerment. Res Organ change Dev. 1997; 10:169-96.
6- Thomas KW, Velthouse BA. Cognitive elements of empowerment. J Acad Manage Rev. 1990;15:666-81.
7- Appelbaum AH, Honegger k. Empowerment: A
________________
...
!!!
50.
8- Gist M. Self-efficacy: Implications for
organizational behavior and human resource management. J Acad manage rev. 1987;12:472-85.
9- Deci EL, Connell JP, Ryan RM. Self-determination in a work organization. J Appl Psychol. 1989;53:1024-37.
10- Ashforth BE. The experience of powerlessness in organizations. J organ behav Hum Decis Processes. 1989; 43:207-42.
11- Samad S. Social structural characteristics and employee empowerment: The role of proactive personality. J Int Rev Bus Res Pap. 2007;3:254-64.
12- Sigler TH, Pearson CM. Creating an empowering culture: examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment. J Qual Manage. 2000;5: 27-52.
13- Kanfer R, Ackerman PL. Individual differences in work motivation: Further explorations of a trait framework. J Appl Psychol. 2000;49:470-82.
14- Shokrkon H, Arshadi N, Shehni Yailagh M,
Haghighi J. Designing and testing a model of important precedents and outcomes of work motivation of national Iranian south oil company employee in Ahvaz region. J Educ Psychol. 2008;3(1):1-32. [Persian]
15- Schaufeli WB, Martinez IM, Gonzalez-Roma V,
Salanova M, Bakker AB. The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. J Happiness Stud. 2002;3:71-92.
16- Schaufeli WB, Salanova M, Bakker AB. The
measurement of work engagement with a short questionnaire. A cross-national study. Educ psychol meas. 2006; 66:701-16.
17- Mumford MD, Scott GM, Gaddis B, Strange JM.
Leading creative people: Orchestrating expertise and relationships. J Lead Quart. 2002;13:705-750.
18- Porkazmi M, Shakeri navayi MH. Investigating organizational culture of management departments of Universities in Tehran. Manage J. 2005;36:37-62. [Persian]
19- Barbara AH. Organizational culture and job
satisfaction as antecedents for empowerment of associate degree nursing faculty. United States: Georgia State University; 2001.
20- Dimitriades ZS, Maroudas T. Internal service climate and psychological empowerment among public employees: An exploratory study in Greece. J Transform Gov: People, Process Pol. 2007;1(4):377-400.
21- Nokelainen P, Ruohotie P. Common components
between dimensions of growth-oriented atmosphere and empowerment. In proceedings of international research on
work and learning (RWL) Conference. Finland. 2003:176-85.
22- Gagne M, Senekal CB, Koestner R. Proximal job characteristics, feelings of empowerment, and intrinsic motivation: A multidimensional model. J Appl Soc Psychol. 2006;27(14):122-40.
23- Hakanen UE, Bakker AB, Schaufeli WB. Bournout and work engagement among teachers. J Sch Psychol. 2006;43:496-513.
24- Zhang X. Linking empowerment and employee
creativity: The mediating roles of creative process engagement and intrinsic motivation. University of Maryland: College Park; 2007.
25- Abtahi H, Abesi S. Employees’ empowerment.
Karaj: Institute of management research and education; 2006. [Persian]
26- Spreitzer GM. Psychological empowerment in the workplace: Dimensions, measurement and validation. J Acad Manage Rev. 1995;38:1442-65.
27- Cho J, Laschinger HK, Wong C. Workplace
empowerment, work engagement and organizational commitment of new graduate nurses. J Nurs Lead. 2006; 19(3):43-60.
28- Greco P, Laschinger HK, Wong C. Leader
empowering behaviors, staff nurse empowerment and work engagement/burnout. J Nurs Leadership. 2006; 19(4):41-56.
29- Laschinger HK, Wilk P. Empowerment, engagement and perceived effectiveness in nursing work environments: Does experience matter? J nursi manage. 2008;17(5):636-46.
30- Kanai-Pak M. Leadership behaviors that mitigate and empower Japanese nurses [Dissertation]. University of Arizona; 2009.
31- Krause EK. Influence-based leadership as a
determinant of the inclination to innovate and of innovation-related behaviors: An empirical investigation. J Lead Quart. 2004;15:79-102.
32- Abdollahi B, Nove Ibrahim A. Employees’
empowerment. Tehran: 2007. [Persian]
33- Quinn RE, Spretzer, GM. The road to
empowerment: Seven questions every leader should consider. J Organ Dynam. 1997;37-49.
34- Ghafori Varsofaderani MR. Investigating
