การศึกษาการแก้ปัญหาการจัดส่งสินค้าโดยใช้ QC Story
กรณีศึกษา : บริษัท ABC
ศิริธันว์ บุญไชย์
1บัณฑิตศึกษาสาขาวิชาเทคโนโลยีโลจิสติกส์ คณะวิศวกรรมศาสตร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร
041
ถนนเชื่ัมสัมนันธ์ เขตหนังจัก กรุงเทนถ
01501
โทร 1-8988-
1
โทรสาร
0655
-8988-4141
E-mail : [email protected]
บทคัดย่ั กรณีศึกษาเป็นผู้ผลิตและจ าหน่ายสีทาัาคาร มีปัญหาหลักๆในกิจกรรมการจัดส่งสินค้าประกับ ด้วย การจัดส่งสินค้าผิดชนิด ผิดขนาด จัดส่งสินค้าขาด จัดส่งสินค้าเกิน ผู้วิจัยได้น าหลักการขัง QC Story มาประยุกต์ใช้นบว่าสาเหตุขังปัญหาเกิดจากการที่สินค้าหลายชนิดมีชื่ัที่คล้ายกันท าให้เกิดความ สับสนและเกิดจากนนักงานไม่ปฎิบัติตามวิธีการท างานที่ก าหนดไว้ ผู้วิจัยได้ท าการแก้ไข โดยก าหนดนื้นที่ในการ จัดวางสินค้าให้เป็นนื้นที่เฉนาะขังแต่ละค าสั่งซื้ัตั้งแต่ในขั้นตันขังการเก็บสินค้าจนถึงขั้นตันการจัด ส่งสินค้าโดยมีการติดป้ายนร้ัมการตีกรับล้ัมนื้นที่ และเนิ่มขั้นตันในการตรวจเช็คสินค้าในนื้นที่ จัดเก็บก่ันท าการจัดส่งสินค้าให้กับลูกค้าผลการปรับปรุงการท างานนบว่าสามารถลดปัญหาความผิด นลาดในการจัดส่งสินค้าลงจาก 0.23% เหลืัเนียง 0.02% 0. ที่มาและความส าคัญขังปัญหา ความผิดนลาดในการจัดส่งสินค้าให้ลูกค้าท าให้ต้นทุนในการจัดส่งสินค้าสูงขึ้นเนื่ังจากต้ังท า การจัดส่ง สินค้าที่ถูกต้ังไปชดเชยให้ลูกค้าและถูกลูกค้าเรียกร้ังค่าเสียหายที่เกิดจากความผิดนลาดถ้า ลูกค้าัยู่ ภายในประเทศการแก้ปัญหาก็สามารถตับสนังได้รวดเร็วกว่าลูกค้าัยู่ในต่างประเทศเนื่ังจากระยะที่ สั้นกว่าและมีช่ังทางการขนส่งให้เลืักได้หลากหลายแต่ในกรณีขังลูกค้าที่ัยู่ในต่างประเทศต้ัง ใช้ ระยะเวลาในการแก้ไขที่มากกว่าและมีข้ัก าหนดต่างๆเข้ามาเกี่ยวข้ัง โดยบริษัทที่น ามาเป็นกรณีศึกษา นี้เป็นธุรกิจที่เป็นผู้ผลิตและจัดจ าหน่ายสีทาัาคารซึ่งในการปฎิบัติงานนั้นถูกก าหนดให้ความถูกต้ังใน การจัดส่งสินค้าที่100%ในทางปฎิบัตินั้นเป็นเรื่ังยากที่จะสามารถท าได้เนื่ังจากในขั้นตันขังการ ปฎิบัติงานนนักงานเป็นปัจจัยหลักในการปฎิบัติงานจัดเตรียมสินค้าและการจัดส่งสินค้าท าให้เกิดความผิดนลาดได้ง่ายหากนนักงานปฎิบัติงานขาดความรู้ขาดความละเัียดรับคับตลัดจนไม่น าระเบียบวิธี ปฎิบัติงานที่ก าหนดไว้มาใช้ ซึ่งค้นนบสาเหตุความผิดนลาดที่เกิดขึ้นจ านวน 0ข้ั
1. Material สินค้ามีจ านวนหลายชนิด และแต่ละชนิดมีชื่ัใกล้เคียงกัน
2. Method of Work วิธีการท างาน สภานแวดล้ัม การจัดวางสินค้า ล าดับก่ันหลัง 3. Man made Error ความบกนร่ังที่เกิดจากการกระท าขังบุคคลที่เกี่ยวข้ัง 2. ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้ัง
ทฤษฎีการจัดการทางโลจิสติกส์ (Logistics Management)
สภาการจัดการโลจิสติกส์ ( Council of Logistics Management : CLM ) ได้ให้ความจ ากัดความ ไว้ว่า โลจิสติกส์ คืั การบริหารจัดการระบบห่วงโซ่ัุปทาน ซึ่งประกับด้วย การวางแผน การด าเนินงาน การควบคุม การไหลเวียน การจัดเก็บสินค้า การให้บริการ และสารสนเทศ ัย่างมีประสิทธิภานและมี ประสิทธิผล จากจุดเริ่มต้นจนถึงจุดขังการบริโภคเนื่ัตับสนังความต้ังการขังผู้บริโภคโลจิสติกส์ เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้ังกับการเคลื่ันที่การไหลขังทรันยากรการผลิต (Flow of materials) กิจกรรมที่ เกี่ยวข้ังกับการวางแผน การน าเัาไปใช้ และการควบคุมการเคลื่ันที่ขังวัตถุดิบเข้าสู่กระบวนการเนิ่ม คุณค่า (value added) ในตัวผลิตภัณฑ์ การเคลื่ันที่เหล่านี้ถืัว่าเป็นกิจกรรมโลจิสติกส์ เนราะเป็นการ เคลื่ันที่เนื่ัเนิ่มคุณค่า ตัวัย่างขังกิจกรรมโลจิสติกส์ คืั การจัดซื้ัจัดหา การบริหารวัสดุ การวางแผน ตารางการผลิต การวางผังโรงงาน การจัดคลังสินค้า การจัดการขนส่ง การบริหารการกระจายสินค้า ส่วน กิจกรรมการแปรรูปหรืัแปรสภาน (Transformation process) หรืั กระบวนการผลิต (Manufacturing process) เช่น การตัด การเจาะ การกลึง การประกับ การขึ้นรูป การผสม การให้ความร้ัน เป็นต้น ไม่จัดว่าเป็นกิจกรรมโลจิสติกส์ เนราะกิจกรรมแปรสภาน หรืักระบวนการผลิตจะถูกจ ากัดเฉนาะสินค้า หรืัเฉนาะเครื่ังจักร แต่การบริหารการเคลื่ันที่ และการ ไหลขังวัตถุดิบที่ัยู่ระหว่างกระบวนการแปรสภานนั้นเป็นลักษณะร่วมกันในทุกกระบวนการผลิต โดยได้ แบ่งขับเขตขังโลจิสติกส์ัักเป็น 2 กลุ่มหลัก ดังนี้
1). การบริหารวัสดุ (Materials management) หรืัโลจิสติกส์ขาเข้า (inbound logistics) หรืั โลจิสติกส์เนื่ัการผลิต (manufacturing logistics) เป็นกิจกรรมหลักเนื่ัสนับสนุนการผลิต โดยมี หน้าที่เกี่ยวข้ังกับการศึกษาความต้ังการใช้นื้นที่จัดเก็บ และการเคลื่ันย้ายวัตถุดิบ สินค้า ชิ้นส่วน บรรจุภัณฑ์ ที่ต้ังจัดซื้ั จัดหา เนื่ัการผลิต รวมถึงต้นทุนและบริการ เนื่ัให้มีมูลค่าเนิ่มในกิจกรรม ทางเลืักที่ดีที่สุด
2). การบริหารการกระจายสินค้า (Physical distribution management) หรืั โลจิสติกส์ขา ััก (outbound logistics) เป็นการตับสนังความต้ังการด้านการตลาดเป็นหลัก มีหน้าที่หลัก คืั การจัดการคลังสินค้า และการขนส่ง โดยคลังสินค้าจะต้ังมีสาธารณูปโภคนื้นฐาน และัุปกรณ์ขนถ่าย วัสดุ ระบบจัดการคลังสินค้า และโครงสร้างการบริหารจัดการ ส่วนงานขนส่งจะเกี่ยวข้ังกับการเลืัก นนักงานที่มีทักษะ รูปแบบการขนส่ง และวิธีการขนส่ง หลักการนื้นฐานขังโลจิสติกส์ในระบบการขนส่ง
คืั ไปให้ถึงที่หมายัย่างถูกต้ัง รวดเร็ว ทันเวลา โดยต้ังเลืักเส้นทางที่เหมาะสมและประหยัด ถ้าค่า ขนส่งราคาถูกก็จะช่วยลดต้นทุนขังสินค้าลงได้
ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า กิจกรรมโลจิสติกส์เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้ังกับการบริหารการเคลื่ันที่ และการ ไหลขังวัตถุดิบัย่างมีคุณค่า เนื่ัสนับสนุนกระบวนการผลิต หรืักระบวนการห่วงโซ่คุณค่า
ทฤษฏีการจัดการโซ่ัุปทาน ( Supply Chain Management )
โซ่ัุปทาน หมายถึง กิจกรรมที่มีความสัมนันธ์ และเชื่ัมโยงกันเนื่ัสร้างมูลค่าเนิ่มให้กับปัจจัยการ ผลิต โดยเริ่มตั้งแต่กระบวนการน าวัตถุดิบจากผู้ขายวัตถุดิบเข้าสู่กระบวนการผลิต การจัดจ าหน่าย จนถึง การจัดส่งสินค้าไปสู่ผู้บริโภคคนสุดท้าย รวมถึงการบริการหลังการขาย โดยทั่วไปแล้ว โซ่ัุปทานจะ ประกับด้วยกิจกรรมส าคัญ 4 กิจกรรมดังนี้ ผู้ส่งมับ (Suppliers)หมายถึง ผู้ที่ส่งวัตถุดิบให้กับโรงงาน หรืัหน่วยบริการ เช่น เกษตรกรที่ปลูก ข้าวเปลืักหรืัปาล์ม โดยที่เกษตรกรเหล่านี้จะน าข้าวเปลืักไปส่งที่โรงสีหรืัโกดังน่ัค้าคนกลาง หรืัน า ผลปาล์มไปส่งที่โรงงานผลิตน้ ามันปาล์ม เป็นต้น ผู้ผลิต (Manufacturers) หมายถึง ผู้ที่ท าหน้าที่ในการแปรสภานวัตถุดิบที่ได้รับจากผู้ส่งมับ ให้มี คุณค่าสูงขึ้น ผู้กระจายสินค้า (Distribution) หมายถึง ผู้ที่ท าหน้าที่ในการกระจายสินค้าไปให้ถึงมืัผู้บริโภคหรืั ลูกค้าที่ผู้กระจายสินค้าหนึ่ง ๆ ัาจจะมีสินค้าที่มาจากหลายผู้ผลิตเช่น ผู้กระจายสินค้าขังซุปเปัร์ มาร์เกตจะมีสินค้ามาจากผู้ผลิตหลายแหล่ง เช่น ผู้ผลิตผงซักฟัก น้ าััดลม ไัศกรีม ขนมปัง เป็นต้น ลูกค้าหรืัผู้บริโภค (Customers)หมายถึง จุดปลายสุดขังโซ่ัุปทานเป็นจุดที่สินค้าหรืับริการ จะต้ังถูกใช้จนหมดมูลค่า และไม่มีการเนิ่มมูลค่าให้กับสินค้าหรืับริการนั้นัีกแล้วปัญหาที่ก่ัให้เกิดการ บริหารโซ่ัุปทาน คืั สินค้าคงคลัง เนราะมีไว้เนื่ัรังรับความไม่แน่นันในโซ่ัุปทาน การปรับปรุงนัฒนาโซ่ัุปทานให้มีประสิทธิภานเนิ่มขึ้นจะท าให้เกิดความนึงนัใจขังลูกค้าที่ได้รับสินค้า ที่ถูกต้ัง ในเวลาที่ถูกต้ัง และในปริมาณที่ถูกต้ัง โดยเสียค่าใช้จ่ายรวมตลัดโซ่ัุปทานต่ าสุด ซึ่งจะมีผล ท าให้ังค์กรธุรกิจสามารถหมุนเวียนเงินสดได้รวดเร็ว มีก าไรเนิ่มมากขึ้น ดังนั้นการบริหารโซ่ัุปทานจึง ก่ัให้เกิดประโยชน์ร่วมกันทั้งลูกค้า และธุรกิจ เครื่ังมืัควบคุมคุณภาน QC 7 soooT QC 7 soooTเป็นเครื่ังมืั 7 ชนิดที่ใช้ในการควบคุมคุณภานในกระบวนการผลิต เนื่ัการนัฒนาและรับปรุงกระบวนการท างานัย่างต่ัเนื่ัง โดยใช้เครื่ังมืัดังกล่าวในการเก็บ ข้ัมูล วิเคราะห์ และแยกแยะสาเหตุขังปัญหาที่แท้จริง เนื่ัให้สามารถแก้ไขได้ถูกต้ัง ควบคุมคุณภาน ขังผลิตให้มีความสม่ าเสมั ตลัดจนช่วยในการจัดท ามาตรฐานและความคุมติดตามผลัย่างต่ัเนื่ัง และป้ังกันการเกิดปัญหาในันาคต เครื่ังมืัเหล่านี้ต้ังใช้กลวิธีทางสถิติ และความรู้ในการเก็บรวบรวม ข้ัมูล และวิเคราะห์ ช่วยให้เก็บรวบรวมข้ัมูลสะดวก ง่ายต่ัความเข้าใจ
เครื่ังมืัที่ใช้ในการปรับปรุงคุณภานนั้นมีัยู่หลายระดับด้วยกัน ขึ้นัยู่กับว่าวัตถุประสงค์ที่จะใช้ เครื่ังมืัแต่ละประเภทจะใช้ท าเนื่ััะไร ใครเป็นผู้แก้ปัญหาและแก้ปัญหาระดับไหน ส าหรับ วัตถุประสงค์ขังเครื่ังมืัคุณภานัาจแบ่งัักได้เป็น 5 ส่วนหลักๆ คืั ใช้เนื่ัค้นหาปัญหา, ใช้เนื่ัชี้วัด กระบวนการ, ใช้เนื่ัวิเคราะห์กระบวนการ, ใช้เนื่ัปรับปรุงกระบวนการ, ใช้เนื่ัควบคุมกระบวนการ ซึ่งจะขักล่าวถึงเครื่ังมืัแต่ละประเภท นร้ัมทั้งวัตถุประสงค์การใช้งาน เครื่ังมืั 7 ชนิด ดังต่ัไปนี้ ได้แก่ ใบตรวจสับ (Check Sheet) แผนผังนาเรโต (Pareto Diagram) กราฟ (Graph)
แผนผังแสดงเหตุและผล (Cause & Effect Diagram)
แผนผังการกระจาย (Scatter Diagram) แผนภูมิควบคุม (Control Chart) ฮิสโตแกรม (Histogram)
3. ขั้นตันการด าเนินการวิจัย
การศึกษาครั้งนี้ได้เก็บรวบรวมข้ัมูลนื้นฐานขังบริษัทกรณีศึกษามาจากแหล่งข้ัมูลปฐมภูมิ ( Primary Data ) ซึ่งผู้ศึกษาเก็บรวบรวมสถิติข้ัมูลความผิดนลาดขังบริษัทที่เป็นกรณีศึกษา จาก การศึกษานบว่ามีการจัดส่งสินค้าที่ผิดนลาดในช่วงเดืัน ม .ค.น.-ค.8556 โดยประยุกต์ใช้แนวคิดหลักขัง QC STORY เนื่ัหาแนวทางในการแก้ ปัญหาโดยน าเครื่ังมืัคุณภาน (ชนิด 7 7 QC Tools มาใช้ใน การวิเคราะห์แยกแยะสาเหตุขัง ปัญหาที่แท้จริงเนื่ัให้สามารถแก้ไขได้ถูกต้ังและท าให้สามารถควบคุม คุณภานขังการจัดส่ง สินค้าได้ถูกต้ังัย่างต่ัเนื่ังจนก่ัให้เกิดมาตรฐานในการปฎิบัติงานและป้ังกัน ปัญหาที่จะเกิด ขึ้นในันาคตโดยมีรายละเัียดการศึกษาดังนี้ - ศึกษา และรวบรวมกระบวนการด าเนินงานขังบริษัทกรณีศึกษา วิธีการเก็บรวบรวมข้ัมูลขังความผิดนลาดในการจัดส่งสินค้าไปยังต่างประเทศ ท าการรวบรวมจากข้ัมูลที่ลูกค้าแจ้งกลับมายังบริษัทกรณีศึกษา โดยน าเครื่ังมืัคุณภาน าใช้ เช่น ใบตรวจสับ แผนผังนาเรโตชนิดม7แผนผังแสดงเหตุและ ผล การทดสับความถูกต้ัง 4. ผลการวิจัยผลจากการศึกษาและวิเคราะห์หาสาเหตุขังปัญหาการจัดส่งสินค้าผิดนลาดโดยการน า QC Story มาใช้ในการแก้ไขข้ัผิดนลาดในการจัดส่งสินค้าสามารถก าหนดวิธีการแก้ไขและการ ปรับปรุงข้ัผิดนลาดโดยมาตรการนี้เป็นมาตรการที่ใช้ร่วมกันในการปฎิบัติงานเนื่ัลดข้ัผิดนลาด โดยมีข้ัสรุปในการแก้ไขดังนี้4.1 ท าการจัดนื้นที่ในการวางสินค้าโดยก าหนดให้เป็นนื้นที่เฉนาะขังแต่ละััเดัร์ตั้งแต่ ในขั้นตันขังการเก็บสินค้าจนถึงขั้นตันจัดส่งสินค้าโดยมีการติดป้ายนร้ัมล้ัมกรับเนื่ัความ ชัดเจนในนื้นที่การจัดเก็บ เนื่ัลดความผิดนลาดในการจัดสินค้าผิด 4.2 ให้นนักงานติด Sticker Label ที่ใช้ั้างัิงกับเักสารส่งัักในด้านเดียวกับที่มีเฉดสินค้า เนื่ัเป็นการตรวจเช็คงานไปด้วยโดยไม่เนิ่มขั้นตันการปฎิบัติงาน 4.3 ก าหนดนื้นที่ให้นนักงานวางสินค้าโดยก าหนดให้วาง 1 นื้นที่ต่ั 1 Order โดยจัดวางใน ขั้นตันการจัดเก็บสินค้าโดยใช้ป้ายก ากับนื้นที่ไว้และก าหนดให้นื้นที่ตรงกับนื้นที่ในระบบ ERP 4. 4 ได้ก าหนดให้มีการเนิ่มการตรวจเช็คสินค้า เนื่ัป้ังกันนนักงานน าสินค้าขัง order ัื่นมาวาง ปนในนื้นที่ เนื่ังจากนื้นที่ในการจัดเก็บสินค้าและนื้นที่ในการจัดส่งัยู่ในบริเวณเดียวกัน
