© 2017 IJSRSET | Volume 3 | Issue 2 | Print ISSN: 2395-1990 | Online ISSN : 2394-4099 Themed Section : Education
®ecHetYeejles ³e%eefJeJes®evee
[e@. ÒeoerHe kegÀceej Jeeied mene³ekeÀe®ee³e&ë, meeefnl³eefJeYeeieë, jeeqä^³emebmke=ÀleefJeÐeeHeerþced, efle©Heefleë
meejebMeë– Jesos<egyengefJeOeeveeb ³eeieeveeb veeceeefve, les<eecevegÿeveefJeefOeë, cenÊJeefcel³eeo³eë efJe<e³eeë GefuueefKeleemmeefvle ~ les<eg ³eeies<egoMe&HetCe&ceemeew, meesce³eeieë, ÒeJei³e&³eeieë, jepemet³e³eeieë, DeéecesOe³eeieë, Heg$esefäë, HeewC[efjkeÀ³eeieë Fl³eeo³eë ÒeOeeveeëmeefvle ~ ye´eïeCeeo³eë DeO³e³eveb meceeH³e ³eoe ie=nmLeeYeJeefvle, leoe les<eebke=Àles Heáecene³e%eeveecevegÿevee³e efveoxMeesJele&les ~ ³eLee - 1) ye´ïe³e%eë, 2) efHele=³e%eë, 3) owJe³e%eë, 4) Yetle³e%eë, 5) ve=³e%e½e ~Sles<eg ³eeies<eg ®ecHetYeejleskesÀ®eve ³e%eeë ojer¢M³evles ~
Òee®eerveYeejleer³emeeceeefkeÀmebmLeevem³e J³eeJeneefjkeÀHe#es ³e%em³e cenÊJebJejerJee|Êe ~ ’³e%eë“Jesom³e
cegK³eÒeefleHeeÐeefJe<e³ees YeJeefle ~ ceveg<³eeë mJeie&ÒeeeqHleefveefceÊeb ³e%eevevegefÿleJevleë ~ ’³epesle mJeie&keÀeceë“FefleefveoxMeesçefHeJele&les ~ HejceelceveëefveëéeemeYetleeveeb cegK³eÒeJe=efÊeë les<eecevegÿevesSJeYeJeefle ~ ³e%esve ceeveJekeÀu³eeCeb mecYeJeefle ~ peieleëÒeejcYeSJe ³e%eeoYetló ~ ieerlee³eeceg®³eles -
men³e%eeë Òepeeë me=ädJeeHegjesJee®eÒepeeHeefleë ~ DevesveÒemeefJeäeOJeces<e JeesçeqmJeäkeÀeceOegkedÀ ~~ osJeeved YeeJe³eleeçvesve les osJee YeeJe³evleg Jeë ~ HejmHejbYeeJe³evleë Þes³eë HejceJeeHm³eLe ~~1
He¨eHegjeCes ceeveJem³e GlHeefÊeë ³e%eeosJeeYeJeefoefle G®³eles ~ ³eLee -
³e%eefve<HeÊe³es meJe&cesleodye´ïee ®ekeÀej n ~ ®eelegJe&J³e¥ ceneYeeie ³e%emeeOevecegÊececed ~~2
³e%em³e ceenelc³eb Òeemeeef²keÀleeáe Gjjerke=Àl³e ieerlee³eeceg®³eles -
³e%ees oeveb leHe½ewJeHeeJeveeefveceveeref<eCeeced ~~3
³eLee ®e - ’³e%eeLee&lkeÀce&Ceesçv³e$e ueeskeÀesç³eb keÀce&yevOeveë “~4Fefle ~
Þegefle-mce=efleûevLes<egGHeefve<elmeg ®e ³e%eë ceeveJem³e ÒeOeeveOece&FefleÒeefleHeeÐeles ~ ³eë ³e%em³e cenÊJebvepeeveeefle, ³e%es veÞeÎOeefle, ³e%eb vekeÀjeseflemeëveäesYeJeefle ~ GkeÌleb ®e meceeuees®ekeÀwë -
veeml³e%em³e ueeskeÀes Jew vee³e%ees efJevolesMegYeced ~ De³ees%ees ve ®e Hetleelcee veM³eefle efíVeHeCe&Jeled ~~5
ieerlee³eeceH³eg®³eles -
’vee³eb ueeskeÀesçml³e³e%em³e kegÀleesçv³eë kegÀ©meÊece“Fefle ~6 SJebMeeðeefveefo&äJe®eveÒeceeCeeefveceeveJeeveebke=Àles ³e%eb mecHeeoef³elegb Òesj³eefvle ~
Jesos<egyengefJeOeeveeb ³eeieeveeb veeceeefve, les<eecevegÿeveefJeefOeë, cenÊJeefcel³eeo³eë efJe<e³eeë GefuueefKeleemmeefvle ~ les<eg ³eeies<egoMe&HetCe&ceemeew, meesce³eeieë, ÒeJei³e&³eeieë, jepemet³e³eeieë, DeéecesOe³eeieë, Heg$esefäë, HeewC[efjkeÀ³eeieë Fl³eeo³eë ÒeOeeveeëmeefvle ~ ye´eïeCeeo³eë DeO³e³eveb meceeH³e ³eoe ie=nmLeeYeJeefvle, leoe les<eebke=Àles Heáecene³e%eeveecevegÿevee³e efveoxMeesJele&les ~ ³eLee - 1) ye´ïe³e%eë, 2) efHele=³e%eë, 3) owJe³e%eë, 4) Yetle³e%eë, 5) ve=³e%e½e ~ GkeÌleb ®e cevegvee -
DeO³eeHeveb ye´ïe³e%eë efHele=³e%emleg leHe&Ceced ~
nesceesowJeesyeefueYeezleesve=³e%eesçefleefLeHetpeveced ~~7Fefle ~
keÀce&ceerceebmee³eeb ÒeJe=Êem³e ceeveJem³e osnOeejCecee$esCewJe lem³eesHeefj $eÝCe$e³eb mecHeleefle ~ leÐeLee - $eÝef<e$eÝCeced, osJe$eÝCeced, efHele=-$eÝCeáe ~ GkeÌlebefn -
$eÝCeweqðeefYeefÜ&peespeeleesosJeef<e&efHele==CeebÒeYees: ~ ³e%eeO³e³eveHeg$ewmleev³eefvemleer³e& l³epeved Helesled ~~8
lewefÊejer³emebefnlee³eeceefHeÒeefleHeeÐeles - ’pee³eceevees Jew ye´eïeCeeqðeefYe$eÝ&Cew$eÝ&CeJeeved pee³eles ye´ïe®e³exCe $eÝef<eY³ees
³e%esve osJesY³eë Òepe³ee efHele=Y³eë“ Fefle ~ De$eosJe-$eÝCeeled cegkeÌl³eLe¥ ³e%eë ef¬eÀ³eles FefleÒeefleHeeefoleë ~
keÀ) ®ecHetYeejles jepemet³e³eeieë õ jepemet³e³eeieë jep³esçefYeef<ekeÌlesve jep³eOegjb Jenlee #eef$e³esCeeçvegÿs³eë ~ De³eb ³eeieë Òee®eervemece³es met³e&JebMeer³ewë meesceJebMeer³ewjvegefÿle Fefle %ee³eles ~ ceneYeejles ³egefOeefÿjsCe De³eb ³eeieesçvegefÿle FefleJeefCe&leesçefmle ~
yeng<egHegjeCes<egvewkeÀemegefMeueeuesKeemeg ®e yengefYeë jepeefYejm³e ³eeiem³eevegÿeveÒeme²esçefHe GefuueefKeleesJele&les ~ De³eb ³eeieë ye»erveeefceäerveeb ܳeesë HeMeg³eeie³eesë, meHleeveeboJeeanesceeveeb<eCCeeáe meesce³eeieeveeb mecegoe³eªHeë ~ De$e<eìd meesce³eeieeë, Üew HeMeg³eeieew, SkeÀesveef$ebMeogÊejMeleced Fä³eë(129), meHleoJeeanescee½eevegÿs³eeë ~ ³e%em³eem³e HeÀeuiegveMegkeÌueÒeefleHeefoDeejcYeë keÀÊe&J³eë ~ lelees Je<e&ceskebÀ ®eelegcee&m³eevegÿeveced ~
®ecHetYeejlesçefHe ³egefOeefÿjsCeem³e ³eeiem³e Devegÿevebke=ÀlecedFeflekeÀefJeveeDevevleYeÆsve ®elegLe&mleyekesÀÒeefleHeeefoleced ~ Þeerke=À<Cesveke=ÀleeY³eveg%eë Oece&jepeë ³egefOeefÿjë jepemet³e-³eeieceejyOeJeeved ~ leoe keÀÊe&J³eekeÀÊe&J³ekeÀce&HeewJee&He³e&%eeveMeeefueveëHegjesOemeë ®elJeejë $eÝeqlJepeë (neslee-DeOJepe&g-ye´ïee-GÃeleejë), Dev³es ®e ³e%eJesefokeÀekeÀce&keÀejeë le$eDeeieleeë ~ GkeÌleb ®e keÀefJevee -
nefjCee me leleëke=ÀleeY³eveg%eë
nefJejeoelegefceJeeielesvemee#eeled ~ ¬eÀceJesefoHegjesOemeebmecetnwë
¬eÀlegceenÊeg&cegHe¬eÀcebÒe®e¬esÀ ~~9
³e%es HeefleHelv³eesë GHeefmLeeflejefveJee³ee&YeJeefle ~ Deleë ³egefOeefÿjë Helv³ee êewHeÐeemeekebÀ ³e%eMeeueeceeieleJeeved ~ GkeÌleb ®e keÀefJevee -
ÒeeiJebMesçH³egÊeces efJeÿvedÒeeiJebMebHegvejeefJeMeled ~ kegÀjerjefMejmee Helv³ee kegÀ©Jeerjë me oeref#eleë ~~10
GYeew ³e%es oeref#eleewyeYetJelegëFeflekeÀefJej$e ÒeefleHeeo³eefle ~ ³e%eeiveew nefJejHe&Ceb ³egefOeefÿjsCe ke=Àleced ~ keÀefJe ³e%eeivesë pJeeueeb JeCe&³eved efueKeefle -
DeeHmeelegefYe®ígjveueesnefJej$e ©®³e- ceeveerueOetcekegÀueefveie&ceveeHeosMeeled ~ peiOeevedHegjepelegefvekesÀleveefYeefÊeKeC[ved
vee&LeëkeÀueveebve ³eLee efJeoO³eeled ~ leLewJeosJeemlele=Hegmleoeveer -
cel³eÓtleeveebnefJe<eebefJeMes<ewë ~~12
Ke) ®ecHetYeejles ÒeJei³e&³eeieë õ ÒeJei³e&FeflekeÀce&Cees veeceOes³eced ~ me ®e meesce³eeiee²Yetleë ~ Hejb lewefÊejer³emebefnlee³eeb ye´eïeCesJee veem³e cev$eeye´eïeCeeefve Jeeççcvee³evles ~ Hejb lewefÊejer³eejC³ekesÀ ®elegLe&Heáece³eesë ÒeMve³eesë ¬eÀcesCecev$eeë efJeOe³e½e Deecveeleeë ~ keÀeCJeceeO³eefvove³eesë mebefnle³eesë <eìdef$ebMeeefo<egef$e<JeO³ee³es<egcev$eeë le®íleHeLe³eesë <ees[Mes $e³eesoMes ®e keÀeC[s efJeOe³e½e ³eLee¬eÀceb efveefo&äeëmeefvle ~13
®ecHetYeejles ÒeJei³e&³eeiem³e GuuesKeë ®elegLe&mleyekesÀ jepemet³e³eeieÒeme²s keÀefJevee ef¬eÀ³eles ~ ³eLee -
le$e ÒeJei³e&peefveleb efoefJeOetce®e¬eÀ -
ceeue#³eles mceefJeyegOeevedÒeefleHeeJekesÀve ~ DeeveekeÀogJe&nnefJeê&efJeCesveJesiee -
oe»eveHe$eJeue³eb efkeÀue veer³eceeveced ~~14
ÒeJei³e&³eeies JewefokeÀcev$ewëDeiveewnefJejHe&CeHetJe&kebÀosJeeveecedDee»eveb ef¬eÀ³eles FefleDemceeledMueeskeÀeled %ee³eles ~
ie) ®ecHetYeejles DeéecesOe³eeieë õ ³ees veecewkeÀ®í$eeefOeHeefleëmeeJe&Yeewceë, meceûem³e YetceC[uem³e MeemekeÀë, ³em³e JeMesçv³es meecevleejepeeveesJele&vles, lesvewJeje%ee Dem³e ³eeiem³e Devegÿeveb ef¬eÀ³eles mce ~ vemeeOeejCe- #eef$e³em³e
ye´eïeCeJewM³e³eesJee&le$eeefOekeÀejë ~ Dem³e ’jepe³e%eë“ Fl³eHejb veeceMeeðes<egJele&les ~ ³eÐeH³e³eb meesce³eeieë leLeeefHeDe$e meJeveer³eHeMegjéeë, me ®e cenesHekeÀejkesÀ<egHeefjefCeieleFefleke=ÀlJee lem³ewJe veecvee ³eeieesç³eb ’DeéecesOe“ Fefle J³eJenejb Yepeles ~ meJe&HeÀueÒeoesç³eb ¬eÀlegë ye´ïenl³eeefoceneHeelekeÀveeMekeÀë ~ ³eeiem³e Dem³e De²Yetleeë yenJeë ûeec³eeë DejC³ee½e HeMeJeesYeJeefvle , les<egDeéeëÒeLeceë ÒeOeeveYetle½e ~ DeéeëHetJe&Yeeieske=À<CeJeCe&ë, He½eeOez: éesleë, ueueeìsMekeÀìekeÀejHegC[^³egleë ieYeerjeke=Àefle½e YeefJelegcen&efle ~ HetJe&cemeke=Àled Heeef³elemeescejmeeY³eeb ceele=efHele=Y³eeced DeéeeY³eeb peeleSJepeueevlejHeeveeledHetJe¥ Heeef³elemeescejmees ³eesçéeë leb ³eLeeJeod JeOe&ef³elJee j#esled ~ meefle mece³es lesvewJe ³eeieb kegÀ³ee&led ~
®ecHetYeejles ®elegLe&mleyekesÀDeeoew ce³esve ³egefOeefÿje³e ceefCeefveefce&leceemLeeve®e¬ebÀefveefce&leJeeved ~ leoeveejoë meceeiel³e ³egefOeefÿjceéecesOe³eeieb keÀÊeg&cevJe©Celed ~ leogkeÌlebkeÀefJevee -
De$e veejoefveefo&ä³eeieë ’DeéecesOe“ SJeFefleìerkeÀekeÀejsCejece®evêefceÞesCeGkeÌleesçefmle ~ Jemlegleë jepemet³eeéecesOe³eeie³eesë ue#³eceskeÀcesJe YeJeefle ~ jepeeve: mJeer³e®e¬eÀJeefle&lJeb Òeefle- Heeoef³elegcesJe Deve³eesë ³eeie³eesë Devegÿeveb ®e¬egÀë ~
SJeb ®ecHetYeejlesvewkeÀeveeb ³eeieeveeceguuesKeë keÀefJeveeDevevleYeÆsveke=Àleë ³es<eeb Òeemeef²keÀlee DeeOegefvekeÀmeceepesçefHeFoeveeRJele&les, DeûesçefHeJeefÊe&<³eles ~
Ie) ®ecHetyeejles DeefleefLe³eeie: õ Yeejleer³emebmke=ÀleewmeeceeefpekeÀmebmLeevesDeefleefLemesJeeÒecegKebmLeevebYepeles ~ ie=neieleeveecedDeefleLeerveeb ³eLeesef®elemecceeveHetJe&kebÀ les<eebke=ÀlesDeemeve-Heeve-YeespeveeefoÒeoevesvemevlegäerkeÀjCebmeJex<eebie=nmLeeveebÒeOeeveb keÀÊe&J³eb YeJeefle ~ DeleSJe $eÝiJesos G®³eles - ’DeefleefLeosJeesYeJe“Fefle ~ mce=efleMeeðes<eg Òel³eskebÀ ie=nmLem³e ke=ÀlesHeáe cene³e%eeveeb (ye´ïe-efHele=-owJe-Yeewle- ve=³e%eeveeb) efveoxMeesJeÊe&les ~ efJeJeenmebmkeÀejeledHejbmveelekeÀeëie=nHele³eë ie=nmLeeëyeYetJegë ~ le$ewJeefmLelJee les cene³e%ewë HeáeefYeëefHele=osJeleeoerveeb ÒeerefleceeHeeo³eefvle mce ~ Sles<eeb ³e%eeveeceefveJee³e&lee Òeme²s ceneYeejles G®³eles -
Heáe ³e%eemleg ³ees ceesneVekeÀjesefleie=neÞeceer ~ lem³e vee³eb ve ®e HejesueeskeÀesYeJeefleOece&leë ~~16
cevegmce=leew G®³eles -
DeO³eeHeveb ye´ïe³e%eë, efHele=³e%emleg leHe&Ceced~ nesceesowJeesyeefueYeezleesve=³e%eesçefleefLeHetpeveced ~~17
Sles<egDeefleLeerveebmesJeeve=³e%e Fl³eg®³eles ~ ³eë keÀesçefHe JeCeea³eë peveesYeJeleg, ie=neielem³e lem³e mesJee DeJeM³eb meJez&ë keÀjCeer³eeFefleefnleesHeosMes G®³eles ~ ³eLee -
GÊecem³eeefHe JeCe&m³e veer®eesçefHeie=nceeieleë~ Hetpeveer³ees ³eLee³eesi³eb meJe&osJece³eesçefleefLeë~~18
Hegve½e le$ewJe keÀL³eles -
DejeJeH³egef®eleb keÀe³e&ceeefleL³eb ie=nceeieles ~ ísÊegëHeeée&ieleb íe³eeb veesHemebnjlesêgceë ~~19
DeHejb ®e ÒeefleHeeÐelesle$e -
keÀLeceeefleL³eb kegÀ³ee&led Fl³eeqmceved Òeme²s cevegvees G®³eles -
DeemeveeJemeLeew Me³³eecevegJe´p³eecegHeemeveeced ~ GÊeces<etÊeceb keÀe³e¥ nerves nervebmecesmececed ~~21
mece=ef×MeeefuevemlegpeveeëDeefleLeerveeb ceveesj¡eveceH³ee³eespe³eved ~ ceneYeejleske=À<CeëDepe&gveceefleefLeªHesCe mecÒeeH³e lebjwJelekebÀ HeJe&leJeveefJenejeLe&ceve³eled FefleGoenjCebJele&les ~ le$e veìvele&keÀeo³eesçefYeve³eb ®e¬egÀë ~
SJebÒekeÀejsCeve=³e%ee²Yetlele³ee DeefleefLemesJee³eeë Òeemeef²keÀlee DemceekebÀ Yeejleer³emebmke=Àleew DeJeM³ecesJe meJe&eqmcevedkeÀeues DevegYet³eles ~ ®ecHetYeejlekeÀÊee&DevevleYeÆë mJeer³ekeÀeJ³es yeng<egmLeues<egDeefleLeerveebmelkeÀejÒeme²b JeCe&³eefle ~ efÜleer³emleyekesÀ ef®e$ejLesve men mebûeecebke=ÀlJeelesve men efce$eleeb ®e mecÒeeH³e HeeC[Jeeë Oeewc³eeÞeceb ÒeefleDeeieleeë ~ le$e les<eeceefleefLeªHesCemelkeÀejë Oeewc³esve mecHeeefoleë ~ De$ekeÀefJeëefueKeefle -
³eLeeçefleL³eefJeOeew Òeerleë me Hegjmke=À©lesmceleeved ~ leLeeçOJeieceveslesçefHeleb ÒeÞe³eJeMebJeoeë~~22
meëÒeerleë Oeewc³eë leevedHeeC[Jeeved DeeefleL³eefJeOeew DeemeveYeespeveeefoÒeoeveHetJe&kebÀ mececeeve³eled FeflekeÀefJej$e ÒeefleHeeo³eefle ~
le=leer³emleyekesÀ DeejcYeske=À<CeÒemLeeveeovevlejcedFvêÒemLebÒeefleveejoëmeceeie®íefle ~ lem³e mJeeieleceeefleL³eb ®e keÀefJeveeDe$e GHemLeeH³esefle~ ³eLee -
¢ädJeeve=HeesosJecegefvebefJeveerlees
ceewefueñepeebOetefueceOetefueJe=vowë~ me He¹ceeOee³e leo*defIe´³egiceb
efJeHe¹ceelceevece³eb J³eleeveerled ~~23
meceeielem³eDeefleLesëDeeoew ®ejCemHeMe&ë ef¬eÀ³eles ~ ³egefOeefÿjë mJeemeveeoglLee³e efJeveerleë cegvesvee&jom³e De*defIe´³egiceb mHe=<ìdJeemJebHeeHebÒeeCegoleFeflekeÀefJej$e keÀLe³eefle ~ JemlegleëDeefleLeerveeb ®ejCeJevovesvemeJex<eebHeeHeeveebefJeveeMees DeJeM³eb YeJeefleFefleDemceekebÀ Yeejleer³eeveeb HetCe&efJeéeemeesJeÊe&les ~
®ejCeHetpeveeovevlejbveejom³e DeemeveÒeeeqHleë, Deemeves GHeeJesM³e Hee$epeuewëHeeoÒe#eeueveceefHe ³egefOeefÿjsCe ke=Àleced, ³eled
DeefleefLemesJee³eeë efÜleer³eb keÀÊe&J³eb YeJeefle ~ veejom³e
DeefleefLeªHesCemeceeiecevesveHeeC[JeeveebceveëÒeHegÀuueleebÒeefleHeeÐekeÀefJeëefueKeefle -
cesO³eeb ye=<eerceefOeielem³e efJeefjefáemetvees-
lem³eeÓgleeiecevenslegHeefjeq®íoe³eeb
ef®eÊeeefveotjHeLeJele&veleeceJeeHegë~~24
le$ewJeHegveëDeefleLesë HeeoÒe#eeueveÒeme²ë keÀefJeveeFlLebÒeefleHeeÐeles - ’je%eeçcegveemecegef®eles<egmeYeepeves<eg, Hee$ew½e HeeefCeefJeOe=lewë0“Fl³eeefoë ~
veejoëDevesveje%eeHeefjpevekeÀjie=nerleHee$ewë HetpeesHekeÀjCeOeejkeÀmLeeu³eeefoefYeë mebmkeÀej- Hetpeveeefveke=ÀleeefveFefleMueeskeÀeOexvekeÀefJeëDeefYeÒewefle ~
mevoYee&ë
–
1. ieerlee - 3/10-11 2. me=efäKeC[ë -3/123 3. ieerlee - 18/5 4. ieerlee -3/9
5. keÀu³eeCe-Jeso-keÀLee¹, ieerleeÒesme-He=./340 6. ieerlee - 4/31
7. cevegmce=efleë - 3/10 8. keÀ.ceer. - 10/84/39 9. ®e.Yee. - 4/7
10. ®e.Yee. - 4/8 11. ®e.Yee. - 4/9 12. ®e.Yee. 4/12
13. ³e%eleÊJe ÒekeÀMeë - He=.54 14. ®e.Yee. 4/10
15. ®e.Yee. - 4/2
16. ce.Yee. Mee.He.-134/26 17. cevegmce=efle: - 3/10
18. efnleesHeosMeëefce$eueeYeëMuees 64/he=.93 19. le$ewJeMuees. 59/He=.91
24. ®e. Yee. - 3/5
mene³ekeÀûevLemet®eer
1) ³ee%eJeuke̳emce=efle:- mecHeeokeÀ: - JeemegosJeue#ceCeMeeðeerHebefmekeÀj:, HeeC[gj²peeJeepeer, efveCe&³emeeiejÒewmed, cegcyeF&, mebmkeÀjCeced - 1936
2) efnleesHeosMe: (veeje³eCeHeefC[leke=Àle:)- mecHeeokeÀ: - Mes<ejepeMecee&jsiceer, ®eewKecyeeefJeÐeeYeJeveced, veF&efouueer
3) ®ecHetYeejleced (DevevleYeÆÒeCeerleced)-mecHeeokeÀ: - Dee®ee³e&jece®evêefceÞe:, ®eewKecyeeefJeÐeeYeJeve, JeejeCemeer, 221 001, efÜleer³emebmkeÀjCeæ{d - 2005
4) ®ecHetYeejleced (DevevlekeÀefJeÒeCeerleced)- mecHeeokeÀ: - veeje³eCe jece Dee®ee³e&: ’keÀeJ³eleerLe&:“, cegvMeerjececeveesnjueeueHeeqyuekesÀMevmeÒeeFJesìdefueefceìs[d, HeesäJekeÌmeveb - 5715, 54, jeCeerPeevmeerjes[, veF&efouueer, 110055, efÜleer³emebmkeÀjCeced - 1983
5) keÀecevokeÀer³eveereflemeej: - mecHeeokeÀ: - ìer.ieCeHeefleMeeðeer, DevevleMe³eves ceneceefnceÞeercetuekeÀjeceJece&kegÀueMesKejcenejepeMeeMevesvejepekeÀer³ecegêCeeue³es cegêef³elJee ÒekeÀeefMele: ; mebmkeÀjCeced - 1912
6) ceneYeejleced- mecHeeokeÀ: - Òees.Deejd.Sved.oeC[skeÀj:, YeC[ejkeÀjefjme®e& Feqvm쮳egìd, Hegves mebmkeÀjCeced– 1961
7) $eÝiJesomebefnlee - JewefokeÀmebMeesOeveceC[ueced, Hegves - 411 037, le=leer³emebmkeÀjCeced - 1984
8) DeLeJe&Jeso: - mecHeeokeÀ: - Me¹j HeeC[gj² HeefC[le, ke=À<CeoemeDekeÀeoceer, JeejeCemeer - 221 001, mebmkeÀjCeced– 1989
9) F&MeeefoveewGHeefve<eod, Mee¹j Yee<³eced- ieerleeÒesmedieesjKeHegj - 273005 ,mebmkeÀjCeced– 2000
