FAINOMENA-157.pdf

(1)

προσεγγίζοντας τα αινίγµατα

του κοσµου µας

Οι εξωγήινοι

και το

3

ο

Ράιχ

Το πα ρ όν δ ιατί θ ετα ι α ποκλ ειστικ ά µέσω του εντύ που µε τ ο οποίο κυ κλοφορεί. Απαγορεύεται η αυτοτελ_{ής πώ} λησ_{ή το} υ. Ε_πιτ ρέπ_ετα ι η χρ_ήσ η µ όν ο για ιδ ιω τική_κ α τ’ ο ίκ ο ν π ρ ο β ο λ ή . Α π α γο ρ εύ ετ α ι µ ε ο πο ιo νδ ήπ οτ ε τ ρό πο η α ντιγ ραφ ή, α ναπ αρα γω γή, µε τα πώ λη ση κα ι ε νο ικί ασ η α υτο ύ τ ου δί σκ ου . W ar ni ng . T hi s m ot io n pi ct ur e is p ro te ct e d b y la w . ∆ιάρκεια: 60 λεπτά ΕΤ126

_{Δεύτερος κ}

ύκλο

ς επ

εισ

_οδ

ίω

ν µ

ε το

κύρ

ος τ

ου H

ist

ory

Ch

ann

el

DVD

τευχος 157 - 7 ∆εκεµβριου 2013

το ξιφος

στην πετρα:

οι θρυλοι της

ευρωπαϊκης

παραδοσης

οι αρετες

και το

επικουρειο

ευ ζην

οι αγνωστοι

πλανητες

του ηλιακου

συστηµατος

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ

ΕΥΤΥΧΙΑΣ

στην αρχαιότητα

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ

ΤΗΣ

ΕΥΤΥΧΙΑΣ

ΤΗΣ

ΕΥΤΥΧΙΑΣ

στην αρχαιότητα

ΤΗΣ

στην αρχαιότητα

ΤΗΣ

στην αρχαιότητα

ΤΗΣ

ΕΥΤΥΧΙΑΣ

στην αρχαιότητα

ΕΥΤΥΧΙΑΣ

Οι εξωγήινοι

και τοκαι τοκαι το

3

3 3 Ράιχ

οοοο

Ράιχ

ΤοΤοΤ παρό ν δια τίθ ετα ια ποκλ ειστικ άµέσω του ενττύύ που µε λοφορεί. Απαγορεύεται η αυτοτε_{λής π} ώλη_σή του_{. ΕΕπ} ιτρ_έπ ετα_{ι η} χρρ ήση µό_νο για ιδ ιω τική κα τ’ο ίκο νν π ρ ο β ο λ ή .Α π α α γο ρ εύ εττττ α α ιµ ε οπ οιo νδ ήπ οτ ε τρ όπ ο ηαα ντιγ ραφ ή,α ναπ αρα γω γή, µετ απ ώλη ση κα ιε νοο ικί ασ ηα υτο ύτ ου δίσ κο υ. W ar ni ng .T hii s s m ot io n pi ct urr e e e e is p ro te ct e d b y la w . ∆ιάρκεια: 60 λεπτά ΕΤ126

Δεύτερος κ

ύκλο

ςεπ

εισ

_οδ

ίω

νµ

ετο

κύρο

ς ςττοο

υ υHH

i isstt

o orry

Cha

nn

el

DVD

ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΗ ΕΚ∆ΟΣ Η - ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ Τ ΟΝ ΕΛΕΥ ΘΕΡΟ ΤΥΠΟ

(2)

(3)

Μυστήρια

_EDITO

Του Απόστολου Χρ. Αντωνάκη | [email protected] Τα φυσικά φαινόµενα, εκείνα που η επιστήµη έχει κατανοήσει και επεξηγήσει, είναι πολλά και τα περισσότερα σύνθετα στην ερµηνεία τους. Ο απλός κόσµος αδυνατεί να περιπλανηθεί στις πολύπλοκες επιστηµονικές ερµηνείες και αρκείται να παρατηρεί, να καταγράφει και να δίνει τις απλοϊκές δικές του εξηγήσεις σε όσα συµβαίνουν και τον φοβίζουν ή τον συναρπάζουν. Συνήθως, η απλοϊκή προσέγγιση ορισµένων φυσικών φαινοµένων εµπεριέχει τον κίνδυνο ασαφών διατυπώσεων και παρερµηνειών, όµως σε κάποιες άλλες περιπτώσεις η τυπική ερµηνεία ενός αδαούς παρατηρητή µπορεί να αποδειχθεί λογική, συγκροτηµένη και αξιοθαύµαστη.

«Η φύση και η

διαπαιδαγώγηση

είναι κάτι παρόµοιο.

Γιατί βέβαια η

διαπαιδαγώγηση βάζει

σε τάξη τον άνθρωπο

τακτοποιώντας

τον, όµως τον

µετασχηµατίζει

σύµφωνα µε τη

Φύση.»

∆ηµόκριτος

Απειλές από τον ουρανό…

Τα φαινόµενα

των φυσικών καταστροφών, πέρα από κάθε επιστηµονική εξήγηση, παραµένουν εντυπωσιακά σε µέγεθος ώστε να σκιάζουν τον άνθρωπο στη σκέψη και µόνο µιας ενδεχόµενης εµφάνισής τους. Και δεν απαιτούνται ειδικές επιστηµονικές γνώσεις για να αντιληφθεί κανείς ότι ο σεισµός είναι καταστροφικός και ισοπεδωτικός, όπως και οι πληµµύρες, οι ισχυρές καταιγίδες, τα µεγάλα παλιρροϊκά κύµατα, οι φονικοί καύσωνες, οι εκτεταµένες χιονοπτώσεις µε τους παγετώνες, οι κατακλυσµοί και οι αφανιστικές πυρκαγιές. Ωστόσο, στις φυσικές καταστροφές, που ανέκαθεν απειλούσαν τον άνθρωπο και τη ζωή στον πλανήτη µας, συµπεριλαµβάνονται και απειλές από ψηλά, προερχόµενες από τον αχανή διαστηµοχώρο, εκεί όπου περιφέρονται αδέσποτα αστρικά σώµατα σε ακανόνιστες τροχιές. Κάποια από αυτά, όπως οι αστεροειδείς και οι κοµήτες, είναι πολύ πιθανόν να ξεφύγουν από την υποθετική τροχιά τους, να διαπεράσουν την προστατευτική ζώνη προστασίας του ∆ία µε το ισχυρό βαρυτικό πεδίο και της γήινης ατµόσφαιρας και να καταπέσουν στο έδαφος έχοντας τη δύναµη να αφανίσουν ακόµα και κάθε ίχνος ζωής. Εχει αποδειχθεί ότι ανάλογα ουράνια σώµατα είχαν καταπέσει στο πολύ µακρινό παρελθόν στη Γη, αλλάζοντας ακόµα και τη ροή εξέλιξης των ειδών που κατοικούσαν πάνω σε αυτή. Υποτίθεται ότι οι αστεροειδείς µπορούν να προκαλέσουν µικρές, µεσαίες, αλλά και καθολικές καταστροφές. Και δεν έχουν σχέση µε τους µετεωρίτες τα µικρότερα σε µέγεθος αστρικά υλικά που πέφτουν κατά εκατοντάδες τόνους καθηµερινά στον πλανήτη µας. Ενα τέτοιο αστρικό σώµα εξερράγη πρόσφατα πριν πέσει στο έδαφος στη ∆υτική Στερεά, προς την πλευρά του Ιονίου, φωτίζοντας το νυχτερινό ουρανό. Ωστόσο, το φαινόµενο που έγινε ορατό ακόµα και από την Αθήνα δεν εκτονώθηκε πάνω από τη θάλασσα, αλλά θραύσµατα του ουράνιου σώµατος, που πρέπει να ήταν σχετικά µεγάλο, σκορπίστηκαν σε πολλές περιοχές της Αιτωλοακαρνανίας. Οι ερµηνείες που δόθηκαν από επιστηµονικής πλευράς δείχνουν προς το παρόν ασαφείς, παρόλο που είναι κατευναστικού χαρακτήρα. Ο ουρανός «βρέχει» σωµατίδια διάφορων µεγεθών σε κάθε γωνιά του πλανήτη, όµως αυτό το φυσικό φαινόµενο, που χαρακτηρίζεται «συνηθισµένο», τείνει να ενταθεί σε ανησυχητικό βαθµό. Ταυτόχρονα, εντείνονται και άλλα φυσικά φαινόµενα, όπως οι ισχυρές βροχοπτώσεις, οι τυφώνες, οι φονικές καταιγίδες, οι ισχυρές σεισµικές δονήσεις, οι πληµµύρες και η ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η έξαρση όλων αυτών των φαινοµένων ταυτόχρονα σε κάθε γωνιά της Γης µοιάζει σαν ένα σκληρό µήνυµα... Κάτι πολύ πιο σοβαρό ενδέχεται να συµβαίνει και να διαταράσσει την ηρεµία της φύσης που φαίνεται να αγριεύει… Ο ουρανός κρύβει αναµφισβήτητα τις δικές του απροσδόκητες απειλές, τα κρυφά ξεσπάσµατά του, ενώ η Γη δείχνει να αποσταθεροποιείται µε ανησυχητικό ρυθµό. Αρκετοί επιστήµονες εκφράζουν τις δυσοίωνες απόψεις τους, όµως αυτές σπάνια δηµοσιοποιούνται, προφανώς για να µη διασαλευτεί η ηρεµία στις κοινωνίες και επικρατήσει πανικός. Ο,τι κι αν συµβαίνει, σηµαντικό ή τελικά ασήµαντο, οι αλλαγές στον κόσµο µας είναι υπαρκτές και, απ’ ό,τι διαπιστώνεται καθηµερινά, απειλητικές.

(4)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - ΒΛΑΣΗΣ ΡΑΣΣΙΑΣ

12-17

ΑΡΕΤΕΣ: ΤΟ ΑΞΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ - ΧΑΡΗΣ ∆ΗΜΗΤΡΙΑ∆ΗΣ

18-25

ΟΙ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ ΚΑΙ ΤO ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ

ΠΑΡΑ∆ΟΣΕΙΣ

28-32

Ο ΒΟΥ∆ΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ

5 ΠΡΟΣΩΠΑ 6 DATA FILES 7 ∆ΟΥΡΕΙΟΣ ΙΠΠΟΣ 8-11 KOSΜΟ NEWS 26-27 ΕΙΚΟΝΕΣ 33 Η ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 34-35 ΕΙΚΟΝΕΣ 40-41 ΟΙ ∆ΙΚΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ∆ΙΑΒΟΛΟΥ 48-49 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 50 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΤΗΛΕΣ

ΜΥΣΤΗΡΙΑ

36-39

ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΑ

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

42-47

ΟΙ ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΠΕριεχ µενα

(5)

Προσωπα

5

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ φαινοµενα

Υπήρξε ένας από τους

σηµαντικότερους

εκπροσώπους

της Στωικής

Φιλοσοφικής Σχολής.

Ο Χρύσιππος από την

Ταρσό της Κιλικίας

µαθήτευσε στην

Αθήνα δίπλα στους

επίσης στωικούς

Ζήνωνα και Κλεάνθη.

Μετά το θάνατο

του τελευταίου

ανακηρύχθηκε

επικεφαλής της

«Ποικίλης Στοάς».

Για το θέµα των

Αρετών (µε το οποίο

θα ασχοληθούµε

εκτενώς στο παρόν

τεύχος) θεωρούσε

πως υπάρχουν 4

κύριες, η Φρόνηση,

η Σωφροσύνη, η

∆ικαιοσύνη και

η Ανδρεία, ενώ

κάτω από αυτές

τοποθέτησε άλλες 16.

Μετά το θάνατό

του, οι Αθηναίοι

τον έκαναν δηµότη

της πόλης τους

τοποθετώντας

ανδριάντα του στον

Κεραµεικό.

Χρύσιππος

(280-206 π.Χ.)

Η αρετή είναι αρκετή από µόνη

της για να φέρει την ευδαιµονία.

(6)

facebook αναζητώντας το λογαριασµό ΠΕΡΙΟ∆ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΘΕΤΗ ΕΚ∆ΟΣΗ καθε σαββατο στα περιπτερα µαζι µε τον ελευθερο τυπο ∆ιεύθυνση έκδοσης Απόστολος Χρ. Αντωνάκης Αρχισυντάκτης Μηνάς N. Παπαγεωργίου Σύνταξη Στέλιος Φωκάς, Θεανώ Καρούτα, Αλίκη Κοτζιά, Μαρία Μακρίδου, Ράνια Ιωάννου, Νικόλαος Κουµαρτζής, Τάσος Χαλιός, ∆ηµήτρης Αναστασίου, Νάσος Κοµιανός, Μαρί-Σοφί Σγούρου Ειδικοί συνεργάτες Γιώργος Αδαµόπουλος, ∆ηµήτρης Αργασταράς, Αγγελος Βιαννίτης, Χαρίτα Μήνη, Σάσσα Τσέιτοου, Χρήστος Πανόπουλος, Γιώργος Λεκάκης Art director Σοφία Λιβιεράτου Υπεύθυνη διόρθωσης κειµένων Kατερίνα Μπεχράκη Iδιοκτησία ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Α.Ε. Εκδότες ∆ηµήτρης Μπενέκος, Αλέξης Σκαναβής ∆ιευθυντής Πάνος Αµυράς ∆ιεύθυνση διαφήµισης Λουκάς Παπανικολάου Υποδοχή διαφήµισης Μίνα Γιαννάκη Οικονοµική διευθύντρια Μαριάννα Θαρενάκη Φωτογραφικό αρχείο Παναγιώτης Μούσουρας Φωτό Αρχείο Ελεύθερου Τύπου, Shutterstock, Ideal Image, Visual Photos, ΑΠΕ, Eurokinissi

Υπεύθυνος κυκλοφορίας Κώστας Μπαλής Εκτύπωση ΤΥΠΟΕΚ∆ΟΤΙΚΗ Α.Ε. ∆ιανοµή ΕΥΡΩΠΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ Αγίας Λαύρας 2 & Σαρανταπόρου, Νέο Ηράκλειο, Τ.Κ. 14121

Τηλ.: 210 8113000, Fax: 210 8113001, Site: www.e-typos.com, e-mail: [email protected] Οι απόψεις των συγγραφέων εκφράζουν τους ίδιους και δεν αποτελούν κατ’ ανάγκην και απόψεις του περιοδικού.

Σαν Σήµερα (7/12 – 13/12)

Ancient Aliens:

Οι εξωγηινοι και το 3

ο

_Ραϊχ

Νέα σειρά µε το κύρος του History Channel

ﬁ les

Οι εξωγήινοι και το 3

ο

Ράιχ

Το π αρ όν δια τίθ ετα ι απο κλει στικ ά µέ σω το υ εν τύπο υ µε τ ο οποί ο κυκλοφορεί. Απαγορεύεται η αυτοτελ_{ής πώ} λησ_{ή το} υ. Ε πιτ ρέπ_ετα ι η χρ ήσ η µ όν ο γ_ια ιδ_ιω τική κα τ’ ο ίκο ν π ρ ο β ο λ ή . Α π α γο ρ εύ ετ α ι µ ε ο πο ιo νδ ήπ οτ ε τ ρό πο η α ντιγ ραφ ή, α ναπ αρα γω γή, µε τα πώ λη ση κα ι ε νο ικί ασ η α υτο ύ τ ου δί σκ ου . W ar ni ng . T hi s m ot io n pi ct ur e is p ro te ct e d b y la w . ∆ιάρκεια: 60 λεπτά ΕΤ126

Γνωρίζατε ότι…

 Στις 12 ∆εκεµβρίου του 1916 καταγράφεται το «ανάθεµα» στον Ελευθέριο Βενιζέλο στο Πεδίον του Αρεως; Με τον ∆ι-χασµό βενιζελικών και αντιβενι-ζελικών στο αποκορύφωµά του, πραγµατοποιείται µια ογκώδης αντιβενιζελική πορεία µε επι-κεφαλής την Ιερά Σύνοδο. Η πορεία κατευθύνεται στο Πεδίον του Αρεως για να αναθεµατί-σει τον «σατανά της πολιτικής ζωής του τόπου»! Εκεί ο κάθε διαδηλωτής ρίχνει µία πέτρα και επαναλαµβάνει την κατάρα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Θεόκλη-του κατά Θεόκλη-του Βενιζέλου. «Κατά Ελευθερίου Βενιζέλου φυλακί-σαντος αρχιερείς και επιβουλευ-θέντος την βασιλείαν και την πατρίδα, ανάθεµα έστω»!

7/12/1941:

Οι Ιάπωνες µε 200 αε-ροσκάφη καταστρέφουν την αµερικα-νική ναυτική βάση του Περλ Χάρµπορ στη Χαβάη µε χιλιάδες νεκρούς και τραυµατίες.

7/12/1965:

Με ταυτόχρονες λει-τουργίες στην Κωνσταντινούπολη και τη Ρώµη από τον Πατριάρχη Αθηναγό-ρα και τον Πάπα Παύλο ΣΤ’ αντίστοιχα, γίνεται αµοιβαία άρση του αλληλοαφο-ρισµού!

8/12/1797:

Συλλαµβάνεται στην Τεργέστη o Ρήγας Φεραίος, µαζί µε το συνεργάτη του Χριστόφορο Περραιβό.

8/12/1854:

Ο Πάπας Πίος ο 9ος ανακοινώνει το δόγµα της Αµώµου Συλλήψεως, σύµφωνα µε το οποίο η Παρθένος Μαρία είναι απαλλαγµένη από το προπατορικό αµάρτηµα.

9/12/1996:

Ο Ελληνας οµοιοπαθη-τικός Γιώργος Βυθούλκας παραλαµβάνει το Νόµπελ εναλλακτικής ιατρικής στη Σουηδία.

10/12/1520:

Ο Μαρτίνος Λούθη-ρος καίει δηµοσίως την παπική βούλα. Ο Ποντίφικας τον καλεί να αποκηρύξει τις θέσεις του. Εκείνος όµως αρνείται κι ένα µήνα αργότερα αφορίζεται.

10/12/1893:

Η Ελλάδα κηρύσσει πτώχευση. Ο Χαρίλαος Τρικούπης δη-λώνει στη Βουλή το περιβόητο «∆υστυ-χώς επτωχεύσαµεν».

(7)

,

7

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ φαινοµενα

εναλλακτική µατιά στην επικαιρότητα

Από τoν Μηνά N. Παπαγεωργίου [email protected]

Η επιστροφή ενός άγνωστου Ελληνα διαφωτιστή

Τα επόµενα

24ωρα οι εκδόσεις «Κουλτούρα» πρόκειται να κυκλοφορήσουν για πρώτη φορά, από το 1793 όταν και γράφτηκε, ένα έργο µε τίτλο «Απάντησις, Ανωνύµου προς τους άφρονας αυτού κατηγόρους επ’ ονοµασθείσα περί θεοκρατί-ας». Συγγραφέας του ήταν ο Χριστόδουλος Παµπλέκης, ένας σχετικά άγνωστος στις µέρες µας Ελληνας διαφωτιστής, η ιστορία του οποίου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον ερευνητή της λογοκρισίας των ιδεών στη χώρα µας.

Ο Παµπλέκης

γεννήθηκε το 1733 στο χωριό Μπαµπίνη Αιτω-λοακαρνανίας. Κατά την παιδική του ηλικία προσβλήθηκε από ευ-λογιά και έχασε το αριστερό του µάτι, ένα γεγονός το οποίο δεν στάθηκε ικανό -όπως θα δούµε στη συνέχεια- να τον αποτρέψει από το να ασχοληθεί µε τα γράµµατα. Μετά το θάνατο της µητέρας του, ο πατέρας του Χριστόδουλου, Ευ-στάθιος, καταφεύγει ως κλέφτης στα βουνά του Ολύµπου παίρνο-ντας µαζί το µικρό του γιο. Οµως ο πατέρας σύντοµα φονεύεται και ο Χριστόδουλος έπειτα από πολ-λές περιπέτειες καταλήγει εν έτει 1753 στην Αθωνιάδα Σχολή στο Αγ. Ορος, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Ευγένιος Βούλγαρης. Εκεί γίνεται µοναχός, όµως 6 χρόνια αργότερα φεύγει απο-γοητευµένος από τα όσα βίωσε και ξεκινά τις περιπλανήσεις του στην Ευρώπη µελετώντας και διδάσκοντας Φιλοσοφία, Θεολογία και Μαθηµατικά σε διάφορες πόλεις (Παρίσι, Βιέννη, Λειψία κ.α.). Το 1786 εκδίδει στη Βιέννη το έργο του µε τίτλο «Περί φιλοσόφου, φιλοσοφίας, φυσικών, µεταφυσικών, πνευ-µατικών και Θείων», στο οποίο αναπτύσσει τις φιλοσοφικές θέσεις Γάλλων διαφωτιστών. Ο Παµπλέκης δέχεται τον Θεό ως µοναδική αναγκαία και άπειρο ουσία που υφίσταται από αυτή. Ως µόνο οδηγό του φιλοσόφου αναγνωρίζει τον Ορθό Λόγο. Η κυκλοφορία του έργου του προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, έντονες αντιδράσεις στους κύκλους της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Από το 1791 και εξής ο Παµπλέκης δέχεται µια άνευ προηγουµένου πολεµική, η οποία φαίνεται πως ξεκινά από τον ίδιο τον Ευγένιο Βούλγαρη. Το 1793, λίγο πριν από το θάνατο του φιλοσόφου, κυκλοφορεί εναντίον του η υβριστική σάτιρα µε τίτλο «Ακολουθία ετεροφθάλµου και αντιχρίστου Χριστοδούλου του εξ Ακαρνανίας» µε συγγραφέα τον παλαιό συµµαθητή του στην Αθωνιάδα, ∆ιονύσιο Πλαταµώνος. Σε αυ-τήν εκτοξεύονται ύβρεις ακόµα και προς τους γονείς και την ιδιαίτερη πατρίδα του Παµπλέκη.

Ο τελευταίος

απαντά στο κείµε-νο της «Ακολουθίας» µε το «Περί θεοκρατίας», το οποίο ολοκληρώ-θηκε και κυκλοφόρησε από τους µαθητές του µετά το θάνατό του. Εδώ ο Παµπλέκης αποκρούει τις προσωπικές επιθέσεις που δέχτη-κε και επιχειρηµατολογεί για τις θέσεις του πάνω στην προέλευση της θρησκείας και την ουσία της φιλοσοφικής έρευνας. Ως αποτέ-λεσµα των παραπάνω επήλθε ο συνοδικός αφορισµός του φιλο-σόφου τον Νοέµβριο του 1793, ένας αφορισµός που περιλάµβανε µάλιστα τους µαθητές του, τα βιβλία του, ενώ ακόµη και ο ιερέας που τέλεσε την ταφή του τέθηκε σε αργία!

Αξίζει να

σηµειωθεί πως ο Παµπλέκης φρόντισε να συ-µπεριλάβει στο «Περί θεοκρατίας του» και την «Ακολουθία» του ∆ιονυσίου», έτσι ώστε να γίνεται δυνατή η σύγκριση των δύο κειµένων. Υστερα από 220 χρόνια, τα συγγράµµατα αυτά γίνονται για πρώτη φορά προσιτά στο ευρύ κοινό, αποκαλύ-πτοντας αθέατες όψεις ενός νεοελληνικού ∆ιαφωτισµού που, ως γνωστόν, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Το 1786 εκδίδει στη Βιέννη

το έργο του µε τίτλο «Περί

φιλοσόφου, φιλοσοφίας,

φυσικών, µεταφυσικών,

πνευµατικών και Θείων»,

στο οποίο αναπτύσσει τις

φιλοσοφικές θέσεις Γάλλων

διαφωτιστών. Ο Παµπλέκης

δέχεται τον Θεό ως µοναδική

αναγκαία και άπειρο ουσία

που υφίσταται από αυτή. Ως

µόνο οδηγό του φιλοσόφου

αναγνωρίζει τον Ορθό Λόγο

(8)

φαινοµενα

8 K

K

OSM

Ν

EWS

Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα

Μια κληρονοµιά

στο… περίµενε

Οποιος είπε για πρώτη φορά

ότι το κράτος δεν µπορεί να είναι επιχειρηµατίας είχε σίγουρα δίκιο. Πιθανολογούµε, µάλιστα, πως ίσως να είχε έρθει αντιµέτωπος µε κάποιο περιστατικό αντίστοιχο µε την περίπτωση της κληρονοµιάς που άφησε στο Ελληνικό ∆ηµόσιο ο Κρητικός επιχειρηµατίας Γιώργος Μαλινάκης. Πιο αναλυτικά, ο άν-δρας από τα Χανιά, που απεβίωσε το 2008 σε ηλικία 83 ετών, άφη-σε στη διαθήκη του κληρονοµιά ύψους 4,2 εκατοµµυρίων ευρώ στο Νοσοκοµείο Χανίων προκει-µένου να ανεγερθεί ψυχιατρική πτέρυγα. Μάλιστα, η µόνη απαί-τηση του Χανιώτη επιχειρηµατία ήταν να στηθεί µια πλάκα στην εί-σοδο στη µνήµη των γονιών του. Επειτα από 5 ολόκληρα χρόνια, το κληροδότηµα µένει αναξιοποίητο εξαιτίας γραφειοκρατικών κωλυ-µάτων. Οµως εν µέσω κρίσης η υπόθεση Μαλινάκη ανοίγει ξανά και οι Χανιώτες ελπίζουν πως, επι-τέλους, η τελευταία επιθυµία του επιχειρηµατία θα βαδίσει προς την πραγµάτωση!

Αφωνοι έµειναν οι κάτοικοι του

βο-σνιακού χωριού Sanica, αφού το πρωί της 26ης Νοεµβρίου διαπίστωσαν πως η λίµνη του χωριού είχε εξαφανιστεί, κυριολεκτι-κά µέσα σε µία νύχτα, αφήνοντας πίσω της έναν κρατήρα! Η λίµνη είχε διάµετρο 20 µέτρα και βάθος 8 µέτρα. Αν και δεν ήταν µεγάλη, φιλοξενούσε ορισµένα είδη ψαριών, αλγών και φυτών, που χάθηκαν µετά το άνοιγµα µίας τρύπας στον πυθµένα της. Οι κάτοικοι δηλώνουν έκπληκτοι και δεν µπορούν να εξηγήσουν τι συνέβη, πώς και γιατί δηµιουργήθηκε η τρύπα που συνεχώς µεγαλώνει. Οι επιστήµονες, από την άλλη πλευρά, λένε πως τέτοια φαινόµενα δεν είναι τόσο ανεξήγητα όσο φαίνονται µε την πρώτη µατιά. Συνήθως σχετίζονται µε την ύπαρξη υπόγειων ρευµά-των που στερεύουν ή µε την αλλαγή της ποιότητας του εδάφους εξαιτίας της ανθρώπινης παρέµβασης. Ωστόσο, οι κάτοικοι έχουν γοητευτεί από το παράξενο φαινόµενο και συζητούν µεταξύ τους διάφορες εκδοχές. Μία από αυτές -αρκετά διασκεδαστική- είναι αυτή που θέλει τον ιδιοκτήτη του κτήµατος όπου βρισκόταν η λίµνη, ο οποίος πέθανε πριν από ένα µήνα, να είχε δηλώσει χαρακτηριστικά πως «όταν φύγω, θα τα πάρω όλα µαζί µου»!

Κρατήρας

στη θέση της λίµνης!

(9)

9

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ

Μυστήρια

φαινοµενα

Μυστήρια

Ενα σπανιότατο εύρηµα έχουν πλέον στη διάθεσή τους οι

παλαιοντολόγοι του Πανεπιστηµίου της Alberta στον Καναδά, αφού στο Επαρχιακό Πάρκο ∆εινοσαύρων, που βρίσκεται στην ίδια περιοχή, εντόπισαν έναν εξαιρετικά καλά διατηρηµένο σκελετό ενός δεινόσαυρου µόλις 3 ετών! 70 εκατοµµύρια χρόνια πριν, το συγκεκριµένο δεινοσαυράκι είχε µήκος µόλις 1,5 µέτρο και οι πα-λαιοντολόγοι διαπίστωσαν ότι είχε πεθάνει από πνιγµό σε ποτάµι. Μάλιστα, το εύρηµα ήταν τόσο καλά διατηρηµένο που το δέρµα του είχε αφήσει ίχνη πάνω στο βράχο όπου βρέθηκε. «Πρόκειται για το µικρότερο σκελετό του είδους που έχει εντοπιστεί ποτέ, γεγονός ιδιαίτερα σπάνιο, µιας και είναι πιο ευαίσθητοι και άρα πιο εύκολο να φθαρούν, αλλά και επειδή συνήθως καταβροχθί-ζονταν εκείνη την εποχή από τα µεγαλύτερα αρπακτικά» », λέει ο Philip Currie, καθηγητής Παλαιοβιολογίας του πανεπιστηµίου και επικεφαλής της µελέτης. Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα

Η πτώση ενός ουράνιου αντικειµένου τράβηξε την

προ-σοχή των κατοίκων της Κεφαλλονιάς, της Ζακύνθου και άλλων περιοχών της χώρας µας τη νύχτα της 27ης Νοεµ-βρίου, στις 21:30. Οι ειδικοί εκτιµούν πως το αντικείµενο που έπεσε στο θαλάσσιο χώρο ανάµεσα στα δύο νησιά, αφήνοντας πίσω του έντονη λάµψη και ένα δυνατό κρότο, ήταν µετεωρίτης και εκτιµούν πως είχε βάρος περίπου δύο κιλά και το µέγεθος ενός λάχανου. Το ευτύχηµα είναι πως δεν προκάλεσε καθόλου ζηµιές, ενώ παράλληλα πρόσφερε ένα σπάνιο θέαµα µε τη λάµψη του, που έγινε ορατή µέχρι και στην Αθήνα. Ενα τέτοιο περιστατικό, βέβαια, δεν θα µπορούσε να µην τραβήξει το ενδιαφέρον των φίλων του παράδοξου, αφού µέχρι να πιστοποιηθεί η ταυτότητα του αντικειµένου οι εικασίες έδιναν και έπαιρναν, µε πλήθος πο-λιτών να καλεί στα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης προκειµένου να ενηµερωθεί. Οι επιστήµονες, πάντως, υποστηρίζουν πως περίπου 100 τόνοι τέτοιων αντικειµένων πέφτουν καθηµερι-νά σε διάφορα σηµεία του πλανήτη µας, παρ’ όλα αυτά µόνο ένα µικρό ποσοστό τέτοιων περιστατικών γίνεται αντιληπτό από τους ανθρώπους. εύρηµα έχουν πλέον στη διάθεσή τους οι παλαιοντολόγοι του Πανεπιστηµίου της Alberta στον Καναδά, εύρηµα έχουν πλέον στη διάθεσή τους οι

Μετεωρίτης έπεσε µεταξύ Κεφαλλονιάς και Ζακύνθου

Ενα δεινοσαυράκι στον Καναδά

(10)

φαινοµενα

10 K

K

OSM

Ν

EWS

Επιµέλεια: Θεανώ Καρούτα

Χριστουγεννιάτικη

υπερπαραγωγή

Μια παράξενη

ιδέα για τους χριστουγεννιάτικους στολισµούς φαίνεται πως έχει η οικογένεια των Richards που ζει στην Καµπέρα της Αυστραλίας, αφού τα µέλη της απο-φάσισαν να στολίσουν το σπίτι τους µε 502.165 λαµπιόνια! Το αποτέλε-σµα είναι τα χριστουγεννιάτικα λαµπάκια να φωτίζουν σχεδόν όλη τη γειτονιά, κάνοντας τη νύχτα µέρα, ενώ, όπως είπε ο µπαµπάς της οικογένειας, David Richards, «το στόλισµα ήταν ιδιαίτερα χρονοβόρο». Η όλη διαδικασία ξεκίνησε τον Οκτώβρη, µε τον ίδιο να παίρνει µία εβδοµάδα άδεια από τη δουλειά του. Συνεχίστηκε στις σχολικές διακοπές και τις αργίες και απασχόλησε όλα τα µέλη της οικογένειας για όλα τα Σαββατοκύριακα µέχρι να ολοκληρωθεί. Ο κόπος των Richards τουλάχιστον αναγνωρίστηκε, αφού επάξια κέρδισαν µια θέση στο βιβλίο των ρεκόρ Guinness!

Το ’πε και το ’κανε η κυβέρνηση!

Σύµφωνα µε όσα ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Εθνι-κής Αµυνας, µέσω της γραπτής απάντησής της προς το βουλευτή των Ανεξάρτητων Ελλήνων, Β. Καπερνάρο, εξετάζεται µε τη δέ-ουσα προσοχή από το υπουργείο η ερώτηση που κατέθεσε ο τελευ-ταίος µε τίτλο «Η σκοπιµότητα της µετατροπής του αεροδροµίου της Καλαµάτας σε βάση εκτόξευσης πυραύλων για τουριστικούς σκο-πούς»! Η ανάπτυξη τέτοιου είδους επενδύσεων, εφόσον υπάρχουν και είναι σύµφωνες µε τις προβλέψεις της ισχύουσας νοµοθεσίας, είναι επιθυµητή από την κυβέρνηση και εξετάζεται µε προσοχή. Πλέον δεν µένει παρά να ακούσουµε στο µέλ-λον µια φράση του στιλ «Kalamata, we have a problem»!

Καλαµάτα

καλεί ∆ιάστηµα!

Χριστουγεννιάτικη

υπερπαραγωγή

Χριστουγεννιάτικη

(11)

11 Μυστήρια

φαινοµενα

Μυστήρια

Μια άκρως ενδιαφέρουσα

βιβλιο-παρουσίαση θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν οι κάτοικοι της Θεσ-σαλονίκης την προσεχή Τετάρτη 11 ∆εκεµβρίου στο «café Ζώγια» (Αλεξ. Σβώλου 54, ώρα 19:30). Η συνεργάτις του περι-οδικού µας, Σάσσα Με-ταλληνού-Chaitow, θα παρουσιάσει για πρώτη φορά το νέο της βιβλίο µε τίτλο «Ο Γιος του Προµη-θέα: Ο Ζοζεφέν Πελαντάν, η Συµβολική Τέχνη και η Υλοποίηση του Ιδεατού», που κυκλοφορεί εδώ και λίγες ηµέρες από τις εκδόσεις «∆αι-δάλεος». Πρόκειται για ένα µοναδικό έργο που προστίθεται στην ελληνική βιβλιογραφία, µε θέµα τη ζωή και το έργο ενός σπουδαίου συγγραφέα, οραµατιστή και φιλο-σόφου της Γαλλίας του 19ου αιώνα, του Ζοζεφέν Πελαντάν (είχε παρουσι-αστεί σχετικό άρθρο σε προηγούµενο τεύχος των «Φαινοµένων»). Αν και µάλλον άγνωστος µέχρι σήµερα στη χώρα µας, ο Πελαντάν αποτέλεσε την πηγή ενός ιδιαίτερου πνευµατικού ρεύµατος σκέψης που το-ποθέτησε σε ύψιστη θέση την τέχνη ως µέγιστο µέσο στην πορεία εξέλιξης του ανθρώπου. Προσιτό και ευανάγνωστο, το βιβλίο αποστάζει τα σηµαντικότερα σηµεία του έργου αυτού του πολυγρα-φότατου ανθρώπου, καταλήγοντας στο µείζον ερώτηµα για το κατά πόσο η φι-λοσοφία και το κάλλος έχουν χειροπια-στό νόηµα για την εποχή µας, σε µια εξερεύνηση που αφορά κάθε φιλότεχνο. Την εκδήλωση θα προλογίσει ο εκδότης Γιώργος Ιωαννίδης, ενώ στο ζωντανό διάλογο που θα ακολουθήσει πρόκειται να συµµετάσχει ενεργά η επίσης συγ-γραφέας και συνεργάτις µας, Ευλαµπία Τσιρέλη.

Ο Ζοζεφέν Πελαντάν στη Θεσσαλονίκη!

Σκηνή από τη γνωστή σειρά ταινιών θα µπορούσε να

αποτε-λεί η πρόσφατη εµπειρία του 19χρονου Βρετανού Luke Harding, ο οποίος βγήκε για ποτό στο Μάντσεστερ και ξύπνησε την επό-µενη µέρα στο Παρίσι! Ο φοιτητής πήγε σε µια παµπ και, όπως ο ίδιος λέει, κατά την επιστροφή του στο σπίτι µε το ταξί -και έχοντας µαζί του την ταυτότητα και το διαβατήριό του- αποφά-σισε να κάνει ένα ταξιδάκι µέχρι το Παρίσι. Από το κινητό του τηλέφωνο βρήκε και έκλεισε φθηνά εισιτήρια για την πρώτη πτήση που θα έφευγε εκείνη τη νύχτα. Ο Harding δηλώνει ότι από εκείνη τη στιγµή και έπειτα δεν θυµάται και πολλά, αφού δεν έχει καµία άλλη µνήµη σχετικά µε το πώς ταξίδεψε ή πώς βρέθηκε να κοιµάται στην τουαλέτα του αεροδροµίου «Σαρλ ντε Γκολ». Αυτό που του έγινε µάθηµα, πάντως, είναι πως από εδώ και στο εξής, όταν βγαίνει, το διαβατήριό του θα µένει σπίτι!

Σκηνή από τη γνωστή σειρά ταινιών θα µπορούσε να

αποτε-λεί η πρόσφατη εµπειρία του 19χρονου Βρετανού Luke Harding, ο οποίος βγήκε για ποτό στο Μάντσεστερ και ξύπνησε την

επό-Σκηνή από

λεί η πρόσφατη εµπειρία του 19χρονου Βρετανού Luke Harding,

Hangover 4!

(12)

 Τι ακριβώς εννοούµε µε τον όρο Ηθική Φιλοσοφία;

Με τον

όρο «Ηθική Φιλοσοφία» εννοού-µε σήεννοού-µερα τον τοµέα τής, γενικώς ειπείν, «Φιλοσοφίας» (θέτω συνειδητά τον όρο εντός εισαγωγικών), που διερευνά το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να ζει ο άνθρω-πος. Στην ελληνική αρχαιότητα, όµως, που ήταν εγγύτερη προς το πραγµατικό νόη-µα της ίδιας της Φιλοσοφίας και επιπλέον είχε απαντήσει στο ποιος είναι αυτός ο καλύτερος τρόπος, η «Ηθική Φιλοσοφία» ήταν απλώς η κορύφωση της φιλοσοφι-κής σκέψης, καθώς αναλάµβανε να βαδίσει πέρα από το στοχασµό, να προσδιορίσει την «αυθεντικά ηθική» (που πάει να πει όχι ηθικοφανή) πράξη και, τελικά, να καλέσει στην υλοποίησή της.

Για τους

Ελληνες, ο φιλόσοφος δεν έχει υπόσταση όταν δεν είναι «έργω» φιλόσο-φος, εάν σταµατάει στο «λέγειν άνευ του πράττειν». Η «Ηθική Φιλοσοφία» µάς καλεί να διάγουµε το βίο µας «κατά Λόγον και κατ’ Αρετήν», θέτει δηλαδή την ανθρώπι-νη τελειότητα («τελείωση») ως µια απτή πραγµατικότητα, την οποία µας καλεί να φθάσουµε µε την καθηµερινή µας πράξη, µε την ίδια µας την υπαρκτή, καθηµερινή ζωή. Πηγή της «Ηθικής Φιλοσοφίας» εί-ναι το αποκλειστικά ανθρώπινο αίσθηµα της «Ευθύνης», που µοιράζεται ανάµεσα στην «Ελευθερία» και τον πόθο για

«Τε-Ερχόµενος σε επαφή µε

το λόγο και τα κείµενα του

σύγχρονου φιλοσόφου Βλάση

Ρασσιά στην αυγή της νέας

χιλιετίας, υπάρχει ένα

απόφθεγµά του που έχω

συγκρατήσει και χρησιµοποιώ

συχνά πυκνά: «Οι άνθρωποι

γίνονται αυτό που τους βάζεις

στο µυαλό τους». Πριν από

µερικές ηµέρες είχα µαζί του

µια πολύ ενδιαφέρουσα

συζήτηση, που στόχο είχε

να αναδείξει το εναλλακτικό

εκείνο… πρόγραµµα που θα

µπορούσε να «τρέξει»

στα µυαλά των ανθρώπων,

αναβαθµίζοντας επί τα βελτίω

τον -αντικειµενικά-

προβληµατικό κόσµο µας.

Μέσα από τη συνέντευξη

που ακολουθεί αποδεικνύεται

ότι αυτό το πρόγραµµα όντως

υπάρχει, έχει τις ρίζες του

στον αρχαίο ελληνικό κόσµο,

ενώ για να υιοθετηθεί από

τους ανθρώπους δεν

απαιτείται κάποιο µαγικό

ραβδί. Απλά χρειάζεται

η κατάλληλη παιδεία.

Ας µιλήσουµε, λοιπόν,

για τις Αρετές!

Του Μηνά Παπαγεωργίου,

[email protected]

(13)

13 συνεντευξη

φαινοµενα

13

EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ φαινοµενα λειότητα» και αντικείµενό της είναι η «αυ-θεντικά ηθική πράξη» που ήδη αναφέραµε, δηλαδή η ενάρετη πράξη που προέρχεται από τη ρίζα της προσωπικότητας εκείνου που προβαίνει σε αυτήν, µε βάση ένα εν-στερνισµένο σταθερό, αµετακίνητο, πάγιο σύστηµα αξιών. Αυτή η «αυθεντικά ηθική πράξη» παραπέµπει µε τη σειρά της στην έννοια του «Καθήκοντος», αλλά αυτή είναι µια µεγάλη ανάλυση για να γίνει εδώ.  Ποιος είναι ο ορισµός της έννοιας «Αρετή»; Ποιο ρόλο έπαιζαν οι αρε-τές στον αρχαίο ελληνικό κόσµο;

Αρετή είναι

µία ιδιότητα των θεών, την οποία µεταφέρουµε στο ανθρώπινο επί-πεδο και, αποκτώντας την, εξελισσόµαστε ως συνειδήσεις. Οσο περισσότερες Αρετές κατανοήσει και ενσωµατώσει στο είναι του ο κάθε άνθρωπος τόσο περισσότερο πλη-σιάζει προς την ανθρώπινη τελειότητα.

Εναν ενδιαφέροντα

ορισµό µάς έχει δώσει και ο «παππούς» µας Γεώργιος Γεµι-στός – Πλήθων, ο µεγάλος φιλόσοφος που προσπάθησε να επαναφέρει την ελληνική θρησκεία στις αρχές του 15ου αιώνα: «Η Αρετή είναι έξις µέσω της οποίας γινόµαστε αγαθοί, πραγµατικά αγαθή βεβαίως είναι η Θεότητα, οι δε άνθρωποι γινόµαστε αγαθοί µε το να τη µιµούµαστε στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δυνατοτήτων». Στον ελληνικό κόσµο, η Αρετή ήταν ο κύριος πνευµατικός οδοδείκτης του ανθρώπου.  Ποιος είναι ο συνολικός αριθµός των Αρετών και πόσο δύσκολο είναι να εντοπιστούν και να παρατεθούν στο σύνολό τους; Υπήρξε κατά την αρχαιότητα µια καθολική αντίληψη σχετικά µε τη φύση και τη σηµασία τους;

Οι διάφορες

φιλοσοφικές σχολές της αρχαιότητας προχώρησαν σε απαριθµή-σεις και κατηγοριοποιήαπαριθµή-σεις των επιµέρους πλευρών της όλης Αρετής και έφτιαξαν σύνθετα πλέγµατα που ξεκινούσαν από 20,

βλασης ρασσιας

Αρετες

το αξιακο

συστηµα

των ελληνων

(14)

όπως λ.χ. εκείνο του στωικού Χρύσιππου με 4 κεντρικές αρετές («Φρόνηση», «Σω-φροσύνη», «Δικαιοσύνη» και «Ανδρεία»), κάτω από τις οποίες κρέμονταν άλλες 16 δευτερεύουσες αρετές. Οι επιμέρους πλευρές της όλης Αρετής δεν μπορούν πάντως να καταμετρηθούν, για τον απλό λόγο ότι δεν μπορούν να καταμετρηθούν οι θεοί του ελληνικού πολυθεϊσμού, των οποίων «μεταφρασμένες» ιδιότητες εί-ναι, όπως προείπαμε, οι αρετές των αν-θρώπων.

Στο δεύτερο

σκέλος της ερώτησης θα απαντήσω ναι, με ελάχιστες μόνο εξαιρέ-σεις. Ο Αριστοτέλης, λ.χ., κατέταξε τις κατ’ αυτόν «Ηθικές Αρετές» («Δικαιοσύνη», Ανδρεία» κ.λπ.) στο «επιθυμητικόν» τμήμα της ψυχής, πράγμα εντελώς λανθασμένο, όπως λανθασμένη είναι άλλωστε και η ίδια η θέση του πως η κατάκτησή τους οφείλεται όχι στην επίγνωση, αλλά στην επανάληψη που δημιουργεί «έθος», ως μόνιμο εθισμό. ▶ Μέσα από τις ομιλίες και τα κείμενα που παρουσιάζετε για τις Αρετές, υπερτονίζετε το ζήτημα του ορισμού των συγκεκριμένων όρων και της σημασίας που έχει ο επα-νακαθορισμός (ή η «επανακατάλη-ψη», όπως λέτε) του νοήματός τους στη σύγχρονη εποχή. Αναλύστε μας λίγο αυτή σας τη σκέψη.

Ο ριζοσπάστης

ψυχίατρος Τόμας Σαζ είχε πολύ ορθά τονίσει προ δεκαετιών πως ο πόλεμος για τον έλεγχο του κό-σμου είναι πόλεμος ορισμών και πως εκείνος που ορίζει το νόημα μιας κατά-στασης επιβάλλει στον άλλον τη δική του πραγματικότητα. Μεγάλη αλήθεια. Οπως επίσης είναι μεγάλη αλήθεια και το άλλο που διατύπωσε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ο συγγραφέας Ερνστ Ράουτερ, ότι όσο ασαφέστερα εκφράζεται κανείς τόσο περισσότερο μένει κρυμμένο το ψέμα που υπάρχει στο λόγο του.

Εδώ και

πολλούς αιώνες, τα νοήμα-τα του στρατιωτικά ηττημένου αρχαίου κόσμου έχουν βιαίως αντιστραφεί ή, στην καλύτερη περίπτωση, βαθύτατα παραποιηθεί. Οι σημαντικές λέξεις (λ.χ. αγαθόν, πολιτεία, λόγος, θεός κ.ο.κ.) του πολιτισμικού οικοδομήματος των Ελλή-νων σήμερα σημαίνουν άλλα πράγματα και καθιστούν αδύνατη την επικοινωνία

Ο αφιλοσόφητος ή χύδην άνθρωπος είναι στο έλεος

των περιστάσεων ή, ορθότερα, των διαχειριστών

της ζωής του, των εξουσιαστών. Δεν μπορεί όχι να

πολεμήσει, ούτε καν να κάνει μία στοιχειωδώς

έγκυρη ανάλυση, για να καταλάβει τουλάχιστον

από πού του έρχονται οι «σφαλιάρες» που

επαναληπτικά δέχεται

΄

(15)

15 συνεντευξη

φαινοµενα

΄

µε «υπό κατοχήν» ανθρώπους στο πλαί-σιο κάθε απαιτητικής συζήτησης, που επιθυµούµε να µην ξεχειλώνει, να µη νε-ρώνεται, αλλά να παραµένει αυστηρά στα αυθεντικά νοήµατα. Κατά κανόνα, µετά από µία πρώτη διερευνητική συνοµιλία, καθίσταται δυστυχώς εµφανές ότι χρειά-ζεται να ζητηθούν και να δοθούν ορισµοί, διαφορετικά θα µιλάµε για εντελώς δια-φορετικά πράγµατα.  Μπορείτε να µας δώσετε ενδει-κτικά κάποια παραδείγµατα µιας τέτοιας διαστρέβλωσης;

Βεβαίως. Ο

όρος «ευσέβεια», λ.χ., που σήµαινε την ορθή στάση απέναντι στους θεούς, µακριά από φόβο και προσωπική συναλλαγή, χρησιµοποιήθηκε από τους χριστιανούς για να σηµάνει το ακριβώς αντίθετό της. Ο όρος «υπερηφάνεια», επί-σης, που βγαίνει από το ρήµα «υπερφαί-νοµαι», δηλαδή φαίνοµαι υπεράνω των άλλων, σε εµάς σηµαίνει λαµπρότητα και εν συνεχεία, ως Αρετή, γειτνιάζει µε τη «Μεγαλοψυχία», ωστόσο από τους χρι-στιανούς χρησιµοποιήθηκε για να σηµάνει έπαρση, αλαζονεία.

Η χειρότερη

ίσως περίπτωση είναι η υποκατάσταση των Αρετών της «Μεγαλο-δωρίας», της «Φιλανθρωπίας» και «Χαρι-στικότητας», καθώς και της «Liberalitas» των Ρωµαίων από την «Ελεηµοσύνη», έναν ιουδαϊκής προέλευσης όρο που χρησιµοποίησαν πρώτοι οι υποτιθέµε-νοι «εβδοµήκοντα» στη µετάφραση της Παλαιάς ∆ιαθήκης, όρο που βεβαίως ουδεµία σχέση έχει και µε τους αρχαι-Η θωράκιση της Αρετής ανυψώνει τον άνθρωπο πάνω από τα πράγµατα, τον οδηγεί στη σφαιρική όραση, στην καλύτερη κατανόηση των συµβαινόντων, σε εγκυρότερη ανάλυση και, εν τέλει, στην ανενδοίαστη ανάληψη ευθύνης.  Μπορείτε να µας πείτε λίγα πράγµατα για τα «Σεµινάρια Ηθικής Φιλοσοφίας» που διοργανώνονται στην αίθου-σα οµιλιών «Εκατηβόλος» τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα;

Επειδή ακριβώς

γνωρίζω, και κάθε λογικός άνθρωπος επίσης το γνωρίζει, πως το σύστηµα διαµόρ-φωσης (ή αποσυντονισµού) αν-θρώπων στη χώρα µας ποτέ δεν θα διδάξει τέτοια πράγµατα στους νέ-ους, ούτε καν οι υποτιθέµενες «φι-λοσοφικές» σχολές της Ανώτατης Εκπαίδευσης, που είτε επιδίδονται σε αναµάσηµα ήδη αναµασηµένων πραγµάτων και βυζαντινό σχολαστι-κισµό είτε καταπιάνονται µε νεότερα «δυτικά» µονοπάτια σκέψης, προ-χώρησα από τις αρχές του 2012 σε µία σειρά «Σεµιναρίων Ηθικής Φι-λοσοφίας» στο οικείο Φιλοσοφικό Αθήναιο «Εκατηβόλος» στην οδό Αριστοτέλους.

Αντικείµενο αυτών

των δι-αλέξεων ήσαν ακριβώς οι Αρετές, δηλαδή το αξιακό σύστηµα των αρ-χαίων Ελλήνων, πριν τους επιβληθεί ένα άλλο, ξένο αξιακό σύστηµα, στο πλαίσιο µιας εντελώς άλλης κατεύ-θυνσης που πήρε ο πολιτισµός της ευρωπαϊκής ηπείρου από την εποχή του κράτους του Κωνσταντίνου.

(16)

οελληνικούς, ομηρικούς μάλιστα όρους, «Ελεος» και «Ελεητύς».

Η «Ελεημοσύνη»

χρησιμοποιήθηκε κυρίως τον 3ο μεταχριστιανικό αιώνα ως όπλο έμπρακτης προπαγάνδας κατά του έθους των Εθνικών, τους καιρούς ακρι-βώς που το κράτος των Ρωμαίων είχε αχρηστευθεί από λιμούς και βαρβαρικές εισβολές, ενώ επί αιώνες, ακόμα και στην εποχή μας, παρουσιάζεται από εκείνους που εργολαβικά σχεδόν την οργανώνουν, ως δήθεν απαραίτητος κοινωνικός θε-σμός. Ομως, όπως σωστά είχε τονίσει σε κάποιο βιβλίο του ο Δημήτρης Λιαντίνης, η «Ελεημοσύνη» δεν ταιριάζει στον αξι-οπρεπή άνθρωπο: «Γιατί ζητεί να λύσει το πρόβλημα προσωρινά, και εκ των ενόντων να κουκουλώσει μια κοινωνική αταξία». ▶ Σε καθαρά πρακτικό επίπεδο, με ποιον τρόπο θα μπορούσε να βοη-θήσουν η μάθηση και η εφαρμογή των Αρετών στον καθημερινό μας βίο, μέσα στις δύσκολες πολιτικο-οικονομικές συνθήκες στην Ελλά-δα της κρίσης;

Ο αφιλοσόφητος

ή χύδην άνθρωπος είναι στο έλεος των περιστάσεων ή, ορ-θότερα, των διαχειριστών της ζωής του, των εξουσιαστών. Δεν μπορεί όχι να πο-λεμήσει, ούτε καν να κάνει μία στοιχειω-δώς έγκυρη ανάλυση, για να καταλάβει τουλάχιστον από πού του έρχονται οι «σφαλιάρες» που επαναληπτικά δέχεται. Αλλά και εάν ακόμα κατορθώσει μία αξι-όλογη ανάλυση, στερείται των πνευματι-κών μέσων για να προβάλει μία άμυνα. Αυτό που τώρα κυριαρχεί σε πολιτικό και πνευματικό επίπεδο δεν του προσφέρει τίποτε παραπάνω από την πλήρη υπο-ταγή στο αλλότριο (είτε των «αγορών» είτε του «Θεού») ή την τυφλή εναντίωση με στροφή προς «εξεγερσιακές» (κυρι-ολεκτικά ή μεταφορικά) μορφές, που, αποδεδειγμένα από την ιστορική πείρα, δεν οδηγούν πουθενά. Ο αφιλοσόφητος άνθρωπος είναι με άλλα λόγια καταδι-κασμένος να γευθεί, με τον ένα ή άλλον τρόπο, την πίκρα της ήττας.

Αντίθετα, η

θωράκιση της Αρετής ανυψώνει τον άνθρωπο πάνω από τα πράγματα, τον οδηγεί στη σφαιρική όραση, στην καλύτερη κατανόηση των συμβαινόντων, σε εγκυρότερη ανάλυση και, εν τέλει, στην ανενδοίαστη ανάλη-ψη ευθύνης. Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι εκείνο που στην αρχαιότητα, αλλά και στη Γαλλική Επανάσταση επίσης, ονο-μαζόταν «Πολιτική Αρετή» ξεδιπλωνόταν στο τρίπτυχο «Δικαιοσύνη» – «Αιδώς» – «Ευθύνη». Αλλά η «Πολιτική Αρετή» είναι ένα τεράστιο θέμα για να το αναπτύ-ξουμε εδώ. Ευελπιστώ ότι στο μέλλον θα μας δοθεί η ευκαιρία να μιλήσουμε διεξοδικότερα περί αυτής.

Χρησιμοποίησες την

έκφραση «καθαρά πρακτικό επίπεδο». Ε, σε αυτό λοιπόν το «καθαρά πρακτικό επίπεδο» τίποτε δεν μπορεί να γίνει δίχως ο άν-θρωπος να αναλάβει επιτέλους τις ευ-θύνες του, αλλά και να μην εκχωρεί τη διαχείριση και δρομολόγηση του βίου του σε τρίτους, είτε πολιτικοί είναι αυτοί είτε παπάδες και «πνευματικοί» είτε διευ-θυντές lifestyle τυπωμένων σκουπιδιών. Θυμάσαι που αναφερθήκαμε στην αρχή της συνέντευξης στην «αυθεντικά ηθική πράξη» και την έννοια του «Καθήκοντος»; Ε, θα αναφέρουμε εδώ, όσο πιο λακω-νικά γίνεται, ότι «Καθήκον» είναι αυτό που πράττεται με συνέπεια, ειλικρίνεια και επίγνωση της αξίας του Ανθρώπου, ως ελλόγου και ηθικού όντος. Οι τρεις

Οπως σωστά είχε τονίσει

σε κάποιο βιβλίο του ο

Δημήτρης Λιαντίνης, η

«Ελεημοσύνη» δεν

ταιριάζει στον

αξιοπρεπή άνθρωπο:

«Γιατί ζητεί να λύσει το

πρόβλημα προσωρινά,

και εκ των ενόντων να

κουκουλώσει μια

κοινωνική αταξία»

Ο Βλάσης Ρασσιάς.

(17)

17 συνεντευξη

φαινοµενα προϋποθέσεις του «Καθήκοντος» είναι η «Συνέπεια», η «Ειλικρίνεια» και η «Επί-γνωση», που όλες τους περιστρέφονται ως δορυφόροι γύρω από την «Ευθύνη».  Γιατί το ζήτηµα των Αρετών δεν αποτελεί µέρος της διδασκαλίας στα σχολεία ή στα πανεπιστήµια της χώρας µας (βλ. φιλοσοφικές σχολές); Τι είδους ανθρώπους θα µπορούσε να παράγει ένα εκπαι-δευτικό σύστηµα βασισµένο στην προβολή τους;

Από όσα

αναπτύξαµε µέχρι εδώ, θε-ωρώ ότι και τα δύο αυτά ερωτήµατα έχουν ήδη απαντηθεί και η απάντηση είναι ότι ο τύπος ανθρώπου που παρά-γει η διδασκαλία της Αρετής είναι λίαν ανεπιθύµητος για το σύστηµα που σχε-διάζει, προγραµµατίζει και χρησιµοποιεί εκείνον τον πανίσχυρο µηχανισµό δια-µόρφωσης (ή αποσυντονισµού) ανθρώ-πων που λέγεται «Παιδεία», κατ’ ευφη-µισµόν βεβαίως, γιατί ο όρος «Παιδεία» σηµαίνει στη δική µας «όχθη» (γέλια) κάτι τελείως διαφορετικό.

Ποιος θέλει

σήµερα ανθρώπους µε επίγνωση της «Ευθύνης», του «Καθήκο-ντος» ή, ακόµα χειρότερα, της «Πολιτι-κής Αρετής»; Ο πολιτικός; Ο παπάς και «πνευµατικός»; Ο χειριστής των µαζών; Ή µήπως ο αόρατος κύριος που κρύπτε-ται πίσω από το ευφυέστατο προσωπείο που ονοµάζεται «∆ιεθνείς Αγορές»; Κα-νείς απολύτως.

Οταν διδάξεις

«Αρετή», εκείνο που θα βγάλεις στο τέλος είναι Ελληνας Ανθρωπος, και εδώ το «Ελληνας» δεν σηµαίνει βεβαίως υπηκοότητα σε ένα κράτος που, από συγκυρία και µόνον, ονοµάστηκε και εξακολουθεί να ονοµά-ζεται «ελληνικό».  Πρόσφατα κυκλοφορήσατε από τις εκδόσεις «Ανοιχτή Πόλη» το βιβλίο «Αρετή: Το αξιακό σύστηµα των Ελλήνων». Μιλήστε µας για το περιεχόµενό του. Σκοπεύετε στο µέλλον να κυκλοφορήσετε µια επαυξηµένη έκδοσή του που θα περιλαµβάνει ακόµα περισσότερες Αρετές;

Υπήρξε κάπως

κοινή αίσθηση όλων όσοι είχαν την τύχη να παρακολουθή-σουν αυτά τα σεµινάρια το ότι τα όσα είχαν αναφερθεί κατά τη διάρκειά τους θα έπρεπε να αποµαγνητοφωνηθούν και να εκδοθούν σε βιβλίο προς ωφέ-λεια πολύ περισσότερων ανθρώπων, αλλά και των γενεών που πρόκειται να έλθουν µετά από εµάς. Κάτι ανάλογο δεν είχε άλλωστε ποτέ υπάρξει στη διεθνή βιβλιογραφία, πόσω µάλλον στην ελλη-νόγλωσση, αφού κανείς έως τώρα δεν είχε ενδιαφερθεί για πλήρη επαναφορά του αξιακού συστήµατος των εθνικών Ελλήνων.

Και έτσι,

στα τέλη του 2012 εκδόθηκε το βιβλίο που ανέφερες µε 16 συνολικά Αρετές, ενώ η συνέχιση των σεµιναρίων ήδη φέρνει κοντά την έκδοση και δεύ-τερου τόµου µε τις Αρετές που έχουν παρουσιαστεί στο µεταξύ. Συν θεοίς, υγεία να έχουµε, ίσως σε κάποια στιγµή βρεθούµε µε αρκετούς τόµους στα χέ-ρια και «χαρτογραφηµένες» εκατοντάδες Αρετές. Who is who Ο Βλάσης Ρασσιάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959 και αποφοίτησε από την Ανωτάτη Σχολή Οικονοµικών και Εµπορικών Επιστηµών (νυν Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών). Μέχρι σήµερα έχει εκδώσει 19 βιβλία και πιο συγκεκριµένα 16 ιστορικά και δοκίµια (εκ των οποίων τα 13 αναφέρονται στην Αρχαία Ελλάδα), 1 φιλοσοφικό Λεξικό και 2 ποιητι-κές συλλογές, ενώ έχει επίσης αποδώσει στη νεοελληνική γλώσσα 2 έργα της Ελληνικής Γραµµατείας, τα «Εγχειρίδιον» του Επικτήτου και το «Περί των Θεών και του Κόσµου» του Σαλλούστιου. Υπήρξε συνιδρυτής και συνεργάτης των περιοδικών «Speak Out» (1979), «Ανοιχτή Πόλη» (1980 – 1993) και «∆ιιπετές» (1991 – 2013) και έχει δώσει περισσότερες από 100 διαλέξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό µε θέµα την κοσµοαντίληψη και τον πολιτισµό των αρχαίων Ελλήνων. Κείµενα και συνεντεύξεις του έχουν δηµοσιευθεί σε πολλά λογοτεχνικά, φιλοσοφικά και κοινωνιολογικά περιοδικά και επιθεωρήσεις της Ελλάδος και του εξωτερικού, υπήρξε δε συνιδρυτής του Υπάτου Συµβουλίου των Ελλή-νων Εθνικών (ΥΣΕΕ, 1997) και του Παγκοσµίου Συνεδρίου Εθνικών Θρησκειών (World Congress of Ethnic Religions, WCER, 1998).

Ο ριζοσπάστης

ψυχίατρος Τόµας Σαζ

είχε πολύ ορθά τονίσει

προ δεκαετιών πως ο

πόλεµος για τον έλεγχο

του κόσµου είναι

πόλεµος ορισµών

και πως εκείνος που

ορίζει το νόηµα µιας

κατάστασης επιβάλλει

στον άλλον τη δική του

πραγµατικότητα.

Μεγάλη αλήθεια

Ο πρώτος τόµος του Βλ. Ρασσιά για τις Αρετές κυ-κλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ανοιχτή Πόλη.