هلجم زكرم تاعلاطم و هعسوت شزومآ يكشزپ س هرود ی ،مهدز ص ،مود هرامش 171 -161 ، 1931
نی
زا
هب
شزومآ
و
دوبهب
شناد
لغش
ی
:
هتفرگرب
زا
براجت
ناراتسرپ
رت
ی
ژا
نفلت
ی
زکرم
پ
ی
ما
سناژروا
111
زکرم
دم
ی
ر
ی
ت
ثداوح
و
روف
ی
ت
اه
ی
کشزپ
ی
هاگشناد
مولع
کشزپ
ی
نامرک
ع
ل
ی
شونرذآ
1،
اش
ی
هتس
حلاص
ی
2 * 1 . وجشناد ی سانشراک دشرا یراتسرپ ، هدکشناد راتسرپ ی ، هاگشناد دازآ ملاسا ی ، دحاو ناهفصا ،)ناگساروخ( ،ناهفصا ا ی نار 2 . یرتکد شزومآ ،یراتسرپ شناد ی ،را هورگ راتسرپ ی ، هاگشناد دازآ ملاسا ی ، دحاو ناهفصا ،)ناگساروخ( ،ناهفصا ا ی نار تفایرد :هلاقم 71 / 4 / 44 نیرخآ حلاصا هلاقم : 74 / 1 / 44 شریذپ هلاقم : 02 / 1 / 44 * هدنسیون سم ؤ :لو هورگ راتسرپ ی ، هاگشناد دازآ ملاسا ی دحاو ناهفصا ،)ناگساروخ( ،ناهفصا ا ی نار نفلت : 0240441 -2470 :ربامن 04044252 -207 Email: [email protected] :فده و هنیمز رط زا رثؤم خساپ ی ق سناژروا هب نفلت کشزپ یاه ی ، س یارب ی متس یاه کشزپ سناژروا ی ح ناهج رسارس رد ی تا ی م ی دشاب . هیارا تامدخ سناژروا ی تروص هب بترم ولوا و یزاس ی ت یدنب سامت رد یاه ی تفا ی م تروص ی گ ی در ا شزومآ و ی ن ک و خساپ نامز هلصاف رد ،تامدخ زا هتسد ی ف ی ت ح شقن خساپ ی تا ی ار افیا م ی دنک ا . ی ن صوت فده اب شهوژپ ی ف هبرجت یاه رت زا ناراتسرپ ی ژا نفلت ی پ زکرم رد هتفرگ تروص ی ما سناژروا 774 زکرم دم ی ر ی ت روف و ثداوح تی یاه کشزپ ی کشزپ مولع هاگشناد ی درگ ماجنا نامرک ی د . شور :راک حت ق ی ق رضاح تروص هب ک ی ف ی دپ ی راد تخانش ی شهوژپ هعماج باختنا .دش ماجنا تروص هب نتبم ی لماش و فده رب 4 لغاش ناراتسرپ زا رفن پ زکرم رد ی ما سناژروا 774 لقادح اب نامرک 4 هقباس لاس راک دوب . عمج روآ ی تاعلاطا تروص هب مع هبحاصم رازبا زا هدافتسا اب و درف هب درف هبحاصم ی ق و م .دش ماجنا راتخاس نودب ی گنا ی ن هبحاصم ره نامز 50 قد ی هق دیماجنا لوط هب نورتکلا توص طبض زا و ی ک ی ارب ی هبحاصم تبث هدافتسا اه دش هداد . اه ی شور زا هدافتسا اب لصاح Colaizzi زجت ی ه لحت و ی ل درگ ی د ذپدامتعا تهج . ی ر هداد ندرک رگشهوژپ ،اه هرابود کت هب هنومن کت ن هعجارم اه دوم . ی هتفا :اه 101 هدش هصلاخ موهفم هبحاصم زا اه جارختسا دیدرگ رد هک 4 عوضوم هتسد ی اهن رد و تفرگ رارق ی ت ، هس نورد هیام «ا ی اف ی رتسب رد شقن عامتجا و گنهرف » ، «ا ی اف ی نامزاس و هفرح رتسب رد شقن » و «ا ی اف ی درف رتسب رد شقن ی » تسد هب .دمآ هبرجت یاه ناراتسرپ تروص هب « جم هعوم ا ی هدرشف و مه دنب پ( ی راتسو ب ) ی ن تصرف اه دهت ، ی اهد ، توق فعض و اه اه » نایب .دش هجیتن یریگ : جیاتن شهوژپ رضاح م ار ی ناوت ساسا هتکن ود رد ی لوا .درک هصلاخ هک نیا تراهم اه ی زرا ی با ی هدافتسا هرهچ هب هرهچ هرواشم رد هک م ی دوش ، رط زا ی ق نفلت روط هب قتسم ی م قتنا لباق ن لا ی تس و ا ی ن رما م ناشن ی دهد شزومآ هک اه ی هرواشم صاخ نفلت ی ، زرا ی با ی تراهم و نامرد اه ی مصت ی م گ ی ر ی اب ی د رت ناراتسرپ هب ی ژا ا رد لغاش ی ن زکارم هیارا دوش . هک نیا مود داجیا شیازفا اضر ی ت لغش ی ب رد ی ن رشق دیدج رت ناراتسرپ ی ژا نفلت ی دیاب ت رد للاقتسا نتفرگ رظن رد اب مص ی م گ ی ر ی اطخ شهاک و اه ی مصت ی م گ ی ر ی رت راتسرپ ی ژا نفلت ی مهم نیا هک دریگ تروص رت لمعلاروتسد غلابا اب ی ژا نفلت ی ی هچراپک و ای داج اهراکهار ی شزومآ بسانم ی سرتسا لرتنک تهج اه ی هدش هبرجت ، یم ماجنا نیا .دوش اب تاکن ی د دم زکرم طسوت ی ر ی ت و ثداوح روف ی ت اه ی کشزپ ی روشک یارب یاقترا لغش شناد ی پ زکارم ناراتسرپ رد ی ما سناژروا 774 .دوش هتفرگ رظن رد هژاو دیلک اه : رت راتسرپ ی ،ژا رت ی ژا نفلت ی ، دم زکرم ،هدننک مازعا راتسرپ ،هبرجت ی ر ی ت شزومآ ،ثداوحهمدقم
همدقم
ژایرت ا ز تغل یوسنارف Trier هب ینعم هتسد یدنب و هقبط یدنب و باختنا هتفرگ هدش تسا ( 7 ) و یکی زا مهم نیرت یازجا بط سناژروا تسا و تیمها نآ یارب یریگیپ رامیب رد طیارش سناژروا یم دشاب . رد لاح رضاح رد متسیس یاه نردم ،سناژروا ژایرت یکی زا ناکرا یساسا یم رامش هب دور هک جنا ما حیحص و یملع نآ ، بجوم شهاک گرم و یم ر نارامیب یم ددرگ ( 0 ) . یناراتسرپ هک لمع ژایرت ار ماجنا یم دنهد ، هب ،شناد تاعلاطا و هبرجت یفاک رد نیا هنیمز زاین دنراد ( 0 .) هزورما ، نفلت هب کی هلیسو یطابترا یتایح رد هیارا تامدخ یتملاس لیدبت هدش تسا . یهاگآ زا هنیزه اه و یسرتسد هب سیورس یاه تامدخ یتملاس ، هدافتسا نایرتشم زا نفلت ار هب نازیم لباق یهجوت شیازفا هداد تسا ات زا نآ یارب نییعت نازیم تیروف لکشم شیپ هدمآ و زاین هب یگدیسر یاه یکشزپ هدافتسا .دنیامن ناکشزپ هیارا هدنهد تامدخ تملاس ی لوا هی هب ردق ی هلغشمرپ دنتسه هک من ی دنناوت روط هب صخش ی وگخساپ ی دادعت نفلت اه ی ناسک ی دنشاب هک تساوخرد هرواشم دنراد و نیا لوؤسم ی ت لغا ب عقاوم هب هدهع ناراتسرپ یم دشاب . اب هدافتسا زا لمعلاروتسد یاه نامزاس هتفای و نودم ژایرت ینفلت نارامیب ، راتسرپ یم دناوت اب نانیمطا یفاک هب س ؤ تلاا خساپ دهد ؛ رد یلاح هک لامعا هقیلس یاه یصخش هب لقادح یم دسر ( 4 .) تلاخادت ژایرت ینفلت نکمم تسا هب ،یبایزرا شزومآ رامیب و ای هلخادم رد نارحب زاین هتشاد دشاب ( 4 .) ژایرت و هرواشم ینفلت هب کی تعنص رد لاح دشر هدش لیدبت تسا و هناشن یاه نیا دشر و حضاو دوهشم یم دشاب . یتقو سامت ب رارقر دش و امش یکمک ار داهنشیپ دیدومن ، کی هطبار راتسرپ -رامیب رارقرب یم دوش . قبط رظن یضعب زا ناسانشراک ، مدع هرواشم و یریگیپ لماک هب ناونع یراددوخ زا کمک و اهر ندرک رامیب بوسحم یم دوش ( 4 .) فده زا ژایرت ینفلت ، یبایزرا و یگدیسر هب سامت یاه ینتبم رب میلاع یم دشاب هک زا قیرط تبحص ینفلت هب تسد هدمآ تسا . زا هلمج شقن یاه کی راتسرپ ژایرت ینفلت یم ناوت هب شقن یدادما ( شوگ ،نداد لرتنک ،وجددم هیارا ییادص مارآ هب یاج سمل ) ، شقن یصیخشت ( اب هجوت هب طیارش وجددم و شیپ ینیب تلاکشم ) ، شقن هلخادم رد نارحب ( کرد یروف زا تعرس رد ت تلاوح ) و شقن یتراظن ( هیصوت و هلخادم رد نامرد رد لزنم ) هراشا درک ( 4 .) تاعلاطم یفیک ناشن یم دهد هک فیط یعیسو زا ینارگن یاه کرتشم و لیاسم هبرجت هدش طسوت یراتسرپ زا هار رود رد رف ا دنی میمصت یریگ حرطم هدش تسا هک طسوت یبیکرت زا هطبار راتسرپ -رامیب و لماوع طوبرم هب ،نامزاس تحت ثأت ی ر رارق یم دریگ ( 5 ). زا یگژیو یاه یلک میمصت یریگ ژایرت م ی ناوت ه د ،ف یاهراتفر ،یتخانش حطس ،هبرجت هدافتسا زا تسارف و رکفت یداقتنا و دومن نایب ار یریگراک هب لماش اهنت دنیارف نیا تراهم خت یاه یصص ، دنیارف ای و یرامیب یاه پ لکتور تسین یصیصخت ( 1 .) نیا شور یرگلابرغ سامت اه رگا هب هویش تسرد ارجا دوش ، اب هفرص ییوج رد نامز و هنیزه هارمه تسا ؛ ارچ هک اهنت عبانم یرورض مازعا یم دندرگ ( 8 .) رد بایغ لمعلاروتسد یاه درادناتسا ، هنافسأتم خساپ هرواشم نکمم تسا دقاف ماکحتسا و تقد یفاک دشاب . نیا جاوم ه ه دایز زا دح اب ژایرت ینفلت رایسب عیاش هدوب تسا و لامتحا تارطخ یکشزپ ینوناق ار شیازفا یم دهد ( 4 .) یگژیو کی متسیس ژایرت نفلت ی ، ارا ی ه و عقوم هب تبقارم نئمطم یا سرتسد ی تبقارم هب کمک هب هعومجم یا زا رصانع مه نوچ ،نانکراک ،شزومآ لکتورپ ،اه مرف یاه یدانسا و ،اهدرادناتسا اب کمه یرا رگیدکی یم دشاب . ناققحم زونه نییعت هدرکن دنا هک مادک لکتورپ نیا متسیس رتهب راک یم دنک ( 4 .) جیاتن هعلاطم Purc-Stephenson و Thrasher ناشن داد هک هب تسد ندروآ و ظفح ،تراهم ،للاقتسا حم طی دج دی ،راک زرا یبای عماج و سرتسا ، جنپ عوضوم هدمع زا لیاسم کرتشم و نارگن ی یاه هبرجت هدش طسوت ناراتسرپ رت ژای و هرواشم م ی دشاب و ا نی هتسد زا ناراتسرپ ط فی سو یعی زا نارگن ی اه و لیاسم طوبرم هب نآ و عناوم و ای هست ی ل رد دنور مصت می یریگ ار کرتشم روط هب هبرجت م ی دننک ( 5 .) قحت قی Huibers و ناراکمه رب ا نی بلطم کأت ی د د ا تش هکرت ژای نفلت ی ی ک راک پ هدیچی و اراد ی تارطخ هوقلاب تسا . اب هجوت هب ا نی هک مدع سامت مشچ ی و رصانع غ ری یملاک طابترا ، هرابرد هرواشم دوجو دراد ، ناراتسرپ اب دی هب یاج هناشن یاه یرصب هب ییاونش دوخ کت هی دنیامن . اربانب نی ، تراهم اه ی طابترا ی سب رای مهم تسا ( 4 ). Moss رد شهوژپ دوخ فایرد ت هک لمعلاروتسد اه ی رت ژای ، هب موهفم زاس ی ددجم شقن راتسرپ ی ن زای دراد ( 72 .) Bohm و Castrén رد هعلاطم دوخ نایب هک دندومن ناراتسرپ مازعا هدننک ، شقن لک یدی رد طابترا لوا هی اب جنز هری اقب دنراد و زا نانآ راظتنا م ی دور هک لاع می روف تی ار خشت صی دنهد و رد تن هجی ، وبمآ سنلا ار مازعا دننک . تاعلاطم ناشن هداد تسا هک لامتحا طابترا رد تفای تامدخ روف تی یاه کشزپ ی اب هدنز ندنام رد ماگنه خرت صی ب یناتسرامی دوجو دراد و هب همادا ارجا ی شزومآ هرابرد ا نی شناد رد زکرم تاطابترا روف تی یاه کشزپ ی رد رسارس ناهج تحا جای تسا ( 77 .) قبط قیقحت EK و Svedlund ، تیاده سنلاوبمآ اه هب تروص سناژروا هب وس ی ب ینارامی هک ن زای روف ی هب کمک ای لاقتنا رس عی هب ب ناتسرامی دنراد ، رایسب مهم .تسا هب لیلد دوجو تاناکما ،دودحم زکرم تاطابترا سناژروا من ی دناوت یارب یمامت سامت یاه یسناژروا سنلاوبمآ مازعا دیامن . اربانب نی ، اراک یدم س متسی گتسب ی هب رت ژای بسانم دراد . ب ار ی کی رت ژای ،رثؤم راتسرپ هب هس تراهم ن زای دراد ؛ لوا رداق دشاب زا کی رات هچخی لاب ینی هاتوک ، عضو تی ب رامی ار دروآرب دیامن ، مود شناد طوبرم هب تامدص و سآ بی تخانش ی ار هتشاد دشاب و موس فشک ای دوهش هعسوت هتفای هتشاد دشاب ( 70 .) مرخ شنم و ناراکمه رد هعلاطم دوخ ب نای دندومن هک همدخ سنلاوبمآ ن یاهزای سناژروا ی ب نارامی ار ماگنه ی هک هب رس هنحص م ی ،دنسر زرا یبای یم دننک و هب ا نی تن هجی سر دندی هک اهنت 01 دصرد زا دراوم ، قباطم اب ولوا تی یدنب ناسانشراک زکرم پ مای وب هد تسا ( 70 .) Dunford رد قیقحت دوخ هک درک نایب راتسرپ رت ژای ازعا( م )هدننک راهچ ظو هفی لوا هی دراد ؛ ظفح طابترا اب سامت گ هدنری اب نتفرگ تاعلاطا فاک ی یارب ذاختا کی مصت می حص حی ، مازعا دحاو اه ی ،بسانم مارآ نتشادهگن سامت گ ی هدنر هارمه اب لرتنک و ی و لمعلاروتسد بقارم ت اه ی روف ی دروم زاین ار عت نیی دیامن . رت ژای نفلت ی هب ناونع کی صصخت دج ،دی زونه دروم ثحب و وگتفگ یم دشاب . هب ناونع ،لاثم خرب ی زا ناراتسرپ رد رت ژای نفلت ی « زا رط قی هرواشم نفلت ی » ناشدوخ ار هب ناونع راتسرپ هرواشم رد رظن م ی دنریگ ؛ رد لاح ی هک خرب ی د رگی زا ،ناراتسرپ هژاو « کشزپ ی زا هار رود » ای « تملاس ی زا ر ها رود » ار هدافتسا یم دنیامن ( 74 ) . اب هجوت هب دراوم قوف م ی ناوت ترورض ماجنا قحت قی ار رد جنپ دنب هصلاخ :دومن 7 . نارگن ی یاه کرتشم و لیاسم هبرجت هدش طسوت ناراتسرپ زا هار رود رد دنیارف مصت می یریگ رت( ژای ) 0 . اش عی ندوب دایز زا ح د رت ژای نفلت ی و لامتحا ازفا شی تارطخ کشزپ ی نوناق ی 0 . مدع رگلابرغ ی سامت اه هب ش هوی حص حی و محت لی زه هنی یاه نامرد ی و زا تسد نتفر تقو ارب ی ب رامی و ای مدع هفرص وج یی رد نامز 4 . ترورض ماجنا قحت قی یارب عت نیی مهم رت نی ع و لما خد لی ،نانکراک( ،شزومآ لکتورپ ،اه مرف اه ی دانسا ی و )اهدرادناتسا رد س متسی رت ژای نفلت ی 4 . کمک هب لح لکشم ناراتسرپ رد دروم رعت فی و تشادرب زا رت ژای نفلت ی اب هجوت هب یسررب نوتم رشتنم هدش و مدع دوجو هعلاطم رد ثحب ژایرت ینفلت رد روشک و مه نینچ ، موزل دورو هب هبرجت یاه ،یعامتجا هفرح یا و یدرف نانکراک رد نیا رشق یلغش دیدج ، هعلاطم یفیک رضاح اب فده فشک کرد و هبرجت یاه ناراتسرپ زکرم مایپ سناژروا 774 زا ژایرت ینفلت ماجنا .دش
شور
شور
راک
راک
ا نی قحت قی هب تروص ک یفی دپ رادی تخانش ی دوب هک یارب صوت فی هبرجت یاه ناراتسرپ زا رت ژای نفلت ی ماجنا .دش فده زا قحت قی دپ یتخانشرادی ، حرش هبرجت یاه ا دارف نامه روط هک نآار هبرجت هدومن دنا ، رد تارابع دپ یتخانشرادی .تسا رد نیا شور ، قلخ ای صوت فی عماج زا کی دپ هدی هبرجت هدش هنازور ارب ی تسد یبای هب کرد راتخاس تاذ ی نآ ظندم ر تسا ( 74 .) ناراتسرپ لغاش رد زکرم پ مای سناژروا 774 نامرک ، هب ناونع هعماج شهوژپ ا نی قحت قی .دندوب ققحم زوجم دورو هب حم طی قحت قی و سرتسد ی هب تکرش ناگدننک ار ذخا .دومن باختنا هنومن شهوژپ رب ساسا شور نتبم ی رب فده دوب و ناراتسرپ ی رظندم رارق دنتفرگ هک لقادح اراد ی 4 لاس هقباس راک رد زکرم پ مای سناژروا 774 .دندوب باختنا هنومن اه ی قحت قی ات دح ی همادا ای تف هک هب عابشا تاعلاطا سر دی ؛ ارچ هک د رگی اهدک ی دج دی جارختسا ن دش . رایعم دورو هب هعلاطم ، ناراتسرپ لغاش رد زکرم پ مای 774 اب ب شی زا 4 لاس هبرجت راک و رایعم جورخ زا هعلاطم ، مدع امت لی و راکمه ی تکرش هدننک ارب ی هبحاصم .دوب عمج رضاح شهوژپ رد روآ ی دافتسا اب تاعلاطا زا ه هبحاصم اه ی مع ی ،ق دش ماجنا درف هب درف و راتخاس نودب . یارب گولج یری زا ثأت ری گتسخ ی شان ی زا سرتسا و راشف حم طی راک رب قحت ،قی یعس دش هبحاصم سپ زا تشذگ 04 تعاس زا ش تفی یراک هبحاصم هدنوش رد حم یطی مارآ و جراخ زا حم طی راک ماجنا درگ د . رد ا نی قحت قی زا طبض توص ا نورتکل یکی ارب ی تبث هبحاصم هدافتسا درگ دی . تهج تبث تلااح تکرش هدننک رد( تروص ن زای ) ، زا تشاددای یرادرب ط ی هبحاصم ن زی هدافتسا درگ دی . یارب سر ندی هب فده شهوژپ رضاح ، اب 4 رفن زا ناراتسرپ زکرم پ مای سناژروا 774 هبحاصم .دش هبحاصم اه رد رتفد راک رگشهوژپ ماجنا تفرگ . هبحاصم اه ب نی 42 ات 14 قد هقی و هب روط طسوتم 50 قد هقی لوط شک دی . لااؤس ت هب تروص زاب حرطم دش هک هب ناراتسرپ هزاجا م ی داد هبرجت یاه دوخ ار ب نای دنیامن . لاؤس لوا هی ا نی دوب هک « هبرجت یاه امش هب ناونع راتسرپ رت ژای رد زکرم پ مای سناژروا 774 هچ ؟دنتسه ». زا تلااؤس یهیدب ننام د « م ی دیناوت قد قی رت ب نای نک ؟دی » ای « روظنم امش چ ی ؟تسه » و تلااؤس فاضا ی لثم « آ ای پ شی هدمآ هک رد کی رت ژای راچد کش و درت دی وش ؟دی » ن زی هدافتسا درگ دی . شور لانآ زی دپ یسانشرادی Colaizzi امنهار ی لاعف تی یاه رورض ی رگشهوژپ رد زجت هی و لحت لی هداد اه ی لصاح زا ا نی هعلاطم م ی دشاب . نیا شور تفه هلحرم یا لماش ندناوخ مامت فیصوت یاه هیارا هدش طسوت تکرش ناگدننک ، جارختسا هلمج یاه مهم ، هقبط یدنب ناعم ی ، رارق نداد ناعم ی هقبط یدنب هدش و طبترم هب مه رد هشوخ اه یی زا نورد هیام اه تاعوضوم( لصا ی ) ، قیفلت جیاتن رد بلاق کی یصوت ف عماج ، هقبط یدنب ندرک فیصوت عماج هدیدپ تحت هعلاطم هب تروص کی نایب حیرص و نشور ، رابتعا جنس ی اهن یی هتفای اه اب م هعجار ددجم هب ره کی زا تکرش ناگدننک ، یم دشاب ( 75 .) رد هلحرم لوا Colaizzi ، رگشهوژپ اب ندناوخ قد قی و ررکم هبحاصم اه و صوت فی تکرش هدننک اه ، عس ی رد کرد رتهب و مه ساسحا ندش اب نآ اه .دومن رد هلحرم دعب یارب جارختسا تاعلاطا نعم ی راد ، هب ره کی زا هتفگ اه تشگزاب می و هلمج یاه مهم طبترم اب دپ هدی دروم ،ثحب اب ناشن راد ندرک ، صخشم .دندش ا نی هلحرم هب ناونع جارختسا تارابع ینعم راد زیاح مها تی م ی دشاب . تاعلاطا ماخ یارب دبت لی هافم می طبترم و مهم هب هافم می عازتنا ی و مومع ی دنچ نی راب رورم دش و عس ی رب ا نی دوب هک هجوتم میوش ات هچ دح ناعم ی هتخاس هدش اب تارابع لوا هی تکرش ناگدننک طبترم .تسا یارب ماجنا هلحرم موس قبط راهظا رظن Colaizzi ، رگشهوژپ عس ی رد موهفم زاس ی و هقبط یدنب ک ندر ناعم ی جارختسا هدش .دومن رد ا نی هلحرم هصلاخ زاس ی هافم می زا هلمج یاه مهم طبترم اب دپ هدی دروم ثحب صخشم دش هک اب ناشن راد ،ندرک ماجنا درگ دی . رد هلحرم ،مراهچ رگشهوژپ رب قبط راهظا رظن Colaizzi ، سپ زا ب ناوخزا ی ررکم هافم می هصلاخ هدش و رارکت هلحرم موس ارب ی امت م ضوت تاحی تکرش ،ناگدننک هافم می ط هقب یدنب هدش ار نورد « هتسد اه ی عوضوم ی » رارق .داد ا نی هتسد اه رب قبط هافم می فلتخم هب تسد هدمآ زا هلحرم لبق ی لکش فرگ ت . رد هلحرم مجنپ زجت هی و لحت لی Colaizzi ، اتن جی اب مه فلت قی دش ات صوت فی عماج ی زا دپ هدی دروم هعلاطم لصاح .دوش د ر تن ی هج ، هتسد اه ی گرزب رت ی لکش تفرگ هک هب هافم می لصا ی لصاح زا زجت هی و لحت لی تاعلاطا کیدزن رت .دوب رد هلحرم
مشش اب هجوت هب نورد هیام اه ی لصاح زا هلحرم ،مجنپ صوت فی عماج دپ هدی دروم هعلاطم ات دح نکمم هب تروص کی ب هینای اسانش یی رص حی و لاخ ی زا ماهبا ب نای درگ دی . دودحم تی قحت قی ، نادقف لباق تی معت می هتفای اه دوب ( 74 ) و دودحم تی د رگی ، طوبرم هب رابتعا شرگن اه ی نورد ی دوب ( 71 ). یارب و ییایاپ ییاور شهوژپ سپ زا ماجنا ،هبحاصم جارختسا ،تاعلاطا راذگدک ی و رد لوط نامز ندینش و لاقتنا بلاطم و رورم نآ اه طسوت رگشهوژپ تلااؤس ی ن زی ارب ی پ یریگی بلاطم حرطم .دش رد اهن تی ، یارب ذپدامتعا ری ندرک هداد ،اه رگشهوژپ هرابود هب کت کت هنومن اه هعجارم .دومن رظن و تقفاوم نآ اه اب تشادرب وا زا بلاطم سررب ی دش و هب ا نی ترت بی زرا یبای هنومن اه زا بلاطم هخسن رادرب ی هدش ، دروم رظن رارق تفرگ . م تاظحلا یقلاخا لماش لصا مارتحا هب ش أ ن ،دارفا لصا یدنمدوس و لصا تلادع تیاعر .دیدرگ ارب ی روضح رد قحت ،قی تکرش ناگدننک قح باختنا ،دازآ لقتسم و هناهاگآ نودب روز و رابجا ار دنتشاد و نچمه نی ، قح جورخ زا هعلاطم رد ره نامز ارب ی نآ اه مهارف .دوب ارب ی ماجنا قحت ،قی تولخ تاعلاطا ی عر ا تی درگ دی . هب لد لی دادعت هنومن ،مک ظفح مان تکراشم ناگدننک مضت نی درگ دی اف( لی یاه توص ،ی تشاددای اه و اف لی یاه پ هدای هدش هب تروص نما رادهگن ی دیدرگ و ماسا ی تکراشم ناگدننک ور ی اف لی اه و تشاددای اه رارق هداد .)دشن وه تی تکراشم ناگدننک ناهنپ دنام و زا نآ اه رد ا نی دروم هزاجا هتفرگ .دش رد ا نی قحت قی بسک زوجم زا زکرم دم تیری ثداوح و روف تی یاه کشزپ ی هاگشناد مولع کشزپ ی نامرک و بسک اضر تی هناهاگآ زا تکرش ناگدننک رد قحت قی ماجنا دیدرگ .
هتفای
هتفای
اه
اه
م نیگنای نس ی تکرش ناگدننک 8 / 05 لاس دوب و رد هنماد نس ی 04 -00 دنتشاد رارق لاس . حطس صحت تلای لک هی تکرش ناگدننک کردم سانشراک ی رد هتشر راتسرپ ی .دوب هنماد هبرجت راک ی تکرش ناگدننک زین ب نی 77 -5 لاس و م نیگنای 5 / 8 لاس دوب هک صوصخ تای لماک نانآ رد لودج 7 هیارا هدش .تسا لودج 7 . تاصخشم کیفارگومد تکراشم ناگدننک ریغتم دصرد تیعضو لهأت أتم ه ل 52 درجم 02 هویب 02 س هقبا اک یر رد سناژروا 774 4 ات 72 لاس 82 72 لاس هب لااب 02 تلایصحت ملپید 2 یسانشراک 722 دشرا یسانشراک 2 تیعضو یمادختسا یمسر 2 ینامیپ 42 یدادرارق 52 لحم تمدخ حرط شخب یاه یمومع 82 شخب یاه هژیو 02 ا یافی شقن رد رتسب گنهرف و عامتجا نیا نورد هیام زا ود هقبطریز رواب یمومع و گنهرف وجددم و شقن هناسر لیکشت .دش تکرش ناگدننک هعلاطم ناعذا دنتشاد هک حوطس اپ ی ینی زا تیامح یعامتجا ار تفایرد یم دنیامن هک نیا رما رجنم هب مدع تبغر هب روضح رد طیحم یعامتجا اب سابل مرف و نینچمه ، یفرعم خ دو هب ناونع راتسرپ سناژروا 774 هب نارگید هدیدرگ .تسا هبرجت یاه نیا هتسد زا ناراتسرپ ناشن یم دهد هک تاعلاطا مک سامت ناگدنریگ رد صوصخ عون هیارا تامدخ سناژروا 774 ، بجوم ،تینابصع شاخرپ و نیهوت سامت هدنریگ هب ناراتسرپ ژایرت ینفلت یم .ددرگ رواب یعامتجا زا لغش نآ اه ثعاب هدش تسا هک یهاگ سامت هدنریگ یارب تفایرد ،تامدخ تبسن هب گرزب یامن ی هثداح ای یرامیب مادقا دیامن هک نیا رما ژایرت و نییعت تیروف ار تخس و لکشم یم .دیامن یراتسرپ رد نیا هطبار یم :دیوگ « وت ی عامتجا ًلاصا تسود مرادن اب سابل سناژروا رهاظ مشب ، نوچ همه م مدر نهذ ی ت دب ی زا سناژروانراد ؛ تح ی مناتسود هک ًلاصا کرد من ی ننک هچ راک تخس ی نم مراد ماجنا م ی مد و راک نم خ یل ی .هتخس رکف م ی ننک ام رد دح ای ن هک تشپ ی ه م ی ز هتسشن ا ی م و ی ه فرح ی نزب ی م و ی ه هنورصع ا ی م ی روخ ی م و ی ه ود ات نفلت مه باوج م ی د ی م .» هبرجت یاه ناراتسرپ رد نیا هعلاطم ناشن یم دهد هک سامت یاه ریغ یرورض خساپ هداد ،هدش ثعاب زا تسد نتفر تصرف یارب نادنمزاین یعقاو تفایرد تامدخ تیروف یاه یکشزپ یم .ددرگ ینچمه ن ، تفایرد تاعلاطا تسرد و لباق دامتعا زا یوس سامت هدنریگ ، یراک تخس و رد لباقم ، هیارا تامدخ ژایرت ینفلت زا لیبق هرواشم ات ندیسر سنلاوبمآ ، یراک تخس رت یارب کی راتسرپ ژایرت ینفلت یم .دشاب یراتسرپ رد نیا دروم راهظا یم :دراد « رم ی ض غ ی ر سناژروا و ه ی رتس ی ک تسه ، ام سنلاوبمآ م ی تسرف ی م ... دعب ی ه رم ی ض بلق ی هک پ ی ش م ی ،دآ ام ارب ی رم ی ض بلق ی سنلاوبمآ هتشادن شاب ی م . روبجم ی م زا ی ه دک د ی هگ هدافتسا نک ی م . ای ن هک مدرم هاگآ ی نوش مک ...تسه اب ی د جوت ی ه نک ی ن هک رم ی ض امش رم ی ض غ ی ر سناژروا تسه ، بصع ی هدش و ا ی ن وراهراک نوشارب ماجنا دب ی ن و ماجنا مه من ی ند و ی ا تبحص ام شوگ من ی ننک و ام روبجم ی م سنلاوبمآ ور نوشارب سرفب تی م .» ا یافی شقن رد رتسب هفرح و نامزاس ا نی نورد هیام زا راهچ ز ری هقبط تیریدم و همانرب ر ،یزی ن وری و حم طی نامزاس ، طباور ب نی هفرح ا ی و قلاخا هفرح ا ی کشت لی .دش هبرجت یاه نیا هورگ زا ناراتسرپ ناشن یم دهد ناریدم تیروف یاه یکشزپ دیاب رد هزوح ییاه نوچ داجیا گنهرف یارب دوبهب رمتسم تیفیک هب یاج ک ،تیم یزاسدنمناوت نانکراک و رارقتسا تیریدم ،دنیارف یهاگآ مزلا ار هتشاد دنشاب و هب نآ اه هجوت هژیو دنیامن ات رد ریسم اقترا ی تیفیک ماگ .دنرادرب یراتسرپ رد نیا صوصخ :تفگ « دم ی ر دج ی د دموا قاتا و اج ر ا ضوع درک و تفگ حم ی ط امش روط ی تسا هک اب ی د مورآ ،هشاب گدولآ ی اه ی توص ی مک .هشاب ادص ی ب ی س ی م راد ی ،ن ادص ی مدرم .تسه نوماج هک ضوع هدش ، ثعاب هدش تسا هک هن ادص ی خ ی نوبا ،هشاب ادص ی شام ی ن و روتوم هشاب و رد دض ادص نومارب نتشاذگ ور ی شمارآ نوم خ یل ی رثا گ تشاذ و ام ور ادج درک زا حم ی ط رادا ی . ا ی ن مه خ یل ی رثا هراد ور ی ش ی تف اه ی نومحبص خ یل ی رثا تشاذگ ». هبرجت یاه نیا هورگ یلغش ناشن داد هک هدافتسا زا ر ییاهراکها نوچ ینغ یزاس ،یلغش هیارا شزومآ یاه مزلا و یهیجوت لبق زا مادختسا ، مهارف ندومن طیارش همادا لیصحت و هعسوت تراهم یاه یلغش نانکراک دیاب رد همانرب یشزومآ نیا زکارم رارق .دریگ زا یفرط ، مجح یلااب راک و مدع قیوشت نانآ هب تکرش رد سلاک یاه یشزومآ هژیو ناراتسرپ ،ژایرت زا عناوم شزومآ موادم هب باسح م ی .دیآ یراتسرپ یم :تفگ « اهزور ی لوا ی ام دراو سناژروا 774 دش ی م نم گنشق ی همدا ًلاثم اقآ ی ... هب تدم 02 قد ی هق هب ام شزومآ داد و ب ه نم تفگ مناخ ... شب ین ی ن راک نک ی د . تفگ ی م اقآ ی ... ام اب ی د 04 تعاس سنلاوبمآ مازعا نک ی م . ام لک شزومآ ی هک نوا نامز تفرگ ی م زا ور ی تعاس عبر تعاس ی ا 02 قد ی هق اقآ ی ... هب ام ی دا اد د ». ی ک ی د ی رگ زا ناراتسرپ رت ی ژا نچ ی ن :تفگ « هب رطاخ ا ی ن هک ی ه هعلاطم تسرد ی نرادن رد دروم رت ی ژا نفلت ی هک تبحص اه ی ک ی هشب ی نع ی 82 هلاس مز ی ن هدروخ ، زا رظن نم سناژروا بوسحم م ی هش اب ی د لک سانشراک اه ا ی ن ور سناژروا ننودب ، لو ی ی ه راکمه م ی هگ سناژروا تسه و ی ه راکمه م ی هگ سناژروا نی تس ی ک ی هبرجت راک نوشی همک و ی ک ی هعلاطم نوش رد دروم رت ی ژا نفلت ی مک ...تسه ی رسک ی زا ن ی اهور دج ی د ندموا و هنافسأتم ا ی ن رود ه اه ی شزومآ ی نوشارب رازگرب دشن .» چمه ن نی ، رد صوصخ مجح لااب ی راک راتسرپ ی :تفگ « ملاعا م ی ندرک هک ن ی ور رادن ی م اب ی د هفاضا راک ب یا ی ،د ام ًاعقاو ششک تشادن ی ،م رهش هغولش و ا ی ن ،اه هچب اه م ی ندموا و وت ی ش ی تف نابصع ی ت نوشاه ب ی رتش م ی ،دش فیش ت رصع دعب زا تفیش بش نتشاد ، دردرس نتشاد و هلصوح زکرم ور تشادن ن د ». ناراتسرپ ژایرت ینفلت هبرجت دنیاشوخان دروم داقتنا و شهوکن رارق نتفرگ زا یوس نانکراک یتایلمع هاگیاپ یاه سناژروا 774 .دنتشاد نانآ هب روط موادم هب ژایرت بسانمان و تیولوا نداد شیب زا دح هب سامت ناگدنریگ مهتم یم دنوش و
نیا یریگرد یلماع یارب شهاک هزیگنا مزلا رد ژایرت ،ینفلت یدرس هطبار یراک و مدع نانیمطا رد طیحم یلغش اب ریاس ناراکمه یتایلمع تسا . یکی زا ناراتسرپ رد نیا هراب :تفگ « لنسرپ لمع یتای اپ هاگی اه رت ی اهژا ی ام ور لوبق .دنرادن وا ن ه ا م ی دنر تسم ق ی م لااب ی رس رم ی ض و رم ی ض ور لاب ین ی و ی ز ی ت م ی دننک و منم هک زا تشپ نفلت متسشن و ه ی چ تاعلاطا قد ی ق ی هداوناخ ب ی رام هب نم من ی ،ند وا ن ه ا رت ی ژا ونم لوبق نرادن تح ی رت ی ژا ی هک تاروتسد کشزپ م ی هد لوبق ...دنرادن نوا اه رت ی ژا ام ور لوبق دنرادن و مه ی هش رس ا ی ن اب ام لک ک ل م ی دننک هک امش هب لوق فورعم رت ی ژا درکن ی ن ». ا یافی شقن رد رتسب درف ی ا نی نورد هیام زا هس ز ی ر هقبط شناد و شنیب درف ،ی هبرجت یاه درف ی و حور تای و تاداقتعا کشت لی دش ه تسا . هبرجت یاه ناراتسرپ ژایرت ینفلت رد نیا هعلاطم ناشن یم دهد هک دنیارف میمصت یریگ رد ژایرت ینفلت هب تراهم و ییاناوت ،راتسرپ یریوصت هک راتسرپ زا تیعضو هثداح ای رامیب رد نهذ دوخ مسجت یم دنک و صیخشت تیروف ، هتسباو تسا . یراتسرپ رد صوصخ مدع صیخشت تیروف یم :دیوگ « م ر یضی وت ی راولب ... هب ناونع GI bleeding ( Gastrointestinal bleeding ) اب نم سامت تفرگ و تقو ی نم تبحص ...مدرک فصن بش ...دوب دودح 72 قد هقی هملاکم ام لوط شک دی و نم شهب متفگ هک متسنوتن خشت صی مراذب هک رد عقاو نوخ لااب ،هدروآ نوچ بترم م ی تفگ زا مولگ نوخ م ی دآ و ه چی لکشم ی مرادن و نم متفگ هنکمم هب رطاخ مخز نوتولگ ...هشاب نم رم ضی ور عناق مدرک هک رگا سک ی ور د هرا م ی هنوت هرب ب ناتسرامی و رگا من ی هنوت نم شارب سنلاوبمآ متسرفب ». نینچمه ، هبرجت یاه نآ اه ناشن داد هک مدع قباطت شزومآ یاه دوجوم اب یاهزاین یعقاو سامت ناگدنریگ ، زا نارگن ی یاه گرزب ناراتسرپ رت ژای رد دروم ب ه یریگراک تراهم اه ی ژایرت ینفلت .تسا رد نیا صوصخ کی ی ا ز ناراتسرپ راهظا :تشاد « شزومآ یاه هداد هدش اب حرش لاح اه و یاهزاین یعقاو تقباطم دنرادن ». رد نیا هعلاطم ناراتسرپ ،ژایرت راک دوخ ار هب ناونع هبرجت دیدج یفرعم دندومن ؛ هبرجت یا هک رد رود ه یهاگشناد و هرود یاه راک یزومآ هدنارذگ هدش یهاگشناد دوجو .تشادن اب جو دو نتشادن نیا هنوگ هبرجت ،یراک نآ اه ناعذا دنتشاد هک یارب باختنا نیا ،لغش راک رد شخب یاه هژیو و سناژروا یاه یناتسرامیب مزلا .تسا نآ ه ا رب نیا رواب دندوب هک دنچ لاس هبرجت یراک زاین تسا ات کی راتسرپ ژایرت ، یاراد تیحلاص مزلا .دوش رد نیا هطبار یراتسرپ :تفگ « م ن ًلابق هبرجت دروخرب اب ضیرم هب تروص ینفلت ار هتشادن ما ، یلو رد لاح رضاح اب رت ی ژا نفلت ی هب تحار ی م ی مناوت هب دادعت یدایز زا رم ی ض اه دننام هچب اه ی ی هک پسآ ی هر م ی دننک ، کمک منک ». یکی زا هبرجت یاه دیناشوخان نیا هتسد زا ناراتسرپ ، ندیدن ای تبحص ندرکن اب ب رامی ای حورجم .تسا نآ اه زا کی هبرجت وگتفگ ی لکشم و شنت روآ اب سامت هدنریگ نخس دنتفگ . هبرجت یا هک ناشن یم دهد شزومآ اه ی دودحم راتسرپ ی زا هار رود یمن دناوت رد لماعت نانآ اب سامت هدنریگ و نانکراک یتایلمع هرگ اشگ دشاب . یراتسرپ رد نیا دروم یم :دیوگ « لااب ی رس رم ضی خ یلی راک م ی هش ماجنا داد ، لو ی خ یلی روآدرد هک ام ه چی راک ی ًلامع ماجنا من ی مید . ام طقف هی سنلاوبمآ م ی ،میتسرف لقتنم م ی ش ه ». راتسرپ یرگید راهظا :تشاد « سا سرت و هرهلد متشاد ، م ی متفگ هک آ ای رم یضی هک نم Miss مدرک ًاعقاو بلق ی هدوب ای .هن نوچ ًاعقاو ارش طی راک نم ه زون مه ًاعقاو ،تسه ا باجی م ی ،هنک روضح ی ن تسی رم ضی و من ی ینیب . هصلاخ لااب ی رس رم ضی ن یتسی هک نوتب ی خشت صی راذب ی » لودج( 0 ).
ثحب
و
هجیتن
یریگ
هچنآ هک رد شهوژپ رضاح مهم هب رظن م ی دسر ، رد هس رصنع ،عامتجا هفرح و درف هصلاخ دش ؛ رصانع ی هک هبرجت یاه ناراتسرپ رت ژای نفلت ی ار تحت ثأت ی ر قتسم می دوخ رارق م ی دهد و هبرجت راتسرپ رد نآ هطوغ رو م ی دوش . هچنآ رد ح هطی عامتجا هب مشچ م ی دروخ ، رواب مومع ی و گنهرف نییاپ هعماج رد دروخرب اب رت ژای نفلت ی و لماعت اب نانکراک لغاش رد زکارم روف تی یاهکشزپ ی تسا هک ثعاب هدش رد ا نی م نای مه ب رامی ضتم رر وش د و مه امح تی عامتجا ی نانکراک ا نی شخب دعت لی ددرگ و ا نی دهت یدی ارب ی هبرجت راتسرپ رت ژای نفلت ی تسا هک هاوخ ای هاوخان سم ری تکرح ا نی دپ هدی ار فنم ی زاس د لکش( 7 ) . Shakespeare-Finch و ناراکمه نایب ،دندرک نآ زا اج هک عمج تی مازعا هدننک اه ی کشزپ ی ( Emergency medical dispatcher ای EMD ) اب هجوت هب شقن لغش ی ، اب سرتسا لباق هجوت ی رد راک دوخ هجاوم ،دنتسه رب ساسا روئت ی سرتسا Buffering ( Stress buffering hypothesis ) رد تفای امح تی زا نارگید هب ناونع کی رپس رد ربارب تارثا رضم سرتسا کمک م ی دنک . نآ اه ا نی عوضوم ار پ شی ینیب رک دند هک رد تفای حوطس نییاپ امح تی عامتجا ی ، هناشن رتلااب ی زا « للاتخا شنت از ی سپ زا ور دادی » ( Post traumatic disorder stress ای PTSD ) ار هب لابند دهاوخ تشاد ( 78 ) هک راتفگ قوف اب هتفای اه ی شهوژپ ،رضاح رد صوصخ مدع رد تفای امح تی عامتجا ی تقباطم .دراد Wahlberg کمه و نارا رد هعلاطم دوخ رب ور ی هبرجت یاه ناراتسرپ هرواشم نفلت ی رد ای دنتف هک ناراتسرپ رت ژای زا سامت گ ناگدنری نابصع ،ی رف دای و هوت نی ار هبرجت هدرک دنا و نچمه نی ، سامت گ ناگدنری هب تخس ی امنهار یی نانآ ار شوگ م ی دنهد و رد اهن تی ، سامت گ هدنری ضار ی ن تسی . نآ اه ب نای م ی راد ن د ک ه دوبمک شناد و تاعلاطا ب نارامی زا ندب دوخ ، ثعاب مدع ذپ شری امنهار یی زا وس ی راتسرپ رت ژای م ی ددرگ . کرد تسردان و ای گرزب ییامن هثداح طسوت سامت گ ،هدنری تواضق راتسرپ رت ژای ار زا صوت فی یاه نوگانوگ راچد لکشم یم دیامن و رد ا نی م نای سب یرای زا تاعلاطا زا تسد م ی دور ( 74 ) هک نیا جیاتن اب هعلاطم رضاح مه اتسار یم .دشاب Huibers و ناراکمه رد هعلاطم دوخ دندرک شرازگ هک رثکا سامت اه ی خساپ هداد هدش طسوت ناراتسرپ رت ژای نفلت ی ، غ ری روف ی م ی دشاب و ای رد حطس 0 ای حطس 4 تیروف رارق دنراد و اهنت 4 / 4 دصرد سامت اه رد حطس روف ی رق را دنراد ( 4 ) هک ا نی هتفای رد لوط هبحاصم اب تکرش ناگدننک هب مشچ م ی .دروخ زا وس ی د رگی ، راتسرپ رت ژای نفلت ی رد هفرح دوخ اب راهچ لماع دم تیری و همانرب ر ،یزی ن وری و حم طی ،نامزاس طباور ب نی هفرح یا و قلاخا هفرح ا ی هجاوم م ی ددرگ . رد شهوژپ رضاح دم تیری و همانرب ر یزی هب هارمه ن وری و حم طی نامزاس هب ناونع کی لماع فعض دج ی م ی دناوت تکرح نیا دپ هدی ار فنم ی دیامن ؛ هچ اسب ندوب کی لمعلاروتسد دحاو روشک ی رد صوصخ رت ژای و ازفا شی اضر تی لغش ی هب هارمه دعت لی ارش طی تخس راک ، دناوتب دنور فنم ی ا نی دپ هدی ار شهاک .دهد نچمه نی ، دوجو هقیلس ه ا ی توافتم رد دم تیری و فلاتخا ب نی ناکشزپ زکارم پ مای یارب عت نیی ولوا تی ،مازعا ش بی ا نی هبرجت فنم ی ار رد ب نی ناراتسرپ رت ژای ود نادنچ هدرک .تسا ن ات جی ناشن م ی دهد هک « وگلا ی نب دای اپورا یی دم تیری ک تیفی » ( European Foundation for Quality Management ی ا EFQM ) م ی دناوت داعبا فلتخم زکرم دم تیری ثداوح و روف تی یاه کشزپ ی ار هب تروص مظنم سررب ی امن دی و کرد رتهب ی زا دورو ی ،اه جورخ ی ،اه دنیارف اه و اهدروخزاب ی نآ ار ف مهار .دروآ اربانب ،نی دم ناری زکارم اب دانتسا هب اتن جی نآ م ی دنناوت مز هنی یاه دوبهب ار عت نیی و همانرب اه ی حلاصا ی انتم بس ار حارط ی و ارجا امن دی ( 02 .) حرف دابآ ی و ناراکمه رد هتفای یاه هعلاطم شهوژپ ی دوخ هب ا نی تن هجی دندیسر هک رد ینامزاس دننام زکرم تیریدم ثداوح و تیروف یاه یکشزپ هک هب روط میقتسم اب ناج دارفا بیسآ هدید ریگرد یم دشاب و کچوک نیرت تلفغ رجنم هب گرم کی ناسنا یم رگ دد ، دهعت یفطاع یلااب نانکراک امزاس ن ، یم دناوت تصرف یبسانم یارب یاقترا درکلمع ینامزاس .دشاب نینچمه ، یارب شیازفا نازیم دهعت ینامزاس و ییاهراکهار مه نوچ لااب ندرب تینما یلغش ،نانکراک حلاصا ماظن یاه یمادختسا و یاهراتخاس ،یتلایکشت بذج ناریدم دیدج زا نورد نامزاس ، ینغ یزاس ،یلغش داجیا تارییغت تبثم رد گنهرف ،ینامزاس هیارا شزومآ یاه بسانم و یهیجوت لبق زا مادختسا و باصتنا و مهارف ندومن طیارش همادا ،لیصحت یارجا همانرب یاه یقیوشت و هعسوت تراهم یاه یلغش نانکراک یم دناوت رثؤم
دشاب ( 07 .) اتن جی شهوژپ EK و Svedlund هب ا نی هتکن هراشا دراد هک ناراتسرپ رت ژای طسوت همدخ سنلاوبمآ دروم شهوکن رارق م ی دنریگ . ا نی ناراتسرپ هبرجت فنم ی زا داقتنا و شهوکن همدخ سنلاوبمآ هب تروص [ ولوا تی ب شی زا دح ( Overprioritising ) ] هب ب نارامی .دنتشاد نآ اه هب مازعا غ ری رورض ی آ سنلاوبم مهتم .دندش هولاع رب ا ی ن ، ناراتسرپ رت ژای حرش دنداد هک هبرجت یاه فنم ی د یرگی ن زی هب( ناونع لاثم ، اب اس ری ناراتسرپ اده تی هدننک )سنلاوبمآ دنراد و نیا رد تروص ی دوب هک نآ اه تساوخرد مازعا سنلاوبمآ دنتشاد و مصت می راتسرپ EMD رب غ ری ض یرور ندوب نآ دوب ( 70 ) هک هتفای نیا شهوژپ قبطنم اب اتن جی رضاح هعلاطم یم دشاب ، اما رد ا نی نیب م ی ناوت زا طباور ب نی هفرح یا و قلاخا هفرح ا ی هب ناونع هطقن توق تهج تبثم ندومن ا نی دپ هدی دوس .تسج یگتخیمآ د رگی ا نی دپ هدی اب درف .تسا Forslund و ناراکمه رد اتن جی قحت قی ک یفی دوخ نایب دنتشاد هک اهروتارپا ی سناژروا و سرپ نارات رت ژای هدننک مکت لی هدننک رگیدکی .دنتسه نآ اه ب نای ندومن د هک هبرجت یاه اهروتارپا ی سناژروا هب تروص تاعقوت هدنیازف رد راک و ساسحا تیلوؤسم گنس نی ارب ی ماجنا حص حی دراوم ، رد ناشلغش .تسا نآ اه ،نینچمه رب ا نی عوضوم کأت ی د دنتشاد هک ناراتسرپ رت ژای نفلت ی ، زا رف شوما ندرک ازجا ی ح یتای رد نامز سرتسا م ی دنسرت ( 00 ) هک جیاتن اب هتفای یاه شهوژپ رضاح یناوخمه .دراد Purc-Stephenson و Thrasher ماجنا اب هعلاطم موق راگن ی دوخ رب ور ی هبرجت یاه ناراتسرپ رت ژای ، هب جنپ سم أ هل هدمع رد صوصخ لیاسم و نارگن ی یاه کرتشم نانآ هراشا دندرک ک ه لماش هب تسد ندروآ تراهم و ظفح ،نآ ،للاقتسا راک رد حم طی دج ،دی زرا یبای عماج و سرتسا و راشف م ی شاب .د نآ اه اب هیارا کی لدم هس هلحرم ا ،ی دنیارف مصت می یریگ کی راتسرپ رت ژای ار حرش م ی دنهد هک هنوگچ کی زرا یبای بوخ هب اناوت یی ،راتسرپ وصت یری هک راتسرپ زا عقوم تی رد نهذ دوخ م ی دزاس و جورخ ی هیارا تامدخ تملاس ای نامه خشت صی ب یرامی لاح رضاح گتسب ی دراد ( 5 ) هک جیاتن رد نیا قیقحت مه رگنایب نیا عوضوم یم .دشاب زا شناد و ب شنی ، برجت تای و حور تای و تاداقتعا درف ی م ی ناوت هب نع ناو تصرف ی هدافتسا دومن ات تکرح ا نی دپ هدی ار ب شی زا پ شی تبثم رت .دومن ا رد هچنآ ی ن دب شهوژپ ی ه ی م ی ،دومن ونعم دعب ی تکرش ملاک رد نآ ،ادخ اب هطبار ،ناگدننک ظو نداد ماجنا ماگنه رد ادخ اب تبحص ی هف اعد شقن و ی خ ی ر گدنز رد ی ونعم ی ؛دوب نانآ دنچره ناگدننک تکراشم رب ا نی رواب دندوب هک ماجنا تمدخ رد لاب ،نی اعد ی خ ری ب یرتشی ار ارب ناشی هب ناغمرا م ی دروآ . Purc-Stephenson و Thrasher رد زجت هی و لحت لی هزاس اه ی هعلاطم دوخ هب ا نی تن هجی سر دندی هک شناد لاب ینی راتسرپ رت ژای هب ناونع کی اپ هاگی شناد لاب ینی وق ی تسا هک زا رط قی زرا یبای اب نفلت ب ه دوجو هدمآ و هراشا دندرک هک ا نی تراهم اه زا رط قی هبرجت و نچمه نی ، لماعت و هب ا کارتش یراذگ شناد و صصخت اب ناراکمه ازفا شی هتفای تسا ( 5 .) ناراتسرپ رت ژای زا راک دوخ هب ناونع کی هبرجت دج دی مان م ی دندرب . نآ اه راهظا دنتشاد هک تهج راک رد زکرم مازعا کشزپ ،ی هبرجت یاه راک رد سناژروا اه ی پ شی یناتسرامیب و شخب اه ی سناژروا مزلا .تسا نآ اه رب ا نی رواب دندوب هک دنچ لاس هبرجت راک ی ن زای تسا ات یاراد حلاص تی هفرح ا ی .دنوش ارب ی آ ن اه راکشآ هدش دوب هک هبرجت هفرح ا ی و هبرجت صخش ی رد تاقلام اه و عقوم تی یاه نوگانوگ فم دی هدوب تسا ( 00 .) ناراتسرپ رت ژای ماگنه ی هک من ی دنناوت ب می را ای حورجم ی ار بب دننی ای اب وا تبحص ،دننک کی وگتفگ ی تخس ار هبرجت یم دنیامن . نآ اه راهظا دنتشاد اب هجوت هب شزومآ اه ی دودحم راتسرپ ی زا هار ،رود دن ندی ب رامی هب تروص ف یکیزی م ی دناوت راوشد دشاب ( 00 .) کین امیپ و کشا بارت رد هتفای یاه دوخ ناشن دنداد هک یکی زا شش م ؤ هفل ثأت ی ر راذگ رب یافیا شقن یاه هفرح یا زا هاگدید ،ناراتسرپ لماع تاداقتعا یدرف ناراتسرپ م ی دشاب . نآ اه زا شهوژپ دوخ نچ نی هجیتن یریگ دندرک هک زا هاگدید ناراتسرپ یلماوع رد یافیا شقن یاه هفرح یا رثؤم
یم شاب دن هک نکمم تسا ثعاب لیهست یافیا شقن یاه هفرح یا درگ دن ای زا ماجنا نآ تعنامم هب لمع دنروآ ( 00 ) هک نیا جیاتن اب هجیتن شهوژپ رضاح تقباطم اد تش . رد ،تیاهن نچ نی م ی ناوت ب نای درک هک خساپ رثؤم هب سناژروا اه ی کشزپ ی ارب ی س متسی یاه سناژروا کشزپ ی رد رسارس ناهج ح یتای تسا . یارب رثؤم ندوب تامدخ یروف اب دی رد ره اج و رد ه ر نامز هک دهت دی سناژروا ی ارب ی کی گدنز ی هب دوجو م ی ،دیآ رد سرتسد و خساپ وگ .دنشاب ا نی هیارا تامدخ سناژروا ی هب تروص بترم زاس ی و ولوا تی یدنب سامت اه ی رد یتفای تروص م ی دریگ و هلصاف نامز خساپ و ک تیفی خساپ ره ود شقن ح یتای ار رد ا نی دروم افیا یم یامن د و شخب هدمع هیارا تامدخ اب ک تیفی شزومآ ن یوری ناسنا ی دنویپ هدروخ .تسا هجیتن یریگ هتفای یاه شهوژپ رضاح ناشن داد ، دوجو نورد هیام ا یافی شقن رد رتسب گنهرف و عامتجا هب هارمه نورد هیام یاه ا یافی شقن رد رتسب هفرح و نامزاس و ا یافی شقن رد رتسب درف ی ناشن زا کی هعومجم « هدرشف و مه دنب » پ( راتسوی ) دپ هدی دروم هعلاطم ب نی تصرف اه ، دهت ی اهد ، توق اه و فعض اه رد رتسب ا یافی شقن قباطم اب لکش 7 یم .دشاب لکش 7 . هوحن لکش یریگ هدیدپ دروم هعلاطم هوحن لکش گ یری نورد هیام اه ی دپ هدی تحت هعلاطم قباطم اب لودج 0 یم دشاب . ج لود 0 . تاقبط جارختسا هدش زا لیلحت هبحاصم اه ییانعم یاهدک هقبطریز هیامنورد حیجرت وجددم هب هرواشم اب ،کشزپ دروخرب بسانمان ،وجددم یوجددم ریغ ،سناژروا هاگیاج یعامتجا و لماعت یعامتجا رواب یمومع رتسبردشقنیافیا گنهرف و عامتجا ییانشآ ،یگنهرف رقف گنهرف ی و دوبمک تاعلاطا هناسرشقنووجددمگنهرف ءوس ،تیریدم یگدوسرف ،یلغش صقن رد ،شزومآ دوبن نوناق هچراپکی ،ژایرت راظتنا ،تیامح نسح ،تیریدم تیاضر یلغش و مدع دامتعا هب متسیس تیریدم و همانرب یزیر رتسبردشقنیافیا هفرح و نامزاس طیحم بسانم ،راک طیارش تخس ،راک عض ف ،لنسرپ سایق طیارش ،راک یاهاطخ ،یلغش مازعا ریغ سناژروا و طیحم بسانمان راک ورین و طیحم نامزاس
لماعت و هطبار ،هناتسود شکمشک اب ،راکمه فعض رد تلاماعت نیب ،یدرف دوبن دروخرب هناقداص و وس ء دافتسا ه یراک طباور نیب هفرح یا تیلوؤسم یریذپ ، رارف زا تیلوؤسم ، نادجو ،یراک شنم هفرح ،یا دروخرب بسانمان راتسرپ اب ،وجددم سح عون یتسود و تیاعر دنیارف یلغش قلاخا هفرح یا یانعم ،ژایرت هزیگنا بسک ،شناد شرگن هب کردم ،یلیصحت قوقح هفرح ،یا لاقتنا و بسک ،هبرجت شقن ثأت ی ر راذگ شزومآ و ثأت ی ر ژایرت رب وجددم شناد و شنیب یدرف رتسبردشقنیافیا یدرف هبرجت یاه لبق زا ،دورو هبرجت یاه یشان زا یشاحف و ،تمحازم یگناگود رد ،لغش ساسحا ،یتیاضران دوبن طابترا یمشچ اب رامیب ، ساسحا یراوخ ، ژایرت ،قفوم هبرجت یاه یاهزور لوا ،راک ساسحا ،ینارگن سرت زا طیارش طیحم ،راک سح ،زاین ندوبن رب نیلاب ،رامیب للاتخا رد باوخ و ،شیاسآ ژایرت ،قفوم ،سرتسا یهاتوک رد لاقتنا براجت و براجت یصخش زا ثداوح سناژروا هبرجت یاه یدرف کمک هب ،نارگید داقتعا هب ییاراک ،هبرجت داقتعا هب تبوقع ،راک یاعد ،ریخ سح ،دامتعا باذع ،نادجو تیصخش یراک ،لنسرپ دامتعا هب ،سفن هداوناخ ،یتسود قیلاع درف ،ی هطبار اب ،ادخ تیاضر ،ینرود دیاقع یدرف و تاساسحا ینورد تایحور و تاداقتعا هبرجت یاه ناراتسرپ ینفلت ژایرت رد حم طی ا یافی شقن لکش م ی دریگ و ا نی حم طی زا هس رصنع گنهرف و ،عامتجا هفرح و نامزاس و درف کشت لی هدش .تسا رد ا نی حم طی تصرف اه و توق اه ثعاب راک ا دم ی د ر رت ژای نفلت ی راتسرپ م ی ددرگ هک سم ری هبرجت راتسرپ ار هب تمس لااب قوس م ی دهد و دهت دی اه و عناوم هک ثعاب رت ژای راکان ا دم م ی دنوش و سم ری هبرجت راتسرپ ار هب تمس نییاپ م ی دنشک و ا نی ناشن هدنهد تکرح هبرجت یاه ناراتسرپ رت ژای نفلت ی رد کی پ راتسوی و سم ری رپ زا شلاچ .تسا ترورض هتفای یاه شهوژپ رضاح ار م ی ناوت رد ود هتکن ساسا ی هصلاخ درک ؛ تاکن ی هک اب دی طسوت زکرم دم تیری ثداوح و روف تی یاه کشزپ ی روشک تهج اقترا شناد یلغش و حطس ک تیفی رت ژای رد ناراتسرپ و تح ی ناکشزپ لغاش زکارم پ مای سناژروا 774 رد رظن هتفرگ .دوش بیترت نیدب زکرم دم تیری ثداوح و روف تی یاه کشزپ ی روشک اب دی هب ا نی هتکن هجوت هتشاد دشاب هک تراهم اه ی زرا یبای هک رد هرواشم هرهچ هب هرهچ هدافتسا م ی ،دنوش زا رط قی نفلت هب وط ر قتسم می لباق لاقتنا ن دنتسی . ا نی ناشن م ی دهد هک شزومآ اه ی صاخ هرواشم نفلت ،ی زرا یبای نامرد و تراهم ه یا صت م می یریگ اب ی د هب ره ود هورگ ناراتسرپ رت ژای و ناکشزپ رت ژای لغاش رد ا نی زکارم هیارا .دوش شیازفا داجیا اضر تی لغش ی رد ب نی رشق دیدج ناراتسرپ رت ژای نفلت ی اب رد رظن نتفرگ للاقتسا رد مصت می یریگ و شهاک اطخ اه ی مصت می یریگ راتسرپ رت ژای نفلت ی اب غلابا لمعلاروتسد رت ژای نفلت ی هچراپکی نینچمه و ، ا داجی هار یاهراک بسانم یشزومآ تهج لرتنک سرتسا اه ی هبرجت هدش طبترم اب لغش زا هلمج هبرجت سرتسا دروخرب اب عاونا ثداوح ، هبرجت سرتسا طابترا اب ،وجددم هبرجت سرتسا دروخرب اب لنسرپ اپ هاگی یاه لمع یتای و هبرجت سرتسا دروخرب اب لنسرپ داتس ی هک م ی دناوت ثأت ی ر قتسم می ی رب هوحن درکلمع ناراتسرپ رت ژای نفلت ی هتشاد .دشاب
یرازگساپس
و تیریدم زا ار دوخ ینادردق و ریدقت بتارم ناگدنسیون تیروف و ثداوح تیریدم زکرم نانکراک هاگشناد یکشزپ یاه یلمع لنسرپ هژیو هب نامرک یکشزپ مولع سناژروا مایپ زکرم یتا 774 نامرک لاعا ، یم م .دیامن References:1. Wikipedia. Triage. [Cited 12 May 2014].
Available from:
http://en.wikipedia.org/wiki/Triage.
2. Afshari A, Pakdel M, Abbasi M. Triage. Mashhad: Bang Alast Pub; 2006: 72. [In Persian] 3. Hoseeni M. Triage in disaster. Tehran: Abnus
4. Briggs JK. Telephone triage protocols for nurses. 3th ed. New York: Lippincott Williams & Wilkins; 2008: 560.
5. Wheeler SQ. Telephone Triage Nursing: Roles, Tools, and Rules. [Cited 9 May 2014]. Available
from: http://
www.nursingceu.com/courses/290/index_nceu.ht ml.
6. Purc-Stephenson RJ1, Thrasher C. Nurses’ experiences with telephone triage and advice: a meta-ethnography. J Adv Nurs. 2010; 66(3):482-94.
7. Smith A, Cone KJ. Triage decision-making skills: a necessity for all nurses. J Nurses Staff Dev. 2010; 26(1):E14-9.
8. Bledsoe BE, Porter R, Cherry RA. Intermediate emergency care: principles & practice. New Jersey: Prentice Hall; 2006: 1216.
9. Huibers L, Keizer E, Giesen P, Grol R, Wensing M. Nurse telephone triage: good quality associated with appropriate decisions. Fam Pract. 2012; 29(5):547-52.
10. Moss EL. "Just a telephone call away": transforming the nursing profession with telecare and telephone nursing triage. Nurs Forum. 2014; 49(4):233-9.
11. Bohm K Castrén M. Emergency medical dispatch. With increasing research it is important to unify the reporting. Resuscitation. 2014; 85(1):3-4. 12. Ek B, Svedlund M. Registered nurses'
experiences of their decision-making at an Emergency Medical Dispatch Centre. J Clin Nurs. 2015; 24(7-8):1122-31.
13. Khorram-Manesh A, Lennquist Montan K, Hedelin A, Kihlgren M, Ortenwall PO. Prehospital triage, discrepancy in priority-setting between emergency medical dispatch centre and ambulance crews. Eur J Trauma Emerg Surg. 2011; 37(1): 73–8.
14. Dunford JV. Emergency medical dispatch. Emerg Med Clin North Am. 2002; 20(4): 859-75. 15. Holloway I. Qualitative Research Methods. New
York: Routledge; 2006: 221.
16. Abedi HA. Applying phenomenological method of research in clinical sciences. Rahbord. 2010; 19(54): 207-24. [In Persian]
17. Mimohammah-Hosseini SA. Qualitative Research Method. [Cited 20 May 2014]. Available from: http://www.aghorbani.blogfa.com/post-42.aspx 18. Shakespeare-Finch J, Rees A, Armstrong D.
Social Support, Self-efficacy, Trauma and Well-Being in Emergency Medical Dispatchers. Soc Indicators Res. 2014; 123(7): 549-65.
19. Wahlberg AC, Cedersund E, Wredling R. Telephone nurses’ experience of problems with telephone advice in Sweden. J Clin Nurs. 2003; 12(1):37-45.
20. Abedsaeedi Z, Mozafari M, Pazargadi M, Alavi-Majd H. Basic requirements for implementation of total quality management in Centers of Emergency Medical Services in Iran according EFQM model. J Nurs Midwifery Quart. 2011;
21(72): 45-54.
[In Persian]
21. Farahabadi SME, Fattahi M, Artang M, Hassanzadeh A. Organizational Commitment of Staff in Isfahan Emergency Medical and Disaster Management Center. Health Inf Manage. 2013; 9(7): 997-1005. [In Persian] 22. Forslund K, Kihlgren M, Sorlie V. Experiences of
adding nurses to increase medical competence at an emergency medical dispatch centre. Accid Emerg Nurs. 2006; 14(4):230-6.
23. Nikpeyma N, Ashktorab T. Nurses' views about factors affecting the professional roles. J Health Promotion Management. 2012; 1(3): 73-84.
Journal of Medical Education Development Center
2016; 13(2): 160- 171
The Need for Education and Improvement of Occupational Knowledge: Experience of Telephone Triage Nurses in the 115 Emergency Call Center of the Emergency Medical Services and Disaster Management Center at Kerman University of Medical Sciences, Iran
Ali Azarnoush1, Shayesteh Salehi2*
1.M.Sc. Student of Nursing, School of Nursing, Khorasgan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
2.Ph.D. in Nursing Education, Associate Professor, Department of Nursing, Khorasgan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
Received: 8 Jul, 2015 Received Corrected Version: 11 Oct, 2015 Accepted: 12 Oct, 2015
٭Correspondence: Department of Nursing, Khorasgan Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran
Background & Objective: Efficient emergency call answering services are vital for the medical emergency services all around the world. The provision of emergency services is based on ordering and prioritizing received calls. In addition, educating this kind of services has a prominent role in answer time and quality. The aim of this study was to describe the experience of telephone triage nurses in 115 Emergency Call Center of the Emergency Medical Services and Disaster Management Center at Kerman University of Medical Sciences, Iran.
Methods: This study was conducted in form of phenomenological qualitative study. The sample was
selected based on purposive sampling method including 5 nurses in emergency medical services at Kerman University of Medical Sciences, with at least 5 years of experience in the 115 Emergency Call Center. Data were collected using deep unstructured individual interviews. The average time of each interview was 63 minutes and an electronic recorder was used to record the interviews. The data were analyzed using Colaizzi method. The collected data were reconsidered by the researcher in order to confirm their reliability.
Results: From the interviews, 737 summarized concepts were extracted and formed 9 thematic
categorizations. Finally, the 3 themes of “performing cultural and societal roles”, “performing professional and organizational roles”, and “performing personal roles” were obtained. Experiences of nurses were stated in the form of a compact and continuum set between strengths, opportunities, weaknesses, and threats.
Conclusion: The findings of the study can be summarized in two fundamental points. First,
evaluation skills which are used in face-to-face consultation cannot be transferred directly by telephone. This shows that specific training on telephone consultation, treatment evaluation, and decision-making skills should be provided for triage nurses who work at such centers. Second, a greater degree of job satisfaction can be achieved among the emerging class of telephone triage nurses through allowing independent decision-making and decreasing decision-making errors by consistent telephone triage instructions, and creating suitable educational methods in order to control experienced stresses. These are points that must be considered by the Medical Emergency and Disaster Management Centre to promote occupational knowledge of nurses in 115 Emergency Call Center.
Key Words: Triage nurses, Telephone triage, Experience, Emergency medical dispatcher, Disaster
