Introduction
In Dutch, demonstrative pronouns are called aanwijzend voornaamwoord;
aanwijzen means to point to something. That is what they do, they point
to something in particular. The form of the demonstrative pronoun depends on the gender of the noun, whether it is singular or plural, and how close or how far away the object is from the speaker.
Overview
dichtbij close, hier here ver weg far away, daar there de-words deze auto this car die auto that car Plural deze auto’s these cars die auto’s those cars
het-words dit huis this house dat huis that house Plural deze huizen these houses die huizen those houses
Examples in context
Wilt u deze vis of liever die vis?
Would you like this fish or rather that fish?
Zijn deze appels duurder dan die?
Are these apples more expensive than those?
Wat kost dat stuk kaas daar?
How much is that wedge of cheese over there?
You notice in the examples that the demonstrative pronoun can appear with or without the noun to which it refers, as long as it is clear what is meant. In the sentence Zijn deze aardbeien duurder dan die?, it is obvious that aardbeien is implied after die.
The demonstrative pronouns die and dat often replace a noun or a group of nouns (persons or things) that have been mentioned in an earlier context. In the following examples, the underlined parts are replaced with demonstrative pronouns.
Replacement with demonstrative
Waar is Erik? Die is in de bibliotheek (library). Komen Erik en Sanne vanavond? Nee, die komen niet.
Van wie is dit boek? Dat is van mij.
Waar zijn mijn rode sokken Die zitten in de wasmachine.
(red socks)?
Sometimes, the demonstrative pronoun dat refers to a complete sentence:
Wist je dat dit huis 200 jaar oud is? Nee, dat wist ik niet.
Did you know that this house is 200 years old? No, I didn’t know that.
Note: Distance to an object isn’t the only factor that determines the choice between dit or dat, deze or die. Distance in time can also play a role, or simply the order in which the speaker mentions two or more things. Examples:
We gaan deze maand ons huis renoveren.
We will renovate our house this month.
In dat jaar lag er geen sneeuw.
That year there wasn’t any snow.
Herinner je je die zomer in Italië?
Do you remember that summer in Italy?
Ik vind deze foto mooier dan die.
I like this picture better than that one.
In this last example, the speaker’s distance to the two pictures is irrelevant. He or she is probably close to both, but uses deze for the object mentioned first, and die for the object mentioned second.
Lastly, the demonstrative pronouns dit and dat can be used as preliminary subjects with verbs that link to the real subject of the sentence, usually a predicate noun or an adjective as a noun with verbs such as zijn ‘to be’,
worden ‘to become’, lijken ‘to appear’. Note: When the real subject is in
the plural, the linking verb is also in the plural. Examples: 59 Examples in context
Dit is mijn broer Jan. This is my brother Jan.
Dat is een goede film. That is a good movie.
Dit wordt een leuke dag. This is going to be a nice day.
Dat lijkt wel een schildpad. That looks like a turtle.
Dit zijn mijn ouders. These are my parents.
Dat worden later leuke jongens. They will become nice boys.
Dit is een mooie! This is a beautiful one.
Dat zijn dikke! Those are fat!
Exercise 9.1
Circle the correct demonstrative pronoun (* = het-word).
Situation: Peter is working in his new weekend job in a restaurant. He’s still getting used to the routine.
1 Baas: Hé Peter, breng die/dit broodje* even naar tafel 16! 2 Ober 2: Peter, voor wie is deze/dat koffie?
3 Baas: Peter, deze/die mevrouw daar wacht op haar witte wijn! 4 Barman: Peter, hier zijn de biertjes voor dat/die mensen daar aan
tafel 14.
5 Ober 3: Peter, tafel 8, deze/dat is jouw tafel, niet mijn tafel! 6 Peter: Meneer, is deze/dit uitsmijter (‘slice of bread with fried eggs
on ham or veal’) voor u? 7 Gast: Nee, dat/die is voor mijn vrouw.
8 Gast 2: Ober, dit/deze soep is koud! Neem maar mee terug (‘take it back’).
9 Gast 3: Ik wil betalen. Wanneer komt die/deze rekening (‘bill’, ‘check’) nou?
10 Peter: Aaaaah! Dat/Dit werk is niks voor mij!
Exercise 9.2
Is the sentence correct or wrong, goed or fout? Situation: Erik shows a family photo.
1 Deze is mijn vrouw Sanne. goed – fout 2 Dit is mijn kinderen Peter en Karin. goed – fout 3 Dat zijn de grootouders. goed – fout 4 Dit is onze hond, hij heet Bruno. goed – fout 5 Dit ben ik zelf, maar dat zie je wel. goed – fout 9
Demon- strative pronouns
Exercise 9.3
Enter the right pronoun: die or dat (* = het-word).
Situation: Sanne is doing the laundry. She is gathering items to be washed.
Sanne Erik, Peter, Karin
1 Waar zijn je sokken van gisteren? _____ liggen nog onder het bed.
2 Moet ik je overhemd* wassen? Nee, _____ heb ik pas één dag aan.
3 En je spijkerbroek? Ja, _____ is vies.
4 Peter, waar zijn je sportkleren? _____ zitten nog in m’n sporttas. 5 Karin, geef me even je ondergoed.* Ja, maar _____ mag niet in de was bij die stinksokken van Peter!
Exercise 9.4
Enter the right pronoun: deze, die, dit or dat (* = het-word, and (h) for
hier indicates that the speaker is close, while (d) for daar indicates that
the speaker is far away from the object).
Situation: Sanne is in a furniture store with her recently divorced friend who is shopping for her new flat.
Sanne Lydia
1 Vind je ______ bank (h) leuk? Ja, maar ik vind _____ kleur (d) lelijk.
2 Ja, dat is waar. En _____ bank (d)? Hm, gaat wel. Wat kost _____ tafeltje* (d)?
3 Bedoel je _____ zwarte tafeltje* (h)? Nee, _____ witte (d) met _____ lampje* (d).
4 O, _____ (d) kost a395,-. Wat duur! Vind je _____ lamp (h) mooi?
5 Ja, _____ (d) past echt bij jou! Ja! Maar ik wil _____ tafeltje (h) niet.
61 Exercise 9.3