ประว ต ความเป นมา พาณ ชย อ เล กทรอน กส ( Electronic Commerce) หร ออ คอมเม ร ซ ( E-Commerce) เร มข น เม อประมาณต นทศวรรษท 1970 โดยเร มจากการโอนเง

(1)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง

ประวัติความเปนมา

พาณิชยอิเล็กทรอนิกส ( Electronic Commerce) หรืออีคอมเมิรซ ( E-Commerce) เริ่มขึ้น เมื่อประมาณตนทศวรรษที่ 1970 โดยเริ่มจากการโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกสระหวางหนวยงาย และในชวง เริ่มตนหนวยงานที่เกี่ยวของสวนใหญจะเปนบริษัทใหญๆ เทานั้น บริษัทเล็กๆ มีจํานวนไมมากนัก ตอมา เมื่อการแลกเปลี่ยนขอมูลทางอิเล็กทรอนิกส (Electronic Data Interchange-EDI) ไดแพรหลายขึ้น ประกอบกับคอมพิวเตอรพีซีไดมีการขยายเพิ่มอยางรวดเร็วพรอมกับการพัฒนาดานอินเทอรเน็ตและเว็บ ทําใหหนวยงานและบุคคลตาง ๆ ไดใชพาณิชยอิเล็กทรอนิกสมากขึ้น ในปจจุบันพาณิชยอิเล็กทรอนิกส ไดครอบคลุมธุรกรรมหลายประเภท เชน การโฆษณา การซื้อขายสินคา การซื้อหุน การทํางาน การประมูล และการใหบริการลูกคา การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (E-commerce) - พาณิชยอิเล็กทรอนิกส คือ การดําเนินธุรกิจ โดยใชสื่ออิเล็กทรอนิกส (ECRC Thailand, 1999) - พาณิชยอิเล็กทรอนิกส คือ การผลิต การกระจาย การตลาด การขาย หรือการขนสงผลิตภัณฑ และ บริการโดยใชสื่ออิเล็กทรอนิกส (WTO, 1998) - พาณิชยอิเล็กทรอนิกส คือ ขบวนการที่ใชวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส เพื่อทําธุรกิจที่จะบรรลุ เปาหมายขององคกร พาณิชยอิเล็กทรอนิกสใชเทคโนโลยีประเภทตาง ๆ และตรอบคลุมรูปแบบทางการเงิน ทั้งหลาย เชน ธนาคารอิเล็กทรอนิกส, การคาอิเล็กทรอนิกส, อีดีไอหรือการแลกเปลี่ยนขอมูลอิเล็กทรอนิกส, ไปรษณียอิเล็กทรอนิกส, โทรสาร, คะตะลอกอิเล็กทรอนิกส, การประชุมทางไกล และรูปแบบตาง ๆ ที่เปน ขอมูลระหวางองคกร (ESCAP, 1998) - พาณิชยอิเล็กทรอนิกส คือ ธุรกรรมทุกรูปแบบที่เกี่ยวของกับกิจกรรมเชิงพาณิชย ทั้งในระดับ องคกร และสวนบุคคล บนพื้นฐานของการประมวล และการสงขอมูลดิจิทัล ที่มีทั้งขอความ เสียง และภาพ (OECD, 1997) - พาณิชยอิเล็กทรอนิกส คือ การทําธุรกิจทางอิเล็กทรอนิกส ซึ่งขึ้นอยูกับการประมวล และการสง ขอมูลที่มีขอความ เสียง และภาพ ประเภทของพาณิชยอิเล็กทรอนิกส รวมถึงการขายสินคา และบริการดวย สื่ออิเล็กทรอนิกส, การขนสงผลิตภัณฑที่เปนเนื้อหาขอมูลแบบดิจิทัลในระบบออนไลน , การโอนเงินแบบ อิเล็กทรอนิกส, การจําหนวยหุนทางอิเล็กทรอนิกส , การประมูล, การออกแบบทางวิศวกรรมรวมกัน , การ จัดซื้อจัดจางของภาครัฐ , การขายตรง , การใหบริการหลังการขาย ทั้งนี้ใชกับสินคา (เชน สินคาบริโภค , อุปกรณทางการแพทย) และบริการ (เชน บริการขายขอมูล , บริการดานการเงิน , บริการดาน กฎหมาย)

(2)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง รวมทั้งกิจการทั่วไป (เชน สาธารณสุข , การศึกษา, ศูนยการคาเสมือน ( Virtual Mall) (European union, 1997)

- พาณิชยอิเล็กทรอนิกส ( Electronic commerce) หรือ อี-คอมเมิรช ( E-Commerce) คือ การทํา ธุรกรรมผานสื่ออิเล็กทรอนิกส ในทุกชองทางที่เปนอิเล็กทรอนิกส เชน การซื้อขายสินคาและบริการ การ โฆษณาผานสื่ออิเล็กทรอนิกส ไมวาจะเปนโทรศัพท โทรทัศน วิทยุ หรือแมแตอินเทอรเน็ต เปนตน โดยมี วัตถุประสงคเพื่อลดคาใชจาย และเพื่มประสิทธิภาพขององคกร โดยการลดบทบาทองคประกอบทางธุรกิจ ลง เชน ทําเลที่ตั้ง อาคารประกอบการ โกดังเก็บสินคา หองแสดงสินคา รวมถึงพนักงานขาย พนักงาน แนะนําสินคา พนักงานตอนรับลูกคา เปนตน จึงลดขอจํากัดของระยะทาง และเวลาลงได กระบวนการพื้นฐาน (Basic Process) เกี่ยวกับพาณิชยอิเล็กทรอนิกส ลูกคา เลือกรายการสินคา ของผูจําหนาย (Catalog) ลูกคา สงคําสั่งซื้อ ใหผูจําหนาย (Order) ลูกคา ชําระเงิน ใหผูจําหนาย (Payment) ลูกคา รอรับสินคา จากผูจําหนาย (Shipping) E-Commerce ชวยอํานวยความสะดวกใหนักธุรกิจไดหลายดาน ทํางานแทนพนักงานขายได โดยสามารถทําการคาแบบอัตโนมัติ ไดอยางรวดเร็ว ทําใหเปดหนารานขายของ ใหคนทั่วโลกได และเปดขายไดทุกวันโดยไมมีวันหยุดตลอด 24 ชั่วโมง เก็บเงิน และนําฝาก เขาบัญชีใหคุณไดโดยอัตโนมัติ ทําใหประหยัดคาใชจาย ในการจัดพิมพแคตาล็อก (กระดาษ) ออกมาเปนเลม ๆ และไมตองมาเสีย เงิน และเวลาในการจัดสงใหลูกคาทางไปรษณียอีก แทนไดทั้งหนาราน ( Showroom) หรือบูท (Booth) แสดงสินคาของคุณที่มีคนทั่วโลกมองเห็น ไม ตองเสียคาเครื่องบิน ไปออกงานแสดงสินคาในตางประเทศ แทน และเพิ่มประสิทธิภาพ การบริหารธุรกิจ ภายในไดอีกมากมาย หัวขอใหคิด ที่สงผลใหการทํา E-Commerce สําเร็จ 1. สํารวจ (Research) :: สํารวจตลาดบอยเพียงใด เพื่อประเมินคูแขง ตนเอง และลูกคา 2. วางแผน (Planning) :: กําหนด Gantt chart เพื่อติดตั้งระบบ แผนลงทุน และแผนคืนทุน 3. เงินทุน (Loan) :: ตองใชเงินทุนทั้งหมดเทาไร หาไดที่ไหน คืนอยางไร

(3)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง 4. จายเงิน (Payment) :: แผนรับชําระเงิน เชน โอนผานตูเอทีเอ็ม พกง. เพยพาล เคานเตอร ธนาคาร ดราฟธนาคาร บัตรเครดิต ตั๋วเงินรับ เช็คสวนบุคคล การโอนทางโทรเลข

5. ขนสง (Transport) :: สินคาจะจัดสงใหถึงมือลูกคาอยางไร เชน FedEx, DHL, Logistic เปนตน 6. สินคา (Product) :: ความนาสนใจของสินคา ขายแลวจะมีคนซื้อ หรือไม 7. ราคา (Price) :: ราคาที่จะสงผลถึงกําไร จากการสั่งซื้อแตละครั้งมากพอ หรือไม 8. สถานที่ (Place) :: ขายใหคนไทย หรือตางชาติ ที่พักสินคา รานตั้งที่ไหน 9. โฆษณา (Promotion) :: มีแผนโฆษณาอยางไร และจะใชวิธีการใดบาง 10. คลังสินคา (Stock) :: ระบบจัดการคลังสินคา ควบคุมอยางไร 11. เวลา (Time) :: ประเมินระยะเวลาตั้งแตสั่งซื้อ สงสินคา และไดรับเงิน ทั้งหมดกี่วัน 12. ผิดพลาด (Error) :: สงไปแลวไมมีผูรับ ไมไดรับเงิน สงไมทัน ไมไดมาตรฐานทําอยางไร 13. สํานักงาน (Office) :: มีพนักงานกี่คน ลงทุนอะไรบาง ที่ตั้งสํานักงาน และแหลงสินคา 14. หีบหอ (Package) :: คําสั่งซื้อจะมาพรอมรูปแบบสินคา และลักษณะหีบหอ ยืดหยุนหรือไม 15. เทคนิค (Technique) :: รายละเอียดของระบบที่ใช เพื่อใหเกิดการซื้อขายได เปนแบบใด 16. ออกแบบ (Design) :: ออกแบบผลิตภัณฑ หรือหนารานไดนาสนใจหรือไม 17. ความปลอดภัย (Security) :: ทุกระบบตองรองรับการโจมตีจากผูไมหวังดีไดทุกรูปแบบ 18. ขนาด (Size) :: ขนาดระบบ เชน รองรับจํานวนลูกคา การสั่งซื้อ หรือสินคาไดเพียงใด 19. การควบคุม (Controlling) :: การควบคุมกระบวนการทั้งหมด ใหดําเนินไปอยางถูกตอง 20. สํารอง (Backup) :: แผนสํารองขอมูล ในกรณีที่ระบบลม หรือผูใหบริการเว็บไซตยกเลิก 21. ภาษี (Tax) :: เขาใจกฎหมายการคาระหวางประเทศ ในประเทศ และกฎหมายดาน IT E-Commerce ทําอยางไร บริการตั้งรานคา ในอินเทอรเน็ต

1. พื้นที่ตั้งรานบน net ฟรี จาก free hosting แสดงสินคา แลวใหลูกคา มาติดตอขอซื้อมา 2. พื้นที่ตั้งรานบน net ฟรี จาก free hosting ที่บริการ e-Commerce พรอม shopping cart

3. พื้นที่แบบเสียเงิน แตไมรับชําระผานระบบบัตรเครดิต เนื่องจากยุงยาก และมีเรื่องคาใชจายเขามา 4. พื้นที่แบบเสียเงิน พรอมเขาระบบรับชําระผานบัตรเครดิตที่สมบูรณ เพราะหวังขายไดมาก ๆ เปด ชองทางกวางขึ้น

(4)

เรื่องที่ตองควรรูกอนทํา E-Commerce

1. ขายอะไร ธุรกิจที่นาสนใจในปจจุบัน เชน ดอกไม, Hand-make, หนังสือ, CDเพลง, โปรแกรม, ให เชา server, รับโฆษณา หรือเขาไปดูที่ shoppingthai.com

2. จด Domain Name และจดกับใคร 1. จด .com หรือ .net หรือ .co.th

2. จดกับผูใหบริการจดชาวไทย หรือชาวตางชาติดี

3. เปน SME (Small and Medium Enterprises) เพื่อรับความชวยเหลือจากภาครัฐ และจะตั้งเปนบริษัท หรือไม 4. ระบบ stock เปนอยางไร เชนฝากสินคา หรือขนถายสินคาสะดวกไหม 5. ภาษีคิดอยางไร ทั้งในและตางประเทศ 6. ระบบเงินตราที่ขายสินคาเปนบาท dollar หรือบาท 7. ราคาขาย เปนเรื่องที่สําคัญมาก ตองกําหนดใหเหมาะสม ไมถูกหรือแพงเกินไป และตองมีเหตุผล อธิบายเสมอ 8. ทําเอง หรือใหผูเชี่ยวชาญที่เขาใหบริการ ครบวงจร 9. การขนสงคิดคาใชจายอยางไร (ตามน้ําหนัก ตามระยะทาง ตามมูลคา หรือตามขนาด) 10. ความปลอดภัย (ถาไมรับเรื่องบัตรเครดิต หรือไม serius เรื่องความลับก็ไมตองสนใจก็ไดครับ) 1. SSL (Secure Socket Layer) จะเขารหัสกอนสง ไปใหผูบริการ เปนระบบที่นิยมกันมาก และใช key เฉพาะจากผูสงเทานั้น แตมีจุดบกพรอมของระบบที่ ขอมูลที่ถูกเขารหัสแลว เมื่อสงไปยังปลายทางจะถูก ถอดรหัส เปนเลขบัตรเครดิตใหเห็น ซึ่งอาจถูก hack ขอมูลไปได

2. SET (Secure Electronic Transactions) เปนระบบที่ปลอดภัยมาก เพราะผูซื้อ และผูขาย ตางก็มี รหัสที่ตองขอจากหนวยงานกลาง เพื่อยืนยันการทําธุรกรรม ( Certification Autority : CA) รานคาจะไดรับ เฉพาะขอมูลการสั่งซื้อ สวนรหัสบัตร รานคาจะไมทราบ แตจะสงไปใหธนาคารโดยตรง (ปจจุบัน คาใชจาย ของระบบนี้ยังสูงอยู)

เลือกรูปแบบของพาณิชยอิเล็กทรอนิกส

รูปแบบที่ 1: B-to-B (Business to Business) เปนการคาระหวางองคกร หรือบริษัท (ปริมาณขายตอครั้งจะ มาก)

(5)

รูปแบบที่ 2: B-to-C (Business to Consumer) เปนการคาจากองคกร สูลูกคาบุคคล (คาสงขนาดยอม ประมาณพอประมาณ)

รูปแบบที่ 3: C-to-C (Consumer to Consumer) เปนการคาระหวางบุคคล ถึง บุคคล (คาปลีก ปกติปริมาณ ขายจะนอย)

รูปแบบที่ 4: G-to-C (Government to Consumer) เปนการคาระหวางภาครัฐ กับผูบริโภค (การใหบริการ ประชาชน)

รูปแบบที่ 5: G-to-B (Government to Business) เปนการคาระหวางภาครัฐ กับองคกร (ปริมาณการคามาก)

ขั้นตอนการเขาสูธุรกิจ e-Commerce 5 ขั้นตอน

ขั้นตอนทั้ง 5 นี้ ทําใหรูวาจะพัฒนา e-Commerce อยางไร

1. ขั้นตอน 1 - สํารวจโอกาสทางการตลาดดวยระบบคนหาขอมูล (Market Search) 2. ขั้นตอน 2 - วางแผนการตลาด และพัฒนาเว็บเพจ (Planning and Development) 3. ขั้นตอน 3 - นําเว็บเพจเขาสูระบบอินเทอรเน็ต และจัดตั้งเว็บไซต (Install) 4. ขั้นตอน 4 - โฆษณา และประชาสัมพันธเว็บไซต (Promotion)

5. ขั้นตอน 5 - ติดตามผล ปรับปรุง และบํารุงรักษา (Evaluation and Maintainance)

ลักษณะพิเศษของการทําการคาบนเว็บ : ไมมีพรมแดน, ตัวตอตัว, ตัดสินใจจากขอมูล , กิจกรรมผสม, ไปถึง คนทั่วโลก, โตตอบทันควัน, ทําได 24 ชั่วโมง ขั้นตอนที่ตองปฏิบัติเพื่อความสําเร็จในการทํา e-Commerce มี 9 ขั้นตอน ขั้นตอนทั้ง 9 นี้มีความชัดเจนที่สงเสริมใหเกิดการปฏิบัติในทาง e-Commerce อยางมาก 1. แตงตั้ง คณะกรรมการควบคุมดูแล (Committee) ซึ่งควรจะมี ฝายขาย การตลาด และผูบริหารที่มี อํานาจตัดสินใจเปนแกนหลัก 2. วิจัยตลาด (Marget Research) โดยผานทางระบบคนหา เพื่อหาชองวาง และโอกาสทางการ ตลาด 3. กําหนด กลุมเปาหมาย ( Marget Target) ที่เราจะขายสินคาให ซึ่งในที่นี้จะเนนที่กลุมที่มี พฤติกรรมที่เหมือนกัน 4. วางแผนกลยุทธ (Strategic Planning) ดานสินคาวา จะขายอะไร หรือปรับปรุงอยางไร ตั้งราคา เทาใด โดยปรับตามปจจัย และพฤติกรรมที่ใชในการตัดสินใจซื้อของกลุมเปาหมาย และวางกลยุทธิ์การ พัฒนาเว็บเพจ หลังจากนั้นมอบหมายใหคณะทํางานอีคอมเมอรซที่แตงตั้งขึ้นมา เพื่อนําไปปฏิบัติการ

(6)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง 5. ทําการ พัฒนาเว็บเพจ (Webpage Developing) ตามที่ไดวางกลยุทธไว ซึ่งการจัดรูปแบบจะตอง สอดคลองกับพฤติกรรมในการตัดสินใจซื้อ

6. ติดตั้ง ระบบอีคอมเมิรซ ( e-Commerce System) เลือกระบบตะกรา และวิธีการจายเงินที่ เหมาะสม

7. จดทะเบียนชื่อโดเมน (Domain Name Registration) (อาจจะทําการจดไวกอนตั้งแตขึ้นตอนแรก หากกลัวชื่อที่ตองการหมด และสามารถตกลงกันไดวาจะเอาชื่อใด) และนําเว็บเพจที่ออกแบบเสร็จแลว เขา สูระบบอินเทอรเน็ต หรืออัปโหลดขึ้น เว็บเซิรฟเวอร เสร็จแลวก็ทําการลงทะเบียนในระบบคนหา และ ประชาสัมพันธดวยวิธี หรือสื่ออื่น 8. ตรวจวัดผลระยะเวลา 1, 3 และ 6 เดือน (Evaluation) เพื่อปรับแตงจนสอดคลองกับพฤติกรรม และความตองการของกลุมเปาหมาย 9. เฝาดูแล (Monitor) และปรับปรุงเนื้อหา ตามกําหนดระยะเวลา เชน ทุกสัปดาห หรือทุกเดือน ลักษณะพิเศษของการทําการคาบนเว็บ : ไมมีพรมแดน, ตัวตอตัว, ตัดสินใจจากขอมูล , กิจกรรม ผสม, ไปถึงคนทั่วโลก, โตตอบทันควัน, ทําได 24 ชั่วโมง กลยุทธที่จําเปนสําหรับการเปดรานออนไลน 1. สินคาตองนาสนใจ และมีจํานวนมากพอ เพื่อใหผูใชรูสึกเห็นความหลายหลาย และเขามาที่รานอีก 2. รายละเอียดสินคาครบถวน ตรงตามความจริง ไมคุยสรรพคุณเกินจริง หรือแอบใสไข เปนอันขาด 3. สินคามีอยูจริง และตองหาใหลูกคาไดทันทีที่สั่งซื้อ 4. การออกแบบเว็บตองดี นาดู นาสนใจ มีลูกเลนที่ดี 5. การประชาสัมพันธตองเยี่ยม มีการสงจดหมายขาว หรือโฆษณาผาน banner exchange สิ่งที่ควรมีสําหรับการเปดรานบนอินเทอรเน็ต 1. หนาราน และพื้นที่ของราน ยิ่งกวางยิ่งดี (Shop Showing) 2. ตองมีตะกรา ซื้อและคํานวณเงินได กอนจายจริง (Shopping Cart) 3. อีเมลตอบรับ เมื่อมีผูสนใจสั่งสินคา ควรสั่งใหทั้งลูกคา และตัวคุณ(E-Mail response) 4. รับชําระดวยบัตรเครดิต หลังจากทุกอยางลงตัว (Credit Card Accept ion)

5. สถิติ และรายงาน เห็นความกาวหนาของเว็บ (Statistic)

6. เทมเพลตการออกแบบ ชวยใหออกแบบหนารานไดงายขึ้น (Template) 7. การประชาสัมพันธ ตองถึงกลุมลูกคา (Advertising)

(7)

การชําระเงิน

1. รับชําระเงินสด เมื่อสงสินคา

2. รับสินคาที่ราน พรอมชําระเงินสด

3. พัสดุเก็บเงินปลายทาง

4. การโอนเงิน หรือ เช็ค เขาบัญชี กอนสงสินคา

5. ขอผูขายติดตอไปยังผูซื้อ หลังสั่งซื้อ เพื่อตกลงกัน

6. การชําระเงินดวยบัตรเครดิต

ขอดีและขอเสียของการพาณิชยอิเล็กทรอนิกส ขอดี • ประหยัดคาใชจายเพื่อการเดินทางไปซื้อสินคา เพียงแคเลือกซื้อผานเว็บไซตเทานั้น • ประหยัดเวลาในการติดตอ แคใชเวลาไมนานแคเพียงไมกี่วินาทีเราก็สามารถติดตอซื้อสินคาได • การเปดรานคาในอินเทอรเน็ตเปนการขยายตลาดสูทั่วโลก ไมจํากัดเฉพาะแคในประเทศ และยังทํา ใหผูบริโภคมีตัวเลือกในการไดเลือกซื้อสินคามากยิ่งขึ้น • ผูขายสามารถเปดรานไดทุกวันตลอด 24 ชั่วโมงไมมีวันหยุด และผูบริโภคก็สามารถซื้อสินคาไดทุก วัน ขอเสีย • ผูซื้ออาจไมแนใจวาสั่งซื้อแลวจะไดรับสินคาจริง หรือไดรับสินคาที่ไมเปนไปตามคาดหวัง หรือ สินคาชํารุดเสียหายหรือสูญหาย • สินคาอาจเปนสินคาที่ไมผานการทดสอบ หรือสินคาไมมีคุณภาพ • เสี่ยงตอการถูกฉอโกง หรือถูกโกงราคาหรือถูกหลอกลวงไดงาย • ขอมูลสินคาบางอยางอาจมีการโออวดคุณภาพสินคาเกินจริง โดยที่เราไมสามารถตรวจสอบได • ในระบบกฎหมายของไทย ยังไมมีการใหความคุมครองอยางทั่วถึงเพียงพอ ความปลอดภัยในขอมูล ทางอินเทอรเน็ตจึงยังไมปลอดภัยพอ

(8)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง การวางแผนธุรกิจ (Business Plan) 1. รายละเอียดโครงการ ( Profile) นําเสนอภาพรวมของโครงการ เชน วัตถุประสงค ความเปนไปได เปาหมาย และขอสรุป เปนตน 2. แผนที่เว็บไซต (Site Map) แสดงการเชื่อมโยงเว็บเพจทั้งหมดอยางเปนหมวดหมู 3. แผนการทํางาน ( Working Plan) อธิบายแผนการทํางาน เกี่ยวกับบุคลากร ระบบงานที่สัมพันธ กับ แผนกตาง ๆ และแบงเปนชวงเวลาอยางชัดเจน 4. แผนการลงทุน ( Investment Plan) สรุปแผนที่จะใชจายเงินในดานตาง ๆ ตามชวงเวลา และ รายละเอียดการใชจาย 5. แผนการเงิน ( Financial Plan) วางแผนบริหารการเงิน ประกอบดวยการคํานวณจุดคุมทุน งบกําไร ขาดทุน งบดุล และกระแสเงินสด 6. แผนการตลาด (Marketing Plan) แผนการตลาดในดานตาง ๆ เชน 4P เปนตน 4 ขั้นตอน ในการขายบนอีเบย (eBay staring) 1. ลงทะเบียน - ลงทะเบียนเปนสมาชิกอีเบย - การตั้งคาแอคเคาน หรือรหัสผูขายอีเบย 2. ประกาศขาย - เลือกรูปแบบการขาย - เลือกหมวดหมู - กําหนดหัวขอ (Title) สินคาของคุณในการขาย - เลือกทางเลือกสําหรับการประกาศขาย - เขียนคําอธิบายสินคาใหดี - การตั้งราคา - ตั้งเวลาในการประมูล - ใหขอมูลที่ตั้งของสินคา - เพิ่มรูปภาพของสินคาของคุณ

(9)

การพาณิชยอิเล็กทรอนิกส (Electronic Commerce) อ.เพ็ญประภา มาลัยทอง - ทําใหสินคาของคุณเดนดวยการเพิ่มจุดสนใจ

- การใหขอมูลการชําระเงิน - การใหขอมูลการขนสง 3. สงของ

- กําหนดวิธีการสงของ (dhl.co.th, thailandpost.co.th, fedex.com/th) 4. ชําระเงิน