ینیلاب هلجم رپ ییامام و یراتس هرود / 6 هرامش ، 1 / راهب 1396 / 29 -19 یشهوژپ هلاقم * لوئسم هدنسیون : ش ی زار -کشزپ مولع هاگشناد ی مرهج -نفلت : 09171238508 ، E-mail: [email protected]
سررب
ی
هست لماوع
ی
ل
اعر هدننک
ی
ت
هفرح قلاخا
ا
ی
راتسرپ درکلمع رد
ی
ناقهد یلع
ی
1 *ربکا یملاسا لوسر ،
1،
با
یمیحر میهار
2یمرهج یسابع یلع ،
1س ،
و
یکاخ هر
3 1 کشزپ مولع هاگشناد ی ،مرهج مرهج ، ای نار ؛ 2 زپ مولع هاگشناد ؛ناریا ،زاریش ،زاریش یکش 3 پ دحاو یملاسا دازآ هاگشناد ،وجشناد یکشز .ناریا ،نارهت ،نارهت :تفایرد خیرات 25 / 11 / 94 خیرات شریذپ : 28 / 4 / 95 :همدقم راتسرپ ی هتشر ا ی هخاش و لقتسم ا ی مولع زا کشزپ ی هئارا نآ تلاسر هک تسا ی ن دروم تامدخ ی زا تشادهب ی ، تبقارم ی ، نامرد ی شخبناوت و ی رتلااب رد ی ن حطس هج درادناتسا ت ت أ می ،ن هعماج تملاس ءاقترا و ظفح تسا ( 1 اعر هچرگا .) ی ت رورض لغاشم همه رد قلاخا ی تسا ؛ راتسرپ هفرح رد اما ی ا ی ن ب ترورض لماع ی رتش ی دراد ، ونعم راتفر هکارچ ی وت و أ لوئسم اب م ی ت اب ناراتسرپ بی ،نارام رثوم شقن ی تملاس تشگزاب و دوبهب رد ی نانآ راتسرپ هفرح اذل ،دراد ی رب اپ ی ه ( تسا راوتسا قلاخا 2 .) اربانب ی ن اعر ی ت هفرح قلاخا اهدرکلمع رد یا ی راتسرپ ی زا اس ی ر ساسح تبقارم دراوم رت و مهم م رت ی ( دشاب 3 ، 4 .) اعر ی ت قلاخا طباوض ی راتسرپ راک رد ی دوبهب هب رجنم راتسرپ تامدخ ی م ی هب .ددرگ روط ی رام هک ی رن ن ی ز رد راتسرپ ی لاب ین ی ، مجم ار تبقارم هعو ا ی ساسا لصا هس زا ی لاب تواضق ،قلاخا ین ی م تبقارم و ی ( دناد 5 نچمه .) ی ن رد بی ن تخانش تفرعم رصنع جنپ ی نب و ی دا ی راتسرپ رد ی لمتشم راتسرپ شناد رب ی ، راتسرپ رنه ی ، درف شناد ی ، قلاخا راتسرپ ی عامتجا شناد و ی س ی سا ی . :هدیکچفده و هنيمز
:
اعر ی ت هفرح قلاخا ا ی هام ءزج ي ت تاذ ی راتسرپ ی تسا ، ب ه روط ی اعر هک ی ت قلاخا طباوض ی راتسرپ تامدخ دوبهب هب رجنم ی ت و هدش هس ي ل ن نآ ي ز اضر ی دنمت ی گ ي ناگدنر م دوبهب ار تبقارم ی ا .دشخب ی ن هعلاطم عت فده اب يي ن هست لماوع ي ل اعر هدننک ی ت هفرح قلاخا ا ی د زا ی هاگد درگ ماجنا ناراتسرپ ی د .شور
سررب
ی
:
ا ی ن صوت هعلاطم ي ف ی -عطقم ی تکراشم اب 120 ب رد لغاش راتسرپ ي ناتسرام اه ی مولع هاگشناد کشزپ ی هب مرهج رامشرس تروص ی درگ ماجنا ی د عمج رازبا . روآ ی هتخاس ققحم همانشسرپ تاعلاطا 36 لاوس ی دوب هست لماوع هک ي ل هفرح قلاخا هدننک ا ی رد ار 3 دم دعب ی ر یت ی ، درف ی ب و ي نارام سررب ی م ی سررب تهج .دومن ی اور یی اور زا همانشسرپ یی وتحم ی اپ و ی ا یی افلآ اب همانشسرپ ی 93 / 0 ت أ يی د لانآ .دش ي ز مرن زا هدافتسا اب تاعلاطا رازفا SPSS نومزآ و اه ی رامآ ی صوت ي ف ی طابنتسا و ی اک( ی رض و ود ی ب گتسبمه ی درگ ماجنا ) ی د .ی
هتفا
اه
:
د زا ی هاگد مهم ناراتسرپ رت ی ن هست لماع ي ل اعر هدننک ی ت دم دعب رد قلاخا ی ر یت ی ب طابترا هب طوبرم ي ن درف ی راتسرپ نانکراک اب ناراتسرپرس بسانم ی ( 2 / 59 درف دعب رد ،)% ی اناوت هب طوبرم یی داقتنا رکفت ی ناوت و مصت ي م گ ي ر ی حص ي ح عقوم رد ي ت اه ی شلاچ گنارب ي ز قلاخا ی ( 2 / 64 دعب رد و )% بي نارام ن ي ز بسانم راتفر هب طوبرم بي نارام راتسرپ نانکراک اب ی ( 7 / 41 م )% ی هب .دشاب روط ی مهم هک رت ی ن هست لماع ي ل ن هدننک ي ز اناوت یی رکفت داقتنا ی و ی ا مصت ناوت ي م گ ي ر ی حص تواضق و ي ح عقوم رد ي ت اه ی شلاچ گنارب ي ز قلاخا ی ( 2 / 64 درگ ناونع )% ی د .تن
ي
هج
گ
ي
ر
ی
:
رب ساسا ی هتفا اه ی مصت و هناداقن رکفت تردق ءاقترا و کمک ،هعلاطم ي م گ ي ر ی حص ي ح عقوم رد ي ت اه ی شلاچ فلتخم گنارب ي ز قلاخا ی راتسرپ نانکراک هب ی زا رط ی ق ومآ هاگراک هئارا و شز اه ی ت اب عونتم أ ک ي د شلاچ رب اه ی قلاخا ی ردت و ی س م ي نت ی عقوم هئارا رب ي ت هنومن و اه ی بش ي ه زاس ی ا و هدش ی اف ی زا شقن دم فرط ی نار راتسرپ ی رورض ی هب م رظن ی دسر . هژاو اه ی ديلک :ی هفرح قلاخا ا ی ، هست لماوع ي ل راتسرپ درکلمع ،هدننک ی ، ناراتسرپ .هست لماوع ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی راتسرپ درکلمع رد ی یناقهد یلع ناراکمه و راتسرپ قلاخا ی هب رکفت زا هدافتسا ناونع داقتنا ی تسا و قطنم للاد ی ارش ی ط قلاخا ی فسلف و ی رعت ی ف ( تسا هدش 6 .) McCrink رد هک درک هدهاشم راتسرپ طباور – یب رام قلاخا دهعت ی تبقارم ی ک ظو ی هف راتسرپ درکلمع رد مهم ی پ و تسا ی داهنش و دهعت هک دندرک اعر ی ت قلاخا لوصا ی ب هب تبقارم هئارا رد ی رام رب مدقت اعر و لوصا و تسا تبقارم ی ت رم قلاخا تبقا ی ءزج رورض ی راتسرپ هفرح ی م ی ( دشاب 7 اعر .) ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی پ تبقارم رد راتسر ی ب زا ی نارام رما ی سب ی را رورض و مهم ی م بوسحم ی ناراتسرپ هکارچ .دوش گرزب رت ی ن هئارا هورگ س رد تمدخ هدنهد ی متس نامرد ی ونعم راتفر و هدوب ی وت و أ لوئسم اب م ی ت نآ ب اب اه ی م ،نارا شقن رثوم ی تملاس تشگزاب و دوبهب رد ی زا .دراد نانآ ا ی ن ور صوصخ ی تا و ی هژ راتسرپ هفرح ی ، ش تفار لغش ی و ترورض اه ی ارجا یی حم رد ی ط اه ی تشادهب ی نامرد ی ، ودت ی ن اهدک ی راتسرپ قلاخا ی وس زا ار ی عماجم و نمجنا راتسرپ ی خرب و ناهج رد ی پ رد اهروشک ی ( تسا هتشاد 8 ). نچمه ی ن عم ی اهرا ی راتسرپ هفرح رد قلاخا ی امنهار یی ارب ی لوئسم دنناوتب ات تسا ناراتسرپ ی ت اه ی هفرح قلاخا ا ی ک اب ار دوخ ی ف ی ت لااب یی امن هئارا ی دن . عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی لوا لوصا ی ه ا ی هب تسا روظنم اده ی ت زرا و ی با ی راتسرپ درکلمع ی ب و ه و راتسرپ نآ هطساو راظتنا زا هعماج تا رح هف ا ی اسم و ی ل قلاخا ی هاگآ م ی ( دنوش 9 ن نارظنبحاص .) ی ز نورد رد قلاخا هک دندقتعم ارا ئ ه راتسرپ تامدخ ی اج ی اب ناراتسرپ و هتفرگ ی د عم ی اهرا ی قلاخا ی هفرح ا ی هفرح لوصا و ا ی هک ار هب روط تاذ ی رد ی ک نامرد طابترا ی هب ار دنراد دوجو راک لاد و دهاوش اما دندنب ی ل لتخم ف ی جو عم هک دراد دو ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی راتسرپ ی نآ اش هک نانچ ی هتس ب ی نارام و م ام روشک گنهرف ی اعر دشاب ی ت من ی ( دوش 10 هب .) روط ی اتن هک ی ج بارت شهوژپ ی کاح ناراکمه و هداز ی دوب نآ زا رح هک ی م اتسار رد و ی ب تلزنم نآ ی رام نامرد زکارم رد ی هب بوخ ی اعر ی ت من ی دوش ( 11 د .) ر اطم هعل ا ی و قافت هک ن ناراکمه ی ز هب سررب روظنم ی م ی ناز اعر ی ت هفرح قلاخا ا ی ارجا رد ی وراد تاروتسد یی دنداد ماجنا ناراتسرپ طسوت . ی هتفا ب داد ناشن اه ی رتش ی ن اهدحاو دصرد ی رد شهوژپ دروم آرف ی دن هک وراد نداد ی ک ی قلاخا لوصا زا ی تبقارم رد م ی ولطمان درکلمع ،دشاب ب ( دنتشاد 12 ). تاعلاطم فلتخم ی هب خرب هب هدنکارپ روط ی لماوع هست ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی زا هلمج برم دوجو ی نا ارب هبرجت اب ی هفرح قلاخا شزومآ ا ی ، ازفا ی ش حطس یملع ناراتسرپ تاعلاطا ، مک دوجو ی هت اه ی راتسرپ قلاخا ی ، دربراک شزومآ ی ،قلاخا ندنارذگ ندناجنگ و قلاخا سرد قلاخا تاعوضوم ی همانرب رد سرد ی ، ش زا هدافتسا ی هو اه ی ردت ی س ثحب دننام بسانم هورگ ی لدم زا هدافتسا و ناسلاکمه اب بوچراچ و اه اه ی قلاخا ی غ و ی هر هدش هراشا ( تسا 2 ). هعلاطم اما ا ی فده اب ییاسانش هست لماوع ی ل اعر هدننک ی ت هفرح قلاخا ا ی طسوت اتسرپ نار هدنرادرب رد هک ا ظن فلتخم داعب ی ر دم داعبا ی ر یت ی ، درف لماوع ی ب و ناراتسرپ ی نارام و ندرک صخشم مهس ره زا مادک داعبا ماجنا هدشن اتن .تسا ی ج ا ی ن م هعلاطم ی دناوت وه اب ی اد ره مهس ندرک ی ک دم لماوع زا ی ر یت ی ، لماوع درف ی ب هب طوبرم لماوع و ناراتسرپ هب طوبرم ی نارام فم تاعلاطا ی د ی تهج رد ار همانرب ر ی ز ی ا و ی داج مز ی هن مزلا تشادهب تاسسوم رد ی نامرد و ی اعر رد ی ت ره رتهب هچ عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی نآ اش هک نانچ ی هتس ات ار تسا دودح ی عت فده اب رضاح هعلاطم اذل .دروآ مهارف یی ن مهس هست لماوع ی ل ننک هد اعر ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی رد راتسرپ درکلمع ی د زا ی هاگد پ درگ ماجنا ناراتسر ی د . شور یسررب : ای ن هعلاطم شهوژپ ا ی صوت عون زا ی ف ی -عطقم ی عت فده اب هک تسا یی ن هست لماوع مهس ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی راتسرپ درکلمع رد ی د زا ی هاگد لاس رد ناراتسرپ 1391 درگ ماجنا ی د حم . ی ط شهوژپ بی ناتسرام اه ی شزومآ ی رهطم ی پ و ی نام ی ه هاگشناد هب هتسباو کشزپ مولع ی ن شهوژپ هعماج و مرهج ی ز لک ی ه ناراتسرپ ب رد لغاش ی ناتسرام اه ی .دندوب هدربمان شهوژپ هنومن زا لکشتم 120 شور زا هدافتسا اب هک دوب راتسرپ رفن رامشرس ی ب ود ره زا ی ناتسرام درگ باختنا ی دند هنومن . اه رد
لاب هلجم ین ی راتسرپ ی امام و یی / هرود 6 هرامش ، 1 راهب / 1396 یش تف اه ی راک فلتخم ی زا بش و رصع ،حبص شخب اه ی لاب ین ی ب فلتخم ی ناتسرام و راتسرپرس ،راتسرپ زا لکشتم دم ی ر راتسرپ ی ، مکت ار همانشسرپ ی ل دندومن . عم ی را ندوب اراد لماش ناراتسرپ هعلاطم هب دورو لقادح ی لاسک ب رد راک هقباس ی ناتسرام اضر و ی ت ارب ی عم .دوب شهوژپ رد تکرش ی را ن ناراتسرپ جورخ ی ز مدع اضر ی ت رد تکرش تهج مکت و شهوژپ ی ل صقان عمج رازبا .دوب همانشسرپ تلااوس روآ ی لماش تاعلاطا هتخاس ققحم همانشسرپ ا ی شخب ود رب لمتشم هک دوب وس ا فارگومد تاعلاطا هب طوبرم تلا ی ک زا( بق ی ل ،نس ن و )راک هقباس و راک لحم شخب ،سنج ی ز وس ا طوبرم تلا سررب هب ی هست لماوع مهس ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی راتسرپ درکلمع رد ی د زا ی هاگد نانکراک راتسرپ ی ا .دوب ی ن لماش شخب 36 مهس هک دوب لاوس ره ی ک هست لماوع زا ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی قلاخا هفرح ا ی دم داعبا رد ار ی ر یت ی ( 22 درف داعبا ،)لاوس ی ( ناراتسرپ 9 ب هب طوبرم داعبا و )لاوس ی نارام ( 5 زا ار )لاوس د ی گد ها ناراتسرپ طسوت ی ک قم ی سا هجرد هس ا ی ز( ی ،دا م )مک و طسوتم ی جنس ی د اور . یی اوتحم یی هک همانشسرپ آ ی مت اه ی اب نآ رد هدش هدناجنگ ملع عبانم زا هدافتسا ی زا هفرح قلاخا اب طبترم ربتعم تلااقم و باتک هلمج ا ی و راتسرپ قلاخا ی ودت ققحم طسوت ی ن درگ ی هد دوب ، اب هدافتسا رظن زا تا 10 زا رفن تاسا ی د کشزپ مولع هاگشناد ی مرهج ت دروم أ یی د ناسمه .تفرگ رارق ی نورد ی اب رازبا رض ی ب افلآ ی درگ هبساحم خابنورک ی د هب هک ،نآ ماجنا روظنم طسوت همانشسرپ 20 ارش دجاو ناراتسرپ زا رفن ی ط مکت ی ل و اب سپس رض زا هدافتسا ی ب افلآ ی اپ خابنورک یا یی رازبا 93 / 0 حم هبسا ت دروم و أ یی د هرمن .تفرگ رارق گ ذ را ی ن همانشسرپ ی ز دب ی ن م تروص ی رب هک دشاب خساپ دصرد ساسا وگ یی قم هب ناراتسرپ ی سا ز( ی دا هب همانشسرپ رد ) مهم ناونع رت ی ن و تأ ثی ر رتراذگ ی ن هست لماع ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی هتخانش م ی شهوژپ قلاخا هتیمک زا زوجم ذخا زا سپ .دوش هاگشناد ع مول یفرعم هئارا و مرهج یکشزپ تیریدم زا همان سم هب مرهج یکشزپ مولع هاگشناد یشهوژپ ئ یذ نیلو ،طبر همانشسرپ هب ررکم یروضح هعجارم اب و رگشهوژپ طسوت اه شخب تسا رکذ هب مزلا .دیدرگ عیزوت بسانم نامز رد اه هک شهوژپ یاهدحاو افیادوخ تروص هب تراظن نودب و رگشهوژپ میقتسم ، همانشسرپ اه ار یم لیمکت سپس و دندرک همانشسرپ لیمکت یاه عمج رگشهوژپ طسوت هدش یروآ یم ا .دندش ی ن قحت حرط لصاح هلاقم ی تاق ی هاگشناد بوصم کشزپ مولع ی م مرهج ی .دشاب تاعلاطا عمج زا لصاح همانشسرپ یروآ اه اب مرن زا هدافتسا رازفا SPSS نومزآ اب و اه ی رامآ ی صوت ی ف ی ادعت( طابنتسا و )دصرد و د ی اک( ی رض و ود ی ب گتسبمه ی ) زجت دروم ی ه لحت و ی ل تفرگ رارق . هتفای اه : ب زا رضاح هعلاطم ماجنا تهج ی ن 168 همانشسرپ ا ی ب هک ی ن زوت ناراتسرپ ی ع درگ ی د ، 120 طسوت همانشسرپ مکت ناراتسرپ ی ل هدنادرگرب رگشهوژپ هب و م .دش ی گنا ی ن نس راک هقباس و رپ ناراتس تکرش شهوژپ رد هدننک ب ه بیترت 28 لاس و 6 لاس .دوب 65 % نآ زا ناراتسرپ .دندوب نز اه شخب اه ی لاب فلتخم ین ی لخاد لماش ی ( 28 حارج ،)% ی ( 31 ( سناژروا ،)% 39 و و )% ی هژ ( 2 تکراشم شهوژپ رد )% .دنتشاد 10 هنومن زا رفن اه ی تسپ رد شهوژپ اه ی دم ی ر یت ی قب و ی ه شخب رد اه ی لاب ین ی هب نع لاب راتسرپ ناو ی ن هب لوغشم تمدخ هئارا .دندوب ی هتفا د زا هک داد ناشن ی هاگد ناراتسرپ 45 / 60 % هست لماوع ی ل اعر هدننک ی ت هفرح قلاخا ا ی درکلمع رد راتسرپ ی دم دعب هب طوبرم ی ر یت ی ، 18 / 27 % ب اب هطبار رد دع درف ی و 37 / 12 % ب دعب هب طوبرم ی نارام م ی رادومن( دشاب هرامش 1 ). دومن را هرامش 1 : زوت ی ع ناوارف ی بسن ی دم دعب هس ی ر یت ی ، درف ی ب و ي نارام هست رد ي ل اعر ی ت هفرح قلاخا ا ی
هست لماوع ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی راتسرپ درکلمع رد ی یناقهد یلع ناراکمه و م رد ی نا دم لماوع ی ر یت ی سررب دروم ی هب ترت ی ب ب طابترا ی ن درف ی نانکراک اب ناراتسرپرس بسانم راتسرپ ی ( 2 / 59 تاسا زا هدافتسا ،)% ی د هب هبرجت اب ناونع شزومآ قلاخا لئاسم ناگدنهد ی قوقح و ی نارود رد صحت ی ل همانرب و اه ی ( موادم شزومآ 7 / 51 ودت و )% ی ن ش ی تف اه ی بسانم اب ارش ی ط هب ی هن راک ارب ی نانکراک راتسرپ ی ( 2 / 44 )% ، هبتر اه ی هب ار موس ات لوا ناونع مهم رت ی ن هست لماوع ی ل اعر هدننک ی ت هفرح قلاخا ا ی رد راتسرپ درکلمع ی دنداد صاصتخا دوخ هب لودج( امش هر 1 .) هرامش لودج 1 : ليهست لماوع یبسن و قلطم یناوارف عیزوت هفرح قلاخا یاهرايعم تیاعر هدننک یتیریدم دعب رد یا مک طسوتم دایز لماوع )%( دادعت )%( دادعت )%( دادعت ( 8 / 15 ) 19 49)40/8( 52)43/3( راکميسقتنيحنانکراک تراهم وییاناوتهبهجوت ( 20 ) 24 66)55( 30)25( ناراتسرپ درکلمع ربرثومتراظن ( 15 ) 18 61)50/8( 41)34/2( یراتسرپ رد )... و یریذپتيلوئسم ريظن( درادناتسا یقلاخا یاهدک دوجو ( 2 / 9 ) 11 56)46/7( 53)44/2( راک هنيهب طیارش تیاعر اب یراتسرپ نانکراک یارب بسانم یاهتفيش نیودت ( 25 ) 30 43)35/8( 47)39/2( شخب ره طیارش و ناراميب دادعت اب بسانتم یفاک یلنسرپیورين نيمأت ( 2 / 9 ) 11 38)31/7( 71)59/2( یراتسرپ نانکراک اب ناراتسرپرس بسانم یدرف نيب طابترا ( 2 / 9 ) 11 67)55/8( 42)35( یراتسرپ نانکراک زاين رب ینتبم یزومآزاب یاههرود یرازگرب ( 3 / 13 ) 16 63)52/5( 41)34/2( نآ هدننکليهست لماوع و یاهفرح قلاخا یاهرايعم صوصخرد یزومآزابیاههرود یرازگرب ( 8 / 15 ) 19 52)43/3( 49)40/8( ... و یحارج ،یلخاد یاهشخب رد یراتسرپ یاهتبقارم هنيمز رد بوتکم فیاظو حرش دوجو ( 3 / 13 ) 16 42)35( 62)51/7( و یراتسرپ ليصحت نارود رد یقوقح و یقلاخا لئاسم ناگدنهدشزومآ ناونعهب هبرجتاب ديتاسا زا هدافتسا همانرب موادم شزومآ یاه ( 2 / 24 ) 29 50)41/7( 41)34/2( ضرعم رد طاقن و تانلاعا یولبات رد یراتسرپ یقلاخا روما درومرد یشزومآ یاهتلفمپ و اهرتسوپ بصن شخب رد دید اه ( 7 / 41 ) 50 37)30/8( 33)27/5( تیروحم اب رظنلدابت و یراتسرپ نانکراک اب ینيلاب فلتخم یاههدر ناریدم کرتشم یاهتسشن یرازگرب متسيس رد قلاخا ینامرد و یتشادهب یاه ( 2 / 34 ) 41 53)44/2( 26)21/7( یراتسرپ نانکراک زا دشرا ناریدم یقوقح و یقلاخا یفاک تیامح ( 8 / 25 ) 31 61)50/8( 28)23/3( یراتسرپ یاهتبقارم هنيمزرد ناراتسرپ یاهیدنمناوت ررکم یبایزرا تهج ینيع یاهرازبا و یبايشزرا دوجو ( 15 ) 18 61)50/8( 41)34/2( ناتسراميب رد راميب ناهارمه تهج بسانم یهافر تاناکما ندومنايهم ( 2 / 24 ) 29 58)48/3( 33)27/5( یاهفرح قلاخا نیزاوم تیاعر تهجرد ناریدم تیامح و عقوم هب رکذت یقلاخاريغ دراوم زورب تروص رد ( 3 / 28 ) 34 49)40/8( 37)30/8( ناتسراميب رد یراتسرپ قلاخا یصصخت یاههتيمک دوجو ( 3 / 18 ) 22 57)47/5( 41)34/2( یفاک و تيفيک اب یاهتبقارم هئارا تهج شخب رد بسانم تازيهجت و تاناکما دوجو ( 25 ) 30 55)45/8( 35)29/2( کی هب ار راک ره و هدش ادج مه زا شخب یاهراک( یتيلاعف شورهب یراتسرپ نانکراک نيب راک ميسقت شور یم راذگاو راتسرپ )وراد نداد لثم دننک ( 5 / 12 ) 15 57)47/5( 48)40( راميب کی زا رتشيب ایراميب کی یاهتبقارم هيلک( یدروم شورهب یراتسرپ نانکراک نيب راک ميسقت شور یم ماجنا راتسرپ کی طسوت )دريگ ( 3 / 18 ) 22 70)58/3( 28)23/8( طسوت )راميب10-20( ناراميب زا یدادعت یاهتبقارم( یميت شورهب یراتسرپ نانکراک نيب راک ميسقت شور یم ماجنا دنراد ربهر کی هک یتبقارم ميت کی )دريگ ( 7 / 36 ) 44 59)49/2( 17)14/2( 2-4 طسوتم روطهب راميب یدادعت یراذگاو( هيلوا ای یساسا شورهب یراتسرپ نانکراک نيب راک ميسقت شور )صيخرت ات شریذپ نامز زا راتسرپ کی هب راميب
لاب هلجم ین ی راتسرپ ی امام و یی هرود / 6 هرامش ، 1 راهب / 1396 م رد ی نا درف لماوع ی ن ی ز هب ترت ی ب اناوت یی داقتنا رکفت ی و یا مصت ناوت ی م گ ی ر ی تواضق و حص ی ح عقوم رد ی ت اه ی شلاچ گنارب ی ز قلاخا ی ( 2 / 64 ب بسانم طابترا دوجو ،)% ی ن درف ی ب ی ن اس و ناراکمه ی ر یاضعا تی م ( نامرد 7 / 56 )% و اضرا ن ندوب ی اهزا ی اپ ی ه افک دننام نانکراک ی ت دمآرد یا ( تحارتسا 45 هبتر )% اه ی ار موس ات لوا دوخ هب ار دنداد صاصتخا هرامش لودج( 2 .) هرامش لودج 2 : ليهست لماوع یبسن و قلطم یناوارف عیزوت هفرح قلاخا یاهرايعم تیاعر هدننک یدرف دعب رد یا مک طسوتم دایز لماوع ادعت )%( د )%( دادعت )%( دادعت ( 3 / 13 ) 16 59)49/2( 45)37/5( یراتسرپردیاهفرحقلاخایاهرايعمهبتبسن ناراتسرپ تبثم شرگن ( 15 ) 18 55)45/8( 47)39/2( دوخهفرحهب یراتسرپنانکراکیفاک هقلاعوهزيگنا ( 7 / 21 ) 26 40)33/3( 54)45( تحارتسا ای دمآرد تیافک دننام نانکراکهیاپیاهزاين ندوباضرا ( 2 / 19 ) 23 48)40( 49)40/8( تمدخلحمشخ بزایدنمتیاضر ( 5 / 7 ) 9 43)35/8( 68)56/7( نامرد ميت ریاس و ناراکمه نيب یدرف نيب بسانم طابترا دوجو ( 7 / 6 ) 8 35)29/2( 77)64/2( یقلاخا زيگناربشلاچ یاهتيعقوم رد حيحص تواضق و یريگميمصت ناوت ای و یداقتنا رکفت ییاناوت ( 10 ) 12 62)51/7( 46)38/3( یراتسرپ یاهتبقارمدرومرد یفاک یملعیهاگآوشناد ( 2 / 14 ) 17 50)41/7( 53)44/2( راتسرپ یلمع یاهیدنمناوت و ینف یاهتراهم ندوبیفاک ( 8 / 15 ) 19 53)44/2( 48)40( یناسنا و یاهفرح فیاظو ماجنا یاتسار رد ناراتسرپ یداقتعا و ینید ینابم ندوبیوق م زا ی نا ب دعب هب طوبرم لماوع ی نارام ن ی ز راتفر ب بسانم ی نارام راتسرپ نانکراک اب ی ( 7 / 41 هب )% ناونع مهم رت ی ن هست لماع ی ل اعر هدننک ی ت دش هتخانش قلاخا هرامش لودج( 3 .) هرامش لودج 3 : لاخا یاهرايعم تیاعر هدننک ليهست لماوع یبسن و قلطم یناوارف عیزوت هفرح ق ناراميب دعب رد یا مک طسوتم دایز لماوع )%( دادعت )%( دادعت )%( دادعت ( 35 ) 42 45)37/5( 33)27/5( ناراتسرپ فیاظو هطيح زا ناشیا ناهارمه و ناراميب یهاگآ ( 2 / 39 ) 47 65)54/2( 8)6/7( دوخ یراميب یهگآشيپ و نامرد ،صيخشت زا ناراميب یهاگآ ( 2 / 34 ) 41 66)55( 13)10/8( ... و ینامردوراد ،نامسناپ ليبقزا یراتسرپ تامدخ هئارا یگنوگچ و نامز اب ناراميب ندوبانشآ ( 20 ) 24 46)38/3( 50)41/7( یراتسرپ نانکراک اب ناراميب بسانم راتفر ( 7 / 26 ) 32 64)53/3( 24)20( یراتسرپ نانکراک زا ناشیا ناهارمه و ناراميب یاجهب تاعقوت
هست لماوع ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی راتسرپ درکلمع رد ی یناقهد یلع ناراکمه و ثحب : نامه ط د زا ،دش هظحلام هک رو ی هاگد ناراتسرپ اناوت یی داقتنا رکفت ی و یا مصت ناوت ی م گ ی ر ی تواضق و حص ی ح عقوم رد ی ت اه ی شلاچ گنارب ی ز قلاخا ی اب 2 / 64 % هب مهم ناونع رت ی ن هست لماع ی ل اعر هدننک ی ت قلاخا هفرح ا ی راتسرپ درکلمع رد ی درگ ناونع ی د . ب ه روط ی ملاسا هک ی لآ زا لقن هب وراف د مها هرابر ی ت اناوت یی داقتنا رکفت ی م ناراتسرپ ی ون ی دس تسد : ود مک لد ی ل ارب هدمع ی ی گدا ی ر ی داقتنا رکفت ی ناراتسرپ رد دراد دوجو ؛ ا لوا ی ن هک لک رکفت ی د و تسا تلاکشم لح ناراتسرپ ی داقتنا رکفت هک ی دنشاب هتشادن ، ئزج دوخ ی زا هب لکشم م باسح ی آ ی دن نآ مود . نآ زا هک اج ک ه رپ اب ناراتس ی د هب دنناوتب مصت لقتسم تروص ی م اه ی هدمع ا ی گب ی دنر سب و ی را رس ی ع ارش رب ی ط نارحب ی چ ی هر دنوش ، اناوت یی داقتنا رکفت ی ا ی ن نآ هب ار ناکما اه م ی هداد هک دهد اه ی رورض و مزلا ی ارش رد ار ی ط نارحب ی عت یی ن ب و ی ن تلاکشم ی ن هک ی زا روف هجوت هب ی نآ و دنراد اه یی سم هک ت مزل روف مادقا ی ن ی دنتس توافت رد اب و دنوش لئاق رظن پ نتفرگ ی اهدما ی لامتحا ی مادقا ره مصت ی م حص ی ح ی امن ذاختا ار ی دن ( 13 اربانب .) ی ن هب رظن م ی اب هک دسر صوصخ هب هجوت ی تا اناوت یی رکفت داقتنا ی مها و ی ت راتسرپ هفرح رد نآ ی م ی ناعذا ناوت د اب قباطم هک دومن ی هاگد ناراتسرپ ای ن دناوتب تراهم مهم شقن ی اعر رد ار ی ت عم ی را اه ی هفرح قلاخا ا ی و یب یقلاخا تاضراعت لح رد ناراتسرپ هک یرامش حم ی ط اه ی لاب ین ی دشاب هتشاد هدوب ههجاوم نآ اب ، ا ی اف امن ی د ( 14 ). اتن دنچره ی ج خرب ی قحت ی تاق هتفرگ تروص ظن ام روشک رد ی ر ملاسا هعلاطم ی یملاسا و ربکا بی رگنا اناوت یی داقتنا رکفت ی عض ی ف ناراتسرپ رد م ی ( دشاب 13 ، 15 .) هتفای یاه ب شهوژپ ی رگنا نآ تسا د زا هک ی هاگد ب طابترا ناراتسرپ ی ن درف ی اب ناراتسرپرس بسانم راتسرپ نانکراک ی ( 2 / 59 ح رد )% ی هط دم ی ر یت ی ن و ی ز ب بسانم طابترا دوجو ی ن درف ی ب ی ن اس و ناراکمه ی ر ت ی م ( نامرد 7 / 56 )% ح رد ی هط درف ی ت مهم لماوع زا ثأ ی راذگر اعر رد ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی درگ ظاحل ی هد مه رد .دندوب ی ن للاج اتسار ی مها اب طابترا رد ی ت وج نامزاس رب مکاح یا هب قد ترابع ی ق قلاخا وج رت ی رب هک لک ی ه نچمه و طباور ی ن اهدرکلمع ی قلاخا ی نانکراک راتسرپ ی ت أث ی راذگر م ی م ،دشاب ی ن و ی دس یقلاخا وج : نامزاس زا دارفا كرد رگناشن ب و تسا ناش ر و شرگن لک راتفر ی ه یم ریثأت نامزاس دارفا هب و دراذگ ناونع بوسحم نامزاس نانکراک درکلمع یارب یبوچراچ م ی هنیمز وج عون نیا .دوش و اهراتفر زورب یارب یا میمصت یریگ یم مهارف اه رد و دنک ینامزاس یریغتم عقاو سا یم هک ت دوبهب ای دهد رییغت ار یراک عاضوا دناوت ( دشخب 16 ا اب .) ی ن هب فاصوا م رظن ی اب دسر هب هجوت د ی هاگد ناراتسرپ ، ز اب ناراتسرپرس هطبار ی ناتسدر دوخ ی نع ی ن و ناراتسرپ ی ز ک ی ف ی ت ت رد دوجوم طباور ی م نامرد گمه هک ی سب لماوع زا ی را ت أث ی ر قلاخا وج رد راذگ ی م مکاح ی نشاب ت ،د أث ی ر ب ه ازس یی لک رد ی ه اهدرکلمع ی هفرح ا ی زا ناراتسرپ مج هل اهدرکلمع ی قلاخا اب طبترم هفرح ا ی .دشاب اما نامه اتن هک روط ی ج اضرا داد ناشن ندوب نی اهزا ی اپ ی ه افک دننام نانکراک ی ت دمآرد یا تحارتسا ( 45 )% ی ک ی هست مهم لماوع زا ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی پ راتسر ی ارش .دوب ی ط داصتقا ی ش ددعت اب هارمه بسانمان ی تف اه ی راک ی ، راشف ی راک ی ز ی دا و دوبمک ناشن همه ،تحارتسا دان هدنهد ی هد نتفرگ مها ی ت م هک تسا ناراتسرپ قوقح ی اعر مدع دناوت ی ت هفرح قلاخا ا ی راتسرپ درکلمع رد ی هب ار هتشاد لابند اتن .دشاب ی ج اقم هعلاطم ی هس ا ی ور ی ردا زا ناراتسرپ تاکا قلاخا تلاکشم ی چ رد ی ن سوس و ی س ن ی ز هک داد ناشن چ رد ناراتسرپ ی ن هب لاد ی ل راک مجح ی دوبمک و لااب ب تحارتسا ی رتش نابصع راچد ی ت تحاران و ی ا ؛دندوب ی ن رد لاح ی ا رد هک تسا ی ن رد ناراتسرپ هورگ ود ره هعلاطم چ ی ن سوس و ی س ب اب بسانم طابترا مدع ی نارام برجت ار ه
لاب هلجم ین ی راتسرپ ی امام و یی هرود / 6 هرامش ، 1 راهب / 1396 ( دندوب هدرک 17 ا .) ی ن اتن ی ج اب ی هتفا اه ی رضاح هعلاطم اربانب .دراد تقباطم ی ن رب سا سا د ی هاگد ،ناراتسرپ نآ تاراظتنا ندروآرب رد اه مز ی هن اقترا ی و دمآرد همانرب ر ی ز ی ارب بولطم ی ب تحارتسا ی رتش ناراتسرپ م ی ارش دوبهب رد دناوت ی ط ارب ی اعر ی ت عم ی اهرا ی قلاخا ی نآ بناج زا .دشاب رثوم اه ودت ی ن ش ی تف اه ی ارب بسانم ی نانکراک راتسرپ ی اعر اب ی ت ارش ی ط هب ی هن ( راک 2 / 44 ن )% ی ز زا د مهم لماوع ی رگ هست ی ل اعر هدننک ی ت عم ی اهرا ی قلاخا هفرح ا ی راتسرپ ی د زا ی هاگد مه رد .دندوب ناراتسرپ ی ن قحت رد ناراکمه و یمیهاربا اتسار ی ق ی ک ی ف ی اب هک دوخ :سرتسا ناونع رپ هدمع شنکاو ناراتس تفاب هب م یقلاخا یریگ میمصت ی م ،دشاب ی ون ی دنس رظن هب : بجوم اهنت هن ینلاوط یاه تفیش و یراکرپ ،ناراتسرپ ،رامیب هداوناخ هب یفنم تاساسحا ییاجباج ،ییوخدنت هب نآ لاقتنا بجوم هکلب ؛دوش یم ناراکمه و رامیب یم زین راتسرپ یگداوناخ یگدنز ( دوش 18 مه رد و ) ی ن مز ی هن ن ی ز م یناهرب ی ون ی دس دایز راک ببس هب راتسرپ یتقو : یم ماجنا هک ار یتامادقا هب ندیشیدنا تصرف هتشادن ،دهد هب رامیب زا تبقارم تسا نکمم تروص نیا رد دشاب هب اهنت و هدش دودحم لومعم و یرارکت روما نداد ماجنا رامیب یمسج تلاکشم و داعبا زا یخرب هب و دوش هجوت لاخا بناوج یق هب و تبقارم روط اب تبقارم ماجنا یلک لک هاگدید ،نایم نیا رد یهاگ و دوش هتخادرپ مک رگن تلاح نیا رد .دوش هتفرگ هدیدان یقلاخا و یناسنا طباور هب زاب ،دهاوخب و دنادب راتسرپ رگا یتح دایز مجح تلع یمن ،راک نآ دناوت م هب تسا هتسیاش هک روط یقلاخا لیاس ( دشاب ساسح 19 ). هدافتسا تاسا زا ی د هب هبرجت اب شزومآ ناونع ناگدنهد قلاخا لئاسم ی قوقح و ی صحت نارود رد ی ل راتسرپ ی همانرب و اه ی اب موادم شزومآ 7 / 51 % ح رد ی هط دم ی ر یت ی د زا ی رگ د زا مهم لماع ی هاگد رد ناراتسرپ اعر ی ت هفرح قلاخا ا ی مه رد هک دوب ی ن قداص هطبار ی و کشا م بارت ی ون ی دنس : نیا راتسرپ هک روصت بجوم ندوب یم دوخ ییاناوت زا درف ات دوش هب هداد شزومآ و دوخ هدشن دشاب رادروخرب هفرح نیا رد یقلاخا یراتفر هئارا تهج تسا تسردان . یروئت هب تبسن دیاب ناراتسرپ یاه نییعت یقلاخا دییأت و هدننک ،یلغش یاهراتفر هدننک د یهاگآ ض و لوصا اب ؛دنشاب هتشا طباو ،یلغش یقلاخا انشآ رامیب قوقح هب طوبرم نیناوق و یلمع یاهدرادناتسا و یقلاخا تلاکشم تخانش یگنوگچ اب ییانشآ .دنشاب ،ینوناق لیاسم و یقلاخا تلاکشم نیب ندش لئاق توافت میمصت دنیآرف زا یهاگآ و یقلاخا لوصا نتسناد ،یریگ رد هک دنتسه یدراوم دنمناوت یناراتسرپ نتشاد ، اب هئارا و قلاخا م و دیفم هتسیاش تبقارم هدنهد و تسا رث . ا رد ی ن م ی نا مهم هب یبایتسد یارب شخب رثا مادقا نیرت تاسا زا هدافتسا ،فادها نیا ی د شزومآ تهج هبرجت اب هرود یرارقرب ،قلاخا شزومآ یاه قلاخا نایوجشناد یارب و یط هرود موادم شزومآ یاه لغاش ناراتسرپ یارب ا تس ( 20 ب .) ه روط ی صن هک ی ر ی نا ی ن ناراکمه و ی ز مدع فاک هبرجت ی برم ی نا شزومآ رد هدنهد ار هنیمز نیا زا لصا عناوم ی اعر مدع ی ت هفرح قلاخا ا ی ناراتسرپ طسوت بی نا هدرک ( دنا 21 نچمه .) ی ن هعلاطم رد ا ی هنیمز رد عضو ی ت کرت رد قلاخا شزومآ ی ه صخشم ، دش هک 90 % اوتحم ی قلاخا ی سرد همانرب رد ی هورگ طسوت ی سردم زا ی ن راتسرپ ی یفاک رحبت دقاف ردت ی س م ی ( دوش 22 ) ؛ اذل قبط ی هتفا اه ریاس و رضاح هعلاطم ی تاعلاطم ، ترورض سردم زا هدافتسا ی ن هفرح قلاخا ملع هب طلسم ا ی راتسرپ ی ردت رد ار ی س قلاخا دراوم ی ب ه وجشناد ی نا راتسرپ ی ا ی باج م ی من ای د . اتن ی ج ب هعلاطم ی دارمک ی ن ناراکمه و ی ز ب ی رگنا نآ رد ناراتسرپ زا یمین ًابیرقت هک دوب هفرح قلاخا دروم یا دودح و دندوب هدیدن شزومآ 22 % دروم ناراتسرپ زا ا رد یسررب ی ن روشنم هک دندوب هدرک راهظا هعلاطم تح ار رامیب قوقح ی هدومنن هعلاطم مه رابکی ( دنا 14 ). رب ساسا اتن ی ج ا ی ن ح رد هعلاطم ی هط هب طوبرم بی نارام ن ی ز ب بسانم راتفر لماع ی نارام نانکراک اب راتسرپ ی اب 7 / 41 % هب مهم ناونع رت ی ن هست لماع ی ل هدننک اعر ی ت درگ حرطم قلاخا ی د ا . ی ن رد لاح ی رد هک تسا فلتخم تاعلاطم ی زا س رورم هلمج ی تامتس ی ک وساس
هست لماوع ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی راتسرپ درکلمع رد ی یناقهد یلع ناراکمه و رپ ناراتس نادنچ تاعلاطا ی رد ب دروم رارقر ی طابترا مها هب و دنرادن ی ت رارقرب ی اب بسانم راتفر و طابترا بی نارام ن فقاو ی دنتس ( 23 نچمه .) ی ن جیاتن شهوژپ د ی ن دمحم ی هک داد ناشن 7 / 86 % رارقرب رد ناراتسرپ زا ی ب اب طابترا ی نارام مان درکلمع بولط هتشاد ( دنا 24 .) اربانب ی ن س رگا ی متس دم ی ر یت ی س ی متس اه ی تشادهب ی د نامر ی ب دناوتب ی نارام اظو اب ار ی ف راتسرپ نانکراک ی هوحن و س رد تامدخ هئارا ی متس ب ی ناتسرام امن هاگآ ی ،د ا ی ن هاگآ ی م ی دروخرب و تاعقوت ،تاراظتنا هوحن رد دناوت بی نارام او رثوم ناراتسرپ اب عق ددرگ . ای ن د هب دودحم هعلاطم ی هاگد ناراتسرپ بی ناتسرام اه ی شزومآ ی ولع هاگشناد کشزپ م ی مرهج م ی معت رد و دشاب ی م اتن ی ج د عماوج هب ی رگ اب ی د تحا ی طا دومن . هجیتن یریگ : رب ساسا ی هتفا اه ی تردق ءاقترا و کمک ،هعلاطم مصت و هناداقن رکفت ی م گ ی ر ی حص ی ح عقوم رد ی ت اه ی شلاچ فلتخم گنارب ی ز قلاخا ی راتسرپ نانکراک هب ی زا رط ی ق هاگراک هئارا و شزومآ اه ی عونتم ت اب أ ک ی د رب شلاچ اه ی قلاخا ی ردت و ی س م ی نت ی عقوم هئارا رب ی ت و هنومن اه ی بش ی ه زاس ی ا و هدش ی اف ی دم فرط زا شقن ی نار راتسرپ ی رورض ی هب رظن م ی .دسر نچمه ی ن اب هب هجوت ای ن هک دم لماوع ی ر یت ی مهم رت ی ن هست لماوع ی ل هدننک اعر ی ت عم ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی د زا ی هاگد ناراتسرپ ونع درگ نا ی ،د س ی متس دم ی ر یت ی دم و ی نار س ی متس تشادهب ی نامرد ی م ی همانرب اب دنناوت ر ی ز ی قد ی ق رد راتسرپ شزومآ ی ، عم اب ار ناراتسرپ ی اهرا ی هفرح قلاخا ا ی ب ی رتش هدومن انشآ ن اب و ظ تبقارم ماجنا رب رثوم ترا اه ی لاب ین ی نانکراک هب راتسرپ ی هست تهج رد ی ل اعر ی ت عم ی اهرا ی قلاخا فرح ه ا ی امن کمک ی دن . دربراک هتفای یاه شهوژپ رد نیلاب : اب ا هب هجوت ی ن هک ا رد ی ن مهم هلاقم رت ی ن و لماوع پی اش ی اهدن ی اقترا و دوبهب رد رثوم ی اعر ی ت قلاخا هفرح ا ی م اذل ،تسا هدش صخشم ی لاب رد ناوت ی ن رد و تبقارم ماجنا اه ی راتسرپ رتهب ی ا ی ن ت لماوع أث ی راذگر ار هداد تلاخد رد و اعر تهج ی ت هفرح قلاخا رتهب ا ی رثوم ماگ ی .تشادرب نچمه ی ن دم ی نار راتسرپ ی نی ز م ی رد اب دنناوت رظن ا نتفرگ ی ن ت لماوع أث ی راذگر و ولوا ی ت دنب ی نآ ا و عفر تهج رد اه ی داج مز ی هن زاس ی ارب ی هب یبایتسد اضر تمس هب ،نآ ی دنمت ی ب ی رتش روما زا لاب ین ی ب و ی ناتسرام ی هست و ی ل اعر ی ت هفرح قلاخا ا ی ماگ دنرادرب . رکشت و ینادردق : ای ن تن هلاقم ی هج قحت حرط ی تاق ی دک اب بوصم وصت ی ب 784 رات و ی خ وصت ی ب 02 / 03 / 1391 مولع هاگشناد کشزپ ی م مرهج ی لک زا .دشاب ی ه تکراشم ناراتسرپ رد هدننک ا ماجنا رد ام هک هعلاطم ی ن حرط ی را ی نچمه و دندومرف ی ن شهوژپ تنواعم ی کشزپ مولع هاگشناد ی تهج مرهج امح ی ت لام ی ت رضاح حرط رکش نادردق و ی م ی گ ددر . انم :عب
1. Jollaei S, Bakhshande B, Mohammad Ebrahim M, Asgarzade M, Vasheghani Farahani A, Shareiat E. Nursing ethics codes in Iran: Report of a qualitative study. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2010; 3(2): 45-53. [Persian]
2. Borhani F, Alhani F, Mohammadi E, Abbaszade A. Development of nursing professional ethics competence, necessity and challenges in ethic education. Iran J Med Ethics. 2009; 2(3): 27-38. [Persian]
3. Weaver K. Ethical sensitivity: State of knowledge and needs for further research. Nursing ethics. 2007; 14(2): 141-55.
لاب هلجم ین ی راتسرپ ی امام و یی هرود / 6 هرامش ، 1 راهب / 1396
4. Sanjari M, Zahedi F, Larijani B. Ethical codes of nursing and the practical necessity in iran. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2008; 37(1): 22-7. [Persian]
5. De Veer AJ, Francke AL, Struijs A, Willems DL. Determinants of moral distress in daily nursing practice: a cross sectional correlational questionnaire survey. International journal of nursing studies. 2013; 50(1): 100-8.
6. Dehghani A, Mosalanejad L, Dehghan-Nayeri N. Factors affecting professional ethics in nursing practice in Iran: a qualitative study. BMC medical ethics. 2015; 16(1): 61. [Persian] 7. McCrink A. Nursing student attitudes towards academic misconduct, the code of ethics for nurses and their commitment to the ethic of caring: ProQuest; 2008.
8. Ghurchiani F, Barati Martati A, Abolghasem Gorji H, Khatami Firoozabadi AM, Haghani H, Goldoost Marandi F. Ritual observance of ethics and patient care nurses in teaching hospitals of Tehran University of Medical Sciences. Medical Ethics. 2013; 23: 63-79. [Persian]
9. Sanjari M. Zahedi F, Aala M, Peymani M, Parsapour AR, Aramesh K, et al. Code of ethics of nursing. Journal of Ethics and History of Medicine. 2011; 1: 17-28. [Persian]
10. Saharkhiz H. Effect group discussions about professional ethics with nursing student on promoting of them professional ethics [Dissertation]. Tehran: Tarbiat Modares University. Faculty of Medical Sciences; 2008; 45(9): 18-24. [Persian]
11. Torabizadeh C, Hossain E, Mohammed E. Related to patient privacy and dignity: Literature review. Medical Ethics. 2012; 19: 119-132. [Persian]
12. Tefagh M, Nikbakht Nasrabadi A, Mehran A, Din Mohammadi N. The effect of the professional ethics compliance in medical orders applying by nurses. Hayat. 2004; 10(4): 77-85. [Persian]
13. Eslami AR, Maarefi F. A comparison of the critical thinking ability in the first and last term baccalaureate students of nursing and clinical nurses of Jahrom University of Medical Sciences in 1386. Journal of Jahrom University of Medical Sciences. 2010; 8 (1): 37–45. [Persian] 14. Bikmoradi A, Rabei S, Khatiban M, Cheraghi MA. Moral distress in intensive cares unit Nurses: A survey study in Hamadan health and education centers. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2012; 5 (2): 54–63. [Persian]
15. Eslami Akbar R, Shokrabi R, Bebahani N, Jamshidi R. A comparison of the critical thinking ability in the first and last term baccalaureate students of nursing and clinical nurses. Iran Journal of Nursing. 2004; 17 (39): 37–45. [Persian]
16. Jalali T, Abbaszade A, Borhani F, Haghdost A. Nurses' views on ethical climate of Kerman University of Medical Sciences educational hospitals. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2011; 5 (17): 28-44. [Persian]
17. Silen M, Tang PF, Ahlström G. Swedish and Chinese nurses’ conceptions of ethical problems: A comparative study. Journal of Clinical Nursing. 2009; 18(10): 1470-9.
18. Ebrahimi H, Nikravesh M, Oskouie F, Ahmadi F. Stress: Major reaction of nurses to the context of ethical decision making. Razi Journal of Medical Sciences. 2007; 14(54): 7-15. [Persian]
19. Borhani F, Abbaszade A, Mohsenpoor M. Nursing students' perceived from barriers of professional ethical sensitivity: A qualitative study. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2011; 5 (15): 84-103. [Persian]
20. Sadeghi R, Ashktorab T. Ethical problems of observed by nursing students: a qualitative approach. Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2011; 5 (15): 44-62. [Persian] 21. Nasiriany K, Salemi S, Yazdy S, Hosseini F. How nurses respect patient’s rights. Iran Journal of Nursing. 2002; 15(32): 8-14. [Persian]
22. Borhani F, Alhani F, Mohammadi E, Abbaszade A. Nursing students’ perceived of barriers to professional ethics obtaining: A qualitative study. Strides in Development of Medical Education. 2011; 8(1): 67-80. [Persian]
لماوع هست ی ل هفرح قلاخا هدننک ا ی راتسرپ درکلمع رد ی یناقهد یلع ناراکمه و
23. Sasso L, Bagnasco A, Bianchi M, Bressan V, Carnevale F. Moral distress in undergraduate nursing students: A systematic review. Nursing ethics. 2016; 23(5): 523-34.
24. Dinmohamadi N, Nikbakhtnasrabadi A, Malekian F. Evaluation of nursing ethics in the performance of professional nurses in Tehran University of Medical Sciences hospitals. The Second of International Congress of Medical Ethics. 2003; 14(6): 59-63. [Persian]
Journal of Clinical Nursing and Midwifery
(J Clin Nurs Midwifery) 2017; 6(1): 19-29. Original article
Cite this article as: Dehghani A, Eslamiakbar R, Rahimi E, Abbasijahromi A, Khaki S. Evaluation of the facilitating factors of professional ethics compliance in nursing practice. Journal of Clinical Nursing and Midwifery. 2017; 6(1): 19-29.
*Corresponding author:
Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, I.R. Iran, Tel: 00989171238508, E-mail: [email protected]
Evaluation of the facilitating factors of professional ethics
compliance in nursing practice
Dehghani A1*, Eslamiakbar R1, Rahimi E2, Abbasijahromi A1, Khaki S3
1
Jahrom University of Medical Sciences, Jahrom, I.R. Iran; 2Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, I.R. Iran; 3Student, Islamic Azad University, Tehran Medical Branch, Tehran,
I.R. Iran.
Received: 14/Feb/2016 Accepted: 18/Jul/2016
Background and aims: The compliance of professional ethics standards is inherent nature of nursing profession, so that ethical principles compliance in nursing practice leads to improve nursing service and its facilities improves satisfaction of care recipients. This study was aimed to determine facilitating factors of professional ethics compliance from the viewpoint of nurses. Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted with partnership of 120 working nurses in Jahrom University of Medical Sciences hospitals and was used census method. Data gathering tool was was a questionnaire made by researcher, including 36 questions to study facilitating factors of professional ethics in management, individual and patients dimensions. The content validity and reliability with α= 0.93 were confirmed. Data analysis was done by SPSS and using descriptive Statistical tests K- square and correlation coefficient.
Results: From nurses viewpoint, the most important facilitating factors of ethics, in management dimension, were related to good interpersonal relationship of head nurses with nurses (59.2%), in individual dimension was connected to the critical thinking ability and right decision-making in ethical challenging situations (64.2%) and in patients dimension as well as related to proper behavior of patients with nursing staff (41.7%), So that the ability of critical thinking ability and right decision-making in ethical challenging situations (64.2%) were known as the most important facilitating factors.
Conclusion: Based on the study findings, the assistance and promotion of critical thinking and right decision making in ethical challenging situations to nursing staff through teaching and various workshops with a focus on ethical challenges and examples of simulation-based teaching position and also role play of the nurse managers seem necessary.
