ชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
ชุดที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
ระดับชั&นประถมศึกษาปีที 6
สาระที 5 พลังงาน
หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้
ศูนย์การเรียนที 1
ศูนย์การเรียนที 1 เรือง วงจรไฟฟ้าภายในบ้าน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า นักเรียนอ่านบัตรคําสัง แล้วปฏิบัติตามขั&นตอนต่อไปนี&อย่างต่อเนือง 1. เลือกประธานศูนย์ เพือปฏิบัติหน้าทีในศูนย์การเรียน 2. ประธานศูนย์รับซองเอกสารศูนย์การเรียน และตรวจสอบสิงทีอยู่ภายในซองเอกสาร ว่าถูกต้องหรือไม่ โดยดูรายการจากด้านหลังซองเอกสารศูนย์การเรียน 3. ประธานศูนย์แจกบัตรเนื.อหาให้แก่สมาชิก 4. สมาชิกทุกคนอ่านและศึกษาบัตรเนื.อหาให้เข้าใจ อย่างน้อย 2-3 รอบ 5. ร่วมกันอภิปราย เพือทําความเข้าใจเนื.อหาสาระของบัตรเนื.อหา 6. ประธานศูนย์แจกบัตรกิจกรรมให้กับสมาชิกทุกคน 7. ประธานศูนย์แจกกระดาษคําตอบให้แก่สมาชิกทุกคน เพือบันทึกผลการปฏิบัติกิจกรรม 8. สมาชิกร่วมกันลงมือปฏิบัติกิจกรรม ประธานศูนย์กระตุ้นให้สมาชิกร่วมปฏิบัติ กิจกรรมให้ครบทุกขั.นตอน และร่วมกันอภิปรายผลการปฏิบัติกิจกรรม 9. ประธานศูนย์รับซองบัตรเฉลยจากครู 10. ประธานศูนย์อ่านบัตรเฉลยกิจกรรม ทุกคนตรวจคําตอบทีถูกต้อง 11. จัดเก็บบัตรคําสัง บัตรเนื.อหา บัตรกิจกรรม กระดาษคําตอบ ลงในซองให้เรียบร้อย และนําส่งครู
บัตรคําสัง
วงจรไฟฟ้า เป็นเส้นทางทีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ครบรอบวงจรไฟฟ้าในบ้าน โดยกระแสไฟฟ้า จะไหลผ่านสายไฟ สะพานไฟ ฟิวส์ สวิตช์ และเครืองใช้ไฟฟ้าตามลําดับ แล้วจึงไหลกลับทางสายกลาง สายไฟของวงจรไฟฟ้าในบ้าน ประกอบด้วยสายไฟ 2 สาย คือ 1. สายมีไฟ มักจะหุ้มด้วยพีวีซีสีแดง มีศักย์ไฟฟ้า 220 โวลต์ หรือ เรียกว่า สาย L 2.สายกลาง มักจะหุ้มด้วยพีวีซีสีดํา มีศักย์ไฟฟ้าเป็นศูนย์ หรือ เรียกว่า สาย N เมือใช ้เครืองใช ้ไฟฟ้า วงจรไฟฟ้าจะเป็นดังนี วงจรไฟฟ้าในบ้านประกอบด้วยอุปกรณ์ไฟฟ้าและเครืองใช้ไฟฟ้า วงจรปิด คือ วงจรไฟฟ้าทีมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ครบวงจร วงจรเปิด คือ วงจรไฟฟ้าทีส่วนใดส่วนหนึงของวงจรไฟฟ้าขาด ทําให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านไม่ได้
บัตรเนื&อหา
ศูนย์การเรียนที 1 เรือง วงจรไฟฟ้าภายในบ้าน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าวงจรไฟฟ้าในบ้าน ใช้ไฟฟ้ากระแสสลับ มีความต่างศักย์ไฟฟ้าเฉลีย 220 โวลต์ สายไฟทีเข้ามาในบ้าน จะมี 2 สาย ต่อจากสายหลักทีเสาไฟฟ้าผ่านมาตรกิโลวัตต์-ชัวโมง แล้วเข้าไปในบ้าน โดย สาย 2 สายนั.น สายหนึงจะเป็นสายกลาง (N) และอีกสายจะเป็นสายมีศักย์ (L) สายมีศักย์จะผ่านฟิวส์ ซึงจะเป็นตัว ป้องกัน อันตรายทีเกิดจากไฟฟ้าช็อต หรือการใช้กระแสไฟฟ้าเกินขนาดทีฟิวส์จะทนได้ เครืองใช้ไฟฟ้า ภายในบ้าน จะต่อกันแบบขนาน หลังจากผ่านสะพานไฟรวมไปแล้ว ดังรูป อุปกรณ์และเครืองใช้ไฟฟ้าในบ้าน ได้แก่ หลอดไฟ หม้อหุงข้าว เตารีด พัดลม โทรทัศน์ เครืองปรับอากาศ อุปกรณ์เหล่านี.ทุกชิ.น จะมีตัวเลขบอกความต่างศักย์ (V) และกําลังไฟฟ้า (P) ที เกิดขึ.นเป็นวัตต์ (W) แต่บางชนิดก็กําหนดค่าความต่างศักย์ (V) กับกระแสทีผ่านเครืองใช้ไฟฟ้าเป็น แอมแปร์ (A) เครืองใช้ไฟฟ้าทุกชิ.นควรต่อสายดิน เพือป้องกันไฟดูด
บัตรเนื&อหา หน้า 2
คําชี&แจง นักเรียนร่วมกันอภิปรายคําถามเพือหาคําตอบทีถูกทีสุดแล้ว บันทึกลงในกระดาษคําตอบกิจกรรม 1. กระแสไฟฟ้าทีใช้ภายในบ้านใช้กระแสไฟฟ้าประเภทใด 2. อธิบายการไหลของกระแสไฟฟ้าทีไหลครบรอบวงจรภายในบ้าน 3. สัญลักษณ์ N และ L หมายถึงอะไร 4. กระแสไฟฟ้าทีใช้ภายในบ้านมีความต่างศักย์เท่าไร 5. อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดใดช่วยป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าลัดวงจรภายในบ้าน
บัตรกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 1 เรือง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า ช่วยกันเสนอความคิดเร็วคําตอบมีดังต่อไปนี& 1. ไฟฟ้ากระแสสลับ 2. กระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านสายไฟ สะพานไฟ ฟิวส์ สวิตช์ และเครืองใช้ไฟฟ้า ตามลําดับ แล้วจึงไหลกลับทางสายกลาง 3. N คือ สายกลาง และ L คือ สายมีศักย์ 4. มีความต่างศักย์ 220 โวลต์ 5. อุปกรณ์ไฟฟ้าทีช่วย คือ ฟิวส์
บัตรเฉลยกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 1 เรือง วงจรไฟฟ้าภายในบ้าน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าชือ – สกุล...เลขที...ชั.น คําตอบของกิจกรรม มีดังต่อไปนี& 1... ... 2... ... 3... ... 4... ... 5... ...
กระดาษคําตอบบัตรกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 1 เรือง วงจรไฟฟ้าภายในบ้าน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าศูนย์การเรียนที 2
เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า
ศูนย์การเรียนที 2 เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า นักเรียนอ่านบัตรคําสัง แล้วปฏิบัติตามขั&นตอนต่อไปนี&อย่างต่อเนือง 1. เลือกประธานศูนย์ เพือปฏิบัติหน้าทีในศูนย์การเรียน 2. ประธานศูนย์รับซองเอกสารศูนย์การเรียน และตรวจสอบสิงทีอยู่ภายในซองเอกสาร ว่าถูกต้องหรือไม่ โดยดูรายการจากด้านหลังซองเอกสารศูนย์การเรียน 3. ประธานศูนย์แจกบัตรเนื.อหาให้แก่สมาชิก 4. สมาชิกทุกคนอ่านและศึกษาบัตรเนื.อหาให้เข้าใจ อย่างน้อย 2-3 รอบ 5. ร่วมกันอภิปราย เพือทําความเข้าใจเนื.อหาสาระของบัตรเนื.อหา 6. ประธานศูนย์แจกบัตรกิจกรรมให้กับสมาชิกทุกคน 7. ประธานศูนย์แจกกระดาษคําตอบให้แก่สมาชิกทุกคน เพือบันทึกผลการปฏิบัติกิจกรรม 8. สมาชิกร่วมกันลงมือปฏิบัติกิจกรรม ประธานศูนย์กระตุ้นให้สมาชิกร่วมปฏิบัติ กิจกรรมให้ครบทุกขั.นตอน และร่วมกันอภิปรายผลการปฏิบัติกิจกรรม 9. ประธานศูนย์รับซองบัตรเฉลยจากครู 10. ประธานศูนย์อ่านบัตรเฉลยกิจกรรม ทุกคนตรวจคําตอบทีถูกต้อง 11. จัดเก็บบัตรคําสัง บัตรเนื.อหา บัตรกิจกรรม กระดาษคําตอบ ลงในซองให้เรียบร้อย และนําส่งครู
บัตรคําสัง
ลักษณะเฉพาะทางไฟฟ้า เป็นลักษณะทีระบุไว้บนเครืองไฟฟ้า บอกเกียวกับ กําลังไฟฟ้า ความต่าง ศักย์ไฟฟ้า กระแสไฟฟ้า ความถี เป็นต้น เช่น กาต้มนํ.ามีตัวเลขกํากับว่า 50 Hz 220 V 650 W หมายความว่า กาต้มนํ.านี.ใช้กับไฟฟ้า ทีมีความถี 50 เฮิรตซ์ ความต่างศักย์ 220 โวลต์ ขณะใช้สิ.นเปลืองพลังงานไฟฟ้า 650 จูลในเวลา 1 วินาที หลอดไฟฟ้ามีตัวเลข 220 V 40 W หมายความว่า หลอดไฟฟ้าใช้กับไฟฟ้าทีมีความต่างศักย์ 220 โวลต์ ขณะหลอดทํางานจะใช้พลังงานไฟฟ้า 40 จูลในเวลา 1 วินาที
บัตรเนื&อหา
ศูนย์การเรียนที 2 เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า เครืองใช้ไฟฟ้าในบ้าน ได้แก่ หลอดไฟ หม้อหุงข้าว เตารีด พัดลม โทรทัศน์ เครืองปรับอากาศ อุปกรณ์เหล่านี.ทุกชิ.น จะมีตัวเลขบอกความต่างศักย์ (V) และ กําลังไฟฟ้า (P) ทีเกิดขึ.นเป็นวัตต์ (W) แต่บางชนิดก็กําหนดค่าความต่างศักย์ (V) กับ กระแสทีผ่านเครืองใช้ไฟฟ้าเป็นแอมแปร์ (A) เครืองใช้ไฟฟ้าทุกชิ.นควรต่อสายดิน เพือ ป้องกันไฟดูด เครืองใช้ไฟฟ้า หมายถึง เครืองใช้ทีสามารถเปลียนพลังงานไฟฟ้าให้เป็นพลังงานรูปอืน ซึงจะเรียกว่า โหลด เครืองใช้ไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าทีเปลียนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานรูปอืน เช่น เปลียนเป็นพลังงาน แสงสว่าง พลังงานความร้อน พลังงานกล พลังงานเสียง เป็นต้น อีกทั.ง เครืองใช้ไฟฟ้าบางชนิดยังสามารถ เปลียนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานรูปอืน ๆ ได้หลายรูปในเวลา เดียวกันเครืองใช้ไฟฟ้าทีให้พลังงานความร้อน เครืองใช้ไฟฟ้าประเภทนี.ต้องการพลังงานไฟฟ้ามากกว่าเครืองใช้ประเภทอืน จึงมีอ◌ันตราย มากกว่า เช่น เครืองปิ.งขนมปัง กระติกนํ.าร้อนไฟฟ้า เตารีด เครืองเป่าผม หม้อหุงข้าว เตาอบ เป็นต้น เครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้พลังงานแสงสว่าง เป็นเครืองใช้ไฟฟ้าทีเปลียนพลังงานไฟฟ้าไปเป็นพลังงานความร้อนทีไส้หลอด แล้วจึงเปลียน พลังงานความร้อนไปเป็นพลังงานแสง เช่น หลอดไฟฟ้าชนิดต่างๆ หลอดภาพในเครืองรับ โทรทัศน์ เป็นต้น เครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้พลังงานเสียง ได้แก่ เครืองรับวิทยุ เครืองบันทึกเสียง เครืองขยายเสียง เครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้พลังงานกล เป็นเครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้มอเตอร์เป็นอุปกรณ์เปลียนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล เช่น พัดลม เครืองดูดฝุ่น เครืองซักผ้า เครืองปรับอากาศ ตู้เย็น เครืองปันนํ.าผลไม้ เครืองเล่นวีดีทัศน์ เป็นต้น ประเภทเครืองใช้ไฟฟ้า
บัตรเนื&อหาหน้า 2
คําชี&แจง นักเรียนร่วมกันอภิปรายคําถามเพือหาคําตอบทีถูกทีสุดและบันทึกคําตอบ ลงในกระดาษคําตอบกิจกรรม 1. เครืองใช้ไฟฟ้า หมายความว่าอย่างไร 2. อุปกรณ์และเครืองใช้ไฟฟ้าจะมีตัวเลขไว้สําหรับบอกค่าใดบ้าง 3. หม้อหุงข้าวไฟฟ้า มีตัวเลขกํากับไว้ 220 V หมายความว่าอย่างไร 4. เครืองใช้ไฟฟ้าสามารถเปลียนจากพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานรูปใดได้บ้าง 5. จงยกตัวอย่างเครืองใช้ไฟฟ้าทีเปลียนจากพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล ศูนย์การเรียนที 2 เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
บัตรกิจกรรม
คําตอบมีดังต่อไปนี& 1. เครืองใช้ทีสามารถเปลียนจากพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังรูปต่าง ๆ 2. ตัวเลขบอกความต่างศักย์ (V) กําลังไฟฟ้า หน่วยเป็นวัตต์ (W) กระแสไฟฟ้าเป็นแอมแปร์ (A) 3. หม้อหุงข้าวไฟฟ้าใช้กับความต่างศักย์ 220 โวลต์ 4. พลังงานความร้อน พลังงานแสง พลังงานกล พลังงานเสียง ฯลฯ 5. เครืองซักผ้า ตู้เย็น พัดลม เครืองปรับอากาศ เครืองดูดฝุ่น เครืองปันนํ&าผลไม้ ฯลฯ ศูนย์การเรียนที 2 เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
บัตรเฉลยกิจกรรม
ชือ – สกุล...เลขที...ชั.น คําตอบของกิจกรรม มีดังต่อไปนี& 1... ... 2... ... 3... ... 4... ... 5... ... ศูนย์การเรียนที 2 เรือง เครืองใช้ไฟฟ้า กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
กระดาษคําตอบกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 3
ศูนย์การเรียนที 3 เรือง ไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า นักเรียนอ่านบัตรคําสัง แล้วปฏิบัติตามขั&นตอนต่อไปนี&อย่างต่อเนือง 1. เลือกประธานศูนย์ เพือปฏิบัติหน้าทีในศูนย์การเรียน 2. ประธานศูนย์รับซองเอกสารศูนย์การเรียน และตรวจสอบสิงทีอยู่ภายในซองเอกสาร ว่าถูกต้องหรือไม่ โดยดูรายการจากด้านหลังซองเอกสารศูนย์การเรียน 3. ประธานศูนย์แจกบัตรเนื.อหาให้แก่สมาชิก 4. สมาชิกทุกคนอ่านและศึกษาบัตรเนื.อหาให้เข้าใจ อย่างน้อย 2-3 รอบ 5. ร่วมกันอภิปราย เพือทําความเข้าใจเนื.อหาสาระของบัตรเนื.อหา 6. ประธานศูนย์แจกบัตรกิจกรรมให้กับสมาชิกทุกคน 7. ประธานศูนย์แจกกระดาษคําตอบให้แก่สมาชิกทุกคน เพือบันทึกผลการปฏิบัติกิจกรรม 8. สมาชิกร่วมกันลงมือปฏิบัติกิจกรรม ประธานศูนย์กระตุ้นให้สมาชิกร่วมปฏิบัติ กิจกรรมให้ครบทุกขั.นตอน และร่วมกันอภิปรายผลการปฏิบัติกิจกรรม 9. ประธานศูนย์รับซองบัตรเฉลยจากครู 10. ประธานศูนย์อ่านบัตรเฉลยกิจกรรม ทุกคนตรวจคําตอบทีถูกต้อง 11. จัดเก็บบัตรคําสัง บัตรเนื.อหา บัตรกิจกรรม กระดาษคําตอบ ลงในซองให้เรียบร้อย และนําส่งครู
บัตรคําสัง
อุปกรณ์ไฟฟ้า ในชีวิตประจําวันทีควรรู้จัก 1.เมนสวิทช์ (Main Switch)
สวิทช์ประธานเป็นอุปกรณ์หลักทีใช้สําหรับต่อวงจรของสายเมนเข้าอาคารกับสายภายในทังหมด เป็นอุปกรณ์สับปลดวงจรไฟฟ้าตัวแรกถัดจากเครืองวัดหน่วยไฟฟ้า (มิเตอร์) ของการไฟฟ้าเข้ามาในบ้านเมน สวิทช์ประกอบด้วยเครืองปลดวงจร (Disconnecting Means) และเครืองป้องกันกระแสเกิน (Overcurrent Protective Device) หน้าทีของเมนสวิทช์ คือ คอยควบคุมการใช้ไฟ้าให้เกิดความปลอดภัย ในกรณีทีเกิดกระแสไฟฟ้าเกิน หรือ เกิดไฟฟ้าลัดวงจร เราสามารถสับ หรือปลดออกได้ทันที เพือตัดไม่ให้กระแสไฟฟ้าไหลเข้ามายังอาคาร 2. เบรกเกอร์ (เซอร์กิตเบรคเกอร์) สวิทช์อัตโนมัติ หมายถึงอุปกรณ์ทีสามารถใช้สับหรือปลดวงจรไฟฟ้าได้ ในขณะเดียวกันก็ สามารถปลดวงจรทีมีการใช้กระแสไฟฟ้าเกิน และกระแสลัดวงจรได้โดยอัตโนมัติ โดยกระแสลัดวงจรนั.น ต้องไม่เกินขนาดพิกัดในการตัดกระแสลัดวงจรของเครือง (IC) 3.ฟิวส์ เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าทีทําหน้าทีตัดวงจรไฟฟ้าเพือป้องกันไม่ให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านมาก เกินไป เมือมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านฟิวส์เกินกําหนด จะเกิดความร้อนขึ.นทีฟิวส์ ทําให้ฟิวส์หลอมละลาย ฟิวส์จึงขาด ฟิวส์จึง ช่วยป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าลัดวงจรได้ ฟิวส์เป็นโลหะผสมของ บิสมัส ตะกัว และดีบุก มีจุด หลอมเหลวตํา ฟิวส์มีหลายชนิด แต่ละชนิดจะใช้แตกต่างกัน 4. เครืองตัดไฟรัว
เครืองตัดวงจรเมือมีกระแสไฟฟ้ารัวลงดิน (ELCB, GFCI, RCD, RCCB, RCBO) หมายถึง สวิทช์ อัตโนมัติทีสามารถปลดวงจรได้อย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาทีกําหนด เมือมีกระแสไฟฟ้ารัวไหลลงดิน ในปริมาณมากกว่าค่าทีกําหนดไว้ เครืองตัดไฟรัวมักจะใช้เป็นอุปกรณ์ป้องกันเสริมกับระบบสายดิน เพือ ป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าดูดกรณีเครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้มีไฟรัวเกิดขึ.น
บัตรเนื&อหา
ศูนย์การเรียนที 3 เรือง ไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า5. สายดินเพือความปลอดภัย
สายเขียว สายดินของอุปกรณ์ไฟฟ้าสายดินเครืองใช้ไฟฟ้า (Equipment Grounding Conductor หรือ Protective Conductor หรือ P.E.) คําเหล่านี.ล้วนมีความหมายเดียวกันคือ หมายถึง ตัวนํา หรือ สายไฟฟ้าทีต่อ จากส่วนทีเป็นเปลือกโลหะของเครืองใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ติดตั.งทางไฟฟ้า ซึงปกติเป็นส่วนทีไม่มีไฟฟ้าและ มักมีการจับต้องขณะใช้งาน เพือให้เป็นเส้นทางทีสามารถนํากระแสไฟฟ้ากรณีทีมีไฟรัวให้ไหลลงดินโดยผู้ใช้ หรือบุคคลทัวไปทีมาสัมผัสและไม่เกิดอันตราย ขณะเดียวกันก็เป็นเส้นทางให้กระแสไฟรัวไหลย้อนกลับไป ยังหม้อแปลงไฟฟ้าได้สะดวก เพือให้เครืองตัดไฟฟ้าอัตโนมัติทํางานตัดไฟออกทันที โดยทัวไปสายไฟ ดังกล่าวมักจะเรียกกันสั.นๆ ว่า สายดิน 6. เต้ารับ หรือปลัmกตัวเมีย คือ ขั.วสําหรับหัวเสียบจากเครืองใช้ไฟฟ้า ปกติเต้ารับจะติดตั.งกับที เช่น ติด อยู่กับผนังอาคาร 7. เต้าเสียบ หรือปลัmกตัวผู้ คือ ขั.วหรือหัวเสียบจากเครืองไฟฟ้าเพือเสียบเข้ากับเต้ารับทําให้สามารถใช้ เครืองใช้ไฟฟ้านั.นได้ 8. เครืองใช้ไฟฟ้าประเภท 1 หมายถึง เครืองใช้ไฟฟ้าทัวไปทีมีความหนาของฉนวนไฟฟ้าเพียงสําหรับ การใช้งานปกติเท่านั.น โดยมักมีเปลือกนอกของเครืองใช้ไฟฟ้าทําด้วยโลหะเครืองใช้ไฟฟ้าประเภทนี.ผู้ผลิต จําเป็นจะต้องมีการต่อสายดินของอุปกรณ์ไฟฟ้าเข้ากับส่วนทีเป็นโลหะนั.น เพือใช้สามารถต่อลงดินมายังตู้เมน สวิทช์โดยผ่านทางขั.วสายดินของเต้าเสียบ-เต้ารับ 9. เครืองใช้ไฟฟ้าประเภท 2 หมายถึง เครืองใช้ไฟฟ้าทีมีการหุ้มฉนวนทีมีไฟฟ้า ด้วยฉนวนทีมีความ หนาเป็น 2 เท่า ของความหนาทีใช้สําหรับเครืองใช้ไฟฟ้าทัวๆ ไป สัญลักษณ์ของเครืองใช้ไฟฟ้าประเภท 2 คือ เครืองใช้ไฟฟ้าประเภทนี.ไม่จําเป็นจะต้องต่อสายดิน 10.เครืองใช้ไฟฟ้าประเภท 3 หมายถึง เครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้กับแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับไม่เกิน 50 โวลต์ เครืองใช้ไฟฟ้าประเภทนี.ไม่ต้องมีสายดิน รูปภาพตัวอย่างอุปกรณ์ไฟฟ้า
บัตรเนื&อหาหน้า 2
1. ใช้หลอดวาวแสงแบบประหยัด (หลอดผอม) 2. ปิดไฟฟ้าเมือไม่ใช้งาน ก่อนถอดปลัmกไฟต้องปิดเครืองใช้ไฟฟ้าก่อนเสมอ 3. ใช้แสงสว่างเท่าทีจําเป็น 4. ใช้หลอดไฟฟ้าวัตต์ตํา 5. ออกแบบโคมไฟฟ้าทีมีกําลังสะท้อนแสงสูง 6. หมันทําความสะอาดโคมไฟฟ้า 7. หลีกเลียงใช้สีทึบแสงในอาคารต่าง ๆ 8. ประหยัดไฟฟ้าในระบบทําความเย็น ....- เลือกใช้ตู้เย็นขนาดตําพอเหมาะหรือเลือกใช้ตู้เย็นแบบประหยัดไฟฟ้า ....- ลดภาระความร้อนของเครืองปรับอากาศ เช่น ความร้อนจากภายนอกห้องและความร้อน ภายในห้อง ....- เลือกใช้เครืองปรับอากาศทีเหมาะสม 9. เลือกใช้โทรทัศน์ขนาดเหมาะสม 1. อุปกรณ์ไฟฟ้าชํารุดให้รีบแก้ไขโดยช่างทีมีความรู้ 2. ไม่ควรใช้เครืองใช้ไฟฟ้าหลายเครืองจากเต้ารับอันเดียว 3. ไม่ควรติดตั.งอุปกรณ์ไฟฟ้าตําเกินไป 4. ไม่ควรซ่อมแซมอุปกรณ์ไฟฟ้าโดยไม่มีความรู้ 5. สายไฟเปือยหรือชํารุด ให้รีบแก้ไขโดยช่างทีมีความรู้ 6. การใช้เครืองใช้ไฟฟ้าประเภทให้ความร้อน ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังอย่างมาก 7. สายไฟขาดอย่าเข้าใกล้ 8. อย่าก่อสร้างใกล้แนวสายไฟแรงสูง ถ้าจําเป็นต้องสร้างใกล้แนวสายไฟแรงสูง ต้องเอา ฉนวนครอบสายไฟแรงสูงไว้ก่อนชัวคราว 9. กิงไม้ใกล้แนวสายไฟเป็นอันตราย ไม่ควรตัดเองควรแจ้งให้การไฟฟ้าทราบ 10. ควรหลีกเลียงการติดตั.งเสาเครืองรับวิทยุและเครืองรับโทรทัศน์ใกล้แนวสายไฟฟ้าแรงสูง
บัตรเนื&อหาหน้า 3
การประหยัดพลังงานไฟฟ้าทําได้ดังนี& ข้อควรปฏิบัติในการใช้พลังงานไฟฟ้าคําชี&แจง นักเรียนร่วมกันอภิปรายคําถามเพือหาคําตอบทีถูกทีสุดและ บันทึกคําตอบลงในกระดาษคําตอบกิจกรรม 1. ฟิวส์ มีคุณสมบัติอย่างไร 2. อธิบายลักษณะของ เต้ารับ และเต้าเสียบ 3. เครืองใช้ไฟฟ้าประเภท 3 ใช้แรงดันไฟฟ้าเท่าใด 4. บอกวิธีประหยัดพลังงานไฟฟ้า 5. บอกวิธีใช้ไฟฟ้าอย่างไรให้ปลอดภัย
บัตรกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 3 เรือง ไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าคําตอบมีดังต่อไปนี& 1. เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าทีทําหน้าทีตัดวงจรไฟฟ้า เพือป้องกันไม่ให้กระแสไฟฟ้าไหล ผ่านมากเกินไป เมือมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านฟิวส์เกินกําหนด จะเกิดความร้อน ขึ.นทีฟิวส์ ทําให้ฟิวส์ หลอมละลายฟิวส์จึงขาด ฟิวส์จึงช่วยป้องกันอันตรายจาก ไฟฟ้าลัดวงจรได้ 2. เต้ารับมีลักษณะเป็นขั.วสําหรับรับหัวเสียบจากเครืองใช้ไฟฟ้า เต้าเสียบมีลักษณะ เป็นขั.วหรือหัวเสียบจากเครืองไฟฟ้าเพือเสียบเข้ากับเต้ารับเชือมกระแสไฟฟ้าจาก แหล่งกําเนิดไปยังเครืองใช้ไฟฟ้า 3. หมายถึง เครืองใช้ไฟฟ้าทีใช้กับแรงดันไฟฟ้าไม่เกิน 50 โวลต์ 4. เช่นใช้แสงสว่างเท่าทีจําเป็น , ใช้หลอดไฟฟ้าวัตต์ตํา ,ออกแบบโคมไฟฟ้าทีมีกําลัง สะท้อนแสงสูง , หมันทําความสะอาดโคมไฟฟ้า ฯลฯ 5. สายไฟขาดอย่าเข้าใกล้ . อุปกรณ์ไฟฟ้าชํารุดให้รีบแก้ไขโดยช่างทีมีความรู้ ฯลฯ ศูนย์การเรียนที 3 เรือง ไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
บัตรเฉลยกิจกรรม
ชือ – สกุล...เลขที...ชั.น คําตอบของกิจกรรม มีดังต่อไปนี& 1... ... 2... ... 3... ... 4... ... 5... ... ศูนย์การเรียนที 3 เรือง ไฟฟ้าในชีวิตประจําวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
กระดาษคําตอบกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 4
ศูนย์การเรียนที 4 เรือง โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า นักเรียนอ่านบัตรคําสัง แล้วปฏิบัติตามขั&นตอนต่อไปนี&อย่างต่อเนือง 1. เลือกประธานศูนย์ เพือปฏิบัติหน้าทีในศูนย์การเรียน 2. ประธานศูนย์รับซองเอกสารศูนย์การเรียน และตรวจสอบสิงทีอยู่ภายในซองเอกสาร ว่าถูกต้องหรือไม่ โดยดูรายการจากด้านหลังซองเอกสารศูนย์การเรียน 3. ประธานศูนย์แจกบัตรเนื.อหาให้แก่สมาชิก 4. สมาชิกทุกคนอ่านและศึกษาบัตรเนื.อหาให้เข้าใจ อย่างน้อย 2-3 รอบ 5. ร่วมกันอภิปราย เพือทําความเข้าใจเนื.อหาสาระของบัตรเนื.อหา 6. ประธานศูนย์แจกบัตรกิจกรรมให้กับสมาชิกทุกคน 7. ประธานศูนย์แจกกระดาษคําตอบให้แก่สมาชิกทุกคน เพือบันทึกผลการปฏิบัติกิจกรรม 8. สมาชิกร่วมกันลงมือปฏิบัติกิจกรรม ประธานศูนย์กระตุ้นให้สมาชิกร่วมปฏิบัติ กิจกรรมให้ครบทุกขั.นตอน และร่วมกันอภิปรายผลการปฏิบัติกิจกรรม 9. ประธานศูนย์รับซองบัตรเฉลยจากครู 10. ประธานศูนย์อ่านบัตรเฉลยกิจกรรม ทุกคนตรวจคําตอบทีถูกต้อง 11. จัดเก็บบัตรคําสัง บัตรเนื.อหา บัตรกิจกรรม กระดาษคําตอบ ลงในซองให้เรียบร้อย และนําส่งครู
บัตรคําสัง
ความเป็นมา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความต้องการใช้ไฟฟ้ามาก กว่ากําลังผลิตทีมี อยู่ภายในภูมิภาค อยู่เป็นจํานวนมาก กฟผ. จึงทําการศึกษา โครงการโรงไฟฟ้าพลังนํ.าลําตะคอ งแบบสูบกลับ ในปี พ.ศ.๒๕๒๘ และนํามา บรรจุไว้ในแผนพัฒนากําลังผลิตไฟฟ้าของ กฟผ. (ปี พ.ศ. ๒๕๓๕- ๒๕๔๙) ในปีพ.ศ.๒๕๓๒องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศญีปุ่น (JICA) ได้ ให้ ความช่วยเหลือ กฟผ. ในการศึกษาความเหมาะสมโครงการและดําเนินการ แล้วเสร็จใน ปี พ.ศ.๒๕๓๔ ต่อจากนั.น กฟผ. ได้ว่าจ้างมหาวิทยาลัยขอนแก่น ศึกษารายละเอียดและ วิเคราะห์ผลกระทบสิงแวดล้อม เพือพิจารณากําหนด มาตรการและแนวทางแก้ไขปัญหา สิงแวดล้อมแล้ว จึงว่าจ้างบริษัทวิศวกร ทีปรึกษาจากประเทศญีปุ่นทําการศึกษารายละเอียด โครงการ เพือนําเสนอ ขออนุมัติก่อนสร้างโครงการและคณะรัฐมนตรี มีมติอนุมัติให้ ดําเนินการได้ เมือวันที ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๗
บัตรเนื&อหา
ศูนย์การเรียนที 4 เรือง โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าโรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง เป็นการผลิตไฟฟ้าด้วยพลังนํ.าวิธีหนึงทีสามารถนําเอาทรัพยากรนํ.า ทีมีอยู่ มา หมุนเวียนใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และเป็นการช่วยให้ระบบการผลิตไฟฟ้า ด้วย พลังงานความร้อนมีประสิทธิภาพดียิงขึ.น โรงไฟฟ้าพลังนํ.าลําตะคอง เป็นอีกโรงไฟฟ้าหนึงทีนําเอาหลักการนี.มาใช้ ผลิตไฟฟ้าโดย การสูบนํ.าจากอ่างเก็บนํ.าลําตะคองของกรมชลประทานไปเก็บ ไว้ทีอ่างเก็บนํ.าบนเขายายเทียง ในช่วงทีมีความต้องการไฟฟ้าตํา และเมือมี ความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงก็จะปล่อยนํ.าลงอ่างเก็บ นํ.าลําตะคองเหมือนเดิม โดยทัวไปความต้องการใช้ไฟฟ้าตลอดทั.งวันไม่คงที โดยเฉพาะช่วงความต้องการใช้ไฟฟ้า สูงสุด คือระหว่าง เวลา ๑๘.๐๐ - ๒๑.๐๐ น. และช่วงที มีความต้องการใช้ไฟฟ้าตําสุด คือ ระหว่าง ๒๔.๐๐ - ๐๖.๐๐ น. ซึงในช่วง นี.จะ มีพลังงานไฟฟ้าเหลือใช้จากการผลิตของ โรงไฟฟ้าพลังงาน ความร้อน จึงนํา มาใช้ทําประโยชน์ด้วยการสูบนํ.าไปเก็บไว้ในอ่างเก็บนํ.า บนภูเขา เพือเอาไว้ ปล่อยลงมาผลิตกระแสไฟฟ้าในช่วงทีมีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูง โรงไฟฟ้าพลังนํ.าลําตะคองแบบสูบกลับนี. เมือก่อสร้างแล้วเสร็จจะทําให้ระบบการผลิต ไฟฟ้าใน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีความมันคงยิงขึ.น นอกจากนี.ยังทําให้ระบบการผลิตไฟฟ้าของ โรงไฟฟ้าพลังความร้อน มีประสิทธิภาพดียิงขึ.น วิธีนี.จึงเป็นการผลิตไฟฟ้าทีไม่สิ.นเปลือง ทรัพยากร ธรรมชาติ ทีนับวันแต่จะสูญเสีย เช่น ก๊าซธรรมชาติหรือถ่านหิน อีกทั.งยังช่วยลด ปริมาณการสังซื.อนํ.ามันจากต่างประเทศได้อีกทางหนึงด้วย ทีตั&งและลักษณะ โครงการโรงไฟฟ้าพลังนํ.าลําตะคองแบบสูบกลับ ตั.งอยู่ระหว่างอําเภอสีคิ.ว และอําเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ห่างจากตัว เมืองประมาณ ๗๐ กิโลเมตร ลักษณะของ โครงการทีสําคัญ ประกอบด้วย โรงไฟฟ้าใต้ดิน อ่างพักนํ.าบนเขา อ่างเก็บนํ.าตอนล่าง(อ่าง เก็บนํ.าลําตะคอง ทีมีอยู่เดิม) อุโมงค์ส่งนํ.าจากพักนํ.าเข้าโรงไฟฟ้า อุโมงค์ท้ายนํ.าจากโรงไฟฟ้า สู่อ่างเก็บนํ.าตอนล่างและสายส่งไฟฟ้าแรงสูง
บัตรเนื&อหา หน้า 2
คําชี&แจง นักเรียนร่วมกันอภิปรายคําถามเพือหาคําตอบทีถูกทีสุดและ บันทึกลงในกระดาษคําตอบกิจกรรม 1. โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง ตั&งอยู่ทีอําเภอใดบ้างในจังหวัดนครราชสีมา 2. การผลิตกระแสไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าได้ใช้ทรัพยากรใดช่วยในการผลิต 3. จงอธิบายวิธีการผลิตกระแสไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง 4. การผลิตกระแสไฟฟ้าของโรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคองช่วยประหยัดทรัพยากรใด 5. โครงการโรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคอง ประกอบด้วยสิงก่อสร้างอะไรบ้าง
บัตรกิจกรรม
ศูนย์การเรียนที 4 เรือง โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคลอง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้าคําตอบมีดังต่อไปนี& 1. อําเภอสีคิ&วและอําเภอปากช่อง 2. ทรัพยากรนํ&า 3. โดยการสูบนํ&าจากอ่างเก็บนํ&าลําตะคองของกรมชลประทานไปเก็บ ไว้ทีอ่างเก็บนํ&าบนเขา ยายเทียง ในช่วงทีมีความต้องการไฟฟ้าตํา และเมือมีความต้องการใช้ไฟฟ้าสูงก็จะ ปล่อยนํ&าลงอ่างเก็บนํ&าลําตะคองเหมือนเดิม 4. ก๊าซ และถ่านหิน 5. โรงไฟฟ้าใต้ดิน อ่างพักนํ&าบนเขา อ่างเก็บนํ&าตอนล่าง(อ่างเก็บนํ&าลําตะคอง ทีมีอยู่เดิม) อุโมงค์ส่งนํ&าจากพักนํ&าเข้าโรงไฟฟ้า อุโมงค์ท้ายนํ&าจากโรงไฟฟ้าสู่อ่างเก็บนํ&าตอนล่าง และสายส่งไฟฟ้าแรงสูง ศูนย์การเรียนที 4 เรือง โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคลอง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
บัตรเฉลยกิจกรรม
ชือ – สกุล...เลขที...ชั.น คําตอบของกิจกรรม มีดังต่อไปนี& 1... ... 2... ... 3... ... 4... ... 5... ... ศูนย์การเรียนที 4 เรือง โรงไฟฟ้าพลังนํ&าลําตะคลอง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ชั&นประถมศึกษาปีที 6 สาระที 5 พลังงาน หน่วยที 5 เรือง ไฟฟ้าน่ารู้ หน่วยการเรียนรู้ที 4 เรือง ประโยชน์ของไฟฟ้า
