ریثات ب نومزآ تیفیک دوبهب رب نومزآ تاصخشم دنس ینیبزا
یدنز دماح
ناجنز هیاپ مولع یلیمکت تلایصحت هاگشناد و نارهت هاگشناد ناریا ،
هانپ ناویک اویش و
یولع دمحم دیس
نارهت هاگشناد ناریا ،
ب اب .تسا یا هفرح یزاس نومزآ یاه نامزاسرد یداع یدنور نابز یاه نومزآ تیفیک دوبهب یارب نومزآ تاصخشم دنس ینیبزا
ریثات دروم رد یکدنا رایسب یاه شهوژپ ،لاح نیا ب
کچوک سایقم اب یاه نومزآ تیفیک دوبهب یارب نومزآ تاصخشم ینیبزا
:دنک یم لابند ار فده ودرضاح قیقحت .تسا هتفرگ ماجنا ییاور شیازفا هب دناوت یم نومزآ تاصخشم دنس ینیبزاب هنوگچ
رجنم تلااوس یفیک ینیبزاب دح هچ ات نینچمه و دنک کمک یریگدای یارب یبایزرا ی هطیح رد نومزآ تلااوس نتفای هب
یب
نآ تلااوس تیفیک و دنس دروم رد نومزآ تاصخشم دنس ینیبزاب یارب هدید هرود یهورگ روظنم نیا یارب .دوش یم تیفیک
دنس ینیبزاب نایرج رد یعیبط تروص هب یشزومآ یاه هغدغد هک دوب نآ رگنایب دروخزاب لیلحت .دندرک هئارا ار دوخ دروخزاب
ب و درک زورب تاصخشم سرد سلاک رد دناوتب نومزآ هک یوحن هب دش نومزآ تاصخشم یسیونزاب یارب یتاداهنشیپ ی هئارا ثعا
زا لکشتم یهورگ هب تلااوس هولاعب .دوش عقاو دیفم 04
.دش لیلحت یمک تروص هب تلااوس سپس و دش هداد هدنهد نومزآ
یب یمک لیلحت جیاتن اب نیبزاب هورگ ییفیک تواضق جیاتن ی هسیاقم هک تسا نآ رگنا
83 % داریا یاراد ینیبزاب رد هک یتلااوس
نومزآ تاصخشم ینیبزاب تیفرض زا یکاح اه هتفای نیا .دنتشاد ینییاپ تیفیک مه نومزآ کیسلاک هیرظن لیلحت رظنم زا دندوب
ومعم یرامآ یاه لیلحت ماجنا هک ییاج ،تسا کچوک یبایزرا یاه سایقم رد نیشیپ یجنس ییاور یاتسار رد .تسین رودقم لا
شزومآ رد راتساریو یانگنت ؟تسا لرتنک زا جراخ یرگ یبرم ایآ :نردم نابز
ایروک تیم
ودارولک یتلایا هاگشناد اکیرمآ ،
تسا هدش تیمها زئاح ریخا یاه لاس رد یملع تقادص مدع هچرگا
٬
روطچ هک تسا هتفرگ ماجنا هنیمز نیا رد یمک تاقیقحت
دنشاب یم تیمها یب یمیش و یسانش تسیز نوچ ییاه هتشر رد هک بلقت هب طوبرم لئاسم
٬
شزومآ تفاب رد هب نردم یاه نابز
دنوش یم لیدبت یدج رایسب ییاه مرج .
هدیچیپ تاعوضوم نیا زا یکی
٬
اریو ی ای و یبرم کی طسوت )ربتعمان( ش یموب درف کی
نردم نابز فیلکت کی )مامت هن رگا( مظعا تمسق هکنیا ضرف هب :تسا نابز
٬
روتسد هاوخ( دشاب نابز دربراک
٬
ناگژاو
٬
لاما
٬
ای
)یهد نامزاس
٬
ابقاعتم و( یتخانش نابز لکش هک یتفایرد کمک ره
̋
دشخب یم دوبهب ار )وجشناد هرمن
٬
ع تهج هب هیبنت یملع تقادص مد
٬
.ددرگ یقلت دسر یم رظن هب یهیدب هچ رگا
٬
هب هک تسین لومعمریغ نابز ناسردم یارب زونه
نابز هعومجم هب قلعتم هک دشاب هتشاد رب رد ار یا هرواحم ناگژاو و هتفرشیپ یتخانش نابز لاکشا هک دننک دروخرب یفیلاکت
تسا هتشون ارنآ هک ییوجشناد یتخانش
٬
ایروک( دشابن
٬
1422 .) هلاقم نیا رد
٬
یبرم کی زا هدافتسا ایآ :مزادرپ یم لیذ تلااوس هب
نابز یموب درف ای
٬
یلسیب( یفداصت یبدا تقرس
٬
1440 )
٬
یلنوت و رکلاو( رگید یا هدنسیون هب عاجرا رد هابتشا
٬
1421 )
٬
بلقت ای
رتسک نل و کرلاک( دادرارق رد
٬
1442 ت یم روطچ ؟تسا رصقم یسک هچ ؟دشاب یم ) لقادح هب ارنآ ای درک یریگشیپ نآ زا ناو
د یبرم دنراد هزاجا لیصحتلا غراف نایوجشناد لاصا ایآ ؟دناسر یدج یاهرایعم ایآ ؟دنشاب هتشا
یرت لیصحتلا غراف نایوجشناد یارب
؟دراد دوجو هورگ )دیتاسا( و
و ثحب شخب رد روآ مازتلا یاه ترابع یا هتشر نایم و یگنهرف نایم یسررب تلااقم یریگ هجیتن
یشهوژپ
یبارحم رایادخ و رف یلیلج اضریلع
ناریا ،زاوها نارمچ دیهش هاگشناد
یشهوژپ تلااقم یریگ هجیتن و ثحب یاه شخب رد مازتلا یاه ترابع یا هتشر نایم و یگنهرف نایم لیلحت فده اب شهوژپ نیا
،هرواشم ،یمیش ،کیزیف یاه هتشر رد یسیلگنا و یسراف یاه نابز ماجنا یناسنا مولع و هیاپ مولع زا یگدنیامن هب یسانش هعماج و
،روظنم نیا هب .دش 34
یاهلاس رد هدش رشتنم یسیلگنا و یسراف تایرشن زا یشهوژپ هلاقم 1444
ات 1421 تلااقم .دش باختنا
اه هتفای .دنتفرگ رارق نتم یاوتحم لیلحت دروم روآ مازتلا یاه ترابع عیزوت نییعت روظنم هب اد انعم توافت شهوژپ نیا ی
ار یر
رد هک دوب نیا زا یکاح هک دنداد ناشن اه ترابع نیا یریگ راکب رظن زا یسراف نابز یناسنا مولع و هیاپ مولع تلااقم نایم رد
یناسنا مولع تلااقم ناگدنسیون اب هسیاقم رد هیاپ مولع تلااقم ناگدنسیون یسراف نابز اسب اب ار روآ مازتلا یاه هژاو
م یرتشیب د
هیاپ مولع یاه هتشر یسیلگنا تلااقم نایم رد روآ مازتلا یاه هژاو عیزوت رظن زا یرادانعم توافت ،دوجو نیااب .دننک یم هدافتسا
یسیلگنا و یسراف نابز تلااقم نایم رد ار یراد انعم توافت اه هتفای نیا رب هولاع .دشن هدهاشم یناسنا مولع تلااقم اب هسیاقم رد
رظن زا یکاح اه هتفای ،عومجم رد .دادن ناشن )یناسنا مولع لباقم رد هیاپ مولع(عون زا رظن فرص و روآ مازتلا یاه ترابع دماسب
رد یرناژ و ینامتفگ هباشم دنور نتفرگ شیپ رد یارب یسیلگنا و یسراف یاه نابز هب یشهوژپ تلااقم ناگدنسیون لیامت زا
خب رد روآ مازتلا یاه ترابع یریگراکب هب روآ مازتلا تارابع یناهج تیهام رگنایب هک دشاب یم یریگ هجیتن و ثحب یاه ش
یم )یناسنا مولع و هیاپ مولع(ملع فراعتم یاه هخاش رد یملع ناگدنسیون طسوت هدافتسا دروم هدننک دعاقتم یاهراکهار ناونع
عاق دروم رد ار ناریگارف یهاگآ حطس تسا نکمم رضاح شهوژپ یاه هتفای .دشاب یناگژاو یاه یگژیو و اه هد
-تلااقم یروتسد
طسوتم حطس یناریا نایوجشناد یدمآراکدوخ و ناحتما بارطضا رب نامز تیریدم شزومآ ریثات هتشر
یسیلگنا نابز
یرگنهآ هدیعس و ینانج هللاش ،مانهب کویب
یملاسا دازآ هاگشناد ناریا ،زیربت دحاو
هتشر طسوتم حطس یناریا نایوجشناد یدمآراکدوخ و ناحتما بارطضا رب نامز تیریدم شزومآ ریثات یسررب هب رضاح هژورپ
ماجنا زیربت یدربراک یملع هاگشناد و یملاسا دازآ هاگشناد رد و تسا یبرجت همین رضاح قیقحت .تسا هتخادرپ یسیلگنا نابز
شه و یس .تسا هتفرگ د یسیلگنا نابز شزومآ یسانشراک یوجشناد ت
ر زکارم یلیصحت لاس رد هدش رکذ 2832
-2834 نیا رد
(نامز تیریدم راتفر همانشسرپ لماش قیقحت نیا رد هدافتسا دروم یاهرازبا .دندرک تکرش قیقحت (Macan et al., 1990
،
یمومع یدمآراکدوخ همانشسرپ (Jerusalem &Schwarzer, 1992)
سرپ و ناحتما بارطضا همانش (Driscoll, 2007)
Westside شزومآ زا دعب و لبق شیامزآ هورگ ناحتما بارطضا تارمن نیگنایم نیب یرادانعم توافت هک داد ناشن جیاتن .دندوب
دوجو نانآ هب نامز تیریدم دراد
نک هورگ و شیامزآ هورگ ناحتما بارطضا تارمن نیگنایم نیب یرادانعم توافت نینچمه و ت
لر
هجیتن ناوتیم نیاربانب .دراد تقباطم زین یدمآراکدوخ تارمن نیگنایم دروم رد انیع هدش رکذ جیاتن .تشاد دوجو هلخادم زا دعب
دور یم راظتنا .دراد ریثات یسیلگنا نابز هتشر نایوجشناد یدمآراکدوخ و ناحتما بارطضا رب نامز تیریدم شزومآ هک تفرگ
راک قیقحت نیا یاه هتفای هک نیققحم یارب ییاهدرب
ناراکردنا تسد و ملعم شزومآ
نا , زین و شزومآ تاسسوم و اه هاگشناد
.دشاب هتشاد نابز
یا هوابمیز ینیچ نابز نایوجشناد دروم :رتویپماک کمک هب گنهآ دیلوت یبایشزرا
تربره یو گناشوم
یبه هاگشناد نیچ ،
نف روطچ هک دزادرپ یم رما نیا یسررب هب هعلاطم نیا نایوجشناد هب ینیچ نابز یاه گنهآ سیردت و یبایشزرا هب دناوت یم یروآ
دنرادن ییانشآ یگنهآ یاه نابز هب هک یجراخ
٬
کمک دنک . هنوگچ میهد ناشن هک دوب نآ رب شلات هدافتسا اب
تارپ رازفا مرن زا
٬
دنریگ یم دای هجراخ نابز ناونع هب ار ینیچ نابز هک ینایوجشناد
٬
یم دنناوت تاهابتشا گنهآ ی .دنهد صیخشت ار دوخ یاه هداد
هدافتسا دروم
٬
نایوجشناد ینیچ نابز یاه گنهآ ظفلت رمتسم یبایشزرا زا یشخب ناونع هب
٬
هاگشناد ینیچ نابز نایوجشناد زا
شور نیا ندرک لابند .دش یروآ عمج هوابمیز
٬
دش هدافتسا نایوجشناد یاه گنهآ یبایشزرا تهج نیملعم طسوت هک
٬
هنوگ هب
دومن هولج ناسآ یا
٬
هک دنناوت یم زین نایوجشناد ظفلت نیرمت تهج
نآ زا ناشدوخ دنیامن هدافتسا
مییامن هئارا یریوصت دهاش و مسجت ار نایوجشناد گنهآ دیلوت میناوت یم رتویپماک کمک هب گنهآ راتخاس لیلحت قیرط زا اریز
٬
هک تسا نآ رب ام للادتسا بیترت نیدب
٬
زرا ش بای باستکا ی گنهآ فرص ملعم هک یماگنه هب تبسن نایوجشناد ا
̋
ساسا رب رد ک
ا دوخ یصخش ظ
دیامن یم رظن راه
٬
رتمک یرایتخا .دوش یم دناوت یم تارپ هک اجنا زا اب نایوجشناد ظفلت ات دروآ مهارف ار یرتسب
ظفلت تلع ات دنک کمک ملعم هب دناوت یم نامزمه و دوش هسیاقم نابز یموب دارفا دهد حیضوت ار وجشناد هابتشا
٬
هجیتن هلاقم نیا
تهج بسانم یرازبا دناوت یم تارپ هک دریگ یم یبایشزرا
سیردت و نابز یاه گنهآ .دشاب ینیچ
طباور ریثات آ نابز هناداقن شراگن رب ینتمانیب
یناریا ناز وم
هدیعس آ یرگنه
,
نارهپس هدیاه
ناریا ،زیربت دحاو، یملاسا دازآهاگشناد
هدناوخ ینتمانیب هطبار یا هطبار نینچ .دشابیم فلتخم نوتمزا یبیکرت و هعومجم و هدوب طابترا ردرگید نوتم اب یدیدج نتمره
هن دیدج نتم کی شراگنردرگید ترابع هب .دوشیم قلخ درادرگید نوتم اب هک یطابترارطاخب ینتمره هک تفگ ناوتیم .دوشیم
ودو یناوخ هرابود یلبق نوتم اهنت فلتخم عبانم قیرط زا هک هدنسیون یلبق شناد و راکفا ,یصخش براجت هکلب دنوشیم یسیون هراب
یبایزرا و ینیب شیپ ,ندرک هسیاقم لثم ,یتخانش هسورپ کی ینتمانیب هطبار رگید فرط زا .دوشیم هدرب راکب زین تسا هدش بسک
وشیم هدرب راکب مه هب فلتخم نوتم نداد طبر تهج هک دشابیم ندرک ناگدنسیون طسوت هدش هتشون نوتم زا هراومه هدنسیون کی .د
یئاهتمسق مه هک هدوب هناداقن رکفت لصاح دیدج یاهنتم .دراگنیم یدیدج نتم اهنآ هب خساپ رد و هدرک هدافتسا عبنم ناونع هب یلبق
اب هک تفرگ هجیتن ناوتیم سپ .دراد رب رد ار درف یصخش براجت و شناد مه و یلبق نوتم زا م ینتم انیب نوتم زا هدافتسا
ناوتی
قیقحت زا فده .درک هدامآ هناداقن یراتشون تراهم هلمج زا ینابز یاهتراهم تفرشیپ اتجیتن و هناداقن رکفت داجیا یارب ار هنیمز
رضاح ریث ات یسررب ینتمانیب طباور
رب آتجیتنو هناداقن رکفت رب
شراگن دوب هناداقن روظنم نیمه هب . یا نیققحم
ت ن قیقح 24 زارفن
هتفرشیپ حطسرتخد نازومآ شناد زیربت هبعش ناریا نابز نوناکرد
یفداصت تروص هب ار اهنا و هدرک باختنا ار هورگ هس هب
14
میسقت یشیامزآ هورگ ود و لرتنک هورگ کی لماش ,یرفن دندرک
کی یناسکی عوضوم هرابرد هورگ هس ره نومزآ شیپ تهج .
سپ تهج سپس .دنتشون فارگاراپ یشیامزآ هورگ نیلوا هب نومزآ
ود هولاع یشیامزآ مود هورگ هب و دش هداد هئارا یندناوخ نتم
نآ رب ود .دش هداد ناشن هباشم عوضوم اب ملیف کی نتم هلصافلاب سپس
شون .دنتشون عوضوم نامه هراب رد نتم کی هورگ هس ره هت
قحم طسوت هورگ هسره نومزآ سپ و شیپ یاه نیق
و هدش حیحصت اپ
دش هبساحم اهنا ییای .
اب .دش هسیاقم سنایراو لیلحت نومزا زا هدافتسا بایزرا
تارمن نیگنایم نیب یراد ینعم فلاتخا هک داد ناشن هدما تسد هب جیاتن ی
.دراد دوجو اه هورگ هناداقن شراگن ع شیازفا ثعاب ینتمانیب نوتم نازیم شیازفا ,رگید نایب هب
وتم رد هناداقن رکفت رصان هتشون ن
.ددرگیم هدش
یناریا ینپاژ ناریگارف یاه ءاشنا ردوحن حیحص هدافتسا ءاقترا رد یراتشون یحیحصت دروخزاب شقن
یبآرکش بنیز و یزاریش یدمحا هموصعم
ناریا ،نارهت هاگشناد
هرود کی یط .دشاب یم یناریا ینپاژ ناریگارف راتشون تراهم رب میقتسم ریغ و میقتسم دروخزاب ریثات یسررب قیقحت نیا فده
رارق یسررب دروم میقتسم دروخزاب هارمه هب تسا همجرت و یراذگ زمر ،دیکات طخ لماش هک میقتسم ریغ دروخزاب هس ،کیمرت
تشیب ریثات کی مادک دوش صخشم ات تفرگ دروخزاب نیا ریثات هب ،قیقحت نیا رد .دنراد نایوجشناد یراتشون تراهم یور رب یر
قیقحت نیا رد .دش هتخادرپ یمسا هورگ و یفصو هجو ،هفاضا فورح زا حیحص هدافتسا یور رب اه 24
هب هک دنتشاد تکرش رفن
هسلج ره رد هک دش هتساوخ هورگ ود ره زا .دندش میسقت دهاش و یبرجت هورگ ود تدم یارب
24 یفیصوت نومضم اب یاهاشنا هتفه
هورگ هک داد ناشن لقتسم یت نومزآ .درک تفایرد میقتسم ریغ ای میقتسم دروخزاب ای نایم رد هسلج کی یبرجت هورگ .دنسیونب
امز یاهیرس لدم زا قیقحت نیا .دنراد یوحن هلوقم هس زا هدافتسا رد یرتمک یاطخ دهاش هورگ اب هسیاقم رد یبرجت تسا ین
هداف
یرتشیب ریثات میقتسم ریغ دروخزاب اب هسیاقم رد میقتسم دروخزاب هک داد ناشن اه هتفای .دیدرگ ماجنا ررکم سنایراو نومزآ و هدرک
