ی
قیق
حت
هلا
قم
کشزپ مولع هاگشناد هلجم ي لباب ةرامش ،متسیب هرود 9 ، رویرهش 7991 هحفص ، 17 -66رد ینامرد یمیش زا یشان داح زاف غارفتسا و عوهت رب عانعن سناسا اب ینامرد هحیار ریثات
ناتسپ ناطرس هب لاتبم نارامیب
(یلابقادمحم
MSc
)
7( یعرو هوکش ،
PhD
)
2 *( ینیسح یدهم ،
MSc
)
9دیعس ریم ،
( داژن یناکی
PhD
)
4( یهاش داهرف ،
MD
)
5 7 -یتسیزهب مولع یکشزپ مولع هاگشناد ،ییوجشناد تاقیقحت هتیمک ناریا ،نارهت ،یشخبناوت و 2 ،یراتسرپ هورگ ناریا ،نارهت ،نارهت یکشزپ مولع هاگشناد ،یئامام و یراتسرپ هدکشناد 9 مولع هاگشناد ،روشک قرش ییامام و یراتسرپ تاقیقحت زکرم ناریا ،دنجریب ،دنجریب یکشزپ 4 ،تشادهب هدکشناد ،یتسیز رامآ هورگ ناریا ،نارهت ،نارهت یکشزپ مولع هاگشناد 5 -ناریا ،نارهت ،ینیمخ ماما یناتسرامیب عمتجم ،رصعیلو ناتسرامیب ،نوخ هورگ تفایرد : 74 / 8 / 96 ، :حلاصا 75 / 72 / 96 ، ذپ ی شر : 74 / 7 / 91هصلاخ
هقبااس و فده : یمیاش ینامرد یم نانراس هب لاتبم نارامیب رد نامرد یلاصا یاه هنیزگ زا یکی ارفتاسا و وهت داشاب زین عیاش یمیش یاهوراد یبناج هضراع نیرت د ینامر یم داشاب و وهت رب انعن نااسا اب ینامرد هحیار ریثات نییعت فده اب هعلاطم نیا ( داح زاف ارفتسا 24 یمیش زا یشان )لوا تعاس رد ینامرد ناتسپ نانرس هب لاتبم نارامیب تفرگ ماجنا داوم و شور اه : یور رب هداش یفدااصت ینیلاب ییامزآراک هعلاطم نیا 711 یمیش تهج ییاپرس ترواص هب هک ناتاسپ نانراس هب لاتبم نز زکارم هب هرود نیلوا یارب ینامرد ب ینامرد یمیاش هعجارم )هر(ینیمخ ماما ناتاسرامی دندرک ، ارامیب داش ماجنا هحیار زا ،هلخادم هورگ رد دندش میسقت لرتنک و هلخادم هورگ ود هب یکولب یفدااصت ترواص هب ن دش هدافتاسا نیلااس لامرن زا ،لرتنک هورگرد و انعن تدش و تاعفد زدور درادناتسا همانشسرپ هلیسو هب ینامرد یمیش زا پ لوا بش رد داح زاف ارفتسا و وهت ( Rhoses ) هرمن نیگنایم اب 92 -1 یروآ عمج هسیاقم و دش :اه هتفای ،ناس یاهروتکاف رظن زا هورگ ود توافت ارفتاسا و وهت هقبااس و کلا فراصم هقبااس ،نانراس هب لاتبا تدم آ هحیار هورگ رد وهت هرمن نیگنایم دنتشادن یرام ینامرد 12 / 7 ± 7 / 7 لرتنک هورگ رد و 99 / 7 ± 82 / 7 ( دوب 174 / 1 > p رد ارفتسا هرمن نیگنایم ) هلخادم هورگ 66 / 1 ± 94 / 1 لرتنک هورگ رد و 91 / 1 ± 66 / 1 ( دوب 192 / 1 > P ) تن ی هج گ ی ر ی : هک داد نااشن هعلاطم جیاتن ارفتسا و وهت هضراع شهاک هب رجنم ارفتسا و وهت دض نیتور یاهوراد فرصم رانک رد انعن ناسا اب ینامرد هحیار زا هدافتسا یمیش زا یشان داح زاف یم ینامرد دوش هژاو اه یدیلک ی : انعن ،ناتسپ نانرس ، ارفتسا و وهت ،ینامرد هحیارهمدقم
ناریا رد نینچمه و ایند رسارس نانز نیب رد نانرس نیرت عیاش ناتسپ نانرس هک دشاب یم نانز یاه نانرس نیرت عیاش زج یرامیب نیا هک یرون هب دشاب یم نآ ویش 2 / 24 تسا هدش شرازگ دصرد ( 7 ) ماش و هدیچیپ ناتسپ نانرس نامرد دشاب یم یمیمرت یحارج و یپارتویدار ،یپارتویب ،ینامرد یمیش ،یحارج ( 2 ) زا یکی هب مه زونه هک تسا ینامرد یمیش ،ناتسپ نانرس یارب ینامرد یلصا یاه هنیزگ دوش یم هدافتسا یعیسو رون ( 9 ) عیاش ارفتسا و وهت نیا یبناج هضراع نیرت ابیرقت هک دشاب یم اهوراد 81 -41 رامیب دصرد دننک یم هبرجت ار نآ نا ( 4 ) شلات یاهوراد تفایرد مغر یلع هک یرون هب تسا هدوب رثوم رتمک وهت لرتنک یارب ارفتسا و وهت دض زونه 61 یم شرازگ ار هضراع نیا نارامیب دصرد هجیتن رد دننک هدننک تحاران هضراع نیرت عیاش ناونع هب وهت رد هک تسا یا هبرجت نارامیب صاح هلاقم نیا یتاقیقحت حرن هرامش هب 25691 نارهت یکشزپ مولع هاگشناد دشاب یم * :هلاقم لوئسم یعرو هوکش رتکد :سردآ :نفلت ییامام و یراتسرپ هدکشناد ،نارهت یکشزپ مولع هاگشناد ،نارهت 88957751 -127 E-mail: [email protected] یم دوش ( 5 ) ارفتسا و وهت هضراع هک هداد ناشن تاعلاطم دناوت یم تفایرد یور دراذگب ریثات نارامیب یگدنز تیفیک و هیذغت ءوس داجیا ،ییاذغ داوم ( 6 ) یاهوراد و وهت لرتنک یارب یعونتم تسینوگاتنآ یبق زا ینامرد یمیش زا یشان ارفتسا دیمارپولکوتم و نینیکورون یاه تسینوگاتنآ ،نوزاتمازگد ،نینوتورس هدنریگ یاه یم رارق هدافتسا دروم رثوم یدودحات ارفتسا لرتنک رد اه نامرد نیا هچ رگا دنریگ گرس ،دردرس یبق زا یضراوع زورب هب رجنم اهنآ اما ،دنا هدوب خیب و تسوبی ،هجی یباو دنوش یم ( 1 ) تلاح ندش مک ببس ارفتسا و وهت دض ییوراد یاه نامرد هچ رگا وهت وش یم ارفتسا و ن ماک رون هب اما ،د ار نآ رب یمن نیب زا ن سا نیاربانب ،د هدافت و وهت شهاک تهج ییوراد یاه شور اب ماوت رون هب ییوراد ریغ یاه شور زا ددرگ یم هیصوت ینامرد یمیش زا یشان ارفتسا ( 8 ) مکم بن زا هدافتسا دنچ رهنانرس هب لاتبم نارامیب طسوت نیزگیاج و رد هدنهد نیکست یاه میژر زا یشخب یناهج تشادهب نامزاس رامآ قبن اما دشاب یمن اهروشک زا یخرب رد یتبقارم زکارم 81 دننک یم هدافتسا مکم بن زا نانرس هب لاتبم نارامیب دصرد ( 9 ) نیرتلااب ا هدافتسا نازیم نازیم اب ناتسپ نانرس هب لاتبم نارامیب رد مکم بن ز 89 -16 تسا هدوب دصرد ( 9 ) ینامرد هحیار ، مکم بن جیار یاه شور زا یکی تسا لرتنک هدافتسا هک نغور زا هدش یناور و یمسج تملاس اقترا و ظفح یارب رطعم یاه دشاب یم و رد رارق هدافتسا دروم اکیرمآ و اداناک ،ناتسلگنا ،ناملآ ، یئوس دننام اهروشک زا یرایسب دریگ یم ( 71 ) رظن رد یهایگ نامرد کی ناونع هب انعن ناسا اب ینامرد هحیار ینیب سوکوم قیرن زا ناسا قاشنتسا دوش یم هتفرگ بذج هب رجنم اه هیر و رهاظ نوخ نایرج رد قاشنتسا زا پ هقیقد دنچ اهنت هک دوش یم هحیار کیمتسیس یم بذج یبصع متسیس و زغم طسوت دنتسه تسود یبرچ داوم نیا نوچ دوش یم رثوم و هفرص هب نورقم مکم ینامرد ناونع هب انعن زا هدافتسا اب یپارتامورآ دنوش ب وهت نامرد یارب انعن اب ینامرد هحیار هوقلاب یایازم دوش یم هیصوت مع زا دع ورش ، ماش رثا عیرس و و هدوب یبناج هضراع هنوگره دقاف هک تسا ناسآ هدافتسا ناونع هب نآ زا ناوت یم نیاربانب ،دشاب یم هفرص هب نورقم زین یداصتقا رظن زا دومن هدافتسا ارفتسا و وهت دض یتنس یوراد ( 77 ) انعن تارثا هک تسا یهایگ ینادیسکا یتنآ تارثا و ناقتحا ،مساپسا ،باهتلا دض ،درد هدنهد نیکست ،مساپسا دض ( تسا هدش هتخانش یبوخ هب نآ 75 یمجاهت ریغ ،نازرا نامرد کی ینامرد هحیار ) تسا درادناتسا یاه وراد اب هسیاقم رد هژیو هب ، مک رایسب هضراع اب و ( 72 ) جیاتن اما تسا هدش یسررب ارفتسا و وهت رب انعن هحیار ریثات تاعلاطم رد ثات یسررب هب یا هعلاطم نونکات نینچمه و هدوب ضقانتم تسا و وهت رب نآ ری ارف جیاتن ،تسا هتخادرپن ینامرد یمیش زا یشان هعلاطم کی مرد هحیار هک داد ناشن ینا هحیار زا دعب نانز نینچمه هتشاد ارفتسا هب تبسن وهت یاه هرود رب یرتهب رثا یم ندوب یژرنارپ ساسحا ینامرد دندرک ( 79 ) رد نینچمه کی یرورم هعلاطم وهت فیفخت هب رجنم یقاشنتسا تروص هب انعن هحیار زا هدافتسا هک دش صخشم نامزاس طسوت نآ ندوب رطخ یب نینچمه و تسا هدش نیرازس مع زا دعب ارفتسا و د و اذغ تسا هدش دییات اکیرما ورا ( 74 ) هب ناراتسرپ اذل یلصا یاضعا زا یکی ناونع رب ار نآ زا دعب یاه تبقارم و ینامرد یمیش یاهوراد یارجا شقن هک ینامرد میت یمیش ارفتسا و وهت یور رب ینامرد شور نیا ریثات ندش صخشم اب ،دنراد هدهع یشان ضراوع شهاک تهج رد ،یراکهار ناونع هب شور نیا زا دنناوت یم ینامرد رد ینامرد یمیش زا شیازفا ار نارامیب زا تبقارم تیفیک و هدومن هدافتسا نارامیب رب یرثوم ماگ ،نامرد زا اهنآ تیاضر و نارامیب نیا ملاآ نیکست تهج رد و هداد نارامیب هک ،ینامرد یمیش یبناج ضراوع زا یشان ناوارف تلاکشم هب هجوت اب دنراد و دنتسه هجاوم نآ اب ینانرس هکیئاجنآ زا یاه هداد دوجوم هب یا هعلاطم نونکات تسا هتخادرپن ینامرد یمیش زا یشان ارفتسا و وهت رب نآ ریثات یسررب ، رد نیا یسررب روظنم هب هعلاطم ثات انعن ناسا اب ینامرد هحیار ری فتسا و وهت رب زاف ار ماجنا ناتسپ نانرس هب لاتبم نارامیب رد ینامرد یمیش زا یشان داح دش
و داوم
اه شور
یزاوم هدش یفداصت ینیلاب ییامزآراک هعلاطم نیا تیمک رد بیوصت زا پ ه قلاخا دک اب نارهت یکشزپ مولع هاگشناد قلاخا 729568 -25691 -28 -12 -99 و ییامزآراک هاگیاپ تبث دک اب ناریا ینیلاب یاه 2 N 2174151275649 IRCT رب یور 711 زا رفن اک وتیتسنا ینامرد یمیش تحت نارامیب ماما ناتسرامیب رسن رد )هر(ینیمخ ود هورگ 51 یرفن هلخادم و لرتنک دش ماجنا ساسارب هکیتروص رد لرتنک هورگ رد وهت زورب هباشم تاعلاطم 47 % دشاب ( 75 ) هب یفلاتخا میهاوخب و نازیم 25 % نیب ار میهد صیخشت راد ینعم هورگ ود هنومن مجح ، نانیمنا بیرض اب 95 % ناوت و 81 % هورگ ره رد 41 ومجم رد و 94 هب هجوت اب و دش نییعت هنومن هنومن مجح ،اه هنومن شزیر ناکما 711 دورو یاه رایعم هک ینارامیب دش دروآرب رفن یفداصت تروص هب دنتشاد ار هعلاطم هب ود هب یکولب یزاس تنک و هلخادم هورگ لر دنتفای صیصخت اب نارامیب یاهوراد اب ینامرد یمیش ماجنا و ناتسپ نانرس یعطق صیخشت لوا هرود ،)نیسیامایردآ و دیامافسفولکیس(دیدش ات طسوتم ییاز وهت تردق یاراد ملاس ییایوب ح نتشاد ،نتشون و ندناوخ داوس نتشاد ،ینامرد یمیش لاتبا مدع و یرامیب هب یاه ،)یهایگ یاهوراد( ناهایگ هب یژرلآ مدع ،یناور و یحور ،یمسج یدادسنا یرامیب ،کیژرلآ یاه یرامیب ،مسآ ریظن یسفنت یاه یرامیب دوجو مدع هدش زیوجت یاهوراد زا ریغ ارفتسا و وهت دض یاهوراد زا هدافتسا مدع ،هیر نمزم ییاه یرامیب هب لاتبا مدع ،جلاعم کشزپ طسوت شخب رد م ارفتسا هب رجنم هک ی دادسنا ،ب تیتاپه داح هلحرم ،یشراوگ تلاکشم ،هیلک ،دبک ییاسران :ریظن دنوش یزغم یاه یمیخدب و شراوگ هاگتسد دندش هعلاطم دراو یامت مدع تروص رد و هحیار زا بترم هدافتسا مدع ،هعلاطم رد تکرش ی همادا هب شهوژپ یاه دحاو اسا یوب زا یتحاران ساسحا دندش جراخ هعلاطم زا ن شخب هب هعجارم زا پ ناتسرامیب ییاپرس ینامرد یمیش ا ،)هر(ینیمخ ماما ز پ ،دندوب اراد ار شهوژپ هب دورو یاهرایعم هک ناتسپ نانرس هب لاتبم نانز نایم تیاضر بسک و شهوژپ فادها دروم رد حیضوت زا تهج نارامیب زا یبتک هناهاگآ همان شهوژپ رد تکرش هنومن دمآ مع هب یریگ رد هدننک تکرش نارامیب زا کی ره هب قیقحت ناکچ هرطق فرظ کی یواح یا هتسب 21 یرتیل یلیم نیلاس لامرن یاراد( ناسا ای 711 هلخادم هورگ رد دش هداد قاجنس و یذغاک لامتسد ) انعن دصرد ناسا هرطق ود ،کشزپ طسوت هدش زیوجت درادناتسا یاهوراد رب هولاع 711 دصرد یذغاک لامتسد یور ناکچ هرطق طسوت )ناشاک ناسا جیراب تکرش( انعن زیاس( 21 × 21 و دش هتخیر )رتم یتناس دش صو رامیب سابل هقی هب قاجنس اب ( 77 ) تدم هب دش تساوخرد اهنآ زا پس 21 مع نیا ،دننک فنت یداع رون هب هقیقد 9 زور رد راب تروص نیا هب لرتنک هورگ رد راک شور دش ماجنا )بش و رهظ ،حبص( دوب تدم نیمه رد )نیلاس لامرن( وبسلاپ زا انعن ناسا قاشنتسا یاج هب هک سا صخشم دوش هدافت هب طوبرم همانشسرپ ،لوا تمسق یتمسق ود همانشسرپ زا ،هدافتسا اب اه هداد ارفتسا و وهت درادناتسا همانشسرپ مود تمسق و کیفارگومد تاعلانا زدور ( Rhodes (دیدرگ یروآ عمج ) 76 ) وهت درادناتسا همانشسرپ زدور ارفتسا و ماش 8 لاوس 5 تسا ترکیل سایقم اب یا هنیزگ تروص هب هک 24 هتعاس طسوت دش یمکت رامیب دوخ و ، وهت زا یشان یشوخان ، وهت تاعفد دادعت ، وهت تدش ا تاعفد دادعت ، ارفتسا زا یشان یشوخان ، ارفتسا رادقم ، ارفتسا تاعفد دادعت و ق زا یشان یشوخان و ندز قوا ندز یم یریگ هزادنا ار یریگ هزادنا ماش رازبا نیا دنک تسا ارفتسا و وهت ینهذ و ینیع دراوم هناگادج باختنا اب ار همانشسرپ نیا درف تلاح نیرتدب ات )رفص زایتما( نآ دوبن ای مئلاع قادح ماش اه هنیزگ زا یکی زایتما( 4 یم یهد زایتما و یمکت ) دنک تارمن عمج بیترت نیدب نیب 92 -1 تسدب
68
هرامش /متسیب هرود ، باب یکشزپ مولع هاگشناد هلجم 9 / رویرهش 7991 ارفتسا و وهت رب انعن ناسا اب ینامرد هحیار ریثات ینامرد یمیش زا یشان ناراکمه و یلابقا دمحم ؛ نآ یسراف هخسن ییایاپ و ییاور هک دشاب یم درادناتسا یرازبا نیا نینچمه دیآ یم هدش یسررب و نورک یافلآ بیرض ب خا آ ن 88 / 1 تسا هدش شرازگ ( 76 ) یمکت هوحن همانشسرپ نیا رامیب هب هداد شزومآ تهج دیامن یمکت ار نآ ،لزنم رد ات دش رد ینامرد هحیار تسیل کچ ینامرد هحیار ماجنا زا نانیمنا هداد رارق دارفا رایتخا ناگدننک تکرش هب ار هلخادم ماجنا هاتوک مایپ ای ینفلت سامت اب رگشهوژپ و دش یوحت ینامرد یمیش زکرم هب نارامیب یدعب هعجارم رد اه همانشسرپ درک یروآدای هداد رازفا مرن زا هدافتسا اب اه هداد دش SPSS شیاریو 79 رامآ یاه نومزآ و ی ک ،ینتیو نم قتسم یت و ود یا و دندش یلحتو هیزجت 15 / 1 p< رظن رد راد ینعم دش هتفرگی
اه هتفا
هلخادم هورگ رد نس نیگنایم 52 / 9 ± 86 / 41 لرتنک هورگ رد و لاس 92 / 9 ± 14 / 45 دوب لاس رظن زا هورگ ود حطس ،نانرس هب لاتبا تدم ،نس ،تلایصحت توافت هات تیعضو و غش ،تکرح یرامیب ، کلا ،راگیس فرصم هقباس دنتشادن مه اب یراد ینعم لودج( 7 ) 16 تیاضر ینامرد هحیار زا نارامیب دصرد و دنتشاد 54 هرمن نیگنایم دندوب هدرک هیصوت زین نارگید هب ار شور نیا اهنآ دصرد ینامرد هحیار هورگ داح زاف ین رد وهت 12 / 7 ± 7 / 7 و لرتنک هورگ رد 99 / 7 ± 82 / 7 ( دوب 174 / 1 > p ) لودج 7 هورگ ود رد شهوژپ دروم یاه هنومن کیفارگومد تاصخشم هسیاقم لرتنک و هلخادم ( 51 )رفن هورگ تاصخشم هلخادم Mean±SD لرتنک Mean±SD P-value نس 52 / 9 ± 86 / 41 92 / 9 ± 14 / 45 * 21 / 1 نانرس هب لاتبا تدم 74 / 8 ± 76 / 5 12 / 71 ± 96 / 1 * 97 / 1 )دصرد(دادعت )دصرد(دادعت تیعضو هات درجم ( 2 ) 7 ( 4 ) 2 ** 89 / 1 هاتم ( 98 ) 49 ( 96 ) 48 هقباس فرصم کلا زگره ( 98 ) 49 ( 96 ) 48 ** 11 / 7 7)2( 7)2( هتشذگ رد نونکا 1 1 هقباس فرصم راگیس زگره ( 92 ) 46 ( 94 ) 41 ** 99 / 1 9)6( 2)4( هتشذگ رد نونکا ( 4 ) 2 1 هقباس یرامیب تکرح زگره ( 11 ) 95 ( 68 ) 94 ** 27 / 1 74)28( 9)78( هتشذگ رد نونکا ( 72 ) 6 ( 4 ) 2 حطس تلایصحت داوس یب ( 71 ) 5 ( 8 ) 4 ** 55 / 1 71)21( 8)76( ییادتبا هطسوتم ( 66 ) 99 ( 54 ) 28 یهاگشناد ( 8 ) 4 ( 76 ) 8 قتسم یت* ود یاک** دادعت هرمن نیگنایم ،داد ناشن جیاتن نینچمه تدم و نآ زا یشان یتحاران ،دراوم زا فلاتخا نیا و هدوب رتمک انعن ناسا اب ینامرد هحیار هورگ رد داح زاف رد وهت ( دوب راد ینعم یرامآ رظن 196 / 1 p< لودج() 2 ) نومزآ جیاتن نینچمه آ نم یرام هلخادم هورگ رد ارفتسا هرمن نیگنایم هک داد ناشن ینتیو 66 / 1 ± 94 / 1 هورگ رد و تنک لر 91 / 1 ± 66 / 1 ( دوب راد ینعم یرامآ رظن زا زین شهاک نیا هک دوب 192 / 1 > p ) رتمک ینامرد هحیار هورگ رد ارفتسا زا یشان رادقم و تاعفد دادعت هرمن نیگنایم یلو اهنت نازیم نیا و دوبن راد ینعم یرامآ رظن زا شهاک نیا یلو هدوب لرتنک هورگ زا ارفتسا زا یشان یتحاران دروم رد (دوب راد ینعم هورگ ود نیب یرامآ رظن زا 125 / 1 > p ) لودج( 2 ) هک داد ناشن هعلاطم زا صاح جیاتن داح زاف ندز قوا هبرجت اب هطبار رد زا رتمک ینامرد هحیار هورگ رد ندز قوا زا یشان یتحاران و ندز قوا دراوم دادعت دوبن راد ینعم یرامآ رظن زا فلاتخا نیا یلو هدوب لرتنک هورگ لودج( 2 ) لودج 2 و ارفتسا ، وهت تارمن نیگنایم هسیاقم قوا یاه هنومن داح زاف ندز لرتنک و هلخادم هورگ ود رد شهوژپ دروم هورگ یغتم ر هلخادم Mean±SD لرتنک Mean±SD -P * value وهت تدم 29 / 7 ± 9 / 7 59 / 7 ± 76 / 2 118 / 1 یتحاران 14 / 7 ± 74 / 7 29 / 7 ± 12 / 7 126 / 1 دراومدادعت 2 / 7 ± 88 / 1 59 / 7 ± 58 / 7 196 / 1 ک 12 / 7 ± 7 / 7 99 / 7 ± 82 / 7 174 / 1 ارفتسا دراومدادعت 52 / 1 ± 2 / 1 76 / 7 ± 46 / 1 699 / 1 یتحاران 71 / 7 ± 64 / 1 42 / 7 ± 26 / 7 125 / 1 رادقم 56 / 1 ± 78 / 1 12 / 1 ± 26 / 1 56 / 1 ک 66 / 1 ± 94 / 1 91 / 1 ± 66 / 1 192 / 1 قوا ندز یتحاران 16 / 7 ± 16 / 1 46 / 7 ± 96 / 7 168 / 1 دراومدادعت 79 / 7 ± 14 / 1 91 / 7 ± 7 / 7 977 / 1 ک 14 / 7 ± 15 / 1 29 / 7 ± 29 / 7 717 / 1 * ینتیو نم یرامآ نومزآثحب
و
تن
ی
هج
گ
ی
ر
ی
ین رد انعن ناسا اب ینامرد هحیار زا هدافتسا هک داد ناشن هعلاطم نیا جیاتن نانرس هب لاتبم نارامیب رد وهت نازیم رد یراد ینعم شهاک هب رجنم داح زاف اتسار نیا رد تسا هدش ناتسپ Ghani ناونع اب دوخ تولیاپ هعلاطم رد ناراکمه و رب یقاشنتسا ینامرد هحیار ریثات نییعت رد رادراب نانز رد یرادراب ارفتسا و وهت ینامرد هحیار ماجنا هک دندرک راهظا و دندیسر یهباشم جیاتن هب زین یدوعس ناتسبرع شهاک هب رجنم ییاذغ میژر شزومآ نینچمه و سودوخوطسا و انعن ناسا اب تسا هدش یرادراب نارود وهت تدش و دادعت رد یراد ینعم ( 79 ) جیاتن نینچمه هعلاطم Seale داد ناشن اکیرمآ رد هک وهت شهاک هب رجنم انعن اب ینامرد هحیار تسا هدش نارامیب ( 71 ) باقم رد اما Ferruggiari و اکیرمآ رد ناراکمه رد هحیار ریثات یسررب اب ینامرد هحیار زا هدافتسا هک دندرک نایب نانز رد یحارج زا دعب وهت رب ینامرد دهد شهاک ار یحارج زا دعب ارفتسا و وهت تدش و دادعت دناوت یمن انعن ناسا فلاتخا نیا تلع دشاب یم رتشیب و یلیمکت هعلاطم ماجنا هب زاین و ار یم ناوتنیا یارب ینامرد هحیار ماجنا شور رد توافت نینچمه و نارامیب ون ندوب توافتم درک رکذ نارامیب ( 77 ) ارفتسا رادقم و تاعفد دادعت هک داد ناشن رضاح هعلاطم جیاتن هورگ زا رتمک انعن ناسا اب ینامرد هحیار هدننک تفایرد نارامیب رد داح زاف رد هاک نیا و دوب لرتنک رجنم ینامرد هحیار هکیلاحرد دوبن راد ینعم یرامآ رظن زا ش نامرد تحت نارامیب رد ارفتسا زا یشان یتحاران نازیم رد یراد ینعم شهاک هب نینچمه دوب هدش ناسا اب ینامرد هحیار هک داد ناشن فلتخم تاعلاطم یسررب ک نیا یرامآ رظن زا اما تسا هدش ارفتسا شهاک هب رجنم انعن وبن راد ینعم شها د ( 79 و 77 و 8 ) تاعلاطم یاه هتفای اب هک Pasha تشادن یناوخمه ( 78 ) تاعلاطم اما راد ینعم شهاک هب رجنم ینامرد هحیار هک دنداد ناشن دوب هدش ماجنا هک یرگید تسا هدش ارفتسا ( 79 ) هدام ون ندوب توافتم هب دناوتیم یناوخمه مدع نیا تلع یم ندوب دیدش ،ینامرد هحیار یارب هدش هدافتسا یرامیب ون رد توافت و ارفتسا ناز درک هراشا رجنم انعن ناسا اب ینامرد هحیار هک داد ناشن رضاح هعلاطم یاه هتفای نازیم رد یراد ینعم شهاک هب قوا جیاتن اب هتفای نیا هک تسا هدشن نارامیب ندز Abdel Ghani تشادن یناوخمه ناراکمه و ( 79 ) نیا ساسا رب قیقحت یم ناوت هدافتسا هک دومن راهظا نودب هدش هیصوت نازیم هب انعن ناسا اب ینامرد هحیار زا یم و هدوب هارمه یبناج هضراع هنوگ ره داجیا رد ینامرد شور کی ناونع هب دناوت رثا ینامرد یمیش زا یشان ارفتسا و وهت دض یبن یاه نامرد رانک یفخت تا ف میشاب دهاش ار نآ هدنهد اناکما ندومن مهارف اب ناوت یم اذل نازرا تازیهجت و ت یاه شخب رد ار نآ زا هدافتسا طیارش ،ینامرد هحیار ماجنا هوحن دروم رد تمیق ات دومن مهارف مکم ینامرد شور نیا لامعا تهج ناراتسرپ یارب ینامرد یمیش شهاک و تیعضو دوبهب تابجوم هدش هتفرگ راک هب یبن تامادقا ریاس رانک رد ار ینامرد یمیش زا یشان ضراوع هعلاطم نیا هک اجنآ زا اما دومن مهارف نارامیب رد اب نامرد تحت و ناتسپ نانرس هب لاتبم نز نارامیب یور رب اهنت هرود تاقیقحت هدنیآ رد هک ددرگ یم داهنشیپ دش ماجنا هزور کی ینامرد یمیش یاه ت ینانرس نارامیب زین و اه نانرس اونا هب لاتبم نارامیب یور رب یرت طوسبم ح ت نشور درکیور نیا زا هدافتسا جیاتن ات دریگ ماجنا هزور دنچ ینامرد یمیش یاه هرود یمیش ماجنا زا دعب ینامرد یمیش زا یشان ارفتسا و وهت هضراع نوچ دوش رت نارامیب رد هضراع نیا دروم رد هیاپ تاعلانا نتشادن یلد هب دنک یم زورب ینامرد ، هعلاطم نیا رد مادقا هلخادم زا دعب طقف تاعلانا هسیاقم شور زا دش رما نیا هک دشاب یم هعلاطم نیا یاه تیدودحم زا یکی :یقلاخا تاظحلام لوصا یمامت شهوژپ نیا رد هک دنذراد یم ملاعا ناگ دنسیون طبترم یقلاخا ، تکرش هناهاگآ تیاضر ،اه همانشسرپ ندوب هنامرحم هلمج زا و شهوژپ رد ناگدننک تسا هدش تیاعر شهوژپ زا جورخ رایتخا .
دقت
ی
رکشت و ر
زا هلیسونیدب یروانف و تاقیقحت تنواعم تهج نارهت یکشزپ مولع هاگشناد تاقیقحت زکرم ،ییامام و یراتسرپ هدکشناد زا نینچمه ،قیقحت نیا زا یلام تیامح )هر(ینیمخ ماما ناتسرامیب نانرس و شهوژپ رد ناگدننک تکرش هیلک و ین نانکراک ز ینامرد یمیش زکارم نادردق و رکشت ، ی م ی ددرگ .
11
هرامش /متسیب هرود ، باب یکشزپ مولع هاگشناد هلجم 9 / رویرهش 7991 ارفتسا و وهت رب انعن ناسا اب ینامرد هحیار ریثات ینامرد یمیش زا یشان ناراکمه و یلابقا دمحم ؛The Effect of Aromatherapy with Peppermint Essential Oil on Nausea and
Vomiting in the Acute Phase of Chemotherapy in
Patients with Breast Cancer
M. Eghbali (MSc)1, Sh. Varaei(PhD)2, M. Hosseini (MSc)3, M.S. Yekaninejad (PhD)4, F. Shahi(MD)5
1.Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, I.R.Iran
2.Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 3.East Nursing and Midwifery Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, I.R.Iran
4.Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 5.Department of Oncology, Valiasr Hospital, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran, I.R.Iran
J Babol Univ Med Sci; 20(9); Sep 2018; PP: 66-71
Received: Nov 5, 2017; Revised: March 6, 2018; Accepted: Apr 3, 2018
ABSTRACT
BACKGROUND AND OBJECTIVE: Chemotherapy is one of the main treatment options for cancer patients. Nausea and vomiting are also the most common side effects of chemotherapy drugs. The aim of this study was to determine the effect of aromatherapy with peppermint essential oil on nausea and vomiting in the acute phase of chemotherapy (the first 24 hours) in patients with breast cancer.
METHODS: This randomized clinical trial was conducted on 100 women with breast cancer who were referred to the chemotherapy centers of Imam Khomeini Hospital on an outpatient basis for the first course. Patients were randomly divided into intervention and control groups. Peppermint essential oil was used in the intervention group, while normal saline was used in the control group. Frequency and severity of acute nausea and vomiting in the first night after chemotherapy were recorded and compared using Rhodes standard questionnaire with a mean score of 0 – 32.
FINDINGS: The two groups were not statistically different in terms of age, duration of cancer, history of alcohol abuse and history of nausea and vomiting. The mean score of nausea in the aromatherapy group was 1.1±1.02 and in the in the control group was 1.82±1.39 (p<0.014). The mean score of vomiting in the intervention group was 0.34±0.66 and in the control group was 0.66±0.97 (p<0.032).
CONCLUSION: The results of this study showed that the use of aromatherapy with peppermint essential oil, along with the use of routine anti-nausea / vomiting drugs, can reduce nausea and vomiting in the acute phase of chemotherapy. KEY WORDS: Aromatherapy, Nausea And Vomiting, Breast Cancer, Peppermint.
Please cite this article as follows:
M. Eghbali, Varaei Sh, Hosseini M, Yekaninejad MS, Shahi F. The Effect of Aromatherapy with Peppermint Essential Oil on Nausea and Vomiting in the Acute Phase of Chemotherapy in Patients with Breast Cancer. J Babol Univ Med Sci. 2018;20(9):66-71.
Corresponding Author: Sh. Varaei (PhD)
Address: Faculty of Nursing & Midwifery, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran Tel: +98 21 88351150
References
1.Kimiafar K, Sarbaz M, Shahid Sales S, Esmaeili M, Javame Ghazvini Z. Breast cancer patients' information needs and information-seeking behavior in a developing country. Breast. 2016;28:156-60
2.Chan A, Low XH, Yap K. Assessment of the relationship between adherence with antiemetic drug therapy and control of nausea and vomiting in breast cancer patients receiving anthracycline-based chemotherapy. J Manag Care Pharm. 2012;18(5):385-94
3.Liao GS, Apaya MK, Shyur LF. Herbal Medicine and Acupuncture for Breast Cancer Palliative Care and Adjuvant Therapy. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013
4.Bourdeanu L, Frankel P, Yu W, Hendrix G, Pal S, Badr L, et al. Chemotherapy-induced nausea and vomiting in asian women with breast cancer receiving Anthracycline-based adjuvant chemotherapy. J Support Oncol. 2012;10(4):149-54 5.Marx W, Kiss N, McCarthy AL, McKavanagh D, Isenring L. Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting: A Narrative Review to Inform Dietetics Practice. J Acad Nutr Diet. 2016;116(5):819-27
6.Davidson W, Teleni L, Muller J, Ferguson M, McCarthy AL, Vick J, et al., editors. Malnutrition and chemotherapy-induced nausea and vomiting: implications for practice Oncology nursing forum; 2012
7. 1 Rithirangsriroj K, Manchana T, Akkayagorn L. Efficacy of acupuncture in prevention of delayed chemotherapy induced nausea and vomiting in gynecologic cancer patients. Gynecologic Oncology. 2015;136(1):82-6
8.Lua PL, Salihah N, Mazlan N. Effects of inhaled ginger aromatherapy on chemotherapy-induced nausea and vomiting and health-related quality of life in women with breast cancer. Complement Ther Med. 2015;23(3):396-404
9.Cassileth BR, Vickers AJ. Massage therapy for symptom control: outcome study at a major cancer center. J Pain Symptom Manage. 2004;28(3):244-9
10.Robertshawe P. Price S, Price L. Aromatherapy for Health Professionals. Journal of the Australian Traditional-Medicine Society. 2009;15(2):101-2
11.Ferruggiari L, Ragione B, Rich ER, Lock K. The Effect of Aromatherapy on Postoperative Nausea in Women Undergoing Surgical Procedures. J Perianesthesia Nurs. 2012;27(4):246-51
12.Hines S, Steels E, Chang A, Gilshenan K. Aromatherapy for treatment of postoperative nausea and vomiting. Cochrane Database Syst Rev. 2018;3:CD007598.
13. Abdel Ghani RM, Ahmed Ibrahim AT. The Effect of Aromatherapy Inhalation on Nausea and Vomiting in Early Pregnancy: A Pilot Randomized Controlled Trial. J Natur Sci Res. 2013;3(5):192-205
14.Chumpitazi B, Kearns G, Shulman R. The physiological effects and safety of peppermint oil and its efficacy in irritable bowel syndrome and other functional disorders. Aliment Pharmacol Ther. 2018; 47(6):738-752
15.Matory P, Vanaki Z, Zare Z, Mehrzad V, Dehghan M. Investigation of the Effects of Therapeutic Touch on Intensity of Anticipatory and Acute Induced-Nausea in Breast Cancer Women undergoing chemotherapy in Isfahan. Complement Med J. 2013; 3(3):585-94. [In Persian]
16.Moradian S, Shahidsales S, Ghavam Nasiri M, Pilling M, Molassiotis A, Walshe C. Translation and psychometric assessment of the Persian version of the Rhodes index of nausea, vomiting and retching (INVR) scale for the assessment of chemotherapy‐induced nausea and vomiting. European journal of cancer care. 2014;23(6):811-8
17. Seale M. The use of peppermint oil to reduce the nausea of the palliative care and hospice patient. [MSc Thesis]. Gardner-Webb University; 2012 Available at: https://digitalcommons.gardner-webb.edu/nursing_etd/143
18.Pasha H, Behmanesh F, Mohsenzadeh F, Hajahmadi M, Moghadamnia AA. Study of the Effect of Mint Oil on Nausea and Vomiting During Pregnancy. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2012;14(11):727.
