การใช พ ชทนเค มเพ อการฟ นฟ พ นท ด นเค มชายทะเล ในพ นท อ ทยานส งแวดล อมนานาชาต ส ร นธร

(1)

89

KHON KAEN AGR. J. 41 SUPPL. 2 : 89-94 (2013). KHON KAEN AGR. J. 41 SUPPL. 2 : 89-94 (2013). แก่นเกษตร 41 ฉบับพิเศษ 2 : 89-94 (2556).

การใช้พืชทนเค็มเพื่อการฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มชายทะเล

ในพื้นที่อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร

Salt tolerant species for rehabilitation coastal saline soil in the Sirindhon International Environmental Park

ไพรัช พงษ์วิเชียร

1*

_{, อรุณี ยูวะนิยม}

1

_{และ ชัยนาม ดิสถาพร}

1 บทคัดย่อ: การศึกษาการใช้พืชทนเค็มเพื่อการฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มชายทะเลในพื้นที่อุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร ด�าเนินการที่ส�านักงานอุทยานสิ่งแวดล้อมนานาชาติสิรินธร อ�าเภอชะอ�า จังหวัดเพชรบุรี ระหว่างเดือนเมษายน 2553 ถึง กันยายน 2554 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการเจริญเติบโตของพืชทนเค็มชนิดต่างๆ ในดินเค็มชายทะเลและ เพื่อศึกษาผลของการใช้พืชทนเค็มต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินเค็ม และการฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มชายทะเล ด�าเนิน การภายใต้แผนการทดลองสุ่มในบล็อกสมบูรณ์ (RCBD) ท�า 4 ซ�้า พืชที่ทดสอบมีดังนี้คือ 1) หญ้า Dixie (Sporobolus virginicus) ชนิดใบหยาบ 2) หญ้า Smyrna (Sporobolus virginicus) ชนิดใบละเอียด 3) หญ้า Seabrook (Distichlis spicata ) 4) หญ้าGeorgia (Spartina patens) และ 5) หญ้าธรรมชาติจากการศึกษาพบว่าหญ้า Dixie มีเปอร์เซ็นต์ การรอดตายสูงสุด มากกว่าหญ้า Smyrna หญ้า Georgia และหญ้า Seabrook ตามล�าดับ เมื่อพิจารณาน�้าหนักสดและ น�้าหนักแห้ง พบว่าหญ้า Seabrook ให้น�้าหนักสดและน�้าหนักแห้งรวมสูงสุดตลอดการศึกษาคือ 3167.1 และ 1948.6 กิโลกรัมต่อไร่ ตามล�าดับ มากกว่าหญ้า Georgia หญ้า Dixie และหญ้า Smyrna ตามล�าดับ ส�าหรับปริมาณการสะสมธาตุ โซเดียม (Na) พบว่าหญ้าSeabrook มีปริมาณการสะสมธาตุโซเดียมมากกว่าหญ้า Georgia หญ้า Dixie และหญ้า Smyrna ตามล�าดับ ส�าหรับผลของชนิดหญ้าทนเค็มต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินหลังการทดลอง พบว่า โดยทั่วไปปริมาณอินทรียวัตถุในดินมีค่าเพิ่มขึ้น เช่นเดียวกับปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์และปริมาณโพแทสเซียม ที่เป็นประโยชน์ที่มีค่าเพิ่มขึ้น ในขณะที่ค่าการน�าไฟฟ้าของดินลดลง

ค�ำส�ำคัญ: ดินเค็มชายทะเล หญ้าดิ๊กซี่ หญ้าสเมียร์นา หญ้าซีบรูค หญ้าจอร์เจียร์

ABSTRACT: The study on Biological method for rehabilitation coastal saline soil in the Sirindhon International Environmental Parkwas carried out at Sirindhon International Environmental Park, Cha-um district, Petchaburi province during 2010-2011. The objectives are to compare growth of salt tolerant species on coastal saline soil and to study the effect of salt tolerant species plantation on change of soil chemical properties and rehabilitation of coastal saline soil. The experimental design was randomized complete block design with 4 replications. Salt tolerant species namely 1) Dixie (Sporobolus virginicus) 2) Smyrna (Sporobolus virginicus) 3) Seabrook (Distichlis spicata) 4) Georgia (Spartina patens) and 5) natural grass were studied. It found that Dixie grass showed highest survival percentage, higher than Smyrna grass, Georgia grass and Seabrook grass, respectively. Seabrook grass gave highest fresh weight and dry weight of 3167.1 and 1948.6 Kg/rai, higher than Georgia grass, Smyrna grass and Dixie grass, respectively. However, biomass varied with type of plants. And it found that Seabrook grass showed higher Na ac-cumulation in stem. After the experiment, soil organic matter, available phosphorus, and available potassium were increased while soil electrical conductivity was decreased.

Keywords: Coastal saline soil, Dixie (Sporobolus virginicus), Smyrna (Sporobolus virginicus), Sadbrook (Distichlis spicata), Georgia (Spartina patens)

1 _{ส�านักวิจัยและพัฒนาการจัดการที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน}

Office of Research and Development for Land Management, Land Development Department * Corresponding author: [email protected]

(2)

90 แก่นเกษตร 41 ฉบับพิเศษ 2 : 89-94 (2556). บทน�ำ ดินเค็มชายทะเลครอบคลุมพื้นที่ 2.6 ล้านไร่ ส่วน ใหญ่มีสภาพไม่เหมาะสมกับการท�าการเกษตร ในการ ฟื้นฟูแก้ไขควรพิจารณาให้สอดคล้องกับการใช้ ประโยชน์และเหมาะสมกับสภาพพื้นที่นั้นๆ การ คัดเลือกพืชทนเค็มมาปลูกเป็นแนวทางในการฟื้นฟู แก้ไข โดยเลือกให้เหมาะสมกับระดับความเค็มของดิน ส�าหรับพื้นที่ดินเค็มจัดที่ไม่สามารถปลูกพืชเศรษฐกิจ ได้นั้น ยังมีพืชหลายชนิดที่สามารถเจริญเติบโตได้ เช่น Distichlis spicata สามารถปลูกในพื้นที่ดินเค็มเพื่อให้ เป็นอาหารสัตว์ (Urbina, 1980) ในขณะที่ Gallagher (1979) รายงานว่า Sporobolus virginicus เป็นพืชที่ ทนเค็มมากสามารถมีชีวิตรอดอยู่ได้ในสารละลายธาตุ อาหารที่มีความเค็ม 30% ส�าหรับAtriplex triangularis Will สามารถเจริญเติบโตและอยู่รอดได้เมื่อความ เข้มข้นของเกลือสูงประมาณ 30% (Gibbons, 1982) ส�าหรับการศึกษาในประเทศไทย อรุณีและสมศรี (2539ข) พบว่าหญ้า Dixie (Sporobolus virginicus)

ชนิดใบหยาบ หญ้าSmyrna (Sporobolus virginicus) ชนิดใบละเอียดSpartina patens, Distichlis spicata

หญ้าKallar (Leptochloafusca) และ Atriplex spp.

สามารถปรับตัวและเจริญเติบโตได้ดีในดินเค็มจัดภาค ตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในขณะที่ รังสรรค์ และคณะ (2537) รายงานว่า หญ้า Spartina patens

มีอัตราการรอดตายสูงกว่า Panicum repensหญ้า Dixie (S. virginicus) ชนิดใบหยาบและหญ้าSmyrna

(S. virginicus) ชนิดใบละเอียดตามล�าดับในดินเค็ม ชายทะเลการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบ เทียบการเจริญเติบโตของพืชทนเค็มชนิดต่างๆ ในดิน เค็มชายทะเล และศึกษาผลของการใช้พืชทนเค็มต่อ การเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินเค็มและ การฟื้นฟูพื้นที่ดินเค็มชายทะเล วิธีกำรศึกษำ การศึกษาด�าเนินการภายใต้แผนการทดลองสุ่ม ในบล็อกสมบูรณ์ (RCBD) ท�า 4 ซ�้า พืชที่ทดสอบมีดังนี้ 1. หญ้า Dixie (Sporobolus virginicus) ชนิดใบหยาบ

2. หญ้า Smyrna (Sporobolus virginicus) ชนิดใบละเอียด

3. หญ้า Seabrook (Distichlis spicata) 4. หญ้า Georgia (Spartina patens)

5. หญ้าธรรมชาติ (แปลงที่ไม่มีการปลูกพืช ทนเค็ม) การด�าเนินงานเตรียมแปลงทดลองขนาด 3x3 ม. เตรียมดิน และใส่ปุ๋ยคอกรองพื้นอัตรา 2 ตันต่อไร่ ปลูก พืชทนเค็ม ปลูกพืชทนเค็ม 4 ชนิดเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2553 โดยใช้ระยะปลูก 30x30 ซม. ดูแลรักษา ก�าจัด วัชพืชและศัตรูพืชต่างๆ กำรเก็บบันทึกข้อมูล 1) ข้อมูลดิน เก็บตัวอย่างดินที่ระดับความลึก 0-30 ซม. เพื่อวิเคราะห์ค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) โดยวิธี การของ Peech (1965) ค่าการน�าไฟฟ้าของดิน (EC_e) โดยวิธีการของ Rhoades (1982) ปริมาณอินทรียวัตถุ (Organic matter) โดยวิธีการของWalkley and Black (1934) ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (available P) โดย วิธีการของ Bray and Kurtz (1945) โพแทสเซียมที่เป็น ประโยชน์ ( available K) โดยวิธีการของ Chapman (1965) และ โซเดียมที่ละลายน�้าได้ (solubleNa) โดย วิธีการของ Rhoades (1982) 2) ข้อมูลพืช ได้แก่เปอร์เซ็นต์การอยู่รอด มวลชีวภาพตัดหญ้าและบันทึกข้อมูลเป็นเวลา 3 ครั้ง ได้แก่ เดือนธันวาคม 2553 มิถุนายน 2554 และเดือน กันยายน 2554 และปริมาณไนโตรเจน (total N) โดย วิธีการของ.AOAC (1990) ปริมาณฟอสฟอรัส (total P) โดยวิธีการของ Barton (1948) ปริมาณโพแทสเซียม (tatal K) โดยวิธีการของ Jackson (1958) และปริมาณ โซเดียม (tatal Na) โดยวิธีการของ Jackson (1958)

(3)

91

KHON KAEN AGR. J. 41 SUPPL. 2 : 89-94 (2013).

ผลกำรศึกษำและวิจำรณ์ 1. เปอร์เซ็นต์กำรรอดตำย จากการปลูกพืชทนเค็ม 4 ชนิดในวันที่ 20 สิงหาคม 2553 พบว่าหญ้า Dixie มีเปอร์เซ็นต์การรอด ตายสูงสุด แต่ไม่แตกต่างกับหญ้าSmyrna และ หญ้า Georgia ในขณะที่หญ้า Seabrook มีเปอร์เซ็นต์การ รอดตายต�่าสุด (Table 1) ซึ่งแตกต่างจากรายงานของ รังสรรค์และคณะ (2537) ที่รายงานว่า หญ้า Geogia มีอัตราการรอดตายสูงกว่าหญ้า Dixie และ หญ้า Smyrna โดยที่ Yuvaniyama and Arunin (1992) รายงานเพิ่มเติมว่า หญ้า Dixie และ หญ้า Smyrna มี เปอร์เซ็นต์รอดชีวิตได้ถึง 100 เปอร์เซ็นต์ในระดับความ เค็ม 40 pptNaCl เพราะหญ้าทั้ง 2 ชนิดนี้ มีความ สามารถในการขับเกลือออกมาทางปากใบได้ดี การเก็บบันทึกขอมูล 1) ขอมูลดิน เก็บตัวอยางดินที่ระดับความลึก 0-30 ซม. เพื่อวิเคราะหคาความเปนกรด-ดาง (pH) โดยวิธีการของ Peech (1965) คาการนําไฟฟาของดิน (ECe) โดยวิธีการของ Rhoades (1982) ปริมาณอินทรียวัตถุ (Organic matter) โดยวิธีการของWalkley and Black (1934) ฟอสฟอรัสที่เปนประโยชน (available P) โดยวิธีการของ Bray and Kurtz (1945) โพแทสเซียมที่เปนประโยชน ( available K) โดยวิธีการของ Chapman (1965) และ โซเดียมที่ละลายน้ําได (solubleNa) โดยวิธีการของ Rhoades (1982)

2) ขอมูลพืช ไดแกเปอรเซ็นตการอยูรอด มวลชีวภาพตัดหญาและบันทึกขอมูลเปนเวลา 3 ครั้ง ไดแก เดือน ธันวาคม 2553 มิถุนายน 2554 และเดือนกันยายน 2554 และปริมาณไนโตรเจน (total N) โดยวิธีการของ.AOAC (1990) ปริมาณฟอสฟอรัส (total P) โดยวิธีการของ Barton (1948) ปริมาณโพแทสเซียม (tatal K) โดยวิธีการของ Jackson (1958) และปริมาณโซเดียม (tatal Na) โดยวิธีการของ Jackson (1958)

หญา Dixie หญา Smyrna หญา Seabrook

หญา Georgia หญาธรรมชาติ

Figure 1 Four type of salt tolerant plants and control plot (natural grass) ผลการศึกษาและวิจารณ

1. เปอรเซ็นตการรอดตาย

จากการปลูกพืชทนเค็ม 4 ชนิดในวันที่ 20 สิงหาคม 2553 พบวาหญา Dixie มีเปอรเซ็นตการรอดตายสูงสุด แต ไมแตกตางกับหญาSmyrna และ หญา Georgia ในขณะที่หญา Seabrook มีเปอรเซ็นตการรอดตายต่ําสุด (Table 1) ซึ่ง แตกตางจากรายงานของ รังสรรคและคณะ (2537) ที่รายงานวา หญา Geogia มีอัตราการรอดตายสูงกวาหญา Dixie และ หญา Smyrna โดยที่ Yuvaniyama and Arunin (1992) รายงานเพิ่มเติมวา หญา Dixie และ หญา Smyrna มี เปอรเซ็นตรอดชีวิตไดถึง 100 เปอรเซ็นตในระดับความเค็ม 40 pptNaCl เพราะหญาทั้ง 2 ชนิดนี้ มีความสามารถในการ ขับเกลือออกมาทางปากใบไดดี

Table 1 Survival percentage (%) of salt tolerant species on coastal saline soil

Salt tolerant species 8 September 2010 5 November 2010 28 December 2010

Dixie (Sporobolus virginicus) 100 99.31 a 99.31 a

Smyrna (Sporobolus virginicus ) 99.31 97.22 a 97.22 a

Seabrook (Distichlis spicata ) 90.97 83.33 b 83.33 b

Georgia (Spartina patens ) 94.44 94.44 a 93.05 a

F-test ns * *

C.V. (%) 6.43 6.1 6.31

1/_{In the same column, mean followed by a common letter were not different by DMRT at P<0.05}

2. น้ําหนักสดและน้ําหนักแหง

จากการตัดหญาและบันทึกขอมูลเปนเวลา 3 ครั้ง ไดแก เดือนธันวาคม 2553 มิถุนายน 2554 และเดือนกันยายน 2554 พบวาหญา Seabrook ใหน้ําหนักสดและน้ําหนักแหงสูงสุดตลอดการศึกษาคือ 3167.1 และ 1948.6 กิโลกรัมตอไร ตามลําดับ ซึ่งแตกตางอยางมีนัยสําคัญกับ หญา Georgia หญา Dixie และหญา Smyrna (Table 2) อยางไรก็ตาม น้ําหนักสดและน้ําหนักแหงจะแตกตางกันตามลักษณะของชนิดพืช

Table 2 Fresh and dry weight (Kg/rai) of salt tolerant species on coastal saline soil

Salt tolerant species Fresh weight Dry weight

Dixie (Sporobolusvirginicus) 1096.9 b 475.56 b

Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 786.67 b 343.73 b

Seabrook (Distichlisspicata) 3167.4 a 1948.6 a

Georgia (Spartina patens) 1412.45 b 628.65 b

F-test * *

C.V. (%) 42.33 52.87

3. ปริมาณธาตุอาหารสะสมในหญา จาก Table 3 and 4 พอสรุปไดดังนี้

ไนโตรเจน หญา Seabrook มีปริมาณไนโตรเจนสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 6.15 และ 9.25 กิโลกรัม N ตอไร ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และหญา Smyrna ตามลําดับ

(4)

92 แก่นเกษตร 41 ฉบับพิเศษ 2 : 89-94 (2556). 2. น�้ำหนักสดและน�้ำหนักแห้ง จากการตัดหญ้าและบันทึกข้อมูลเป็นเวลา 3 ครั้ง ได้แก่ เดือนธันวาคม 2553 มิถุนายน 2554 และเดือน กันยายน 2554 พบว่าหญ้า Seabrook ให้น�้าหนักสด และน�้าหนักแห้งสูงสุดตลอดการศึกษาคือ 3167.1 และ 1948.6 กิโลกรัมต่อไร่ ตามล�าดับ ซึ่งแตกต่างอย่างมี นัยส�าคัญกับ หญ้า Georgia หญ้า Dixie และหญ้า Smyrna (Table 2) อย่างไรก็ตามน�้าหนักสดและน�้า หนักแห้งจะแตกต่างกันตามลักษณะของชนิดพืช

Table 1 Survival percentage (%) of salt tolerant species on coastal saline soil

Dixie (Sporobolus virginicus) 100 99.31 a 99.31 a

Smyrna (Sporobolus virginicus ) 99.31 97.22 a 97.22 a

Seabrook (Distichlis spicata ) 90.97 83.33 b 83.33 b

Georgia (Spartina patens ) 94.44 94.44 a 93.05 a

F-test ns * *

C.V. (%) 6.43 6.1 6.31

1/_{In the same column, mean followed by a common letter were not different by DMRT at P<0.05} 2. น้ําหนักสดและน้ําหนักแหง

Table 2 Fresh and dry weight (Kg/rai) of salt tolerant species on coastal saline soil

F-test * *

C.V. (%) 42.33 52.87

3. ปริมาณธาตุอาหารสะสมในหญา จาก Table 3 and 4 พอสรุปไดดังนี้

ไนโตรเจน หญา Seabrook มีปริมาณไนโตรเจนสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 6.15 และ 9.25 กิโลกรัม N ตอไร ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และหญา Smyrna ตามลําดับ

ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09 และ 1.72 กิโลกรัม P ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Smyrna และหญา Dixie ตามลําดับ

โพแทสเซียม หญา Seabrook มีปริมาณโพแทสเซียมสะสมมากที่สุดทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 3.92 และ 6.20 กิโลกรัม K ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Dixie หญา Smyrna และหญา Georgia ตามลําดับ

โซเดียม หญา Seabrook มีปริมาณโซเดียมสะสมที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน เทากันและมากที่สุดคือ 5.91 กิโลกรัม Na ตอไร ซึ่งเฉลี่ยมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และ Smyrna ตามลําดับ

จะเห็นไดวาทั้งปริมาณไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และโซเดียมที่สะสมจะแปรตามมวลชีวภาพของพืชแต ละชนิด

Table 3 Nutrients content (%) and nutrients uptake (Kg/rai) of salt tolerant species at 6 months. Salt tolerant species

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) 0.95 1.07 0.24 0.27 0.53 0.76 0.67 0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91

Georgia (Spartina patens) _0.81 _1.87 _0.30 _0.69 _0.73 _1.34 _0.68 _1.57

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91

Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83

3. ปริมำณธำตุอำหำรสะสมในหญ้ำ

จาก Table 3 and 4 พอสรุปได้ดังนี้

ไนโตรเจน หญ้า Seabrook มีปริมาณไนโตรเจน สะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 6.15 และ 9.25 กิโลกรัม N ต่อไร่ ซึ่งมากกว่าหญ้า Georgia หญ้า Dixie และหญ้า Smyrna ตามล�าดับ

ฟอสฟอรัส หญ้า Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัส สะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09 และ 1.72 กิโลกรัม P ต่อไร่ ตามล�าดับ ซึ่งมากกว่า หญ้า Georgia หญ้า Smyrna และหญ้า Dixie ตาม ล�าดับ โพแทสเซียม หญ้า Seabrook มีปริมาณ โพแทสเซียมสะสมมากที่สุดทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 3.92 และ 6.20 กิโลกรัม K ต่อไร่ ตามล�าดับ ซึ่งมากกว่าหญ้า Dixie หญ้า Smyrna และหญ้า Georgia ตามล�าดับ โซเดียม หญ้า Seabrook มีปริมาณโซเดียมสะสม ที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน เท่ากันและมากที่สุดคือ 5.91 กิโลกรัม Na ต่อไร่ ซึ่งเฉลี่ยมากกว่าหญ้า Georgia หญ้า Dixie และ Smyrna ตามล�าดับ จะเห็นได้ว่าทั้งปริมาณไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และโซเดียมที่สะสมจะแปรตามมวล ชีวภาพของพืชแต่ละชนิด

Table 1 Survival percentage (%) of salt tolerant species on coastal saline soil

Dixie (Sporobolus virginicus) 100 99.31 a 99.31 a

Smyrna (Sporobolus virginicus ) 99.31 97.22 a 97.22 a

Seabrook (Distichlis spicata ) 90.97 83.33 b 83.33 b

Georgia (Spartina patens ) 94.44 94.44 a 93.05 a

F-test ns * *

C.V. (%) 6.43 6.1 6.31

2. น้ําหนักสดและน้ําหนักแหง

Table 2 Fresh and dry weight (Kg/rai) of salt tolerant species on coastal saline soil

F-test * *

C.V. (%) 42.33 52.87

3. ปริมาณธาตุอาหารสะสมในหญา

จาก Table 3 and 4 พอสรุปไดดังนี้

ไนโตรเจน หญา Seabrook มีปริมาณไนโตรเจนสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 6.15 และ

9.25 กิโลกรัม N ตอไร ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และหญา Smyrna ตามลําดับ

ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09

และ 1.72 กิโลกรัม P ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Smyrna และหญา Dixie ตามลําดับ

โพแทสเซียม หญา Seabrook มีปริมาณโพแทสเซียมสะสมมากที่สุดทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 3.92

และ 6.20 กิโลกรัม K ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Dixie หญา Smyrna และหญา Georgia ตามลําดับ

โซเดียม หญา Seabrook มีปริมาณโซเดียมสะสมที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน เทากันและมากที่สุดคือ 5.91

กิโลกรัม Na ตอไร ซึ่งเฉลี่ยมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และ Smyrna ตามลําดับ

Table 3 Nutrients content (%) and nutrients uptake (Kg/rai) of salt tolerant species at 6 months.

Salt tolerant species

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) _0.95 _1.07 _0.24 _0.27 _0.53 _0.76 _0.67 _0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91 Georgia (Spartina patens) _0.81 _1.87 _0.30 _0.69 _0.73 _1.34 _0.68 _1.57

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91 Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83

Content Uptake Content Uptake Content Uptake Content Uptake ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09 และ 1.72 กิโลกรัม P ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Smyrna และหญา Dixie ตามลําดับ

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) 0.95 1.07 0.24 0.27 0.53 0.76 0.67 0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91 Georgia (Spartina patens) _0.81 _1.87 _0.30 _0.69 _0.73 _1.34 _0.68 _1.57 Table 4 Nutrients content (%) and nutrients uptake (Kg/rai) of salt tolerant species at 14 months.

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91 Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83 Smyrna (Sporobolusvirginicus)

(5)

93

KHON KAEN AGR. J. 41 SUPPL. 2 : 89-94 (2013).

4. กำรเปลี่ยนแปลงสมบัติทำงเคมีในดิน จาก Table 5 แสดงการเปลี่ยนแปลงสมบัติทาง เคมีของดิน สรุปได้ดังนี้ ปฏิกิริยำของดิน (pH) แปลงปลูกหญ้ามี ปฏิกิริยาของดินเริ่มต้นเฉลี่ย 7.15 เมื่อสิ้นสุดการ ทดลองพบว่าดินมีปฎิกิริยาดินเพิ่มขึ้นทุกแปลงทดลอง โดยเฉพาะแปลงที่ปลูกหญ้า Dixie ที่ปฏิกิริยาดินเพิ่ม ขึ้นจาก 7.40 เป็น 7.92 ค่ำกำรน�ำไฟฟ้ำของดิน (EC_e) แปลงทดลองมี ค่า EC_e เริ่มต้นอยู่ระหว่าง 6.85 - 12.46 เดซิซีเมนต์ต่อ เมตร (dS/m) ซึ่งจัดได้ว่าเป็นดินเค็มปานกลางถึงมาก หลังการทดลองพบว่าทุกแปลงค่า EC_e ลดลง โดย แปลงหญ้า Seabrook มีค่า ECe ลดลงมากจาก 12.46dS/m เหลือ 6.02dS/m ซึ่งน่าจะเป็นผลมาจาก ลักษณะประจ�าพันธุ์ของพืชแต่ละชนิดที่มีผลต่อค่า EC_e โดยที่หญ้า Seabrook เป็นหญ้าที่มีลักษณะเลื้อย ปกคลุมผิวดิน จะช่วยรักษาความชื้นในดิน ท�าให้มี เกลือสะสมที่ผิวดินน้อย ท�าให้ค่าการน�าไฟฟ้าของดิน ลดลงมากกว่า ซึ่งสอดคล้องกับรายงานของอรุณี และ สมศรี (2539 ก) ปริมำณอินทรียวัตถุในดิน (Organic matter) ดินก่อนการทดลองมีปริมาณอินทรียวัตถุอยู่ในระดับต�่า ภายหลังการทดลองพบว่า ปริมาณอินทรียวัตถุดินเพิ่ม ขึ้น โดยเฉพาะแปลงที่ปลูกหญ้า Seabrook เพิ่มจาก 0.52 เป็น 1.32 เปอร์เซ็นต์ ปริมำณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (Available Phosphorus) หลังการทดลองพบว่าปริมาณ ฟอสฟอรัสเพิ่มขึ้นทุกแปลง โดยเฉพาะแปลงที่ปลูก หญ้า Seabrook เพิ่มจาก 40.25 เป็น 225.75 มิลลิกรัม ต่อกิโลกรัม ปริมำณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์ (Available Potassium) โดยทั่วไปแล้วดินมีปริมาณ โพแทสเซียมลดลงหลังการทดลอง ยกเว้นแปลงไม่ได้ ปลูกพืชทนเค็มแต่ปล่อยให้หญ้าธรรมชาติขึ้น ที่มีค่า เพิ่มขึ้นเล็กน้อย ปริมำณโซเดียมที่ละลำยน�้ำได้ (Soluble Sodium) หลังการทดลองพบว่าแปลงที่ปลูกหญ้า Dixie หญ้า Smyrna และหญ้า Seabrook ดินมีปริมาณ โซเดียมในดินลดลง ซึ่งน่าจะเป็นผลมาจากลักษณะ ทรงพุ่มของพืชที่ช่วยคลุมดิน และพืชมีกลไกในการดูด เกลือจากดินและคายออกมาทางใบ ท�าให้ปริมาณธาตุ โซเดียมในดินลดลง ซึ่งสอดคล้องกับรายงานของอรุณี และสมศรี (2539 ก) ในขณะที่แปลงหญ้า Georgia และแปลงที่ปล่อยให้หญ้าธรรมชาติขึ้น ดินมีปริมาณ โซเดียมเพิ่มขึ้น ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09

โพแทสเซียม หญา Seabrook มีปริมาณโพแทสเซียมสะสมมากที่สุดทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 3.92

และ 6.20 กิโลกรัม K ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Dixie หญา Smyrna และหญา Georgia ตามลําดับ

โซเดียม หญา Seabrook มีปริมาณโซเดียมสะสมที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน เทากันและมากที่สุดคือ 5.91

กิโลกรัม Na ตอไร ซึ่งเฉลี่ยมากกวาหญา Georgia หญา Dixie และ Smyrna ตามลําดับ

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) _0.95 _1.07 _0.24 _0.27 _0.53 _0.76 _0.67 _0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91

Georgia (Spartina patens) _0.81 _1.87 _0.30 _0.69 _0.73 _1.34 _0.68 _1.57

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91

Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83

ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09 และ 1.72 กิโลกรัม P ตอไร ตามลําดับ ซึ่งมากกวาหญา Georgia หญา Smyrna และหญา Dixie ตามลําดับ

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) _0.95 _1.07 _0.24 _0.27 _0.53 _0.76 _0.67 _0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91

Georgia (Spartina patens) _0.81 _1.87 _0.30 _0.69 _0.73 _1.34 _0.68 _1.57

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91

Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83

ฟอสฟอรัส หญา Seabrook มีปริมาณฟอสฟอรัสสะสมมากที่สุด ทั้งที่อายุ 6 เดือน และ 14 เดือน คือ 1.09

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie(Sporobolusvirginicus) _0.95 _1.07 _0.24 _0.27 _0.53 _0.76 _0.67 _0.75 Smyrna (Sporobolusvirginicus) 1.12 0.81 0.39 0.28 0.80 0.44 0.80 0.58 Seabrook(Distichlisspicata) _1.02 _6.15 _0.18 _1.09 _1.90 _3.92 _0.98 _5.91

Georgia (Spartina patens) 0.81 1.87 0.30 0.69 0.73 1.34 0.68 1.57

N P K Na Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Conten t Uptak e Dixie (Sporobolusvirginicus) 0.97 2.15 0.16 0.35 0.68 1.51 0.65 1.44 Smyrna (Sporobolusvirginicus ) 0.93 1.86 0.24 0.48 0.60 1.20 0.60 1.20 Eabrook(Distichlisspicata ) 0.97 9.25 0.18 1.72 0.65 6.20 0.62 5.91

Georgia (Spartina patens ) 1.00 1.22 0.15 0.18 0.58 0.71 0.68 0.83

Smyrna (Sporobolusvirginicus)

(6)

94 แก่นเกษตร 41 ฉบับพิเศษ 2 : 89-94 (2556). สรุป 1. หญ้า Dixie มีเปอร์เซ็นต์การรอดตายมาก ที่สุด ในขณะที่หญ้า Seabrook มีการเจริญเติบโต น�้าหนักสด และน�้าหนักแห้ง มากที่สุดมีการสะสมธาตุ อาหารได้ดีที่สุด โดยเฉพาะไนโตรเจน และโซเดียม 2. การปลูกหญ้า Seabrook ส่งผลให้ดินค่า การน�าไฟฟ้าและปริมาณโซเดียมลดลง มากกว่าการ ปลูกหญ้าชนิดอื่นๆ หรือการปล่อยให้หญ้าขึ้นเองตาม ธรรมชาติ และดินมีความอุดมสมบูรณ์เพิ่มขึ้นมากกว่า การปลูกหญ้าชนิดอื่นๆ เอกสำรอ้ำงอิง รังสรรค์ อิ่มเอิบ ประสิทธิ์ ตันประภาส และสุทัส โปรษยกุล 2537 การคัดเลือกหญ้าทนเค็มที่ปลูกในดินเค็มชายทะเลอ่าวคุ้ง กระเบน รายงานผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์ กองอนุรักษ์ดิน และน�้า กรมพัฒนาที่ดิน อรุณี ยูวะนิยม และสมศรี อรุณินท์ 2539 ก กลไกความทน เค็มของพืชชอบเกลือ รายงานผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์ กองอนุรักษ์ดินและน�้า กรมพัฒนาที่ดิน อรุณี ยูวะนิยม และสมศรี อรุณินท์ 2539 ข การคัดเลือกพันธุ์พืช ชอบเกลือรายงานผลการวิจัยฉบับสมบูรณ์ กองอนุรักษ์ดิน และน�้า กรมพัฒนาที่ดิน

AOAC. 1990. Official methods of analysis of the association of official agricultural chemists. 15th_{ed. 1: 59-60.} Barton, C.J. 1948. Photometric analysis of phosphate rock.

Analytical Chemistry. 20: 1068-1073.

Bray, R.A. and L.T. Kurtz. 1945. Determination of total organic and available forms of phosphorus in soils. SoilSci. 59:39-45.

Gallagher, J.L. 1979. Growth and element compositional

response of Sporobolus virginicus (L.) Kunth to

substrate salinity and nitrogen. Am. Mid. Nat. 102:68-75.

Gibbons, E. 1982. Stalking the Wild Asparagus, David Makay Co., New York.

Jackson, M. L. 1958. Soil Chemical Analysis. Prentice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, N.J.

Rhoades. 1982. Soluble salt paste, pp. 167-179. In A.L. Page, A.L. (ed.). Methods of Soil Analysis, Part 2. American Soil 01 Agro.Inc., Soil Sci. Inc. Madison, Wisconsin.USA.

Peech, M. 1965. Soil pH by glass electrode pH meter. Methods of Soil Analysis. Amer. Soc. Agro. No.9. Part 2. 60:914-925.

Urbina, J.C.M. 1980 Determination del rango do tolerancia

al ensaletramen to per.elpastosalado (Distichlis

spicata (L.) Greene, en suelosdel ex Lago de Texcoco. CienciaForestal 4(22):21-44.

Walkley, A. and I. A. Black. 1934. An examination of Degtareff method for determining soil organic matter and proposed modification of the Chromic acid titration method. Soil Sci. 37:29-35.

Yuvaniyama, A. and S. Arunin. 1992. Adaptability of some exotic halophytes to strong salt affected soil in northeast Thailand. pp. 550-551. In Proc. of the International Symposium on Strategies for Utilizing Salt Affected Lands. Bangkok, Thailand.

4. การเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีในดิน จาก Table 5 แสดงการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดิน สรุปไดดังนี้ ปฏิกิริยาของดิน (pH) แปลงปลูกหญามีปฏิกิริยาของดินเริ่มตนเฉลี่ย 7.15 เมื่อสิ้นสุดการทดลองพบวาดินมี ปฎิกิริยาดินเพิ่มขึ้นทุกแปลงทดลอง โดยเฉพาะแปลงที่ปลูกหญา Dixie ที่ปฏิกิริยาดินเพิ่มขึ้นจาก 7.40 เปน 7.92 คาการนําไฟฟาของดิน (ECe) แปลงทดลองมีคา ECe เริ่มตนอยูระหวาง 6.85 - 12.46 เดซิซีเมนตตอเมตร (dS/m) ซึ่งจัดไดวาเปนดินเค็มปานกลางถึงมาก หลังการทดลองพบวาทุกแปลงคา ECe ลดลง โดยแปลงหญา Seabrook มีคา ECe ลดลงมากจาก 12.46dS/m เหลือ 6.02dS/m ซึ่งนาจะเปนผลมาจากลักษณะประจําพันธุของพืชแตละชนิดที่มี ผลตอคา ECe โดยที่หญา Seabrook เปนหญาที่มีลักษณะเลื้อยปกคลุมผิวดิน จะชวยรักษาความชื้นในดิน ทําใหมีเกลือ สะสมที่ผิวดินนอย ทําใหคาการนําไฟฟาของดินลดลงมากกวา ซึ่งสอดคลองกับรายงานของอรุณี และสมศรี (2539 ก) ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน (Organic matter) ดินกอนการทดลองมีปริมาณอินทรียวัตถุอยูในระดับต่ํา ภายหลัง การทดลองพบวา ปริมาณอินทรียวัตถุดินเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะแปลงที่ปลูกหญา Seabrook เพิ่มจาก 0.52 เปน 1.32 เปอรเซ็นต ปริมาณฟอสฟอรัสที่เปนประโยชน (Available Phosphorus) หลังการทดลองพบวาปริมาณฟอสฟอรัสเพิ่มขึ้นทุก แปลง โดยเฉพาะแปลงที่ปลูกหญา Seabrook เพิ่มจาก 40.25 เปน 225.75 มิลลิกรัมตอกิโลกรัม ปริมาณโพแทสเซียมที่เปนประโยชน (Available Potassium) โดยทั่วไปแลวดินมีปริมาณโพแทสเซียมลดลง หลังการทดลอง ยกเวนแปลงไมไดปลูกพืชทนเค็มแตปลอยใหหญาธรรมชาติขึ้น ที่มีคาเพิ่มขึ้นเล็กนอย

ปริมาณโซเดียมที่ละลายน้ําได (Soluble Sodium) หลังการทดลองพบวาแปลงที่ปลูกหญา Dixie หญา

Smyrna และหญา Seabrook ดินมีปริมาณโซเดียมในดินลดลง ซึ่งนาจะเปนผลมาจากลักษณะทรงพุมของพืชที่ชวยคลุม ดิน และพืชมีกลไกในการดูดเกลือจากดินและคายออกมาทางใบ ทําใหปริมาณธาตุโซเดียมในดินลดลง ซึ่งสอดคลองกับ รายงานของอรุณี และสมศรี (2539 ก) ในขณะที่แปลงหญา Georgia และแปลงที่ปลอยใหหญาธรรมชาติขึ้น ดินมีปริมาณ โซเดียมเพิ่มขึ้น

Table 5 Effect of salt tolerant species on change of soil properties.

Salt tolerant species pH ECe (dS/m) Organic matter (%)

Before After Before After Before After

Dixie(Sporobolus virginicus) 7.15 7.92 6.85 2.75 0.46 0.85

Smyrna(Sporobolus virginicus ) 7.30 7.85 8.95 3.31 0.48 0.98

Seabrook (Distichlis spicata ) 7.13 7.52 12.46 6.02 0.52 1.32

Georgia (Spartina patens ) 7.10 7.88 5.58 5.12 0.45 0.88