The imperative can be modified by particles to make the command or suggestion sound friendlier, to express impatience, to express anger or irri- tation, or to express some form of resignation. Often the intonation used by the speaker indicates how a command is supposed to be understood. In the following overview, examples will be presented with the particles
eens, even, maar, toch, nou and combinations of these. 127 Other forms
eens, even, maar
The particle eens (often combined with even) gives the imperative a friendlier, milder tone. The particle even has a function very similar to
eens. It makes the imperative friendlier, more casual, and it makes it sound
as though it should take the listener no time or effort to carry out the com- mand. The particle maar also makes the imperative much friendlier, and at the same time it gives it a tone of encouragement or permissiveness. It is often combined with even. Some examples:
Kom eens (even) hier. Come here (for a minute), please.
Geef me even je pen. Give me your pen for a minute.
Ga maar. Okay, you can go.
Zet die koffers hier maar neer. Just put those suitcases over here.
toch, nou
The particle toch can have different meanings. It can express friendly encour- agement or impatience and irritation. Intonation plays an important role. The particle nou gives a command or request a definite flavor of impatience.
Kom toch binnen. (friendly tone) Please come in.
Hou toch op. (unfriendly tone) O, cut it out!
Wees toch een beetje voorzichtig! Please do be a little careful!
Schiet nou op! Hurry up, will you!
eens even, maar even, nou even, toch even
Often in the imperative we see a combination of different particles. The particles eens, maar, nou and toch are frequently combined with even, although it hardly changes the meaning. By itself, or in combination with others, the particle even makes the command sound less burdensome or time consuming. Examples:
Ga eens even opzij. Please move out of the way for a minute.
Zet de tv eens even aan. Please turn the TV on for me, will you?
Kom maar even mee. Please follow me if you will.
Kleed u zich maar even uit. Please go ahead and undress for a minute.
Help nou even. Please help me (with impatience).
Eet nou even je bord leeg. Finish your plate (with impatience).
Ga toch even mee. Come along for a minute.
Help die man toch even. Give that man a hand, please! 20
The imperative
nou maar, nou toch
While nou maar makes the command sound friendlier or more permis- sive, nou toch expresses impatience and irritation. Examples:
Ga nou maar. Please just go. (or: All right, you can go.)
Doe dat boek nou maar weg. Please just put that book away.
Laat dat kind nou toch Oh, just let that child play if she wants
lekker spelen. to.
Hou nou toch eens op met Stop nagging around, please.
zeuren.
This is just a short impression of all the options one has with particles. Combinations of three or more are not out of the ordinary. Examples, trans- lations as close as possible:
Ga maar eens even kijken. Just go and take a quick look.
Ga nou toch even kijken. You should go and take a quick look.
Ga toch maar eens even You really should go and take a quick
kijken. look.
Exercise 20.1
In the table, write the imperative form with no subject added to it. Follow the example. Remember that -v- and -z- turn into -f and -s at the end of a word.
geven 1 geef vragen 5 pakken 9
doen 2 lezen 6 nemen 10
kijken 3 lopen 7 wachten 11
zeggen 4 zijn 8 schrijven 12
Exercise 20.2
Enter the correct verbs in the imperative.
Situation: Sanne gives Erik and the kids things to do around the house. Verbs: brengen, geven, zetten, halen, doen.
1 Peter, __________ even alle handdoeken uit de badkamer. 2 __________ de vuile was maar in de wasmachine.
3 Erik, __________ de vuilniszak even voor me naar buiten. 4 Karin, __________ de planten maar even water.
5 Erik, __________ even een lekkere pot koffie. 129
Exercise 20.1
Exercise 20.3
Enter the correct verbs in the imperative. Situation: Reading a recipe for potato salad.
Verbs: snijden ‘cut’, koken ‘boil’, schillen ‘peel’, mengen ‘mix’, zetten ‘put’, ‘place’, doen ‘do’, ‘put’, openen ‘open’, gieten ‘pour’, roeren ‘stir’,
serveren ‘serve’.
1 __________ zes grote aardappels. 2 __________ de aardappels tot ze gaar maar nog stevig zijn. 3 __________ de aardappels in kleine stukjes. 4 __________ een blikje spercieboontjes of doperwten. 5 __________ de boon- tjes of doperwten bij de aardappelstukjes. 6 __________ twee eetlepels mayonaise met wat olie en azijn, peper en dille. 7 __________ dit sausje over de salade. 8 __________ het sausje door het aardappelmengsel. 9 __________ de salade een uurtje in de koelkast. 10 __________ de salade met worst of gekookte eieren.
Exercise 20.4
Change the words between brackets into complete sentences in the imperative.
Situation: Sanne is ordering her family around while they are getting ready to leave for work and school.
1 Peter, (opschieten in de douche) ________________________________ 2 Karin, (het ontbijt klaarzetten) _________________________________ 3 Erik, (even de hond uitlaten) ___________________________________ 4 Erik, (deze envelop even op de bus doen) _______________________ 5 Peter, ( je voetbalspullen meenemen) ____________________________ 6 Karin, ( je lunch niet vergeten) _________________________________ 7 Erik, (deze jampot even openmaken) ___________________________ 8 Peter, ( je mobiele telefoon uitdoen) ____________________________ 9 Karin, (me de boter even aangeven) ____________________________ 10 Peter en Karin, (om zes uur thuis zijn) __________________________
Exercise 20.5
Put the verbs into the imperative form. Sometimes it is formal.
Situation: After work, Erik and his friend Stefan are in a café. They talk 20
The imperative
Ober: (zeggen) __________ (1) u het maar.
Erik: (brengen) __________ (2) u mij een pilsje, alstublieft. Stefan: (geven) __________ (3) u mij maar een jenever.
Hier Erik, (nemen) __________ (4) een sigaret van mij.
Erik: Nee dank je, (geven) __________ (5) mij maar een pepermuntje. Stefan: (gaan) __________ (6) mee naar de film vanavond. Alhambra,
negen uur.
(vragen) __________ (7) even of Sanne ook mee wil.
Erik: Goed, maar (kopen) __________ (8) jij van te voren even de kaartjes.
Stefan: Ja, maar (komen) __________ (9) niet te laat. Erik: (zeuren) __________ (10) niet, ik kom nooit te laat.
131 Exercise 20.5