Punjabi Paper

(1)

A Monthly Double-Blind Peer Reviewed Refereed Open Access International e-Journal - Included in the International Serial Directories

International Research Journal of Humanities, Language and Literature (IRJHLL) Website: www.aarf.asia. Email: [email protected] , [email protected] Page 26

ÃÅî§åÆ Áå¶ ê±§ÜÆòÅçÆ Ã§ÃÇ´åÆ ÇòÚ åäÅÀ¹: éÅòñ òÇÔ§ç¶ êÅäÆ

âÅ. ÃÇå§çð Õ½ð

ÁÇÃÃàËºà êz¯ëËÃð, êÆ.ÜÆ. ê¿ÜÅìÆ ÇòíÅ×, îÅñòÅ ÕÅñÜ ì½ºçñÆ, ÃîðÅñÅÍ

Çòç¶ô» ÇòÚ Õ¯ÂÆ å» ÁÅðÇæÕ î÷ì±ðÆÁ» ÕÅðé êÔ¹§ÇÚÁÅ, Õ¯ÂÆ òè¶ð¶ Ã¹Ö-ÃÔ±ñå» é±§ î¾ç¶é÷ð ð¾Öç¶ Ô¯Â¶ Áå¶ Õ¹Þ é½ÜòÅé AIHD ç½ðÅé ê¹ÇñÃ ç¶ Á¾ÇåÁÅÚÅð» å¯º âðç¶ í×½ó¶ Ô¯Â¶Í éÅòñ ÒòÇÔ§ç¶ êÅäÆÓ ÇòÚñÅ ÔÇð§çð Çç¾ñÆ å¯º ÇÂ§ÜÆéÆÁÇð§× çÆ Çâ×ðÆ ÕðÕ¶ Çòç¶ô (ÕËé¶âÅ) êÔ¹§ÇÚÁÅÍ ÇÂæ¶ Õ¯ÂÆ ÜÅä êÛÅä éÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ Áå¶ Ü¶ì ÇòÚ êËÇÃÁ» çÆ ØÅà ÕðÕ¶ úêð¶ î¹ñÕ ÇòÚ ì¶×Åé×Æ çÅ ÇôÕÅð Ô¹§çÅ þ:

ÔÇð§çð Ô¯àñ ç¶ ìÅÔð òÅèð¶ æ¾ñ¶ Öó·Å ÇÂÃ ØÃîËñ¶ ÇÜÔ¶ Ççzô é±§ ç¶Ö ÇðÔÅ ÃÆÍ ÇÂÔ ÃÆ À¹Ãç¶ Ã¹êÇéÁ» çÆ èðåÆ ÇÜ¾æ¶ éÅ À¹ÃçÅ Õ¯ÂÆ ÜÅä êÛÅä òÅñÅ ÃÆ å¶ éÅ ÔÆ Õ¯ÂÆ ðÇÔä ñÂÆ Øð ÃÆÍ À¹Ô ÁÅêäÆ ÇÂÃ Ã¹êÇéÁ» çÆ èðåÆ Óå¶ ÇÂÕ Á÷éìÆ ìÇäÁÅ Öó·Å ÃÆÍA

Â¶éÆ ï¯×åÅ Ô¯ä ç¶ ìÅòÜ±ç òÆ ÇÂÕ ëËÕàðÆ ÇòÚ Õ§î ÕðéÅ êËºçÅ þÍ àËÕÃÆ âðÅÂÆòð ìÇð§çð çÆ î¾çç éÅñ ÃÃå¶ íÅÁ ÕîðÅ ÇîñçÅ þ, ÇÜ¾æ¶ êÅñ å¶ ÔðÜÆå ÁÅê¯ ÁÅêäÆÁ» î÷ì±ðÆÁ» ò¾Ã ðÇÔ§ç¶ ÃéÍ ÇÂÔ Øð çÆ ×ðÆìÆ Õ¾ãä ñÂÆ òè¶ð¶ Õ§î Õðç¶ Áå¶ êËÃÅ ÕîÅ Õ¶ ç¶ô êðåäÅ ÚÅÔ¹§ç¶ ÃéÍ ÇÂæ¶ êÔ¹§Ú Õ¶ ÔÇð§çð é±§ Ç÷§ç×Æ ç¶ ÕÂÆ éò¶º å÷ðì¶ ÔÅÃñ Ô¯Â¶:

Ç÷§ç×Æ ÇòÚ Á¾Ü êÇÔñÆ òÅð ÃÆ ÇÕ À¹Ãé¶ ðÃ¯ÂÆ ÇòÚ Õ¹Þ ìäÅÇÂÁÅ ÃÆ, å¶ í»â¶ è¯å¶ ÃéÍ À¹Ô Ã¯Ú ÇðÔÅ ÃÆ ÇÕ À¹Ô Ççé Ö¹ôÆ çÅ ÃÆ Ü» À¹çÅÃÆ çÅÍ Õ¹Þ òÆ ÃÔÆ êð ÇÂÔ éò» å÷ðìÅ ÷ð±ð ÃÆÍB

ÔÇð§çð ëËÕàðÆ ÇòÚ îé ñ×Å Õ¶ Õ§î ÕðçÅÍ ëËÕàðÆ ÇòÚ îôÆé» áÆÕ ÕðçÅ ÕðçÅ úéÆ ç¶ð ç¶Ã¯º éÔÆº ÃÆ êðåçÅ ÇÜ§éÆ ç¶ð éÅñ òÅñÅ ì§çÅ Ö¿Ø±ðÅ éÔÆº ÃÆ îÅðçÅÍ ÇîÔéåÆ Ô¯ä ÕðÕ¶ Õ§î çÅ À¹Ãé±§ Õ¯ÂÆ ØÅàÅ éÔÆº ÃÆ:

ÔÇð§çð Ô¯ð ÇîÔéå éÅñ Õ§î Õðé ñ¾× ÇêÁÅÍ ÕÂÆ òÅð À¹Ô ç¯ Çôøà» òÆ ñÅ ñËºçÅÍ ðÅå ç¶ ìÅð» ìÅð» òÜ¶ å¾Õ ç¶ À¹ç¯º Õ¯ÂÆ éÅñ Õ§î Õðé òÅñÅ ì§çÅ À¹Ãé±§ Øð Û¾â Ü»çÅÍ ÇÂÃ åð·» Õ§î ÕðÇçÁ» À¹Ãù ç¹éÆÁ» çÆ õìðÃÅð ÔÆ éÔÆº ÃÆ ðÇÔ§çÆ å¶ À¹Ô ÇÂÕ ÔÆ ñ×é éÅñ Ççé ðÅå Õ§î ÕðçÅ ðÇÔ§çÅÍ Ô¹ä À¹Ô âÅñð ìäÅÀ¹ä çÆ îôÆé ìä Ç×ÁÅ ÃÆÍC

(2)

ÔÇð§çð ÚÅÔ¶ ÁÅêäÆ êó·ÅÂÆ ÇòÚ ð¹¾ÇÞÁÅ Ô¯ÇÂÁÅ ÃÆ, À¹Ãç¶ ç¯Ãå Çî¾åð òÆ Ãé å¶ Õ§î òÆ ÇîÔéå éÅñ ÕðçÅ Çëð òÆ ÕËé¶âÅ À¹Ã ñÂÆ ì¶×ÅéÅ î¹ñÕ ÃÆÍ ÇÂÕ¾ñåÅ ÕÅðé À¹Ô ÜÆéÅ ò¾ñ ÇÖ¾ÇÚÁÅ Ü»çÅ þÍ ÇÜÔóÆ ×¯ðÆ éÃñ çÆ ÁËôêzÃå Á½ðå þÍ Ãî» êËä éÅñ ç¯ò¶º ÇÂÕ-ç±Ü¶ ç¶ ÕðÆì ÁÅ Ü»ç¶ ÔéÍ ÔÇð§çð ÇÂÃ Çðôå¶ é±§ ÁÅêä¶ ã§× éÅñ ÇéíÅÀ¹ä çÆ Õ¯Çôô ÕðçÅ þ, êð ÜÆéÅ ç¶ î¹ñÕ ç¶ ò¾Öð¶ ÃÇíÁÅÚÅðÕ å½ð åðÆÕ¶ ÔéÍ ò¾Öð¶ èðî éÅñ Ã§ì§Çèå ÜÆéÅ é±§, ÔÇð§çð î¹Ô¾ìå å» ÕðçÅ þ êð À¹æ¯º çÆÁ» ÃÇíÁÅÚÅðÕ ðòÅÇÂå» é±§ ÁÅêäÆ èÅðéÅ Áé¹ÃÅð, À¹Ô ÜÆéÅ éÅñ ÇòÁÅÔ ÕðÅÀ¹ä å¯º âðçÅ þÍ ÇÂæ¯º å¾Õ ÇÕ ÔÇð§çð ç¶ îÅÇêÁ» é¶ òÆ ×¯ðÆ Õ¹óÆ éÅñ ÇòÁÅÔ Õðé çÆ ÇÂÜÅ÷å éÔÆº ÃÆ Çç¾åÆÍ À¹Ô ØðÇçÁ» çÆ îð÷Æ ÇÖñÅø Á§åð éÃñÆ ÇòÁÅÔ ÕðÅÀ¹ºçÅ þ, êð À¹Ã é±§ Ôî¶ôÅ ÇÂÔÆ ÇÚ§åÅ ðÇÔ§çÆ ÇÕ ÇÂÃ åð·» ÇòÁÅÔ ÕðÅÀ¹ä Çê¾Û¯º À¹Ãç¶ ì¾ÇÚÁ» çÅ ÒèðîÓ ÕÆ Ô¯ò¶×ÅÍ

ÜÆéÅ ÁÇÜÔ¶ îÅÔ½ñ ÇòÚ Ü§îÆ, êñÆ å¶ ÜòÅé Ô¯ÂÆ þ, ÇÜ¾æ¶ ÇÂÕ å¯º ò¾è îðç» éÅñ Ã§ì§è ìäÅÀ¹ä¶ Õ¯ÂÆ Áé½ÖÆ ×¾ñ éÔÆº ÃîÞÆ Ü»çÆÍ ÜÆéÅ, ÔÇð§çð éÅñ ðÇÔ§çÆ Ô¯ÂÆ Ø¹àä îÇÔÃ±Ã ÕðçÆ þÍ ÔÇð§çð À¹Ãå¯º ê¿ÜÅìÆ Á½ðå çÆ åð·» ê¶ôÕÅðÆ ÚÅÔ¹§çÅ þÍ éÅòñ ÇòÚ ÜÆéÅ ÇÂÕ Øð¶ñ± ê¿ÜÅìÆ Á½ðå ò»× ì¾ÇÚÁ» çÆ Ã»í-Ã§íÅñ Áå¶ Õ§î Óå¶ ×Â¶ êåÆ çÆ À¹âÆÕ ÕðçÆ ÇçÖÅÂÆ ×ÂÆ þ:

ÜÆéÅ Ã¯éÆÁÅ å¶ ÕËðÆ çÆ ç¶ÖíÅñ ÇòÚ ÃÅðÅ Ççé ×¹÷Åð Çç§çÆÍ À¹Ãé±§ ñ¾×çÅ ÇÕ ì¾ÇÚÁ» é±§ êÅñä çÅ Õ§î À¹Ãç¶ çøåð ç¶ Õ§î éÅñ¯º ÇÕå¶ Á½ÖÅ þÍ Ô¹ä À¹Ã ÇòÚ ÁËéÆ ÇÔ§îå éÔÆº ÃÆ ÇÕ À¹Ô ç¯é» çÅ áÆÕ åð·» ÇÖÁÅñ ð¾Ö ÃÕ¶Í À¹Ãé¶ éðÃðÆ ÃÕ±ñ ÇòÚ òÆ êåÅ ÕÆåÅÍ À¹Ô êËÃ¶ Ç÷ÁÅçÅ î§×ç¶ ÃéÍ ÜÆéÅ å¶ ÔÇð§çð é¶ ðñÕ¶ ÃñÅÔ ÕÆåÆ ÇÕ ç¯ Çå§é ÃÅñ ÜÆéÅ é½ÕðÆ éÅ Õð¶ å¶ ì¾ÇÚÁ» Õ¯ñ ðÔ¶Í ÇÂÃ éÅñ À¹é·» çÆ êÇðòÇðô Ú§×Æ Ô¯ ÜÅò¶×ÆÍD

ÇÂ¾èð ÔÇð§çð ÁÅêäÆÁ» ì¾ÚÆÁ» éÅñ ÇÂ§éÅ Ö¹ô ÃÆ ÇÕ ÜÆéÅ çÆÁ» ÇÂ¾ÛÅò» Áå¶ íÅòéÅò» é±§ ÃîÞ éÅ ÃÇÕÁÅÍ ÜÆéÅ ìÅÔð Ô¯àñ» ÇòÚ åð·»-åð·» çÅ ÖÅäÅ êÃ§ç ÕðçÆ ÃÆ, êÅðàÆÁ» ÇòÚ Ôð Á½ðå-îðç éÅñ é¾ÚäÅ êÃ§ç ÕðçÆ ÃÆ, ÇòÁÕåÆ×å ÁÅ÷ÅçÆ ñ¯óçÆ ÃÆ, Ü¯ À¹Ãé±§ ÃÅî§åÆ Õçð» ÕÆîå» ç¶ èÅðéÆ íÅðåÆ êåÆ å¯º êzÅêå éÔÆº ÃÆ Ô¹§çÆ:

ÕÂÆ òÅð À¹Ô ì¾ÇÚÁ» é±§ ì¶ìÆ ÇÃàð Õ¯ñ Û¾â Õ¶ â»Ã Õðé ñÂÆ Úñ¶ Ü»ç¶Í ÜÆéÅ ìÔ¹å é¾ÚçÆ å¶ ÇÂÃ Ãî¶º é±§ ê±ðÆ åð·» îÅäçÆÍ ÔÇð§çð çÅ ÇèÁÅé ì¾ÇÚÁ» ÇòÚ ðÇÔ§çÅ å¶ À¹Ô ÇòÚ¯º ÕÂÆ òÅð Øð ë¯é ÕðçÅÍ ÇÜÃ ÕðÕ¶ éÅ å¶ À¹Ô â»Ã ÔÆ áÆÕ åð·» ÕðçÅ å¶ éÅ ÔÆ ÖÅä çÅ ÃòÅç îÅäçÅÍ ÜÆéÅ À¹Ãç¶ òåÆð¶ å¯º å§× ÁÅ Ü»çÆ å¶ À¹Ô ÜñçÆ ÔÆ Øð òÅÇêÃ ÁÅ Ü»ç¶Í ÕÂÆ òÅð ÜÆéÅ ÇÂÕ¾ñÆ ÔÆ ÁÅêä¶ ç¯Ãå éÅñ ÚñÆ Ü»çÆ å¶ ðÅå é±§ ç¶ð éÅñ Øð ÁÅÀ¹ºçÆÍE

(3)

ôðÅì êÆäÆ, â»Ã ÕðéÅ ÁÅî ÇÜÔÆ ×¾ñ þ, êð Ü×ÆðçÅðÆ ð¹ÚÆÁ» ç¶ îÅñÕ ÔÇð§çð ñÂÆ ÜÆéÅ çÆ ÇÕÃ¶ Ô¯ð îðç éÅñ é¶óåÅ ÃÇÔä ÕðéÆ Á½ÖÆ þ:

Õ¹Þ òÆ ÕÇÔ ñË ÜÆéÅ, åËé±§ ÇÕÃ¶ Ô¯ð çÆÁ» ìÅÔò» ÇòÚ ç¶Ö Õ¶ î¶ð¶ Õ¯ñ¯º ÃÔÅðéÅ î¹ôÇÕñ Ô¯ Ü»çÅ þÍF

ÜÆéÅ òÆ ÔÇð§çð é±§ ÇêÁÅð å» ÕðçÆ þ, êð À¹Ô ÇÜÀ±ºçÆ ÁÅêä¶ ÃÇíÁÅÚÅðÕ ã§× Áé¹ÃÅð þ:

ÇÂÔ ÃÅâÅ ê¾ÛîÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅð þ, ÇÜæ¶ ÇîñäÅ Ü» Ü¾øÆ êÅäÆ ÁÅî ÇÜÔÆ ×¾ñ þÍ ×¾ñ å» Ççñ Çîñä çÆ þ å¶ îËº åËé±§ Ççñ¯º ÚÅÔ¹§çÆ Ô»Í ÇÂé·» ×¾ñ» åÅ ìÔ¹å ÇøÕð éÅ ÕÇðÁÅ ÕðÍG

ÜÆéÅ çÆ Ö¹¾ñ·Æ Ã¯Ú å¯º êåÅ ñ¾×çÅ þ ÇÕ ÃÇíÁÅÚÅðÕ ò¾ÖðåÅò» ÕÅðé êÇðòÅð à¹¾àç¶ ÔéÍ ÜÆéÅ ÔÇð§çð å¯º ÇÂ§éÆ Çò¾æ êÅ ñËºçÆ þ ÇÕ ÔÇð§çð î¹ó ÇÂÔ Çò¾æ íð éÔÆº ÃÇÕÁÅÍ ÜÆéÅ çÆ Ç÷§ç×Æ ÇòÚ åìçÆñÆ À¹ç¯º ÁÅÀ¹ºçÆ þ Üç¯º À¹Ãç¶ Øð ëÇð¾Ü áÆÕ Õðé òÅñÅ Ã¯ÔäÅ ÜòÅé î¹§âÅ ÜËÕ êzò¶ô ÕðçÅ þÍ ÜËÕ ÜÆéÅ é±§ À¹ÃçÆ ÇéðÅôåÅ çÅ ÕÅðé ê¹¾ÛçÅ þ,

îËé±§ ñ¾×çÅ Â¶ ÇÕ å¶ðÅ ÜÆòé ð¹¾ÖÅ å¶ Ã¾¹ÕÅ Ô¯ Ç×ÁÅ þ, Ô» å¶ðÆ ×¾ñ ÕÅøÆ Ô¾ç å¾Õ áÆÕ þ, ìÃ ÇÂ§Ü ñ×çÅ þ ÇÕ ÇÜò¶º Ççé ÕàÆ ÔÆ Ô¯ ðÔÆ þÍH

ÜËÕ, ÜÆéÅ å¯º À¹Ãç¶ å¶ êåÆ ç¶ Ã§ì§è» ìÅð¶ ê¹¾ÛÕ¶ ÔÆ ðÇÔ§çÅ þÍ ÜÆéÅ òÆ Ãí Õ¹Þ Ã¾Ú-Ã¾Ú ç¾Ã Çç§çÆ þ ÇÕ À¹Ô î¶ðÅ ÇõÁÅñ å» ÷ð±ð ð¾ÖçÅ þ, êð î¶ðÆ Á§çðñÆ ÔÅñå îÇÔÃ±Ã ÕðéÅ À¹Ãç¶ ò¾Ã çÆ ×¾ñ éÔÆº:

ÕÆ å±§ À¹Ã éÅñ ÕçÆ ÇÂÃ ìÅð¶ ×¾ñ òÆ ÕÆåÆ ÔË?... ÕÂÆ ×¾ñ» Õðé òÅñÆÁ» Ô¹§çÆÁ» é¶ å¶ ÕÂÆ ÃîÞä òÅñÆÁ» êð ÇÂÔ À¹ÃçÆ ÃîÞ å¯º ìÅÔð þÍI

ÇÂÃ À¹êð§å ÔÆ ÜËÕ å¶ ÜÆéÅ ÇÂÕ-ç±Ü¶ ç¶ ÇÂ§éÆ ÕðÆì ÁÅ Ü»ç¶ Ôé ÇÕ ÜÆéÅ é±§ ÁÅêäÆ ÇòÁÅÔ¹åÅ Ç÷§ç×Æ éÅñ Õ¯ÂÆ Ãð¯ÕÅð éÔÆº ðÇÔ§çÅÍ À¹Ô êåÆ êz¶î í¹¾ñ Õ¶ ì¾ÇÚÁ» çÆ êðòÅÔ éÅ ÕðçÆ Ô¯ÂÆ ÜËÕ éÅñ ð§×-ðñÆÁ» îéÅÀ¹ºçÆ þ:

Ô¹ä ÜËÕ Ôøå¶ ÇòÚ ÕÂÆ òÅðÆ ÁÅ Ü»çÅ ÃÆÍ ÜÆéÅ À¹ÃçÆ À¹âÆÕ ÕðçÆ ðÇÔ§çÆÍ êÇÔñ» ÇÜÔóÅ Ãî» À¹Ô àÆ.òÆ. Óå¶ Ã¯ê úêðÅ ç¶Öä ÇòÚ ñ×ÅÀ¹ºçÆ ÃÆ å¶ Ô¹ä À¹Ô ÁÅê ÇÂÕ Ã¯ê úêð¶ çÆ êÅåð ìä ×ÂÆ ÃÆÍA@

íÅðåÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅð Áé¹ÃÅð ÔÇð§çð ÁÅêäÅ Øð à¹¾àä éÔÆº ÃÆ ç¶äÅ ÚÅÔ¹§çÅÍ À¹Ãé¶ ÜÆéÅ é±§ ì¾ÇÚÁ» ç¶ íÇò¾Ö ç¶ òÅÃå¶ òÆ êÅÂ¶ êð ÜÆéÅ é±§ ÁÅêä¶ Ã¹Ö å¯º Çìé» Õ¹Þ Ã¹¾ÞçÅ ÔÆ éÔÆº ÃÆÍ ÔÇð§çð ÇÂÃ Çé¾ÜÆ ÁÅ÷ÅçÆ é±§ ÃîÞä¯º ÁÃîð¾æ þ, ÇÜÃ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ÇòÚ ÔÇð§çð Ü§ÇîÁÅ-êÇñÁÅ þ, À¹æ¶ Á½ðå é±§ Â¶éÆ Ö¹¾ñ· éÔÆº:

ê¾ÛîÆ î¹ñÕ» çÆ ç¯ÃåÆ ç¶ Çðôå¶ ÇòÚ ÕÅî êzèÅé Ô¹§çÅ þÍ ÃÅâ¶ ÃÇíÁÅÚÅð ÇòÚ ÇÂÔ ÇðôåÅ ìÔ¹å êÇò¾åð ÃîÇÞÁÅ Ü»çÅ þ å¶ ÁÅêä¶ ç¯Ãå ñÂÆ ÜÅé ç¶äÆ òÆ Õ¯ÂÆ ò¾âÆ ×¾ñ éÔÆº ÃîÞÆ Ü»çÆÍAA

(4)

ÜÆéÅ, å¶ð¶ ñÂÆ ÇÂÔ Çðôå¶ éÅå¶ å¯óé¶ Ã½Ö¶ Ôé, êð î¶ð¶ Õ¯ñ¯º ÇÂ§Ü éÔÆº Ô¯äÅÍ î¶ð¶ ÇòÚ å¶ð¶ ÇÜ§éÆ ÇÔ§îå éÔÆº ÇÕ ì¾ÇÚÁ» é±§ í¹ñÅ Õ¶ Çëð éò» ÜÆòé ô¹ð± Õð ñò»ÍAB

ÜÆéÅ é¶ ÇÂÕçî ÁÅêäÅ ëËÃñÅ Ã¹äÅÇÂÁÅ:

Ãî» å¶ ÔÇð§çð Ô¹ä Ô¾æ¯º ÇéÕñ Ç×ÁÅ þÍ ÃÅâ¶ ÜÆòé çÆ ë¹ñòÅóÆ Ã¹¾Õ ×ÂÆ þÍ îËé±§ ñ¾×çÅ þ ÇÕ ÇÂÃçÆ Ú§Ç×ÁÅóÆ õåî Ô¯ ×ÂÆ þ å¶ ÇÂÔ ç¹ìÅðÅ íÖä éÔÆº ñ¾×ÆÍ êð îËº ÇÂÃ å¯º Çìé» ðÇÔ éÔÆº ÃÕçÆÍAC

êåéÆ çÅ Áñ¾× ðÃå¶ Óå¶ Ú¾ñäÅ, ì¾ÇÚÁ» òñ¯º Áä×½ñ¶ Ô¯ ÜÅäÅ, éÅñ ÔÆ ÇðôÇåÁ» ÇòÚ ÇÕÃ¶ êzÕÅð çÅ Çé¾Ø å¶ Õ¯îñåÅ éÔÆº ðÇÔ§çÆ:

ê¾ÛîÆ ÜÆòé çÆ ÇòÁÕåÆ×å ÁÅ÷ÅçÆ çÅ Ã§Õñê ê±ðìÆ î±ñ ç¶ ñ¯Õ» ç¶ ÜÆòé Áå¶ ÇðôÇåÁ» ÇòÚ ÇÂÕ¾ñåÅ çÅ Ã§åÅê ìä Ü»çÅ þÍAD

ÇÂÃ¶ ÁÅ÷ÅçÆ çÆ íÅñ ÓÚ Á§é·Æ Ô¯ÂÆ ÜÆéÅ Øð Áå¶ êåÆ ù ÇåÁÅ× Õ¶ ê¾Õ¶ å½ð Óå¶ ÜËÕ éÅñ ðÇÔä ÚñÆ Ü»çÆ þÍ ÇÂÃ çÅ ÖÇîÁÅÜÅ ç¯ò¶º ì¾ÚÆÁ» å¶ ÔÇð§çð í¯×ç¶ Ôé:

ÃÇÔîÆÁ» Ô¯ÂÆÁ» Ã¯éÆÁÅ å¶ ÕËðÆ ÁÅêä¶ Õîð¶ ÇòÚ ÚñÆÁ» ×ÂÆÁ»Í À¹é·» çÆ éÆºç À¹µâ ü¾ÕÆ ÃÆ å¶ À¹Ô ÇÂÕ¯ ÔÆ ÇìÃåð¶ À¹å¶ ¦îÆÁ» êÂÆÁ» ÁÅêä¶ íÇò¾Ö ìÅð¶ Ã¯ÚçÆÁ» ÇÂÕ ç±Ü¶ çÅ ÃÅæ ç¶ ðÔÆÁ» ÃéÍ ì¶òÃÆ ÇòÚ ÇéÕñ ðÔ¶ Á¾æð±Á» éÅñ À¹é·» ç¶ ÁðîÅé ÇÃñ·Åì¶ ÜÅ ðÔ¶ ÃéÍAE

ÜÆéÅ å¶ ÔÇð§çð ÇòÚ åÕðÅð ÇÂ§éÅ òè Ü»çÅ þ ÇÕ ÇÂÕ-ç±Ü¶ é±§ ×§çÆÁ» ×Åñ» Õ¾ãç¶ ÔéÍ ÜÆéÅ é±§ ÔÇð§çð ÕÇÔ§çÅ þ:

åËé±§ ì¾ÇÚÁ» çÅ ÇÖÁÅñ éÔÆº, åËé±§ ÇÕÃ¶ çÅ ÇøÕð éÔÆº, ì¾Ã ÁÅêäÅ ÔÆ À¹µñ± ÇÃ¾èÅ ð¾Ö ðÔÆº þºÍAF

Á§åðÜÅåÆ ÇòÁÅÔ» ÇòÚ Ãí å¯º ò¾è î¹ôÇÕñ» ì¾Ú¶ Þ¾ñç¶ ÔéÍ À¹Ô îÅÇêÁ» ç¶ ÇêÁÅð å¯º ò»Þ¶ ðÇÔ Ü»ç¶ ÔéÍ Ã¯éÆÁÅ å¶ ÕËðÆ îÅÇêÁ» é±§ ê¹¾ÛçÆÁ» Ôé:

îÎ½î Çëð ÃÅâÅ ÕÆ ìä¶×Å? ÁÃÆº ÇÕ¾æ¶ ÜÅò»×ÆÁ»ÍAG

ÔÇð§çð ÁÅêä¶ Û¯à¶ ÇÜÔ¶ çÅÇÂð¶ ÇòÚ ðÇÔ§ÇçÁ» ÜÆéÅ çÆ ÔÅñå çÅ Áé¹îÅé éÔÆº ÃÆ ñ×Å ÃÇÕÁÅÍ

ÜÆéÅ ÇÂÃ Ú¾Õð ÇòÚ ÃîÅÁ éÔÆº ÃÆ ðÔÆÍ À¹ÃçÆ êÇðòÇðô ÁËÃÆ ÃÆ ÇÕ À¹ÃçÆ Ã¯Ú ÇÂÃ Ú¾Õð ÇòÚ ÕËç éÔÆº ÃÆ ðÇÔ ÃÕçÆÍ À¹Ô ÇÂÕ ÁÅ÷Åç ð±Ô çÆ îÅñÕ ðÔÆ ÃÆ Ü¯ Çê¿Üð¶ ÇòÚ Õ¹Þ ç¶ð å¶ Õ¾à ÃÕçÆ ÃÆ êð ìÔ¹åÆ ç¶ð ÕËç ðÇÔä éÅñ À¹Ô î¹ðÞÅ ×ÂÆ ÃÆ Ü» ÁÅêäÅ ÁÅê õåî Ô¹§çÅ îÇÔÃ±Ã Õð ðÔÆ ÃÆÍ ÜÆéÅ çÅ çî Ø¹¾àçÅ ðÇÔ§çÅÍ À¹Ãé±§ Ö¹¾ñ·Æ ÔòÅ å¶ ÇÂÕ éð¯Â¶ òÅåÅòðé çÆ ñ¯ó îÇÔÃ±Ã Ô¹§çÆ ðÇÔ§çÆÍAH

(5)

ÁËéÆ Ö¹¾ñ· å» ôÅÇÂç ÇÕÃ¶ òÆ Ã¾ÇíÁÅÚÅð ÇòÚ éÅ Ô¯ò¶ êð ÇÂÃ Ö¹¾ñ· é±§ åðÆÕ¶ éÅñ ÇéêàÅÀ¹ä çÆ ÃîÞ ÇÂé·» î¹ñÕ» ç¶ ÃÇíÁÅÚÅð çÅ ÇÔ¾ÃÅ ìä ü¾ÕÆ ÃÆÍAI

ç¯ò¶º ÇÂÕ ç±Ü¶ é±§ åñÅÕ ç¶ä çÆ ÇåÁÅðÆ Õðé ñ¾×¶Í ÇÜ¾æ¶ ÔÇð§çð ñÂÆ ÇÂÔ Ãí ÁÃÇÔ ÃÆ, À¹æ¶ ÜÆéÅ òÆ ìÆå¶ Ãî¶º ÓÚ ÕÆåÆ ÁæÅÔ î¹Ô¾ìå ìÅð¶ Ã¯ÚçÆ þ:

íÅò¶º Õ¹Þ òÆ ÃÆ ÕçÆ å¶ À¹Ô ÔÇð§çð é±§ ð¾Ü Õ¶ ÇêÁÅð ÕðçÆ ÃÆÍ À¹Ã Ãî¶º é±§ ïÅç ÕðÇçÁ» Ã¯ÇÚÁÅ ÇÕ Üç¯º À¹Ô ÁÅò¶×Å å» À¹Ã éÅñ êÇÔñ» ÁÅê ×¾ñ Õð¶×Æ å¶ ìÅÁç

ÇòÚ åñÅÕ ç¶ ÕÅ×÷ ÕÚÇÔðÆ ÇòÚ çðÜ ÕðòÅÂ¶×ÆÍB@

Ã§ÃÅð å¶÷Æ éÅñ Á¾×¶ ò¾è ÇðÔÅ þÍ å¶÷ ×åÆ éÅñ Ô¯ ðÔ¶ ÇÂÃ ÇòÕÅÃ Ü» êÇðòðåé ÇòÚ Ô¯ð ÚÆ÷» ç¶ éÅñ éÅñ ÇðôÇåÁ» ÇòÚ òÆ åìçÆñÆÁ» ÁÅÀ¹äÆÁ» ô¹ð± Ô¯ ×ÂÆÁ» ÔéÍ ÔÇð§çð Üç¯º Çòç¶ô êÔ¹§ÇÚÁÅ å» À¹ÃçÅ Õ¯ÂÆ ÃÔÅðÅ éÔÆº ÃÆ, À¹Ã Ãî¶º ò¾Öð¶ åéÅÀ¹ é±§ Ô§ãÅÇÂÁÅ ÃÆ êð Á¾Ü À¹Ô ò¾Öð¶ Ã§åÅê é±§ Ô§ãÅÀ¹ºçÅ þ:

íÅò¶º À¹Ã ç¶ ÇÃð À¹êð Û¾å ÃÆ, À¹Ãç¶ ç¯ Ã¯Ôä¶ ì¾Ú¶ Ãé, À¹Ã Õ¯ñ é½ÕðÆ ÃÆ å¶ ÇÂÕ Ã¯ÔäÆ ÕÅð ÃÆ, êð ÇÂÃ ç¶ ìÅòÜ±ç òÆ À¹Ãç¶ ç¹ÁÅñ¶ À¹çÅÃÆ ç¶ ì¾çñ ÛÅÁ ×Â¶ ÃéÍ ÇÂé·» è¹§çñ¶ ÇÖÁÅñ» ÇòÚ À¹Ãé±§ ÁÅêä¶ Ã¹ÔÅòä¶ ÜÆòé çÆ åÃòÆð é÷ð ÁÅÀ¹ºçÆ å¶ Çëð Çìõð Ü»çÆÍBA

Çé¾ÜÆ ÁÅ÷ÅçÆ ç¶ Ã§Õñê çÆ èÅðéÆ ê¾ÛîÆ ÃîÅÜ çÆ Ü§îêñ Á½ðå éÅñ Üç¯º ê¿ÜÅìÆ îðç çÅ òÅÔ êËºçÅ þ å» À¹Ô À¹Ã¶ ðòÅÇÂåÆ Ô¹§×Åð¶ çÆ ÕÅîéÅ À¹Ôç¶ Õ¯ñ¯º ÕðçÅ þ, ÇÜÔóÆ À¹Ô ê¿ÜÅìÆ Á½ðå Õ¯ñ¯º ÕðçÅ ÃÆ, ê¿ÜÅìÆ êðòÅÃÆ îðç çÆÁ» êð§êðÕ Õçð» ÕÆîå» Üç À¹èð çÆ Á½ðå ç¶ ÁÅ÷Åç ÇòÔÅð éÅñ àÕðÅÀ¹ºçÆÁ» Ôé å» À¹Ôé» çðÇîÁÅé åäÅÀ¹ Áå¶ àÕðÅÀ¹ çÆ ÃÇæåÆ êËçÅ Ô¹§çÆ þÍ ÇÜÃç¶ ÇÃ¾à¶ òÜ¯º À¹é·» ç¶ ÇîÔéå éÅñ ìäÅÂ¶ ÁÅñ·ä¶ åÆñ¯· åÆñ· Ô¯ Õ¶ ÇìÖð Ü»ç¶ ÔéÍ îðç» çÅ ÇêÛ¯Õó ê¿ÜÅìÆ ÃÇíÁÅÚÅð ÇòÚ Ô¯ä ÕðÕ¶ êåÆ-êåéÆ ç¶ Ã§ì§è» ÇòÚ ÁÇÜÔÆÁ» åz¶ó» êËºçÆÁ» Ôé, Ü¯ Õç¶ éÔÆº íðçÆÁ»Í

ÒêðòÅÃÆ Ç÷§ç×Æ ÇòÚ ÃÇíÁÅÚÅðÕ åäÅÀ¹ çÆÁ» å§ç» é±§ ÇÖ¾Úç¶ ÇÖ¾Úç¶ ê¿ÜÅìÆ Ü¯ó¶ ÁÅõð ç¯ ò¾Öð¶ ò¾Öð¶ èð¹ò ìä Ü»ç¶ ÔéÍ ÇÂÕ èð¹ò ê¾ÛîÆ ðÇÔåñ Áé¹ÃÅð êÇÔñÅ Ô¯ä ÕðÕ¶ å¶ ç±ÜÅ èð¹ò îðç Ô¯ä ç¶ éÅå¶ ÔÀ¹îËº éÅñ ×ó¹¾Ú Ô¹§çÅ þÍ À¹Ô ÁÅêä¶ êzåÆ èð¹ò å¯º À¹Ôé» ÃÅð¶ ëð÷» çÆ êÅñäÅ ÚÅÔ¹§çÅ þ ÇÜÔó¶ ÇÂèðñ¶ Ã¾ÇíÁÅÚÅð î¹åÅìÕ À¹Ãç¶ Ô¾Õ ÔéÍBB

âÅñð» çÆ ÚÕÅÚ½ºè å¶ Ö¹ô Õðé òÅñÆ Ç÷§ç×Æ çÆ ÚÅñ é¶ îé¹¾Ö é±§ ì¶ÚËéÆ òè¶ð¶ Çç¾åÆ þÍ îé¹¾Ö ÇÂé·» çÆ êzÅêåÆ ñÂÆ Õ¹ðÅÔ¶ òÆ êËºçÅ þ å¶ à¹¾àçÅ òÆ þÍ

ê¾Ûî çÆ êó·Æ ÇñÖÆ Á½ðå îðç çÆ ìðÅìðÆ ÚÅÔ¹§çÆ þÍ ÜÆéÅ òÆ Øð å¶ ì¾ÇÚÁ» ç¶ Ø¶ð¶ ÓÚ¯º ìÅÔð ÁÅÀ¹äÅ ÚÅÔ¹§çÅ ÃÆ êð ÔÇð§çð À¹Ãé±§ Øð ç¶ Õ§î Õðé å¶ ì¾ÇÚÁ» çÆ Ã§íÅñ Õðé å¾Õ ÔÆ ÃÆÇîå Õð Çç§çÅ þÍ ÔÇð§çð À¹ÃçÆ Ã§ò¶çéÅ é±§ éÔÆº êó·çÅ å¶ éÅ ÔÆ Ãî» Çç§çÅ þ:

(6)

ÜÆéÅ ò¾ñ ÇèÁÅé ØàçÅ Ç×ÁÅÍ ÇÜÃ ÕÅðé À¹Ãç¶ Ççé ¦î¶ Ô¹§ç¶ ×Â¶ å¶ À¹Ô À¹çÅÃ ðÇÔä ñ¾×ÆÍBC

ÜÆéÅ çÆ ÔÅñå Ççé¯ Ççé ÇéØðçÆ ÜÅ ðÔÆ ÃÆÍ À¹Ã çÅ ÇèÁÅé Øð å¯º ìÅÔðñÆ ç¹éÆÁ» ò¾ñ íàÕçÅ ðÇÔ§çÅÍ

ÜÆéÅ ÕÂÆ òÅðÆ ÔÇð§çð é±§ ÕÇÔ§çÆ þ ÇÕ À¹Ô ìÅÔð ÖÅäÅ ÖÅä ñÂÆ Ú¾ñä êð ÔÇð§çð Õ¯ÂÆ éÅ Õ¯ÂÆ ìÔÅéÅ ñ×Å Çç§çÅ þ å¶ À¹ÃçÆÁ» ÖÅÔô» À¹î§×» é±§ é÷ð Á§çÅ÷ Õð Ü»çÅÍ À¹Ô ü¾ê ÕðÕ¶ ÁÅêä¶ Ã½ä òÅñ¶ Õîð¶ ÇòÚ ÚñÆ Ü»çÆ å¶ ÇÕåÅì ñË Õ¶ êó·é ñ¾× Ü»çÆÍ ÔÇð§çð ì¾ÇÚÁ» é±§ ÃòÅ Õ¶ ÕÅøÆ ç¶ð ìÅÁç ÁÅÀ¹ºçÅ å¶ À¹ç¯º å¾Õ ÜÆéÅ Ã½º ü¾ÕÆ Ô¹§çÆ, Ü¶ ÜÅ×çÆ òÆ Ô¹§çÆ å» êÅÃÅ ìçñ Õ¶ Ã½ä çÅ ìÔÅéÅ ÕðçÆÍBD

êÇðòÅð ç¶ à¹¾àä Áå¶ ì¾ÇÚÁ» çÆ åzÅÃçÆ À¹Ã Ãî¶º ÇÃÖð å¶ êÔ¹§ÚçÆ þ Üç¯º ÜÆéÅ å¶ ÔÇð§çð ç¶ Áñ¾× Ô¯ä éÅñ ÜÆéÅ ÜËÕ éÅñ ðÇÔäÅ ô¹ð± ÕðçÆ þÍ ÜÆéÅ ÁÅêäÆ ÇÂÃ éòÆº ç¹éÆÁ» ÇòÚ Â¶éÆ ×ñåÅé þ ÇÕ À¹Ãé±§ Õ¯ÂÆ õìð éÔÆº Ô¹§çÆ, À¹Ãç¶ Øð ÇòÚ ÕÆ Ô¯ ÇðÔÅ þÍ Ãî¶º çÅ ëÅÇÂçÅ À¹áÅ Õ¶ ÜËÕ é¶ Ã¯éÆÁÅ éÅñ ÜìðçÃåÆ ÕÆåÆ å» Ã¯éÆÁÅ ÇÂÃ ç¹ÖîÂÆ Ã§åÅê é±§ Á§çð ÔÆ Á§çð í¯×çÆ þÍ

Ã¯éÆÁÅ çÆ ÔÅñå ì¹ðÆ Ô¹§çÆ ×ÂÆ å¶ À¹Ãç¶ ÔÅÃ¶ ì§ç Ô¯ ×Â¶ Ãé, À¹Ãç¶ Ü÷ìÅå» çÅ Õåñ Ô¯ Ç×ÁÅ ÃÆÍ ÜÆéÅ ÁÅêä¶ Õ§î ÇòÚ ÁËéÆ î×é ÃÆ ÇÕ À¹Ô Ã¯éÆÁÅ çÆ ÔÅñå éÅ ÃîÞ ÃÕÆÍBE

ç¯ ò¾Öð¶-ò¾Öð¶ ÕñÚð éÅñ Ã§ì§Çèå êåÆ-êåéÆ ç¶ åñÅÕ À¹êð§å ì¾ÇÚÁ» é±§ ÕÂÆ Ãî¾ÇÃÁÅò» ÇòÚ¯º ×¹÷ðéÅ êËºçÅ þ:

éÅòñ ÇòÚ ê¶ô ç¯ ò¾Ö-ò¾Ö èðî» éÅñ Ã§ì§Çèå ç§êåÆ Ü¯ÇóÁ» ç¶ ì¾ÇÚÁÅ çÆÁ» èðî» éÅñ Ã§ì§Çèå Ãî¾ÇÃÁÅò» ê¾ÛîÆ åðÜ-Â¶-Ç÷§ç×Æ ÇòÚ êåÆ-êåéÆ ç¶ Ã§ì§è» çÆ à¹¾à-í¾Ü çÅ À¹é·» ç¶ ì¾ÇÚÁ» òñ¯º í¯Ç×ÁÅ ÜÅ ÇðÔÅ Ã§åÅê ÁÅÇç òð×¶ Çòô¶ Ô¹ä åÆÕ ç¶ Çòç¶ôÆ ê¿ÜÅìÆ ×ñê ÃÅÇÔå ç¶ ìó¶ éð¯Â¶ êð ÁäÛ¯Ô¶ Çòô¶ ÔéÍBF

ÔÇð§çð Ç÷§ç×Æ ç¶ À¹Ã î¯ó Óå¶ Öó·Å þ ÇÜ¾æ¶ éÅ å» À¹Ãç¶ ì¾Ú¶ À¹Ã éÅñ Ôé Áå¶ éÅ ÔÆ À¹ÃçÆ êåéÆ ÜÆéÅÍ Ã¯éÆÁÅ å¶ ÕËðÆ îÅÇêÁ» ç¶ òÖð¶ò¶º ÕÅðé ð¹ñ ðÔÆÁ» Ôé:

ÔÇð§çð Ã¯Úä ñ¾×Å ÇÕ ê¾Ûî çÆÁ» ìÔ¹åÆÁ» î¹ÃÆìå» ÇÂé·» ì¾ÇÚÁ» çÆ êÅñäÅ å¯º ÔÆ ô¹ð± Ô¹§çÆÁ» ÔéÍ À¹Ãé¶ æ¯ó·Æ ç¶ð Ô¯ÂÆ ÁõìÅð ÇòÚ êÇó·ÁÅ ÃÆ ÇÕ E@ ëÆÃçÆ ì¾ÇÚÁ» ç¶ î» ìÅê ÁÅêä¶ ÜÆòé ÇòÚ ò¾Öð¶ Ô¯ Ü»ç¶ ÔéÍ ÇÂé·» ÇòÚ¯º G@ ëÆÃçÆ ì¾Ú¶ À¹µÚ ÇòÇçÁÅ êzÅêå éÔÆº Õð êÅÀ¹ºç¶ å¶ À¹é·» ÇòÚ¯º D@ ëÆÃçÆ ì¾Ú¶ ×ñå Õ§î» ÇòÚ êË Õ¶ ÜÆòé é±§ ì¶Áðæ ×òÅ ìÇÔ§ç¶ ÔéÍBG

(7)

ç¶Ö ÃîÅÜ ìçñ ÇðÔÅ þ êð ñ¯Õ» çÆ Ã¯Ú ãñä ÇòÚ ÁÜ¶ ç¶ð ñ¾× ðÔÆ þÍ ÁÃÆº ç¯ ÜÆò» ç¶ ÇÂÕ¾ÇáÁ» ðÇÔä çÅ ÇÂÕ îÅâñ ìä ðÔÆÁ»Í ÇÜÔóÅ ÁÅÀ¹ºç¶ Ãî¶º ÓÚ Ôð ÇÂéÃÅé é±§ êzòÅé ÕðéÅ êò¶×Å, íÅò¶º À¹Ô Á½ðå Ô¯ò¶ Ü» îðçÍBH

Çòç¶ôÆ Ç÷§ç×Æ ÇòÚ ð¹Þ¶ò¶º ÇÂ§é¶ òè ×Â¶ Ôé ÇÕ êåÆ-êåéÆ ç¶ Çò×ó¶ Ã§ì§è áÆÕ Õðé çÅ Ãî» éÔÆºÍ ÁÅêÃÆ ì¯ñÚÅñ ì§ç Ô¯ä ÕÅðé ÇðôÇåÁ» ÇòÚ çðÅó êË Ü»çÆ þÍ Ü¯ Ôî¶ôÅ Á¾×¶ ÔÆ Á¾×¶ òèçÆ þ, ØàçÆ Ü» õåî éÔÆº Ô¹§çÆÍ êÇðòÅðÕ ÇðôÇåÁ» ÇòÚ î¯Ô ÇêÁÅð õåî Ô¯ ÇðÔÅ þ:

ìç¶ôÆ ê¿ÜÅìÆ ñ¯Õ» òñ¯º Ô¹ä åÆÕ ðÚ¶ ÜÅ ðÔ¶ ×ñê ÃÅÇÔå ÇòÚ êzåÆÇì§ìå Òìç¶ôÆ ÜÆòéÓ é±§ ÷ðÅ Õ¹ ×Ô¹ éÅñ òÅÇÚÁ» ÇÂÕ õÅÃ ÇÕÃî çÅ Òç¶ÃÆ ÇçzôàÆÕ¯äÓ é÷ð ÁÅÀ¹ä ñ¾×çÅ þÍ ÁÕÃð ìç¶ô» ÇòÚ ìç¶ôÆ ÜÆòé ìÅð¶ ðÚ¶ ÜÅ ðÔ¶ ê¿ÜÅìÆ éÅòñ Ü» ÕÔÅäÆÁ» À¹Ã îéêðÚÅÀ± â¾ì¶ (ìÅÂÆÃÕ¯ê) ò»× Ôé, ÇÜÃ ç¶ éÆñ¶/ñÅñ/êÆñ¶ ôÆÇôÁ» òÅñ¶ Þð¯ÇÖÁ» ÓÖ¯º üÁÅéÆ ç¶ Õ¶ ÕÇç¾ñÆ çÅ Õ¹åì îÆéÅð ç¶Ö¯…....Ó, Õì§ì¶ ôÇÔð ÕÆ ìÔÅð ç¶Ö¯Ó òð×¶ çÅÁò¶ ÔÆ ÃÅÕÅð ÕÆå¶ ÜÅ ÃÕç¶ Ôé êð ÇÂÃç¶ À¹ñà ÒòÇÔ§ç¶ êÅäÆÓ ÓÚ ÇÂÔ ÒìÅÂÆÃÕ¯êÓ ×ËðÔÅ÷ð þ Áå¶ ×ËðÔÅ÷ðÆ ÔÆ ìç¶ôÆ ê¿ÜÅìÆ ×ñê ÃÅÇÔå ÇòÚ ÒòÇÔ§ç¶ êÅäÆÓ çÆ ÇÃðÕ¾ãòÆº ÔÅ÷ðÆ «ÁÅÀ¹ºçÆ þÍ éÅòñ ÒòÇÔ§ç¶ êÅäÆÓ ÇòÚ ÇÂÃ ìÅÂÆÃÕ¯ê çÆ öËðÔÅ÷ðÆ ÇÜ¾æ¶ ìç¶ôÆ ê¿ÜÅìÆ ñ¶ÖÕ» òñ¯º Ô¹ä åÆÕ ðÚ¶ ÜÅ ðÔ¶ ×ñê ÃÅÇÔå ÇòÚ ÇÂÕ éð¯ÁÅ ð¹ÞÅé þ À¹æ¶ ÇÂÔ ×ËðÔÅ÷ðÆ ÇÂÕ ÁÚ¶å ÒìÅÂÆÃÕ¯êÓ é±§ ÇÂÃç¶ Side Effect ò»× ÔÅ÷ð ÕðçÆ þÍ éÅòñ ÇòÚñÅ ÇÂÔ ÁÚ¶å ÒìÅÂÆÃÕ¯êÓ ÇÂÃç¶ î¹¾Ö êÅåð ÒÔÇð§çðÓ çÆ ê¾ÛîÆ Ç÷§ç×Æ éÅñ Interrelation ÇòÚ¯º, À¹ÃçÆÁ» ê±ðìÆ Õçð» ÕÆîå» Óå¶ ÁèÅÇðå ÇòðÅÃåÆ Interaction ù îéøÆ ÕðÕ¶, À¹ÃçÆ Alienation çÅ ÕÅðé ìäçÅ þÍBI

Á½ðå ç¶ ÁÅðÇæÕ å½ð Óå¶ ÁÅ÷Åç Ô¯ä ÕÅðé Á½ðå ç¶ êð§êðÅ×å ð¯ñ ÇòÚ ÁÅÂÆ åìçÆñÆ é¶ Ü×ÆðçÅðÆ Ã¯Ú òÅñ¶ îðç» çÆ ÃðçÅðÆ é±§ ãÅÔ ñÅÂÆ þ, ÇÜÃ ÕÅðé êåÆ-êåéÆ ç¶ Ã§ì§è Ã¹ÖÅò¶º éÔÆº ðÔ¶Í

ÔòÅñ¶ Áå¶ Çà¾êäÆÁ»

A. âÅ. ÁîðÜÆå ÇÃ§Ø, òÇÔ§ç¶ êÅäÆ, ê¿éÅ EE

B. À¹ÔÆ, ê¿éÅ FE

C. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ED

D. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADB-DC

E. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADC

F. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ACB

G. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFG

(8)

I. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADH

A@.À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADH

AA. À¹ÔÆ, ê¿éÅ IF

AB. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AGD

AC. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFB

AD. ×¹ðîÆå Õ¾ñðîÅÜðÆ (Ã§êÅ.) ÜðéËñ ÇÃ§Ø çÆ ðÚéÅ ÇçzôàÆ, ê¿éÅ A@H

AE. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFC

AF. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFC

AG. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFE

AH. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AED

AI. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AED

B@. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AGA

BA. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AFG

BB. âÅ. ñÅí ÇÃ§Ø ÖÆòÅ, ÒÒêðòÅÃÆ ê¿ÜÅìÆ ÕÔÅäÆ: ç§êåÆ ÜÆòé ÇòÚ ÃÇíÁÅÚÅðÕ åäÅÀ¹ÓÓ, Ö¯Ü ê¾ÇåzÕÅ, êðòÅÃÆ ê¿ÜÅìÆ ÃÅÇÔå Çòô¶ô, Á§Õ-D@, ê¿éÅ GG

BC. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADF

BD. À¹ÔÆ, ê¿éÅ ADE

BE. À¹ÔÆ, ê¿éÅ AIA

BF. À¹ºÕÅðêzÆå, ìç¶ôÆ ê¿ÜÅìÆ ×ñê ÃÅÇÔå Áå¶ éÅòñ òÇÔ§ç¶ êÅäÆ, ê¿éÅ A@

BG. À¹ÔÆ, ê¿éÅ BD@

BH. À¹ÔÆ, ê¿éÅ B@G