El combate de Machichaco redujo sensiblemente las fuerzas de la Marina de Guerra Auxiliar de Euzkadi, que únicamente contaba ahora con dos bous en servicio, el Bizkaya y el Iparreko-Izarra. Se habían perdido definitivamente otros dos bous: el Nabarra, hundido, y el Donostia, que permanecería en Francia hasta el final de la guerra. Por otra parte, el Araba seguía en reparación en Euskalduna y el Gipuzkoa, que había sufrido importantes desperfectos por el fuego del Canarias, había tenido también que entrar en dique y tardaría mes y medio en volver al servicio. Su paso por el astillero se aprovecharía para introducir algunas modificaciones notables en la superestructura y para blindar su puente de mando; algo parecido a lo que se proyectaba hacer con el Araba. Al Gipuzkoa se le hicieron también algunas obras con el fin de dotarle de un dispositivo para el fondeo de minas. Se había pensado en aprovechar las minas recogidas frente a Bilbao y sembrarlas delante de Pasajes y en las proximidades de Guetaria, pero se desistió finalmente de la idea por carecerse de unidades de la Armada que protegieran eficazmente la operación. La presencia en el Cantábrico de los
submarinos alemanes U 26 y U 27219 hizo que se comenzara
también la construcción en Euskalduna de ocho aparatos lanzacargas de profundidad y de sus correspondientes cargas para dotar de este material a los bous mayores.
La falta de buques artillados obligó al Gobierno Vasco a iniciar los trabajos de acondicionamiento de otros dos buques, el Santa Rosa y el Mari Begoña para convertirlos en bous armados cuando se recibiera alguna artillería naval. Se les asignaron los nombres de Gazteiz e Iruña respectivamente. Al Iruña se le colocaron unos mamparos estancos transversales, espaciados siete metros entre sí, con el fin de mejorar su flotabilidad en caso de sufrir alguna vía de agua. Se le modificó además la superestructura, puente de mando y aparato propulsor que había de quedar en condiciones de imprimir al buque una velocidad de 14 nudos, superior por tanto a la de los demás bous vascos. Ni el Gazteiz, ni el Iruña llegarían a prestar los servicios para los que habían sido escogidos al no recibirse el material artillero. La caída de Bilbao sorprendería al Iruña en plena modificación y tanto él como el Araba no pudieron ser sacados a tiempo y cayeron en manos de los rebeldes. Sí pudo salir el Gazteiz, recién terminado y sin artillería, que acompañó a los demás buques a Santoña.
El número de dragaminas y unidades auxiliares se había reducido también desde enero. Un buque, el Mari-Toya, se había hundido al chocar con una mina y cuatro más (Danak Ondo, Danak Batian, Rafael Cantos, y Jaimín) habían sido entregados al Departamento de Industria para ser dedicados a la pesca; también se había devuelto el Severiano Asarta. Otro de los dragaminas (Mourisca) había pasado a utilizarse en tareas de enlace con lo que, a fines de marzo, sólo quedaban disponibles media docena de dragaminas (Gure Artizar, Gure Izarra, Arco, Iris, Nazareno nº6 y Aralarko Mikel Deuna) y otros tantos buques auxiliares.
Ante las amenazas propagadas en abril por los rebeldes de minar de nuevo el puerto de Bilbao, la Marina de Euzkadi decidió reforzar su flotilla de dragaminas. Se acondicionaron nuevas unidades hasta alcanzar un total de 24 a finales de mayo, aunque sólo 20 de ellas se dedicaron finalmente a estas labores. También se aumentó a 6 el número de lanchas auxiliares y se estableció con ellas, desde principios de abril, un servicio de vigilancia nocturna entre Castro Urdiales y Plencia para controlar los accesos a Bilbao.
A comienzos de mayo se unificó la nomenclatura de todos estos buques. Los dragaminas y las lanchas auxiliares sustituyeron sus antiguos nombres por los numerales D-1 a D-24 y L-1 a L-6 respectivamente. También las canoas automóviles recibieron nuevos nombres, como la Isi-Anton que pasó a llamarse Comandante Moreno como homenaje al fallecido comandante del bou Nabarra o el yate Izaro que fue rebautizado Epailla 5 en recuerdo del combate de Machichaco, etc.
A finales del mes de mayo la Flota Auxiliar de Euzkadi estaba formada por los buques siguientes:
• 3 bous artillados: Gipuzkoa, Bizkaya, Iparreko-Izarra. El Donostia permanecía en Francia inoperativo, y el Araba, Gazteiz e Iruña estaban terminando sus obras de alistamiento y no disponían de material artillero.
• 20 dragaminas: D-1 (Mª Angeles), D-2 (Julito), D-7
(Alque), D-8 (Alcion), D-9 (Nuevo Constante), D-10 (Constante Barreiro), D-11 (Arco), D-12 (Iris), D-13 (Motrico), D-14 (Ondarroa), D-15 (Eduardito), D-16 (Anthon Mari), D-17 (Marcos), D-18 (Delfina), D-19 (Ibai-Ederra), D-20 (Salvadora), D-21 (Nazareno nº6), D-22 (Aralarko Mikel Deuna), D-23 (Eugenio), D-24 (Julia).
5. La Marina Vasca durante la Campaña de
Vizcaya (mar. - jun. 37)
Errebeldeek Bilboko portua berriro minatzeko apirilean zabaldutako mehatxuen aurrean, Euskadiko Armadak bere minaketari taldea sendotzea erabaki zuen. Unitate gehiago egokitu zuten, maiatzaren amaiera aldean 24ra helduz, nahiz eta azkenean 20 besterik ez zituzten eginkizun hauetarako erabili. Txalupa laguntzaileen kopurua 6ra igo zen, eta horiez baliatuz, apirilaren hasieratik, gaueko zainketako zerbitzua antolatu zuten Castro Urdiales eta Plentzia artean, Bilboko sarrerak kontrolatzeko.
Maiatza hasieran ontzi horien guztien izenak batu zituzten. Minaketariek eta txalupa laguntzaileek, lehengo izenen ordez, D-1etik D-24rakoak eta L-1etik L-6rakoak hartu zituzten hurrenez hurren. Kanoa automotoreek ere izen berriak hartu zituzten, esaterako Isi-Antonek, gero Comandante Moreno izan baitzen, Nabarra bouko komandante hilaren omenez, edo Izaro yateak, gero Epailla 5 izenaz, Matxitxakoko borroka gogoraziz, besteak beste.
Maiatzaren bukaera aldean Euskadiko Flota Laguntzailearen osagaiak hurrengo ontzi hauek ziren:
• 3 bou artilatu: Gipuzkoa, Bizkaya, Iparreko-Izarra. Donostia Frantzian zegoen, operatibitaterik gabe, eta Araba, Gazteiz eta Iruña alistamendu obrak amaitzen ari ziren, eta ez zuten artilleriarik.
• 20 minaketari: D-1 (Mª Angeles), D-2 (Julito), D-7 (Alque), D-8 (Alcion), D-9 (Nuevo Constante), D-10 (Constante Barreiro), D-11 (Arco), D-12 (Iris), D-13 (Motrico), D-14 (Ondarroa), D-15 (Eduardito), D-16 (Anthon Mari), 17 (Marcos), 18 (Delfina), 19 (Ibai-Ederra),
D-20 (Salvadora), D-21 (Nazareno nº6), D-22 (Aralarko Mikel
Deuna), D-23 (Eugenio), D-24 (Julia).
• 6 txalupa motoredun: L-1 (Nazareno nº1), L-2 (Angel de la Guarda), L-3 (Josuren Ama), L-4 (Nazareno nº9), L-5 (San Isidro), L-6 (San Ignacio de Loyola).
• 15 ontzi laguntzaile: D-3/Napartarra (Domayo), Bilbo eta Baiona arteko irrati loturarako, eta D-4/Arabarra (Mourisca) eta Kayue eta Txepetx txalupak portu horiexen arteko itsas loturarako. D-5 (Gure Artizar) eta D-6 (Gure Izarra), Lezo Urreiztietarekin, arma eta horni garraiorako. Kanoa automotoreak, Comandante Moreno (lehengo Isi-Anton), Aitor (lehengo S.C.), Sorgiña (lehengo Cedard Bird), Miren Garbiñe (lehengo Politena), eta Berabille (lehengo Tio Maco), Minaketari Taldearen zerbitzurako. Epailla 5 (Izaro) yatea, beronen Epailla 5 L txalupa (lehengo Izaro Laguntzailea) eta Miren Koldobike (lehengo Pili) eta Trinkertxu (lehengo Jaungoikoa Lagun) txalupa motoredunak, guztiak portu zerbitzuetara emanak.
Pertsonalari dagokionean, 1924 eta 1938 bitarteko itsasoko kinta guztiak mobilizatu zituzten. Igoera batzuk ere izan ziren, beheko mailetan batez ere, tripulazioen moralari pizgarri bat emateko-edo beharbada, aurreikusten ziren egun gogorretarako prestatzearren nonbait. 1937ko maiatzaren amaiera aldean, Euskadiko Armadak 500 gizon baino gehiago zituen, ontzietako
tripulazioen eta lehorreko bulego eta bestelakoen artean banatuta, eta ia 700 izatera iritsi zen ekainaren erdialderako. Galea eta Luzero lurmuturretako eta Matxitxakoko eta Lekeitioko talaia eta zelataguneei Sopelakoa, Villano lurmuturrekoa eta Plentziakoa gehitu zitzaizkien apirilean. Gainera, maiatzaren hasieraz geroztik, Itsas Buruzagitzak bere emisorea ere izan zuen, eta bouekin zuzenean lotzeko aukera, Bizkaiko Itsasoko Armadak erabiltzen zuen Artxandako Santo Domingoko estazioaren mendean egoteke hain justu.
Beste itsas efektiboak Bizkaiko kanpainan
Martxoaren 28an Enrique Navarro Margati fragata-kapitainak bere kargua hartu zuen, BIAren buruzagitzan, eta Vicente Agulló Estatu Nagusiko buru gisa geratu zen. Bizkaiko Itsasoko Armada aurkitu zuen egoera penagarria zen. Martxoaren 30ean Bordeletik atera zen José Luis Díez destruktorea (Horacio Pérez Pérez KK), Bilbora itzultzeko. Egunsentian España (Joaquín López Cortijo OK) korazatuaren eta Ciudad de Palma (Indalecio Núñez KK) eta Ciudad de Valencia (Juan José Jauregi KK) gurutzontzi laguntzaileen aurrean fortunatu zen, eta elkarri hainbat tiro jaurti eta gero Santanderra heldu zen arazo handirik gabe, haiek baino bizkorragoa baitzen. Hilaren 31an Bilbon sartu zen, eta han Evaristo López Rodríguez ontzi-tenienteak, Francoren aldekoa omen, hartu zuen agintea. Turbinetako matxurek hilabete pare batez mantendu zuten destruktorea konponketa lanetan. C-2 itsaspekoa ere konpontzen ari ziren urtarrilaz geroztik, eta ekainera arte ez ziren lanok amaitu. Torpedero nº3ek ere ezer egin gabe segitzen zuen 1936ko azaroaz geroztik, eta bakar-bakarrik bi probako irteera egin zituen Bilbo erori aurretik220. Hidrohegazkinen Eskoadrilari dagokionean, horietako bi istripuz galdu ziren: bat, Bilbon, martxoaren 25ean; eta, bestea, Santanderren, 28an. Beraz, hidro bat baino ez zen erabilgarria, eta Eusko Jaurlaritzak erositako
Sikorskya ere konpontzen ari ziren221.
Martxoan ahalegindu ziren Mediterraneotik Almirante Antequera destruktorea (Ricardo Noval OA) bidaltzen, errefortzu gisa, baina frankistek Mar Cantábrico motonabea harrapatzeko Iparrean antolatu zuten itsas mugimendua ikusirik, Casablancan (Maroko) sartu behar izan zuen martxoaren 9an, Itsasartea gurutzatu bezain pronto, eta ekainean Mediterraneora itzuli zen222. Errefortzua, azkenean, apiriletik aurrera heldu zen. Apirilaren 11an Santanderren bota zuen aingura Císcar destruktoreak (José Mª García Presno OT), eta 17an Bilbora abiatu zen. Apirilaren 12an C-1 (José Martínez Moreno OA) eta C-4 (Jesús Lasheras Mercadal OT) atera ziren Cartagenatik iparrerantz, biotan errebeldeen aldeko komandanteak zirela buru; Itsasartea zeharkatu baino lehen buelta eman zuten, C-1k gasoila galtzen zuen aitzakia jarriz. Apirilaren 28an C-6 (Luis Martínez KK223) atera zen Cartagenatik, eta maiatzaren 6an heldu zen Santanderra inolako arazorik gabe. Hilaren 9an hasi zuen lehen bidaiaren ondoren Portugaleten sartu zen 12an. Maiatzaren 9an sartu zen, azkenean, C-4 itsaspekoa Santanderren. Zoritxarrez Císcarri berehala kutsatu zion José Luis Díezek bere borrokarako grina eskaxa223B; Francoren aldeko
• 6 motoras: L-1 (Nazareno nº1), L-2 (Angel de la
Guarda), L-3 (Josuren Ama), L-4 (Nazareno nº9), L-5 (San Isidro), L-6 (San Ignacio de Loyola).
• 15 buques auxiliares: D-3/Napartarra (Domayo) para el enlace radio entre Bilbao y Bayona, y el D-4/Arabarra (Mourisca) y las lanchas Kayue y Txepetx para el enlace marítimo entre esos mismos puertos. El D-5 (Gure Artizar) y el
D-6 (Gure Izarra) con Lezo de Urreiztieta para el transporte de
armas y pertrechos. Las canoas automóviles Comandante Moreno (ex Isi-Anton), Aitor (ex S.C.), Sorgiña (ex Cedard Bird), Miren Garbiñe (ex Politena), y Berabille (ex Tío Maco) al servicio de la Flotilla de Dragaminas. El yate Epailla 5 (Izaro), su lancha Epailla 5 L (ex Izaro Auxiliar) y las lanchas motoras Miren Koldobike (ex Pili) y Trinkertxu (ex Jaungoikoa Lagun) destinados todos a servicios portuarios.
En cuanto al personal, se movilizaron las quintas de mar hasta cubrir todas las comprendidas entre 1924 y 1938. También se concedieron algunos ascensos, especialmente entre las categorías inferiores, quizá con el ánimo de reforzar la moral de las tripulaciones de cara a las duras jornadas que se avecinaban. A finales de mayo de 1937, la Marina de Euzkadi tenía más de 500 hombres repartidos entre las tripulaciones de los buques y el personal de las dependencias en tierra, que llegarían a cerca de 700 a mediados de junio. A las atalayas y puestos de vigilancia de Punta Galea, Punta Lucero, Machichaco y Lequeitio, se habían añadido en abril los de Sopelana, Cabo Villano y Plencia. Además, desde comienzos de mayo, la Jefatura de Marina dispuso ya de su propia emisora, lo que le permitía enlazar directamente con los bous, sin depender de la estación de Santo Domingo, en Archanda, que manejaban las Fuerzas Navales del Cantábrico.
Galdos komandantea ofizial eta marinel batzuekin Gipuzkoan, konponketan ari zirenean. Irudian, besteak beste (zutik, ezkerretik eskuinera): Jesús de la Quintana, 1. ofiziala, Galdos bera, Antonio Bosch, 2. makinista, eta Ambrosio Arostegui, 1. makinista.
El comandante Galdós con varios oficiales y tripulantes en la cubierta del Gipuzkoa durante las reparaciones de los daños sufridos en Machichaco. Entre otros están (de pie, de izda. a dcha.) el 1º oficial Jesús de la Quintana, Galdós, el 2º maquinista Antonio Bosch y el 1º maquinista Ambrosio Arostegui.
ofizial batek zuen C-4ren agintea, eta Portugaletera heldu zen egunean bertan aire-bonbardaketa batek harrapatu zuen C-6224, ekainera arte konpontzen jardun behar izan zutelarik.
Bizkaiko Itsasoko blokeoari eusteko, España korazatua, Velasco destruktorea, Ciudad de Palma eta Ciudad de Valencia gurutzontzi laguntzaileak, eta Pasaia eta Ribadeoko bou flotak zituen Armada Nazionalak, eta agintarien artean ez zen aldaketarik izan, Galernan izan ezik zeren eta apirilaren erdialdean Javier Mendizabal korbeta-kapitaina hartu baitzuen komandate berri gisa. Aipatutako ontziei gehitu zitzaien Júpiter minaontzia (Luis Vierna Belando FK) martxoaren 27an, zerbitzuan sartu berria zelarik, Almirante Cervera gurutzontzia (Manuel Moreu Figueroa OK) apirilaren 3an eta 6 minaketari (Carlos Pardo OT) maiatzaren 6an225. Ferrolgo Itsas Sailaren buruzagitzan segitzen zuen Luis Castro Arizkun kontralmiranteak, eta Luis García Caveda ontzi-kapitainak jarraitzen zuen Bizkaiko Itsasoko Ekialdeko Sektoreko buru gisa.
5.2. Bilboko blokeoa eta Bizkaiko Kanpaina
Matxitxakoko borrokak, Euzkadiko Gudontzidia -ren efektiboen murrizketaz gain, bouen jarduera gutxiagotzea ere ekarri zuen. Apirilaren amaierara arte bakar-bakarrik lau irteera izan ziren, Iparrekoren bi eta Bizkayaren beste bi. Lehena martxoaren 12an izan zen, Bizkaya Bermeotik irten zelarik Yorkbrook Bilboraino eskoltatzeko. Iparreko-Izarra martxoaren 28an atera zen,
Altsu-Mendi226 atoiontzia eskolta tzeko, Virgen del
Carmen gabarra baitzeraman Saltacaballoraino, Labe Garaietarako mea kargatzeko; bihara mun-ean itzuli ziren, ezeren gorabeherarik gabe. Apirilaren 2an egiteko berdi na izan zuen,
oraingoan Ayeta-Mendi227 babestuz aurreko
gabarra berbera zeramala, eta egunean bertan
itzuli zen. Hilaren 4an Bizkaya izan zen beste inoren laguntzarik gabe gaueko zainketa zerbitzua egin zuena, eta hurrengo egunean itzuli zen. Apirilaren 20tik aurrera, Gipuzkoa atzera lanean zela, irteerak maizago antolatzen zituzten, baina ez ziren joandako abendu eta urtarrileko mailetara ailegatu. Bestalde, aurreko hilabeteetan ez bezala, bouak apenas ateratzen ziren eskumeneko uretatik, eta normalean kostako baterien babespean aritzen ziren.
Martxoaren 31an, Mola jeneralaren gudarosteek Bizkaiaren kontrako azken erasoari ekin zioten. Aldi berean adierazi zieten atzerriko potentziei Bizkaiko Itsasoko kostaldea erabat blokeatu nahi zutela, eta batez ere Bilbo. Are gehiago, Bilboko portua berehala minaz josteko asmotan zirela zabaldu zuten. Itsasoan operazioek bere bidetik jarraitzen zuten, Galernak Conde de
Zubiríari228 martxoaren 11an eta Ouessant irlaren parean
eginiko erasoa, Ciudad de Valenciak Eretza-Mendi229
harrapatu izana martxoaren 26an, Bilbotik irten berria zelarik hau, martxoaren 29an Virgen de Iciar eta Alcázar de Toledo
bouek Mar Caspioren230kontra eginiko erasoa, hau Baionara
zihoala, eta egun horretan bertan España korazatuak, Castro
Urdialestik hurrean, Gonzalito231arrantzuntzia hondoratu izana
lekuko.
Baina kanpaina bera apirilaren 1ean hasi zen, Españak Santanderko itsasbazterra bonbardatu zuelarik, Santoña eta Laredo artean, hurrengo egunean Islaresen kontra jarraituz, Bizkaia eta Kantabria artean kostaldeko bidetik zertzen ziren lehorreko komunikazioak eten nahi zituen eta. Beste ontzi frankistek antzeko ekintzei ekin zieten hurrengo egunetan zehar, Santander eta Asturiasko itsasbazterretako hainbat puntu aukeratuz. Apirilaren
4an Galernak, Santoña parean, Andra232ontzi panamarra gerarazi
zuen, Castrora zihoanean hau Ingalaterrarako mea kargatzera. Kargaontzia ihes egiten ahalegindu zen, eta Galernak tiro egin zion, jo zuelarik hainbat hildako eta zauritutako eraginez. Tripulazioak ontzia utzi, eta Andra hondora joan zen Cerdigo lurmuturraren parean, hilaren 5eko goizean.
Munduko potentziek blokeoaren aurrean zuten jarrera zehaztu baino lehen gertatu zen lehenbiziko arazoa, apirilaren
6an Thorpehall233 merkantzi ontzi ingelesa Bilbon sartzen
ahalegindu zelarik, Galerna bouak kostatik hamar miliara gerarazi baitzuen. Thorpehallek laguntza eskatu zien britainiar gobernuak ur haietan behaketa
lanean zituen destruktoreei, eta Brazen234
berehala agertu zen. Geroxeago Cervera gurutzontzia agertu zen Galernari laguntzeko, eta Thorpehallen sarrera galarazteko erabaki sendoaz. Brazen, une horretan, gurutzontzi errebeldearen eta merkantzi ontziaren artean jarri zen, eta azkeneko honek errefortzuen zain geratzea erabaki zuen. Azkenean beste bi destruktore ingeles agertu ziren, Blanche eta Beagle, eta Thorpehall babestu zuten euskal eskumeneko uretan sartu zen arte.
Blokeoak zuen arazoetako bat, hain zuzen ere, eskumeneko uren definizioa zen. Errebeldeek 6 miliako tartea eskatzen zutelarik eskumeneko itsas tarte gisa, ingelesek 3 miliakoa besterik ez zuten onartzen. Eta tarte horren barruan, Bilbo babesten zuten kostaldeko bateriek erabateko nagusitasuna zuten eskumeneko uretan. Beraz, 3 miliako muga igaroz gero merkantzi ontziek bazekiten inork ez zituela atxilotuko.
Thorpehallen liskar honek arazo bat jarri zien nazioarteko potentziei, Frantzia eta Ingalaterrari batez ere, liskarra errekonozitzea ala ez hain justu. Erabakia hartu bitartean, britainiar gobernuak zera egin zuen, Bizkaiko Itsasoan zuen destruktore flota sendotu Shropshire gurutzontziaz eta Hood borroka-gurutzontziaz, garai hartako gerraontzirik handienaz alegia, bere merkantzi ontziak babesteko; hauek, behin-behinik, Donibane Lohizunen bildu behar izan zuten. Armada frantziarrak ere inguruan destruktore batzuk mantentzea erabaki zuen, Le Fantasque, L’Audacieux eta Le Terrible, eta Somme235abisu-ontzia.
Eta ontzi errebeldeek bere egitekoetan segitu zuten. Apirilaren 8an Galernak kanoi tiro batzuk egin zituen Bermeoren kontra, portuan euskal bou bat zegoela iruditu zitzaion eta. Matxitxakoko kostako bateriak236tiro batzuk egin
Los demás efectivos navales en la Campaña de Vizcaya
El 28 de marzo tomaba posesión como nuevo Jefe de FNC el capitán de fragata Enrique Navarro Margati, quedando Vicente Agulló como Jefe del Estado Mayor. La situación en que se encontró a las Fuerzas Navales del Cantábrico era deplorable. El 30 de marzo salía de Burdeos el destructor José Luis Díez (CC Horacio Pérez y Pérez) para regresar a Bilbao. Al amanecer se topó con el acorazado España (CN Joaquín López Cortijo) y los cruceros auxiliares Ciudad de Palma (CC Indalecio Nuñez) y Ciudad de Valencia (CC Juan José Jauregui) y, tras un intercambio de disparos sin consecuencias, pudo ganar Santander gracias a su mayor velocidad. Entró en Bilbao el 31, donde tomó el mando el teniente de navío Evaristo López Rodríguez, de simpatías franquistas. Las averías en las turbinas mantendrían al destructor en reparación cerca de dos meses. También estaba en reparación desde enero el submarino C-2, cuyos trabajos no finalizarían hasta junio. El Torpedero nº3 seguía inactivo desde noviembre de 1936 y únicamente realizaría dos salidas en pruebas antes de la caída de Bilbao220. De la Escuadrilla de Hidroaviones se habían perdido dos en accidente, uno en Bilbao el 25 de marzo y otro en Santander el 28. Solo quedaba disponible, por tanto, un hidro y estaba en reparación el Sikorsky adquirido por el Gobierno Vasco221.
En marzo se había intentado ya enviar desde el Mediterráneo al destructor Almirante Antequera (AN Ricardo Noval) como refuerzo, pero ante el despliegue naval franquista en el Norte con motivo del apresamiento de la motonave Mar Cantábrico, tuvo que entrar en Casablanca (Marruecos) el 9 de marzo, nada más cruzar el Estrecho, y luego retornó al Mediterráneo en junio222. El refuerzo llegó efectivamente a partir de abril. El 11 de abril fondeaba en Santander el destructor Císcar (TN José Mª García Presno) que el 17 seguiría a Bilbao. El 12 de abril, salieron de Cartagena para el Norte el C-1 (AN José Martínez Montero) y el C-4 (TN Jesús Lasheras Mercadal), ambos mandados por comandantes que simpatizaban con los rebeldes; antes de cruzar el Estrecho regresaron pretextando pérdidas de gas-oil en el C-1. El 28 de abril salió de Cartagena el C-6
(CC Luis Martínez223) que llegó a Santander el 6 de mayo sin novedad. Tras un primer crucero que inició el día 9, entró en Portugalete224el 12. El 9 de mayo entraba por fin en Santander el submarino C-4. Por desgracia el Císcar se contagió muy pronto de la escasa combatividad del José Luis Díez223B, el C-4 venía mandado por un oficial de simpatías franquistas y el C-6 fue alcanzado durante un bombardeo aéreo el mismo día de su llegada a Portugalete y tuvo que permanecer en reparación hasta junio.
Para mantener el bloqueo del Cantábrico disponía la Marina Nacional del acorazado España, el destructor Velasco, los cruceros auxiliares Ciudad de Palma y Ciudad de Valencia, y las Flotillas de bous de Pasajes y Ribadeo, sin que se produjeran cambios en sus mandos, salvo en el Galerna que a mediados de abril recibió al capitán de corbeta Javier de Mendizábal como nuevo comandante. A estos buques se sumaron el 27 de marzo el minador Júpiter (CF Luis Vierna Belando), recién entrado en servicio, y el 3 de abril el crucero Almirante Cervera (CN Manuel Moreu Figueroa) y el 6 de mayo una Flotilla de Dragaminas (TN Carlos Pardo) de 6 unidades225. Seguía al frente del Departamento Marítimo de El Ferrol el contralmirante Luis de Castro Arizcún y el capitán de navío Luis García Caveda como Jefe del Sector Marítimo del Cantábrico Oriental.